Runasimi
克丘亚语
克丘亚语系
克丘亚语(ISO 639-3宏语言代码:que)是一个近缘语言家族或连续体,分布于安第斯山区,从哥伦比亚南部和厄瓜多尔,经秘鲁、玻利维亚,延伸到阿根廷北部和智利。厄瓜多尔基丘瓦语、秘鲁中部诸变体及南部克丘亚语等地域形式之间可能差异大到妨碍互通,因此克丘亚语并非单一均一的语言,“Runa Simi”这一名称也并非各地通用。克丘亚诸变体在印加帝国之前及其统治时期扩张,殖民时期又被用作一般传教语,但其历史比“源于单一库斯科标准语”的说法复杂。它们通常为黏着型后缀语言,偏好主语–宾语–动词语序,并常标示证据性或信息来源,具体体系因分支而异。各国的拉丁字母正字法和官方承认不同:秘鲁在其占优势的地区承认克丘亚语,玻利维亚将其列为官方原住民语言,厄瓜多尔则赋予基丘瓦语跨文化关系官方语言地位。
使用地区
克丘亚语的87个核心词
Wi-Fi
naranja
来源
单词比较
与同属克丘亚语系的语言比较
| 含义 | 克丘亚语 | 阿亚库乔克丘亚语 | 库斯科克丘亚语 | 古典克丘亚语 | 艾马拉语 | 哈卡鲁语 | 帕皮阿门托语 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | yaku /jaku/ | yaku /jaku/ | unu /unu/ | unu /unu/ | uma /uma/ | uma /uma/ | awa /awa/ |
| 火 | nina /nina/ | nina /nina/ | nina /nina/ | nina /nina/ | nina /nina/ | nina /nina/ | kandela /kandela/ |
| 太阳 | inti /inti/ | inti /inti/ | inti /inti/ | inti /inti/ | inti /inti/ | inti /inti/ | solo /solo/ |
| 月亮 | killa /kiʎa/ | killa /kiʎa/ | killa /kiʎa/ | killa /kiʎa/ | phaxsi /pʰaχsi/ | paxshi /paχʃi/ | luna /luna/ |
| 星 | quyllur /ˈqujʎuɾ/ | quyllur /ˈqujʎuɾ/ | quyllur /ˈqojʎur/ | quyllur /qojʎur/ | warawara /waɾawaɾa/ | waraxa /waɾaχa/ | strea /ˈstrea/ |
| 晚上 | tuta /tuta/ | tuta /tuta/ | tuta /tuta/ | tuta /tuta/ | aruma /aruma/ | aruma /aruma/ | nochi /ˈnotʃi/ |
| 雨 | para /ˈpaɾa/ | para /ˈpaɾa/ | para /ˈpara/ | para /para/ | jallu /ˈxaʎu/ | jallu /haʎu/ | yobida /jobida/ |
| 雪 | ritʼi /ɾitʼi/ | rasu /ɾasu/ | ritʼi /ritʼi/ | ritʼi /ɾitʼi/ | khunu /kʰunu/ | khunu /kʰunu/ | sneu /sneu/ |
| 风 | wayra /ˈwajɾa/ | wayra /ˈwajɾa/ | wayra /ˈwajɾa/ | wayra /ˈwajra/ | thaya /ˈtʰaja/ | wawya /wawja/ | bientu /ˈbjentu/ |
| 土 | allpa /aʎpa/ | allpa /aʎpa/ | allpa /alʲpa/ | allpa /alʲpa/ | uraqi /uɾaqi/ | — | tera /teɾa/ |
| 石头 | rumi /ˈɾumi/ | rumi /ˈɾumi/ | rumi /ˈɾumi/ | rumi /rumi/ | qala /ˈqala/ | qala /qala/ | piedra /ˈpjedra/ |
| 山 | urqu /ˈuɾqu/ | urqu /uɾqu/ | urqu /urqu/ | urqu /orqo/ | qullu /quʎu/ | qaaqa /qaːqa/ | seru /ˈseru/ |
| 海 | mama qucha /mama ˈqutʃa/ | lamar qucha /lamaɾ qutʃa/ | mama qucha /mama qutʃa/ | mama qucha /mama qotʃa/ | lamara /lamara/ | — | laman /laˈman/ |
| 母亲 | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ |
| 父亲 | tayta /tajta/ | tayta /tajta/ | tayta /tajta/ | yaya /jaja/ | tata /tata/ | awki /awki/ | tata /tata/ |
| 女儿 | ususi /uˈsusi/ | ususi /uˈsusi/ | ususi /uˈsusi/ | ususi /ususi/ | phucha /pʰutʃa/ | — | yu muhé /ju muhe/ |
| 我 | ñuqa /ˈɲuqa/ | ñuqa /ˈɲuqa/ | ñuqa /ˈɲoqa/ | ñuqa /ɲoqa/ | naya /naja/ | na /na/ | mi /mi/ |
| 你 | qam /qam/ | qam /qam/ | qan /qan/ | qam /qam/ | juma /xuma/ | juma /huma/ | bo /bo/ |
| 我们 | ñuqanchik / ñuqayku /ɲuˈqantʃik / ɲuˈqajku/ | ñuqanchik / ñuqayku /ɲuˈqantʃik / ɲuˈqajku/ | ñuqanchis / ñuqayku /ɲoˈqantʃis / ɲoˈqajku/ | ñuqanchik / ñuqayku /ɲoqantʃik / ɲoqajku/ | jiwasa / nanaka /xiwasa / nanaka/ | jiwsa /hiwsa/ | nos /nos/ |
| 名字 | suti /ˈsuti/ | suti /ˈsuti/ | suti /ˈsuti/ | suti /suti/ | suti /suti/ | shutyi /ʃuci/ | nòmber /ˈnɔmbər/ |
| 人 | runa /ˈɾuna/ | runa /ɾuna/ | runa /runa/ | runa /runa/ | jaqi /xaqi/ | jaqi /haqi/ | hende /ˈhende/ |
| 头 | uma /ˈuma/ | uma /uma/ | uma /uma/ | uma /uma/ | pʼiqi /pʼiqi/ | nampʼa /nampʼa/ | kabes /kaˈbes/ |
| 眼睛 | ñawi /ɲawi/ | ñawi /ɲawi/ | ñawi /ɲawi/ | ñawi /ɲawi/ | nayra /najɾa/ | nayra /najɾa/ | wowo /wowo/ |
| 耳朵 | rinri /ɾinɾi/ | rinri /ɾinɾi/ | rinri /rinri/ | rinri /ɾinri/ | jinchu /xintʃu/ | jinchu /hintʃu/ | orea /oˈɾea/ |
| 鼻子 | sinqa /ˈsinqa/ | sinqa /ˈsinqa/ | sinqa /ˈsɛnqa/ | sinqa /siŋqa/ | nasa /ˈnasa/ | nasa /nasa/ | nanishi /naˈniʃi/ |
| 嘴 | simi /ˈsimi/ | simi /simi/ | simi /simi/ | simi /simi/ | laka /ˈlaka/ | — | boka /ˈboka/ |
| 牙 | kiru /kiɾu/ | kiru /kiɾu/ | kiru /kiɾu/ | kiru /kiɾu/ | lakʼa /lakʼa/ | shimi /ʃimi/ | djente /ˈdʒente/ |
| 舌头 | qallu /qaʎu/ | qallu /qaʎu/ | qallu /qaʎu/ | qallu /qaʎu/ | laxra /laχra/ | naxra /naχra/ | lenga /ˈleŋɡa/ |
| 手 | maki /maki/ | maki /maki/ | maki /maki/ | maki /maki/ | ampara /ampaɾa/ | ampara /ampaɾa/ | man /man/ |
| 脚 | chaki /tʃaki/ | chaki /tʃaki/ | chaki /tʃaki/ | chaki /tʃaki/ | kayu /kaju/ | kayu /kaju/ | pia /pia/ |
| 心 | sunqu /suŋqu/ | sunqu /suŋqu/ | sunqu /suŋqu/ | sunqu /suŋqu/ | chuyma /tʃujma/ | kurasunha /kuɾasunha/ | kurason /kurason/ |
