Jaqaru aru
ハカル語
アイマラ諸語
ハカル語(Jaqi aru、「人々の言語」)はアイマラ語族の二つの現存言語の一つ(もう一方はアイマラ語、ay)であり、約30%の語彙と多くの文法的特徴(放出閉鎖音、接尾辞中心の膠着、証拠性標示)を共有する。ペルーのリマ州ヤウヨス郡トゥペ地区の小さな山岳地区とその近くのカチュイの残存話者でほぼ独占的に話される。重度に危機に瀕しており、若い世代の話者の多くはスペイン語にシフトしている;UNESCO は明確な危機言語に分類。ハカル・アイマラ分裂は約1,500〜2,000年前と推定され、ロマンス諸語ほどの違いがある。
話される地域
ハカル語の基本87語
出典
単語の比較
アイマラ諸語の関連言語と比較
| 意味 | ハカル語 | アイマラ語 | 古典ケチュア語 | アヤクーチョ・ケチュア語 | クスコ・ケチュア語 | ケチュア語 | ピントゥピ・ルリチャ語 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | uma /uma/ | uma /uma/ | unu /unu/ | yaku /jaku/ | unu /unu/ | yaku /jaku/ | kapi /kapi/ |
| 火 | nina /nina/ | nina /nina/ | nina /nina/ | nina /nina/ | nina /nina/ | nina /nina/ | waru /waɻu/ |
| 太陽 | inti /inti/ | inti /inti/ | inti /inti/ | inti /inti/ | inti /inti/ | inti /inti/ | tjintu /cintu/ |
| 月 | paxshi /paχʃi/ | phaxsi /pʰaχsi/ | killa /kiʎa/ | killa /kiʎa/ | killa /kiʎa/ | killa /kiʎa/ | pira /piɻa/ |
| 星 | waraxa /waɾaχa/ | warawara /waɾawaɾa/ | quyllur /qojʎur/ | quyllur /ˈqujʎuɾ/ | quyllur /ˈqojʎur/ | quyllur /ˈqujʎuɾ/ | kililpi /kiˈlilpi/ |
| 夜 | aruma /aruma/ | aruma /aruma/ | tuta /tuta/ | tuta /tuta/ | tuta /tuta/ | tuta /tuta/ | munga /muŋa/ |
| 雨 | jallu /haʎu/ | jallu /ˈxaʎu/ | para /para/ | para /ˈpaɾa/ | para /ˈpara/ | para /ˈpaɾa/ | — |
| 雪 | khunu /kʰunu/ | khunu /kʰunu/ | ritʼi /ɾitʼi/ | rasu /ɾasu/ | ritʼi /ritʼi/ | ritʼi /ɾitʼi/ | — |
| 風 | wawya /wawja/ | thaya /ˈtʰaja/ | wayra /ˈwajra/ | wayra /ˈwajɾa/ | wayra /ˈwajɾa/ | wayra /ˈwajɾa/ | walpa /walpa/ |
| 石 | qala /qala/ | qala /ˈqala/ | rumi /rumi/ | rumi /ˈɾumi/ | rumi /ˈɾumi/ | rumi /ˈɾumi/ | puḻi /puɭi/ |
| 山 | qaaqa /qaːqa/ | qullu /quʎu/ | urqu /orqo/ | urqu /uɾqu/ | urqu /urqu/ | urqu /ˈuɾqu/ | puḻi katu /puɭi katu/ |
| 母 | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | ngunytju /ŋuɲcu/ |
| 父 | awki /awki/ | tata /tata/ | yaya /jaja/ | tayta /tajta/ | tayta /tajta/ | tayta /tajta/ | mama /mama/ |
| 私 | na /na/ | naya /naja/ | ñuqa /ɲoqa/ | ñuqa /ˈɲuqa/ | ñuqa /ˈɲoqa/ | ñuqa /ˈɲuqa/ | ngayulu /ŋajulu/ |
| あなた | juma /huma/ | juma /xuma/ | qam /qam/ | qam /qam/ | qan /qan/ | qam /qam/ | nyuntu /ɲuntu/ |
| 私たち | jiwsa /hiwsa/ | jiwasa / nanaka /xiwasa / nanaka/ | ñuqanchik / ñuqayku /ɲoqantʃik / ɲoqajku/ | ñuqanchik / ñuqayku /ɲuˈqantʃik / ɲuˈqajku/ | ñuqanchis / ñuqayku /ɲoˈqantʃis / ɲoˈqajku/ | ñuqanchik / ñuqayku /ɲuˈqantʃik / ɲuˈqajku/ | nganana /ŋanaɳa/ |
| 名前 | shutyi /ʃuci/ | suti /suti/ | suti /suti/ | suti /ˈsuti/ | suti /ˈsuti/ | suti /ˈsuti/ | yini /jini/ |
