ဖျိၣ်ၤ
פוו-קארן מערבית
סינו-טיבטית
פּוֹ קארֶן מערבית (שם עצמי ဖျိၣ်ၤ) היא שפה קארֶנית ממשפחת השפות הסינו-טיבטיות, המדוברת בפי כ-1.4 מיליון איש בדלתת האיראוואדי ובחבל באגו בדרום מיאנמר, וכן 200,000 בתאילנד (טאק, מאיי הונג סון, קאנצ'נבורי). זוהי אחת משתי שפות הקארֶן העיקריות לצד סְגַאוּ קארֶן (ksw), כאשר הפּוֹ שמרנית יותר מבחינה פונולוגית — היא משמרת הבחנות בתנועות ובעיצורים של הפרוטו-קארֶן שהסְגַאוּ ניטרלה. לעם הקארֶן היסטוריה פוליטית מודרנית מורכבת, ובכללה התנגדות צבא השחרור הלאומי הקארֶני לממשלה המרכזית הבורמזית מאז 1949, עם אוכלוסיות פּוֹ גדולות במחנות פליטים לאורך הגבול התאילנדי-בורמזי (ובמיוחד מחנה הפליטים מאיי לה). חלוקות הניב העיקריות של הפּוֹ כוללות מערבית (פּוֹ של חבל הדלתא, הצורה הספרותית התקנית), מזרחית (מזרח מדינת קארֶן) ופלונג (צפון תאילנד). פּוֹ קארֶן היא אחת המעטות מבין שפות הקארֶן בעלת מסורת ספרותית ארוכה, המשתרשת בעבודת המיסיון הבפטיסטי האמריקני של שנות ה-1830, שפיתחה את הכתב הקארֶני הנגזר מן הבורמזי.
היכן מדוברת
87 מילים בסיסיות בפוו-קארן מערבית
מקורות
השוואת מילים
בהשוואה לשפות מאותו סיווג: סינו-טיבטית
| משמעות | פוו-קארן מערבית | פוו קארן | קארן סגאו | ראקין | טיבטית קלאסית ליטורגית | מרו | מיזו |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | ထံၫ /tʰi/ | ထီ့ /tʰî/ | ထံ /tʰi/ | ရေ /ɹì/ | ཆུ /tɕʰu/ | o /ɔ/ | tui /tui/ |
| אש | မ့ၪ /mɪ/ | မ့ၣ် /mɪ́/ | မ့ၣ် /me˥˨ˀ/ | မီး /mí/ | མེ /me/ | mai /mɑɪ/ | mei /mei/ |
| שמש | မုၢ် /mə/ | မုန် /mu˧/ | မုၢ် /mɨ˧˩/ | နေ /nì/ | ཉི་མ /ɲimə/ | thum /tʰum/ | ni /ni/ |
| ירח | လၩ /la/ | လာ /là/ | လါ /la˥/ | လ /la/ | ཟླ་བ /tawa/ | la /lə/ | thla /tʰla/ |
| כוכב | ၡၪ /ɕa/ | ယှး /ʃá/ | ဆၣ် /sʰâˀ/ | ကြယ် /krɛ̀/ | སྐར་མ /kaːma/ | kɯr /kɯr/ | arsi /arsi/ |
| לילה | နၤ /na/ | နၤ /na˧/ | မုၢ်နၤ /mu˧na˧/ | ည /ɲa̰/ | མཚན་མོ /tsʰɛ̃mo/ | yak /jak/ | zan /zan/ |
| גשם | ဆၧဆၧၩ့ /sʰə sʰəɴ/ | — | တၢ်စူၤ /tasu/ | မိုး /mo/ | ཆར་པ /tɕʰaːpa/ | — | ruah /ruaʔ/ |
| שלג | မူၭခိၪဖီၫ /mouʔ kʰo pʰau/ | — | မူခိၣ်ဖီ /mukʰopʰɔ/ | နှင်း /n̥ɪɴ/ | ཁ་བ /kʰawa/ | — | vur /vur/ |
| רוח | လံၩ /li/ | — | ကလံၤ /kəli̤˧/ | လေ /lì/ | རླུང /luŋ/ | — | thli /tʰli/ |
