Saamaka tongo
Saramacano
Criollo de base inglesa (inglés mixto / léxico portugués, Akan / sustrato gbe)
El saramacano es un criollo cimarrón de Surinam hablado en el curso alto del río Surinam por descendientes de poblaciones esclavizadas de África Occidental que escaparon de las plantaciones neerlandesas en los siglos XVII-XVIII (el tratado de Saramaca de 1762 aseguró su independencia). Su léxico mixto inglés/portugués es inusual entre los criollos atlánticos y refleja el origen caribeño colonizado por los portugueses de algunos trabajadores esclavizados; tanto las aportaciones inglesas como portuguesas aparecen en el vocabulario básico (p. ej., «wáta» agua del inglés, pero «lúna» luna del portugués, «fáya» fuego del portugués fogo). El saramacano ha cobrado relevancia académica como modelo para estudiar el papel de las lenguas de sustrato en la génesis de los criollos (el sustrato akan-gbe es muy influyente, con tono de origen akan, términos de parentesco y partículas finales de oración).
Dónde se habla
87 palabras esenciales en saramacano
chocolade
computer
Fuentes
Palabras comparadas
Comparación con otras lenguas de la misma clasificación: Criollo de base inglesa (inglés mixto / léxico portugués, Akan / sustrato gbe)
| Significado | Saramacano | Aukan | Sranan tongo | Pijin | Patois jamaicano | Krio | Bislama |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Agua | wáta /wáta/ | wataa /wataː/ | watra /watra/ | wata /wata/ | waata /waːta/ | wata /ˈwata/ | wota /wota/ |
| Fuego | fája /fája/ | faya /faja/ | faya /faja/ | faea /faja/ | faiya /faija/ | faya /ˈfaja/ | faea /faea/ |
| Sol | sónu /sónu/ | san /saŋ/ | son /son/ | san /san/ | son /sɔn/ | san /san/ | san /san/ |
| Luna | líba /líba/ | mun /mun/ | mun /mun/ | mun /mun/ | muun /muːn/ | mun /mun/ | mun /mun/ |
| Estrella | teéja /teéja/ | sitari /siˈtari/ | stari /ˈstari/ | sta /sta/ | staar /staː/ | sta /sta/ | sta /sta/ |
| Noche | ndéti /ndéti/ | neti /neti/ | neti /neti/ | naet /naet/ | nait /nait/ | nɛt /nɛt/ | naet /naet/ |
| Lluvia | tjúba /tʃúba/ | alen /ˈaːlɛn/ | alen /ˈaːlɛn/ | ren /ren/ | rien /rien/ | ren /rɛn/ | ren /rɛn/ |
| Viento | vë́ntu /vɛ́ntu/ | winta /winta/ | winti /ˈwinti/ | win /win/ | briiz /briːz/ | briz /briz/ | win /win/ |
| Tierra | goón /ɡoón/ | doti /doti/ | gron /ɡron/ | graon /ɡraon/ | grong /ɡrɔŋ/ | gron /ɡrɔn/ | graon /ɡraon/ |
| Piedra | sitónu /sitónu/ | siton /siton/ | ston /ston/ | ston /ston/ | stuon /stuon/ | ston /stɔn/ | ston /ston/ |