| 骨头 | tullu /tuʎu/ | tullu /tuʎu/ | tullu /tuʎu/ | tullu /tuʎu/ | chʼakha /tʃʼakʰa/ | tsʼaaka /tsʼaːka/ | wesu /ˈwesu/ |
| 血 | yawar /jawaɾ/ | yawar /jawaɾ/ | yawar /jawar/ | yawar /jawar/ | wila /wila/ | wila /wila/ | sanger /ˈsaŋɡer/ |
| 便便 | aka /aka/ | aka /aka/ | aka /aka/ | aka /ˈaka/ | jama /xama/ | — | kaka /kaka/ |
| 爱 | munay /munaj/ | kuyay /kujaj/ | munay /munaj/ | munay /munaj/ | munasiña /munasiɲa/ | munasiña /munasiɲa/ | amor /amor/ |
| 树 | sacha /satʃa/ | sacha /satʃa/ | sachʼa /satʃʼa/ | sachʼa /satʃʼa/ | quqa /quqa/ | arbuli /aɾbuli/ | palu /palu/ |
| 狗 | allqu /aʎqu/ | allqu /aʎqu/ | allqu /aʎqu/ | allqu /aʎqu/ | anu /anu/ | hallqʼu /haʎqʼu/ | kacho /katʃo/ |
| 猫 | misi /misi/ | michi /mitʃi/ | misi /misi/ | misi /misi/ | phisi /pʰisi/ | phishi /pʰiʃi/ | pushi /puʃi/ |
| 鱼 | challwa /tʃaʎwa/ | challwa /tʃaʎwa/ | challwa /tʃaʎwa/ | challwa /tʃaʎwa/ | challwa /tʃaʎwa/ | challwa /tʃaʎwa/ | piská /pisˈka/ |
| 鸟 | pisqu /pisqu/ | pisqu /pisqu/ | pisqu /pisqu/ | pisqu /pisqu/ | jamachʼi /xamatʃʼi/ | chʼipi /tʃʼipi/ | para /ˈpara/ |
| 蝴蝶 | pillpintu /piʎpintu/ | pillpintu /piʎpintu/ | pillpintu /piʎpintu/ | pillpintu /piʎpintu/ | pilpintu /pilpintu/ | — | barbulètè /barbuˈlɛtɛ/ |
| 鸡蛋 | runtu /ˈɾuntu/ | runtu /ɾuntu/ | runtu /runtu/ | runtu /ɾuntu/ | kʼawna /kʼawna/ | nuru /nuɾu/ | webu /ˈwebu/ |
| 熊 | ukumari /ukumaɾi/ | ukumari /ukumaɾi/ | ukuku /ukuku/ | ukumari /ukumaɾi/ | jukumari /xukumaɾi/ | — | ber /ber/ |
| 马 | kawallu /kaˈwaʎu/ | kaballu /kabaʎu/ | kawallu /kawaʎu/ | — | kawallu /kawaʎu/ | — | kabai /kaˈbai/ |
| 房子 | wasi /wasi/ | wasi /wasi/ | wasi /wasi/ | wasi /wasi/ | uta /uta/ | uta /uta/ | kas /kas/ |
| 牛奶 | lichi /ˈlitʃi/ | lichi /litʃi/ | lichi /litʃi/ | ñukñu /ɲukɲu/ | millkʼi /miʎkʼi/ | — | lechi /ˈletʃi/ |
| 蜂蜜 | miskʼi /miskʼi/ | miski /miski/ | miskʼi /miskʼi/ | miskʼi /miskʼi/ | miskʼi /miskʼi/ | — | miel /mjɛl/ |
| 盐 | kachi /ˈkatʃi/ | kachi /ˈkatʃi/ | kachi /ˈkatʃi/ | kachi /katʃi/ | jayu /ˈxaju/ | katyi /kaci/ | salu /salu/ |
| 葡萄酒 | vino /ˈbino/ | vino /ˈbino/ | vino /ˈbino/ | — | vino /vino/ | — | biña /ˈbiɲa/ |
| 米 | arus /ˈaɾus/ | arus /ˈaɾus/ | arus /arus/ | — | arusa /aɾusa/ | — | aros /aˈros/ |