| אדמה | ဂၪ့ခိၪ /ɣaɴ kʰo/ | ၯင်းခေါဟ် /ɣáɴkʰʊ́/ | ဟီၣ်ခိၣ် /hɔkʰo/ | မြေ /mrì/ | ས /sa/ | — | lei /ˈlei̯/ |
| אבן | လိး /loɴ/ | လုံႋ /lōʊɴ/ | လၢၢ် /lɛ/ | ကျောက် /tɕaʊʔ/ | རྡོ /to/ | — | lung /luŋ/ |
| הר | ခိၪလီၩ့ /kʰo lauɴ/ | — | ကစၢၢ် /ka̰sɛ̀/ | တောင် /tàuɴ/ | རི /ʐi/ | — | tlâng /tlaŋ/ |
| ים | မၫဆမံၭ /ma sʰə meiʔ/ | — | ပီၣ်လဲၣ် /pɔ̀lɛ̀/ | ပင်လယ် /pɔ̀ɴlè/ | རྒྱ་མཚོ /ɟa tsʰo/ | — | tuipui /tuipui/ |
| אמא | မိ /mʊ/ | မိ /mʊ̄/ | မိၢ် /mo/ | အမေ /ʔəmì/ | ཨ་མ /ama/ | au /əʔu/ | nu /nu/ |
| אבא | ဖါ /pʰa/ | ဖါႋ /pʰā/ | ပၢ် /pa/ | အဖေ /ʔəpʰì/ | ཡབ /jap/ | pa /pə/ | pa /pa/ |
| בת | ဖိၪမုၪ /pʰo mɯ/ | — | ဖိမုၣ် /pʰo˥mṵ/ | သမီး /θəméɪɴ/ | བུ་མོ /pʰumo/ | — | fanu /fanu/ |
| אני | ယ /jə/ | ယ်ု /jə̀/ | ယၤ /jā/ | ငါ /ŋà/ | ང /ŋa/ | nga /ŋa/ | kei /kei/ |
| אתה | န /nə/ | န်ု /nə̀/ | နၤ /na̤˨˩/ | နင် /nɔ̀ɴ/ | ཁྱོད /tɕʰø/ | nang /naŋ/ | nang /naŋ/ |
| אנחנו | ပ /pə/ | ပ်ု /hə̀/ | ပှၤ /pɣa˨˩/ | ငါရို့ /ŋàɹo̰/ | ངེད /ŋed/ | — /—/ | keini /keini/ |
| שם | — /—/ | မိင် /mèiɴ/ | မံၤ /mĩ˧/ | နာမည် /nàmè/ | མིང /miŋ/ | ming /miŋ/ | hming /hmiŋ/ |
| אדם | ၦၡၩ /pə ɕa/ | — | ပှၤ /pɣa̤˨˩/ | လူ /lù/ | མི /mi/ | — | mi /mi/ |
| ראש | ခိၪ /kʰo/ | ခေါဟ် /kʰʊ́/ | ခိၣ် /kʰo/ | ဦးခေါင်း /ʔú ɡáuɴ/ | མགོ /ko/ | — | lu /lu/ |
| עין | မဲာ် /mɛ/ | မဲာ် /mé/ | မဲာ်ချံ /mɛ tʃʰa/ | မျက်စိ /mjɔʔsḭ/ | མིག /mi/ | mik /mɪk/ | mit /mit/ |
| אף | နၫ /na/ | — | နါဒ့ /nade/ | နှာခေါင်း /n̥à kʰáuɰ̃/ | སྣ /na/ | — | hnar /hnar/ |
| פה | နိၭ /noʔ/ | — | ထးခိၣ် /tʰakʰo/ | ပါးစပ် /bəzaʔ/ | ཁ /kʰa/ | nor /nɔr/ | kâ /ka/ |
| שן | ၥွၫ /θwa/ | မဲ /mɛ́/ | မဲ /mɛ́/ | သွား /θɔ́/ | སོ /so/ | ha /ha/ | ha /ha/ |
| לשון | ဖျေ /pʰle/ | ဖျေ /pʰlɪ̀/ | ပျ့ၤ /ple̤˧˧/ | လျှာ /ʃà/ | ལྕེ /tɕe/ | dai /dai/ | lei /lei/ |
| יד | စူၪ /su/ | စူး /tɕɯ́/ | စု /su/ | လက် /lɔʔ/ | ལག་པ /lakpa/ | bong /boŋ/ | kut /kut/ |
| כף רגל | ခၪ့ /kʰàɴ/ | ခင်း /kʰáɴ/ | ခီၣ် /kʰɔ́ˀ/ | ခြေ /kʰrì/ | རྐང་པ /kaŋpa/ | klong /kləŋ/ | ke /ke/ |
| לב | သး /θa/ | သး /θà/ | သး /θa˧ˀ/ | နှလုံး /n̥əlʊ́ɴ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | tsak /tsʰɑk/ | thinlung /tʰinluŋ/ |