| Montaña | kúnunu /kúnunu/ | mongo /moŋo/ | bergi /ˈbɛrɡi/ | maonden /maonden/ | mountn /mountn/ | mawnten /ˈmawnten/ | maunten /maunten/ |
| Mar | zé /zé/ | ze /ze/ | se /se/ | solwata /solwata/ | sii /siː/ | si /si/ | solwora /solwora/ |
| Madre | mamá /mamá/ | mma /mːa/ | mama /mama/ | mami /mami/ | mada /mada/ | mama /ˈmama/ | mama /mama/ |
| Padre | taatá /taːtá/ | tata /tata/ | papa /papa/ | dadi /dadi/ | faada /faːda/ | papa /ˈpapa/ | papa /papa/ |
| Hija | mujë́ë́míí /mujɛ́ːmíː/ | umanpikin /umanpikin/ | umapikin /umapikin/ | dota /dota/ | daata /daːta/ | gyal pikin /ɡjal pikin/ | gel /ɡel/ |
| Yo | mi /mi/ | mi /mi/ | mi /mi/ | mi /mi/ | mi /mi/ | mi /mi/ | mi /mi/ |
| Tú | i /i/ | yu /ju/ | yu /ju/ | iu /iu/ | yu /ju/ | yu /ju/ | yu /ju/ |
| Nosotros | u /u/ | wi /wi/ | wi /wi/ | iumi / mifala /jumi / mifala/ | wi /wi/ | wi /wi/ | yumi / mifala /jumi / mifala/ |
| Nombre | në́ /nɛ́/ | nen /nɛn/ | nen /nɛn/ | nem /nem/ | niem /niem/ | nem /nɛm/ | nem /nem/ |
| Persona | sëmbë /sɛmbɛ/ | sama /sama/ | libisma /libisma/ | man /man/ | sumadi /sumadi/ | pɔsin /pɔsin/ | man /man/ |
| Cabeza | hédi /hédi/ | ede /ede/ | ede /ede/ | hed /hed/ | ed /ɛd/ | ed /ed/ | hed /hed/ |
| Ojo | wójo /wójo/ | ain /ain/ | ai /ai/ | ae /ae/ | yai /jai/ | ay /aj/ | ae /ae/ |
| Oreja | jési /jési/ | yesi /jesi/ | yesi /jesi/ | ia /ia/ | iez /iez/ | yes /jes/ | ia /ia/ |
| Nariz | núsu /núsu/ | noso /noso/ | noso /noso/ | nos /nos/ | nuoz /nuoz/ | nos /nɔs/ | nus /nus/ |
| Boca | búka /búka/ | mofu /mofu/ | mofo /mofo/ | maot /maot/ | mout /mout/ | mɔt /mɔt/ | maot /maot/ |
| Diente | tánda /tánda/ | tifi /tifi/ | tifi /tifi/ | titi /titi/ | tiit /tiːt/ | tit /tit/ | tut /tut/ |
| Lengua | tö́ngö /tɔ́ŋɡɔ/ | tongo /toŋo/ | tongo /toŋo/ | tang /taŋ/ | tong /tɔŋ/ | tɔŋ /tɔŋ/ | tang /taŋ/ |
| Mano | máun /máun/ | ana /ana/ | anu /anu/ | han /han/ | an /an/ | an /an/ | han /han/ |
| Pie | fútu /fútu/ | futu /futu/ | futu /futu/ | leg /leɡ/ | fut /fʊt/ | fut /fut/ | leg /leɡ/ |
| Corazón | háti /háti/ | ati /ati/ | ati /ati/ | hat /hat/ | aat /aːt/ | at /at/ | bel /bel/ |
| Hueso | bónu /bónu/ | bon /bon/ | bonyo /boɲo/ | bon /bon/ | buon /buon/ | bon /bɔn/ | bun /bun/ |
| Sangre | buúu /buúu/ | buulu /buːlu/ | brudu /bruːdu/ | blad /blad/ | blod /blɔd/ | blɔd /blɔd/ | blad /blad/ |
| Amor | lóbi /lóbi/ | lobi /lobi/ | lobi /lobi/ | lavem /lavem/ | lov /lɔv/ | lɛk /lɛk/ | laekem /laekem/ |
| Árbol | páu /páu/ | bon /boŋ/ | bon /boŋ/ | tri /tri/ | chrii /tʃɹiː/ | tik /tik/ | tri /tri/ |
| Perro | dágu /dáɡu/ | dagu /daɡu/ | dagu /daɡu/ | dogi /doɡi/ | daag /daːɡ/ | dɔg /dɔɡ/ | dog /doɡ/ |