| 巧克力 | chukulati /tʃukuˈlati/ | chukulati /tʃukuˈlati/ | chukulati /tʃukuˈlati/ | — | chukulati /tʃukuˈlati/ | — | chukulati /tʃukuˈlati/ |
| 铁 | qʼillay /ˈqʼiʎaj/ | fierro /ˈfjeɾo/ | fierro /ˈfjero/ | qʼillay /qʼiʎaj/ | qillaya /qiʎaja/ | — | heru /ˈheru/ |
| 轮子 | rueda /ɾweda/ | rueda /ˈɾweda/ | rueda /ˈɾweda/ | — | rueda /ɾweda/ | — | wiel /wil/ |
| 丝 | seda /ˈseda/ | seda /seda/ | seda /ˈseda/ | — | seda /seda/ | — | seda /ˈseda/ |
| 书 | liwru /ˈliwɾu/ | libru /libɾu/ | liwru /liwru/ | qillqa /qiʎqa/ | panka /panka/ | — | buki /ˈbuki/ |
| 吃 | mikhuy /mikʰuj/ | mikuy /mikuj/ | mikhuy /mikʰuj/ | mikhuy /mikʰuj/ | manqʼaña /manqʼaɲa/ | paluña /paluɲa/ | kome /kome/ |
| 喝 | upyay /upjaj/ | upyay /upjaj/ | upyay /upjaj/ | upyay /upjaj/ | umaña /umaɲa/ | umaña /umaɲa/ | bebe /bebe/ |
| 睡觉 | puñuy /puˈɲuj/ | puñuy /puˈɲuj/ | puñuy /puˈɲuj/ | puñuy /puɲuj/ | ikiña /iˈkiɲa/ | ikiña /iˈkiɲa/ | drumi /ˈdrumi/ |
| 一 | huk /huk/ | huk /huk/ | huk /huk/ | huk /huk/ | maya /maja/ | maya /maja/ | un /un/ |
| 二 | iskay /ˈiskaj/ | iskay /ˈiskaj/ | iskay /ˈiskaj/ | iskay /iskaj/ | paya /paja/ | paxa /paχa/ | dos /dos/ |
| 三 | kimsa /kimsa/ | kimsa /kimsa/ | kinsa /kinsa/ | kimsa /kimsa/ | kimsa /kimsa/ | kimsa /kimsa/ | tres /tres/ |
| 四 | tawa /tawa/ | tawa /tawa/ | tawa /tawa/ | tawa /tawa/ | pusi /pusi/ | pushi /puʃi/ | kuater /ˈkwater/ |
| 五 | pichqa /ˈpitʃqa/ | pichqa /ˈpitʃqa/ | pichqa /ˈpitʃqa/ | pichqa /pitʃqa/ | phisqa /ˈpʰisqa/ | pichqa /pitʃqa/ | sinku /ˈsiŋku/ |
| 百 | pachak /ˈpatʃak/ | pachak /patʃak/ | pachak /ˈpatʃak/ | pachak /patʃak/ | pataka /pataka/ | pachak /patʃak/ | shen /ʃen/ |
| 你好 | allillanchu /aʎiʎantʃu/ | napaykullayki /napajkuʎajki/ | rimaykullayki /rimajkuʎajki/ | rimaykullayki /rimajkuʎajki/ | kamisaki /kamisaki/ | kamishti /kamiʃti/ | bon dia /bon dia/ |
| 谢谢 | sulpayki /sulpajki/ | añay /aɲaj/ | añay /aɲaj/ | añay /aɲaj/ | yuspagara /juspaɣaɾa/ | yuspaa /juspaː/ | danki /daŋki/ |
| 好 | allin /aʎin/ | allin /aʎin/ | allin /aʎin/ | allin /aʎin/ | suma /suma/ | shuma /ʃuma/ | bon /bon/ |