| עצם | ဎွံၪ /xwi/ | ဂွီ /ɣwiʔ/ | တၢ်ဃံ /tâxi/ | အရိုး /əɹó/ | རུས་པ /ruspa/ | hut /hut/ | ruh /ruh/ |
| דם | ၥွံၪ /θwi/ | သုဲး /θwí/ | သွံၣ် /θwi˥/ | သွေး /θwí/ | ཁྲག /ʈʂʰa/ | wi /wi/ | thisen /tʰiseːn/ |
| קקי | အ့ၪ /ʔɪ/ | အှ်ေ /ʔɪ́/ | အ့ၣ် /ʔe/ | ချေး /kʰjí/ | རྐྱག་པ /tɕakpa/ | — | êk /ek/ |
| אהבה | အဲၪ /ʔai/ | အဲင် /ʔɛ́/ | အဲၣ် /ʔɛ/ | အချစ် /ʔəkʰjaɪʔ/ | བྱམས་པ /tɕʰampa/ | akiet /əkiɛt/ | hmangaih /hmaŋai/ |
| עץ | ၥံၪ့ /θən/ | သိင်း /θéiɴ/ | သ့ၣ် /θêˀ/ | သစ်ပင် /θaɪʔpɔ̀ɴ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | tshing /tsʰɪŋ/ | thingkung /tʰiŋkuŋ/ |
| כלב | ထွံၪ /tʰwi/ | ထုဲး /tʰwí/ | ထွံၣ် /tʰwi˥˨ˀ/ | ခွေး /kʰwí/ | ཁྱི /cʰi/ | takui /təkuɪ/ | ui /ui/ |
| חתול | မံၭ့ယီၩ /meɪɴ jaʊʔ/ | — /—/ | သိမံၣ် /θomi/ | ကြောင် /kràuɴ/ | ཞི་མི /ʑimi/ | tamin /təmɪn/ | zawhte /zɔʔte/ |
| דג | ယါ /ja/ | ယး /já/ | ညၣ် /ɲaʔ/ | ငါး /ŋá/ | ཉ /ɲa/ | nga /ŋa/ | sangha /saŋha/ |
| ציפור | ထိၪ /tʰʊ/ | ထောဟ် /tʰʊ́/ | ထိၣ် /tʰo/ | ငှက် /ŋ̊ɔʔ/ | བྱ /tɕʰa/ | — | sava /sava/ |
| ביצה | ဒံၪ /ɗi/ | ဍီး /dí/ | ဒံၣ် /di/ | ဥ /ʔṵ/ | སྒོ་ང /ɡoŋa/ | — | artui /artui/ |
| סוס | ကၥ့ၪ /kə θɪ/ | က်ုသှ်ေ /kəθɪ́/ | ကသ့ၣ် /kaθe/ | မြင်း /mrɔ́ɴ/ | རྟ /ta/ | — | sakawr /sakɔr/ |
| בית | ဂံၪ့ /ɣeiɴ/ | — /—/ | ဟံၣ် /hi/ | အိမ် /ʔɪ̀ɴ/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | khim /kʲɪm/ | in /in/ |
| חלב | နူထံၫ /nu tʰi/ | — | တၢ်နုၢ်ထံ /tanutʰi/ | နို့ /noˀ/ | འོ་མ /oma/ | — | hnute tui /hnute tui/ |
| דבש | န့ၫစၩ့ /nɪ saɴ/ | — | ကနဲစီ /kanɛsɔ/ | ပျားရည် /pjá ɹì/ | སྦྲང་རྩི /ʈʂəŋ tsi/ | — | khuaizu /kʰuaizu/ |
| מלח | ထံၫလၪ /tʰi la/ | — | အံသၣ် /ʔiθa/ | ဆား /sʰá/ | ཚྭ /tsʰa/ | — | chi /tʃi/ |
| יין | စဘံၭထံၫ /sə ɓeiʔ tʰi/ | — | — | စပျစ်ရည် /səbjaɪʔ ɹè/ | རྒུན་ཆང /kỹ tɕaŋ/ | — | uain /uain/ |
| אורז | ဂူၫဆၪ /ɣɯ sʰa/ | — | ဟု /hu/ | ဆန် /sʰàɴ/ | འབྲས /ʈʂɛː/ | — | buh /buh/ |
| ברזל | ထၭ /tʰaʔ/ | ထာ /tʰà/ | ထး /tʰa/ | သံ /θàɰ̃/ | ལྕགས /tɕa/ | — | thîr /tʰiːr/ |
| גלגל | လဲၪ့ပၪ /laiɴ pa/ | — | လ့ၣ်ဖံဘၣ် /lepʰiba/ | ဘီး /béiɴ/ | འཁོར་ལོ /kʰo lo/ | — | tawlailîr ke /tɔlailiːr ke/ |
| משי | ထိ /tʰʊ/ | ထောဝ်ႋ /tʰʊ̄/ | သတိၢ် /θato/ | ပိုး /pó/ | དར /tʰaː/ | — | maimaw /maimɔ/ |