| 人 | jaqi /haqi/ | jaqi /xaqi/ | runa /runa/ | runa /ɾuna/ | runa /runa/ | runa /ˈɾuna/ | yanangu /janaŋu/ |
| 頭 | nampʼa /nampʼa/ | pʼiqi /pʼiqi/ | uma /uma/ | uma /uma/ | uma /uma/ | uma /ˈuma/ | kata /kata/ |
| 目 | nayra /najɾa/ | nayra /najɾa/ | ñawi /ɲawi/ | ñawi /ɲawi/ | ñawi /ɲawi/ | ñawi /ɲawi/ | kuru /kuɻu/ |
| 耳 | jinchu /hintʃu/ | jinchu /xintʃu/ | rinri /ɾinri/ | rinri /ɾinɾi/ | rinri /rinri/ | rinri /ɾinɾi/ | pina /pina/ |
| 鼻 | nasa /nasa/ | nasa /ˈnasa/ | sinqa /siŋqa/ | sinqa /ˈsinqa/ | sinqa /ˈsɛnqa/ | sinqa /ˈsinqa/ | mulya /muʎa/ |
| 歯 | shimi /ʃimi/ | lakʼa /lakʼa/ | kiru /kiɾu/ | kiru /kiɾu/ | kiru /kiɾu/ | kiru /kiɾu/ | katiti /katiti/ |
| 舌 | naxra /naχra/ | laxra /laχra/ | qallu /qaʎu/ | qallu /qaʎu/ | qallu /qaʎu/ | qallu /qaʎu/ | tjalinypa /caliɲpa/ |
| 手 | ampara /ampaɾa/ | ampara /ampaɾa/ | maki /maki/ | maki /maki/ | maki /maki/ | maki /maki/ | mara /maɻa/ |
| 足 | kayu /kaju/ | kayu /kaju/ | chaki /tʃaki/ | chaki /tʃaki/ | chaki /tʃaki/ | chaki /tʃaki/ | tjina /cina/ |
| 心 | kurasunha /kuɾasunha/ | chuyma /tʃujma/ | sunqu /suŋqu/ | sunqu /suŋqu/ | sunqu /suŋqu/ | sunqu /suŋqu/ | kututu /kututu/ |
| 骨 | tsʼaaka /tsʼaːka/ | chʼakha /tʃʼakʰa/ | tullu /tuʎu/ | tullu /tuʎu/ | tullu /tuʎu/ | tullu /tuʎu/ | tarrka /taɾka/ |
| 血 | wila /wila/ | wila /wila/ | yawar /jawar/ | yawar /jawaɾ/ | yawar /jawar/ | yawar /jawaɾ/ | milkali /milkali/ |
| 愛 | munasiña /munasiɲa/ | munasiña /munasiɲa/ | munay /munaj/ | kuyay /kujaj/ | munay /munaj/ | munay /munaj/ | mukulya /mukuʎa/ |
| 木 | arbuli /aɾbuli/ | quqa /quqa/ | sachʼa /satʃʼa/ | sacha /satʃa/ | sachʼa /satʃʼa/ | sacha /satʃa/ | punu /punu/ |
| 犬 | hallqʼu /haʎqʼu/ | anu /anu/ | allqu /aʎqu/ | allqu /aʎqu/ | allqu /aʎqu/ | allqu /aʎqu/ | papa /papa/ |
| 猫 | phishi /pʰiʃi/ | phisi /pʰisi/ | misi /misi/ | michi /mitʃi/ | misi /misi/ | misi /misi/ | pusi /pusi/ |
| 魚 | challwa /tʃaʎwa/ | challwa /tʃaʎwa/ | challwa /tʃaʎwa/ | challwa /tʃaʎwa/ | challwa /tʃaʎwa/ | challwa /tʃaʎwa/ | piitji /piːʈi/ |
| 鳥 | chʼipi /tʃʼipi/ | jamachʼi /xamatʃʼi/ | pisqu /pisqu/ | pisqu /pisqu/ | pisqu /pisqu/ | pisqu /pisqu/ | tjuḻpu /cuɭpu/ |
| 卵 | nuru /nuɾu/ | kʼawna /kʼawna/ | runtu /ɾuntu/ | runtu /ɾuntu/ | runtu /runtu/ | runtu /ˈɾuntu/ | ngampu /ŋampu/ |
| 家 | uta /uta/ | uta /uta/ | wasi /wasi/ | wasi /wasi/ | wasi /wasi/ | wasi /wasi/ | ngurra /ŋuɾa/ |