| 新 | musuq /ˈmusuq/ | musuq /musuq/ | musuq /musuq/ | musuq /mosoq/ | machaqa /matʃaqa/ | machaqa /matʃaqa/ | nobo /ˈnobo/ |
| 红 | puka /puka/ | puka /puka/ | puka /puka/ | puka /puka/ | wila /wila/ | chukapa /tʃukapa/ | kòrá /kɔˈra/ |
| 白 | yuraq /ˈjuɾaq/ | yuraq /ˈjuɾaq/ | yuraq /ˈjuɾaq/ | yuraq /juraq/ | janqʼu /ˈxaɴqʼu/ | janqʼu /hanqʼu/ | blanku /ˈblaŋku/ |
| 黑 | yana /jana/ | yana /jana/ | yana /jana/ | yana /jana/ | chʼiyara /tʃʼijara/ | tsʼirara /tsʼiɾaɾa/ | pretu /ˈpretu/ |
| 绿 | qʼomer /qʼomeɾ/ | qumir /qumiɾ/ | qʼumir /qʼumir/ | qumir /qomir/ | chʼuxña /tʃʼuxɲa/ | — | bèrdè /ˈbɛrdɛ/ |
| 蓝 | anqas /aŋqas/ | anqas /aŋqas/ | anqas /aŋqas/ | anqas /anqas/ | larama /laɾama/ | — | blou /blou/ |
| 布谷鸟 | chikwan /ˈtʃikwan/ | — | — | — | — | — | — |
| 电脑 | antañiqiq /antaɲiqiq/ | computadora /komputaˈdoɾa/ | computadora /komputaˈdora/ | yupana /juˈpana/ | atamiri /atamiɾi/ | — | kòmpiuter /kɔmpjuter/ |
| Wi-Fi | Wi-Fi | Wi-Fi | Wi-Fi | — | — | — | wifi |
| 茶 | tiy /tij/ | tiy /tij/ | tiy /tij/ | — | — | — | té /te/ |
| 咖啡 | kaphiy /kapʰij/ | — | kaphiy /kapʰij/ | — | café /kafe/ | — | kòfi /ˈkɔfi/ |
| 糖 | asukar /aˈsukaɾ/ | asukar /aˈsukaɾ/ | asukar /aˈsukar/ | — | azúcar /asukar/ | — | suku /ˈsuku/ |
| 橙 | naranja | naranja | — | — | naranja | — | apelsina /apelˈsina/ |
| 99 | isqun chunka isqunniyuq /isqun tʃunka isqunnijuq/ | isqun chunka isqunniyuq /isqun tʃunka isqunnijuq/ | isqun chunka isqunniyuq /ˈisqun ˈtʃunka isqunniˈjuq/ | isqun chunka isqunniyuq /isqun tʃunka isqunnijuq/ | llätunka tunka llätunkani /ʎaːtunka tunka ʎaːtunkani/ | — | nobent'i nuebe /nobenti nwebe/ |
| 多巴胺 | dopamina /dopamina/ | dopamina | dopamina | — | — | — | dopamina /dopamina/ |
页 1/11
语序比较
与世界主要语言比较
克丘亚语
Ñuqa
hotelpa
chimpanpi
tindapi
rikurqani
trajiyta
churakuyta
munani
Я
хочу
примерить
костюм
который
я увидел
в
магазине
напротив
отеля
मैं
होटल
के सामने
एक दुकान
में
देखा
सूट को
पहनकर देखना
चाहता हूँ
Ich
möchte
einen Anzug
anprobieren
den
ich
in einem
Geschäft
gegenüber vom
Hotel
gesehen habe
私は
ホテルの
向かいの
お店
で
見た
スーツを
試着
したいです
我
想
试穿
酒店
对面的
商店
里
看到的
那套西装
أنا
أريد
أن أجرب
بدلة