| ספר | လံၬ /leiʔ/ | လိက် /lái/ | လံာ် /li/ | စာအုပ် /sàʔouʔ/ | དཔེ་ཆ /pe tɕʰa/ | — | lehkhabu /leʔkʰabu/ |
| לאכול | အီၣ် /ʔoŋ/ | အင်း /ʔáɴ/ | အီၣ် /ʔɔ˨˩ˀ/ | စား /sá/ | བཟའ /sa/ | tsa /tsɑ/ | ei /ei/ |
| לשתות | အီ /ʔi/ | အူ /ʔɔ̀/ | အီ /ʔɔ˧˧/ | သောက် /θaˀ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | kham /kʰɑm/ | in /in/ |
| לישון | မံၫ /mi/ | မီ့ /mî/ | မံ /mi/ | အိပ် /eiʔ/ | ཉལ /ɲɛː/ | — | mut /mut/ |
| אחד | တ /tə/ | လိုင့် /lə̂ɴ/ | တ /tə̄/ | တစ် /taɪʔ/ | གཅིག /tɕi/ | lok /lɔk/ | pakhat /pakʰat/ |
| שתיים | နံၫ /ni/ | ဏီ့ /nî/ | ခံ /kʰiː˧/ | နှစ် /n̥aɪʔ/ | གཉིས /ɲiː/ | pəni /pəni/ | pahnih /pahniʔ/ |
| שלוש | ၥၧၫ့ /θə/ | သိုင့် /θə̂ɴ/ | သၢ /θə˧˧/ | သုံး /θʊ́ɴ/ | གསུམ /sum/ | sum /sum/ | pathum /patʰum/ |
| ארבע | လံ /li/ | လီႋ /lī/ | လွံၢ် /lwi/ | လေး /lí/ | བཞི /ɕi/ | — | pali /pali/ |
| חמש | ယဲ /jai/ | ယာဲ /jɛ̄/ | ယဲၢ် /jɛ̤˥˨/ | ငါး /ŋá/ | ལྔ /ŋa/ | — | panga /paŋa/ |
| מאה | လယၩ /lə ja/ | က်ုယာ /kəjà/ | တကယၤ /takaja/ | ရာ /ɹà/ | བརྒྱ /ca/ | — | za /za/ |
| שלום | ဂ့ၤထီၣ် /ɣɛ tʰi/ | — /—/ | ဘၣ်တၢ်ဆၢ /ba ta sa/ | မင်္ဂလာပါ /mìɴɡəlà pà/ | བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས /ʈʂəɕi tele/ | namaskaro /nɑməskɑro/ | chibai /tʃibai/ |
| תודה | စံၭခိးစံၭတၩ /sə kʰouʔ sə ta/ | — /—/ | တၢ်ဘျုး /ta̤˥˨ blɨ˨˩ˀ/ | ကျေးဇူးတင်ပါတယ် /tɕézú tìɴ pà dɛ̀/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕe tɕʰe/ | dhanyabad /dʰənəbɑd/ | ka lawm e /ka lɔːm e/ |
| טוב | ဂ့ၩ /ɣɛ/ | ၯေဝ် /ɣɪ̀/ | ဂ့ၤ /ɣɛ/ | ကောင်း /káuɴ/ | ཡག་པོ /jakpo/ | — /—/ | ṭha /tɾʰa/ |
| חדש | ၥၫ့ /θaɴ/ | သင့် /θâɴ/ | သီ /θɔ/ | အသစ် /ʔəθaɪʔ/ | གསར་པ /saːpa/ | — | thar /tʰar/ |
| אדום | ဂီၩ /ɣi/ | ဂီ /ɣɔ̀/ | ဂီၤ /ɣɔ/ | နီ /nèɪɴ/ | དམར་པོ /maː po/ | ni /ni/ | sen /sen/ |
| לבן | ဝါ /wa/ | အွာ /ʔwà/ | ဝါ /wa/ | ဖြူ /pʰju/ | དཀར་པོ /kaː po/ | — /—/ | vâr /var/ |
| שחור | ၥၧၫ့ /θə/ | သိုင့် /θə̂ɴ/ | သူ /θu/ | မည်း /mé/ | ནག་པོ /nako/ | — | dum /dum/ |
עמוד 1/9
לפתיחת המפה האינטראקטיבית: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.
נוצר על ידי Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · דף הבית של LangMap