Ladybird tiếng Anh không phải chim, và lady là Đức Mẹ Maria. Ở Anh loài côn trùng này được gọi là “chim của Đức Mẹ”, từ đó có ladybird. Ở Mỹ nó thành ladybug, còn các nhà côn trùng học thích lady beetle hơn để tránh lẫn với bọ xít. Điều đáng chú ý là có bao nhiêu ngôn ngữ khác đặt tên tôn giáo cho loài bọ này: 98 ô trên bản đồ.
Bọ của Maria
Riêng Maria đã là một danh sách dài. Tiếng Đức Marienkäfer là “bọ của Maria”. Tiếng Na Uy marihøne là “gà mái của Maria”. Tiếng Tây Ban Nha mariquita nghĩa đại khái “Maria bé nhỏ”, từ dạng thân mật của María, và tiếng Latvia mārīte cũng là dạng giảm nhẹ, từ Māra, một dạng của Marija. Tiếng Macedonia бубамара (bubaˈmara) cùng nhóm.
Có ngôn ngữ đi cao hơn. Tiếng Hà Lan lieveheersbeestje là con vật nhỏ của Chúa kính yêu. Tiếng Nga божья коровка (ˈboʐjə kɐˈrofkə) là “bò con của Chúa”, tiếng Ireland bóín Dé cùng hình ảnh, và một từ cổ tiếng Ba Lan cũng vậy. Tiếng Do Thái có bản riêng: פרת משה רבינו (paʁat moʃe rabenu) là “bò của Môsê thầy chúng ta”. Tiếng Hy Lạp πασχαλίτσα (pasxaˈlitsa) dựa trên πασχαλιά (paschaliá), vừa là tử đinh hương vừa là mùa Phục sinh. Tiếng Thụy Điển nyckelpiga là “cô hầu chìa khóa”, và một tên Thụy Điển khác, Himmelska nycla, nghĩa là “chìa khóa thiên đàng”, hợp với ý xem loài bọ này như người gác cửa Thiên đàng.
Côn trùng của mặt trời
Một nhóm nhỏ mười ô ngước nhìn mặt trời. Tiếng Nhật 天道虫 (tentoːmɯɕi) nối tentō, mặt trời hay đường trời, với từ chỉ côn trùng. Có thuyết nói chúng bay lên phía mặt trời, thuyết khác nói chúng đậu trên cành và hướng lên trời. Tiếng Ukraina сонечко (ˈsɔnetʃkɔ) cũng là cách gọi thân mật mặt trời, tiếng Séc slunéčko cùng tuyến.
112 ô khác có ý riêng. Tiếng Pháp coccinelle từ tiếng Latinh khoa học, dựa trên từ chỉ màu đỏ tươi, tức là nói về màu sắc, và Pierre André Latreille đặt tên họ Coccinellidae theo cùng ý năm 1807. Màu ấy có việc để làm: đỏ chấm đen báo cho kẻ săn mồi biết con bọ dở. Tiếng Phần Lan leppäkerttu ghép một từ cổ chỉ máu với tên phụ nữ Kerttu. Tiếng Hungary katicabogár là “bọ Cathy”, từ dạng thân mật của Katalin. Tiếng Hàn 무당벌레 (mudaŋbʌlle) là “bọ thầy cúng”, thường được giải thích bằng màu đỏ của áo lễ. Tiếng Thổ Nhĩ Kỳ uğur böceği là “bọ may mắn”, vì người ta tin nó mang lại vận tốt.
Bay đi
Trong văn hóa dân gian châu Âu, loài bọ này gắn với may mắn, tình yêu và bói thời tiết, và người ta còn có thói quen trò chuyện với nó. Trẻ con Anh đọc: bọ rùa ơi bay về nhà, nhà mày đang cháy. Tên tiếng Hungary sống trong một bài đồng dao nghĩa là “Cathy, bay đi”. Câu ví dụ trong từ điển tiếng Nga cũng có: bọ rùa ơi, bay lên trời đi. Ba ngôn ngữ ra cùng một lệnh cho một con bọ nhỏ.
“Ô” là mục của một ngôn ngữ hoặc phương ngữ trên bản đồ.