رأيتها
في
محل
مقابل
الفندق
I
want to
try on
a suit
I
saw
in
a shop
across from
the hotel
克丘亚语
Nuqap
sutiymi
Tanaka
kasqa
Моё
имя
—
Танака
मेरा
नाम
तनाका
है
Mein
Name
ist
Tanaka
私の
名前は
田中
です
我的
名字
是
田中
اسمي
هو
تاناكا
My
name
is
Tanaka
克丘亚语
Ñuqam
sapa paqarin
qanchis horaspi
paqar mikhunata
mikhuni
Я
завтракаю
каждое утро
в 7 часов
मैं
हर सुबह
7 बजे
नाश्ता
करता हूँ
Ich
frühstücke
jeden Morgen
um 7 Uhr
毎朝
7時に
朝ごはんを
食べます
我
每天早上
七点
吃
早饭
أتناول
أنا
الإفطار
كل صباح
الساعة السابعة
I
eat
breakfast
every morning
at 7 o'clock
克丘亚语
Aswan qayllanpi kaq
estacion
maypitaq
kashan
Где
находится
ближайшая
станция
सबसे नज़दीकी
स्टेशन
कहाँ
है
Wo
ist
der nächste
Bahnhof
一番近い
駅は
どこ
です
か
最近的
车站
在
哪里
أين
تقع
أقرب
محطة
Where
is
the nearest
station
克丘亚语
Kay
cafe
ancha
miskim
Этот
кофе
очень
вкусный
यह
कॉफ़ी
बहुत
स्वादिष्ट है
Dieser
Kaffee
ist
sehr
lecker
この
コーヒーは
とても
おいしいです
这
咖啡
很
好喝
هذه
القهوة
لذيذة
جداً
This
coffee
is
very
delicious
克丘亚语
Ñuqam
universidadpi
Japon simita
yachani
Я
изучаю
японский язык
в университете
मैं
विश्वविद्यालय में
जापानी
पढ़ता हूँ
Ich
studiere
Japanisch
an der Universität
私は
大学で
日本語を
勉強しています
我
在大学
学
日语
أنا
أدرس
اللغة اليابانية
في الجامعة
I
study
Japanese
at university
克丘亚语
Paqarinpa
pachaq
intiyuq
kanqa
Завтра
погода
будет
солнечной
कल
मौसम
धूप वाला
होगा
Morgen
wird
das Wetter
sonnig
sein
明日の
天気は
晴れ
でしょう
明天
天气
会
晴天
سيكون
الطقس
غداً
مشمساً
Tomorrow's
weather
will be
sunny
克丘亚语
Mamay
sapa punchaw
ch'isiyaq mikhunata
wayk'un
Моя мама
готовит
ужин
каждый день
मेरी माँ
हर रोज़
रात का खाना
बनाती है
Meine Mutter
kocht
jeden Tag
Abendessen
お母さんは
毎日
夕食を
作ります
我妈妈
每天
做
晚饭
تطبخ
أمي
العشاء
كل يوم
My mother
cooks
dinner
every day
克丘亚语
Ñuqa
hamuq
watapi
Japón-man
riyta
munani
Я
хочу
поехать
в
Японию
в следующем
году
मैं
अगले
साल
जापान
जाना
चाहता हूँ
Ich
möchte
nächstes
Jahr
nach
Japan
fahren
私は
来
年
日本
に
行き
たいです
我
明
年
想
去
日本
أنا
أريد
أن أذهب
إلى
اليابان
العام
القادم
I
want to
go
to
Japan
next
year
打开交互式地图: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
LangMap — 语言可视化项目的一部分。这是静态、可抓取的摘要;交互式地图提供发音音频、筛选和地球视图。
制作 Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap 主页