Zazakî
扎扎语
伊朗(扎扎-戈拉尼)
扎扎其语(Zazakî)属西北伊朗语支,主要由土耳其东部通杰利、宾格尔、埃拉泽、迪亚巴克尔等省份的扎扎库尔德人使用,使用人口在土耳其与海外侨民中均具一定规模。出于政治原因,该语言常被笼统并入库尔德语类别,但从语言学角度看,它与库尔曼吉语、索拉尼语都是相互独立的语言;研究指出,扎扎其语反而与里海伊朗语(如吉拉基语)以及高加索地区的中古伊朗语共享更多结构特征。扎扎人在更广泛的库尔德民族运动中构成一个以阿列维派为主、文化上自具特色的独立群体。
使用地区
扎扎语的87个核心词
来源
- Todd 1985/2002 (2nd ed. 2008), A Grammar of Dimili, Dimili-English glossary (zazaki.de, via Wayback); Scripture Portions in Zazaki Dimli, Luke (bible.com version 2751); Kirmancki Dersim-Zazaki Luke (bible.com version 3560); en.wiktionary Zazaki lemmas; diq.wikipedia / Wikidata diq labels
单词比较
与同属伊朗(扎扎-戈拉尼)的语言比较
| 含义 | 扎扎语 | 库尔德语 | 索拉尼库尔德语 | 塔雷什语 | 吉拉基语 | 马赞达兰语 | 帕提亚语 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | aw /aw/ | av /ɑːv/ | ئاو /ɑːw/ | ov /ov/ | او /ɒw/ | آو /ɒːv/ | āb /aːb/ |
| 火 | adır /aˈdɨɾ/ | agir /ɑɡɪɾ/ | ئاگر /ɑːɡɪɾ/ | otəş /otəʃ/ | تش /tæʃ/ | تش /tæʃ/ | ādar /aːdar/ |
| 太阳 | tîj /tiːʒ/ | roj /ɾoːʒ/ | خۆر /xoːɾ/ | rüj /ɾyʒ/ | آفتاب /ɒːftɒːb/ | آفتاب /ɒːftɒːb/ | xwar /xwar/ |
| 月亮 | aşmî /aʃˈmiː/ | heyv /hejv/ | مانگ /mɑːŋɡ/ | ümüj /ymyʒ/ | ماه /mɒːh/ | مونگ /muŋɡ/ | māh /maːh/ |
| 星 | astare /asˈtaːre/ | stêrk /stɛːɾk/ | ئەستێرە /ʔæsteːɾæ/ | əstovə /əstovə/ | ستاره /setɑːˈɾe/ | اساره /esːɒːˈɾe/ | astārag /asˈtaːraɡ/ |
| 晚上 | şewe /ʃɛwɛ/ | şev /ʃɛv/ | شەو /ʃɛw/ | şəv /ʃəv/ | شو /ʃo/ | شو /ʃow/ | ʾxšp /xʃap/ |
| 雨 | varan /vɑɾˈɑn/ | baran /bɑːɾɑn/ | باران /bɑːɾɑːn/ | voş /voʃ/ | وارش /vɒːɾəʃ/ | وارش /vɒːˈɾeʃ/ | wārān /waːraːn/ |
| 雪 | vor /voɾ/ | berf /bɛɾf/ | بەفر /bæfr/ | voə /voə/ | ورف /varf/ | ورف /vərf/ | wafr /wafr/ |
| 风 | va /va/ | ba /ba/ | با /baː/ | vo /vo/ | — | وا /vɒ/ | wād /waːd/ |
| 土 | erd /ɛrd/ | ax /ax/ | خاک /xaːk/ | zəmin /zəmin/ | خاک /xɒːk/ | خاک /xɒːk/ | zamīg /zamiːɡ/ |
| 石头 | kemer /kɛˈmɛr/ | kevir /kɛˈvɪɾ/ | بەرد /bɛɾd/ | sığ /sɨʁ/ | سنگ /saŋɡ/ | سنگ /saŋɡ/ | sang /saŋɡ/ |
| 山 | ko /ko/ | çiya /tʃɪˈja/ | شاخ /ʃax/ | band /band/ | کوه /kuh/ | کوه /kuh/ | kōf /koːf/ |
| 海 | derya /dɛɾˈja/ | derya /dɛrˈja/ | دەریا /dɛɾˈjaː/ | dıyo /dɨjo/ | دریا /dæɾjɒː/ | دریو /dæɾˈjo/ | zrēh /zreːh/ |
| 母亲 | maye /ˈmajɛ/ | dê /dɛː/ | دایک /dɑːjɪk/ | muə /muə/ | ماری /mɒːɾi/ | مار /mɒːɾ/ | mād /maːd/ |
| 父亲 | pî /piː/ | bav /bɑːv/ | باوک /bɑːwk/ | pıə /pɯə/ | پر /pær/ | پئر /pæʔɾ/ | pid /pid/ |
| 女儿 | keyna /ˈkejna/ | keç /kɛtʃ/ | کچ /kɪtʃ/ | kinə /kinə/ | — | دتر /dəteɾ/ | duxt /duxt/ |
| 我 | ez /ɛz/ | ez /ɛz/ | من /mɪn/ | az /az/ | من /mən/ | من /men/ | az /az/ |
| 你 | ti /ti/ | tu /tu/ | تۆ /toː/ | tı /tɨ/ | تو /tu/ | تِه /te/ | tu /tuː/ |
| 我们 | ma /ma/ | em /ɛm/ | ئێمە /eːmæ/ | əmə /əmə/ | امان /amɒn/ | اما /emaː/ | amāh /amaːh/ |