| Gato | pusipúsi /pusipúsi/ | poesi /pusi/ | poesi /pusi/ | puskat /puskat/ | puss /pʊs/ | pus /pus/ | pusi /pusi/ |
| Pez | físi /físi/ | fisi /fisi/ | fisi /fisi/ | fis /fis/ | fish /fɪʃ/ | fis /fis/ | fis /fis/ |
| Pájaro | fóu /fóu/ | foo /foː/ | fowru /ˈfoːru/ | bed /bed/ | bod /bɔd/ | bɔd /bɔd/ | pijin /pidʒin/ |
| Mariposa | adömítö /adɔmítɔ/ | — | kapelka /kapelka/ | bataflae /bataflae/ | botaflai /bɔtaflai/ | bɔtaflay /bɔtaflaj/ | bataflae /bataflae/ |
| Huevo | óbo /óbo/ | igi /iɡi/ | eksi /eksi/ | eg /eɡ/ | eg /ɛɡ/ | eg /ɛɡ/ | eg /ɛɡ/ |
| Oso | beer /beːr/ | beer /beːr/ | beer /beːr/ | bea /bea/ | bier /bier/ | bia /ˈbia/ | bea /bea/ |
| Caballo | hási /hási/ | asi /asi/ | asi /asi/ | hos /hos/ | aas /aːs/ | ɔs /ɔs/ | hos /hos/ |
| Casa | wósu /wósu/ | osu /osu/ | oso /oso/ | haos /haos/ | ous /ous/ | os /os/ | haos /haos/ |
| Leche | më́íki /mɛ́íki/ | meliki /meliki/ | merki /ˈmɛrki/ | susu /susu/ | milk /mɪlk/ | milk /milk/ | melek /melek/ |
| Miel | hö́níwáta /hɔ́níwáta/ | oniki /oniki/ | oni /oni/ | hani /hani/ | oni /ɔni/ | ɔni /ˈɔni/ | hani /hani/ |
| Sal | sátu /sátu/ | sawtu /sawtu/ | sowtu /sowtu/ | sol /sol/ | saalt /saːlt/ | sɔl /sɔl/ | sol /sol/ |
| Vino | wín /wín/ | win /win/ | win /win/ | waen /waen/ | wain /wain/ | wayn /wain/ | waen /waen/ |
| Arroz | alísi /alísi/ | alisi /aˈlisi/ | aleisi /aleisi/ | raes /raes/ | rais /rais/ | rɛs /rɛs/ | raes /raes/ |
| Chocolate | chocolade | — | syokola /ʃokola/ | chocolate | chaklit /tʃaklɪt/ | chɔklet | joklet /dʒoklet/ |
| Hierro | félu /félu/ | insii /insiː/ | isri /ˈisri/ | aean /aean/ | aiyan /aijan/ | ayɛn /ˈajɛn/ | aean /aean/ |
| Rueda | wágífútu /wáɡífútu/ | — | wiel /wil/ | wil /wil/ | wiil /wiːl/ | wil /wil/ | wil /wil/ |
| Libro | búku /búku/ | buku /buku/ | buku /buku/ | buk /buk/ | buk /bʊk/ | buk /buk/ | buk /buk/ |
| Comer | nján /ɲán/ | nyan /ɲaŋ/ | nyan /ɲan/ | kaikai /kajkaj/ | nyam /ɲam/ | it /it/ | kakae /kakae/ |
| Beber | bebé /bebé/ | diingi /diːŋi/ | dringi /driŋi/ | drinkim /driŋkim/ | jringk /dʒrɪŋk/ | drink /driŋk/ | dring /driŋ/ |
| Dormir | duumí /duːmí/ | siibi /siːbi/ | sribi /ˈsribi/ | slip /slip/ | sliip /sliːp/ | slip /slip/ | slip /slip/ |
| Uno | wán /wán/ | wan /wan/ | wan /wan/ | wanfala /wanfala/ | wan /wan/ | wan /wan/ | wan /wan/ |
| Dos | tú /tú/ | tu /tu/ | tu /tu/ | tufala /tufala/ | tuu /tuː/ | tu /tu/ | tu /tu/ |
| Tres | dií /dií/ | dii /diː/ | dri /dri/ | trifala /trifala/ | chrii /tʃɹiː/ | tri /tri/ | tri /tri/ |