| 塩 | katyi /kaci/ | jayu /ˈxaju/ | kachi /katʃi/ | kachi /ˈkatʃi/ | kachi /ˈkatʃi/ | kachi /ˈkatʃi/ | paṉṯu /paɳʈu/ |
| 食べる | paluña /paluɲa/ | manqʼaña /manqʼaɲa/ | mikhuy /mikʰuj/ | mikuy /mikuj/ | mikhuy /mikʰuj/ | mikhuy /mikʰuj/ | ngalkuni /ŋalkuni/ |
| 飲む | umaña /umaɲa/ | umaña /umaɲa/ | upyay /upjaj/ | upyay /upjaj/ | upyay /upjaj/ | upyay /upjaj/ | tjikini /cikini/ |
| 寝る | ikiña /iˈkiɲa/ | ikiña /iˈkiɲa/ | puñuy /puɲuj/ | puñuy /puˈɲuj/ | puñuy /puˈɲuj/ | puñuy /puˈɲuj/ | kunkunpa /kunkunpa/ |
| 一 | maya /maja/ | maya /maja/ | huk /huk/ | huk /huk/ | huk /huk/ | huk /huk/ | kutju /kucu/ |
| 二 | paxa /paχa/ | paya /paja/ | iskay /iskaj/ | iskay /ˈiskaj/ | iskay /ˈiskaj/ | iskay /ˈiskaj/ | kutjarra /kucaɾa/ |
| 三 | kimsa /kimsa/ | kimsa /kimsa/ | kimsa /kimsa/ | kimsa /kimsa/ | kinsa /kinsa/ | kimsa /kimsa/ | tjirripala /ciripala/ |
| 四 | pushi /puʃi/ | pusi /pusi/ | tawa /tawa/ | tawa /tawa/ | tawa /tawa/ | tawa /tawa/ | puupala /puːpala/ |
| 五 | pichqa /pitʃqa/ | phisqa /ˈpʰisqa/ | pichqa /pitʃqa/ | pichqa /ˈpitʃqa/ | pichqa /ˈpitʃqa/ | pichqa /ˈpitʃqa/ | payipala /pajipala/ |
| 百 | pachak /patʃak/ | pataka /pataka/ | pachak /patʃak/ | pachak /patʃak/ | pachak /ˈpatʃak/ | pachak /ˈpatʃak/ | yantaṯa /jantaʈa/ |
| こんにちは | kamishti /kamiʃti/ | kamisaki /kamisaki/ | rimaykullayki /rimajkuʎajki/ | napaykullayki /napajkuʎajki/ | rimaykullayki /rimajkuʎajki/ | allillanchu /aʎiʎantʃu/ | palya /paʎa/ |
| ありがとう | yuspaa /juspaː/ | yuspagara /juspaɣaɾa/ | añay /aɲaj/ | añay /aɲaj/ | añay /aɲaj/ | sulpayki /sulpajki/ | palya /paʎa/ |
| 良い | shuma /ʃuma/ | suma /suma/ | allin /aʎin/ | allin /aʎin/ | allin /aʎin/ | allin /aʎin/ | palya /paʎa/ |
| 新しい | machaqa /matʃaqa/ | machaqa /matʃaqa/ | musuq /mosoq/ | musuq /musuq/ | musuq /musuq/ | musuq /ˈmusuq/ | kuwarritja /kuwaɾica/ |
| 赤い | chukapa /tʃukapa/ | wila /wila/ | puka /puka/ | puka /puka/ | puka /puka/ | puka /puka/ | yulpa /julpa/ |
| 白い | janqʼu /hanqʼu/ | janqʼu /ˈxaɴqʼu/ | yuraq /juraq/ | yuraq /ˈjuɾaq/ | yuraq /ˈjuɾaq/ | yuraq /ˈjuɾaq/ | piranpa /piɾanpa/ |
| 黒い | tsʼirara /tsʼiɾaɾa/ | chʼiyara /tʃʼijara/ | yana /jana/ | yana /jana/ | yana /jana/ | yana /jana/ | maru /maɻu/ |
ページ 1/7
インタラクティブ版を開く: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
LangMap — 言語の可視化プロジェクトの一部です。これは静的でクロール可能な要約です。インタラクティブマップでは発音音声・フィルター・地球儀ビューを利用できます。
制作 Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap ホーム