| Cuatro | fö́ /fɔ́/ | fo /fo/ | fo /fo/ | fofala /fofala/ | fuo /fuo/ | fo /fo/ | fo /fo/ |
| Cinco | féífi /féífi/ | feifi /fɛifi/ | feifi /ˈfeifi/ | faefala /faefala/ | faiv /faiv/ | fayv /faiv/ | faev /faev/ |
| Cien | hö́ndö /hɔ́ndɔ/ | ondoo /ondoː/ | hondro /hondro/ | handred /handred/ | onjrid /ɔndʒrɪd/ | ɔndrɛd /ˈɔndrɛd/ | handred /handred/ |
| Hola | odi /odi/ | fa yu de /fa ju de/ | odi /odi/ | halo /halo/ | wah gwaan /wa ɡwaːn/ | kushɛ /kuˈʃɛ/ | halo /halo/ |
| Gracias | tángi /táŋɡi/ | gaantangi /ɡaːntaŋi/ | grantangi /ɡrantaŋi/ | tagio /taɡio/ | tanks /taŋks/ | tɛnki /ˈtɛŋki/ | tangkyu /taŋkju/ |
| Bueno | búnu /búnu/ | boon /boːŋ/ | bun /bun/ | gud /ɡud/ | gud /ɡʊd/ | gud /ɡud/ | gud /ɡud/ |
| Nuevo | njúnjun /ɲúɲun/ | nyun /ɲun/ | nyun /ɲun/ | niu /niu/ | nyuu /ɲuː/ | nyu /nju/ | niufala /niufala/ |
| Rojo | bë /bɛ/ | lebi /lebi/ | redi /redi/ | red /red/ | red /ɹɛd/ | rɛd /rɛd/ | red /red/ |
| Blanco | wéti /wéti/ | weti /weti/ | weti /weti/ | waet /waet/ | wait /wait/ | wayt /wajt/ | waet /waet/ |
| Negro | baáka /baáka/ | baaka /baːka/ | blaka /blaka/ | blak /blak/ | blak /blak/ | blak /blak/ | blak /blak/ |
| Verde | guúun /ɡuúun/ | guun /ɡuːn/ | grun /ɡrun/ | grin /ɡrin/ | griin /ɡɹiːn/ | grin /ɡrin/ | grin /ɡrin/ |
| Azul | baáu /baáu/ | baaw /baːw/ | blaw /blaw/ | blu /blu/ | blu /blu/ | blu /blu/ | blu /blu/ |
| Computadora | computer | — | kompyuter /komˈpjutər/ | kompiuta /kompiuta/ | kompyuuta /kɔmpjuːta/ | kɔmpyuta /kɔmpjuta/ | kompiuta /kompiuta/ |
| Té | té /té/ | te /te/ | te /te/ | ti /ti/ | tii /tiː/ | ti /ti/ | ti /ti/ |
| Café | kofí /kofí/ | kofi /kofi/ | kofi /kofi/ | kofi /kofi/ | kaafi /kaːfi/ | kɔfi /ˈkɔfi/ | kofi /kofi/ |
| Azúcar | súki /súki/ | sukuu /sukuː/ | sukru /sukru/ | suga /suɡa/ | shuga /ʃuɡa/ | shuga /ˈʃuɡa/ | suga /suɡa/ |
| Naranja | apeesína /apeːsína/ | apeesina /apeːsina/ | apresina /apresina/ | orens /orens/ | arinj /arɪndʒ/ | oranj /ɔˈrandʒ/ | orenj /orendʒ/ |
| 99 | nëigiteni-ku-nëigi /nɛiɡiteni ku nɛiɡi/ | neigintenti a neigin /nɛiɡintenti a nɛiɡin/ | neigitenti-na-neigi /neiɡitenti na neiɡi/ | naenti-naen /naenti naen/ | nainti-nain /nainti nain/ | naynti-nayn /nainti nain/ | naenti naen /naenti naen/ |
Abrir el mapa interactivo: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Parte de LangMap — un proyecto de visualización lingüística. Este es un resumen estático y rastreable; los mapas interactivos ofrecen audio de pronunciación, filtros y una vista de globo.
Creado por Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Inicio de LangMap