| 名字 | name /ˈnaːme/ | nav /nav/ | ناو /naːw/ | nom /nom/ | نام /nɒːm/ | نوم /num/ | nām /naːm/ |
| 人 | merdim /mɛrˈdim/ | mirov /mɨˈrov/ | کەس /kɛs/ | odəm /odəm/ | — | آدم /ɒdem/ | mrd /mard/ |
| 头 | sere /seˈɾe/ | ser /sɛɾ/ | سەر /sɛɾ/ | sə /sə/ | سر /sar/ | سر /sar/ | sar /sar/ |
| 眼睛 | çim /tʃim/ | çav /tʃɑːv/ | چاو /tʃɑːw/ | çəş /tʃəʃ/ | چوم /tʃum/ | چش /tʃæʃ/ | čašm /tʃaʃm/ |
| 耳朵 | goş /ɡoʃ/ | guh /ɡuh/ | گوێ /ɡweː/ | guš /ɡuʃ/ | گوش /ɡuʃ/ | گوش /ɡuʃ/ | gōš /ɡoːʃ/ |
| 鼻子 | zınci /zɨndʒi/ | poz /poz/ | لووت /luːt/ | vıni /vɨni/ | دماغ /dəmaɣ/ | دماغ /dæˈmɒɣ/ | — |
| 嘴 | fek /fɛk/ | dev /dɛv/ | دەم /dɛm/ | qəv /ɡəv/ | دهن /dəˈhən/ | دهون /dæˈhun/ | rumb /rumb/ |
| 牙 | dından /dɨndan/ | diran /dɪˈɾaːn/ | ددان /didaːn/ | dandon /dandon/ | دندن /dəndan/ | دندون /dandun/ | dndʾn /dandaːn/ |
| 舌头 | ziwan /ziwaːn/ | ziman /zɪˈmaːn/ | زمان /zɪmaːn/ | zıvon /zɨvon/ | زوان /zəvɒn/ | زوون /zəvun/ | ʾzbʾn /izβaːn/ |
| 手 | dest /dɛst/ | dest /dɛst/ | دەست /dɛst/ | dast /dast/ | دس /dæs/ | دس /dæs/ | dast /dast/ |
| 脚 | lınge /ˈlɨŋɡe/ | pê /peː/ | پێ /peː/ | lıng /lɨŋɡ/ | لینگ /liŋɡ/ | لینگ /liŋɡ/ | pʾd /paːð/ |
| 心 | zerre /ˈzɛrːe/ | dil /dɪl/ | دڵ /dɪɫ/ | zırə /zɯɾə/ | دیل /dil/ | دل /del/ | zyrd /zird/ |
| 骨头 | este /esˈte/ | hestî /hesˈtiː/ | ئێسقان /eːsˈqaːn/ | astə /ˈastə/ | استخان /ostexɒn/ | هسکا /heskɒ/ | ʾstg /astaɡ/ |
| 血 | gonî /ɡoniː/ | xwîn /xwiːn/ | خوێن /xwiːn/ | xun /xun/ | خون /xun/ | خون /xun/ | gwhn /ɡuxn/ |
| 便便 | gî /ɡiː/ | gû /ɡuː/ | گوو /ɡuː/ | qü /ɡy/ | — | — | — |
| 爱 | hes /hɛs/ | evîn /ɛviːn/ | خۆشەویستی /xoʃɛwiːstiː/ | hışt /hɯʃt/ | عشق /ɛʃq/ | عشق /ɛʃq/ | friyādan /frijaːdan/ |
| 树 | dare /ˈdaɾɛ/ | dar /dɑːɾ/ | دار /dɑːɾ/ | dor /doɾ/ | دار /dɒːɾ/ | دار /dɒːɾ/ | dār /daːr/ |
| 狗 | kutık /kutɨk/ | kûçik /kuːtʃɪk/ | سەگ /sɛɡ/ | səg /səɡ/ | سَگ /sæɡ/ | سَگ /sæɡ/ | spag /spaɡ/ |
| 猫 | pısıng /pɨsɨŋɡ/ | pisîk /pɪsiːk/ | پشیلە /pʃiːlɛ/ | pışi /pɯʃi/ | پیشی /piʃi/ | پَشی /pæʃi/ | — /—/ |
| 鱼 | mase /mase/ | masî /maˈsiː/ | ماسی /maːˈsiː/ | moy /moj/ | ماهی /mɒːhi/ | ماهی /maːhi/ | mʾsyg /maːsjaɡ/ |
| 鸟 | mıriçık /mɨritʃɨk/ | balinde /balinde/ | باڵندە /baːɫɪndæ/ | pərəndə /pəɾəndə/ | مرغ /murɣ/ | مرغ /mærɣ/ | murw /murw/ |
| 蝴蝶 | perperike /pɛrpɛˈɾike/ | perperîk /pɛrpɛˈriːk/ | پەپوولە /pɛpuːlɛ/ | lüləpər /lyləpəɾ/ | — | پاپلی /pɒːpɪˈli/ | — |
| 鸡蛋 | hak /hɑk/ | hêk /heːk/ | هێلکە /heːlkæ/ | uvə /uvə/ | مرغانه /murɣɒne/ | مرغانه /mærɣɒːne/ | — |
| 熊 | heş /hɛʃ/ | hirç /hɪɾtʃ/ | ورچ /wɪrtʃ/ | xərs /xəɾs/ | خيش /xiʃ/ | اش /æʃ/ | — |
| 马 | estor /esˈtor/ | hesp /hɛsp/ | ئەسپ /ɛsp/ | asp /asp/ | اسب /asb/ | اسپ /asp/ | ʾsp /asp/ |
| 房子 | keye /ˈkɛjɛ/ | mal /mɑːl/ | ماڵ /mɑːɫ/ | ka /ka/ | خنه /xænæ/ | سره /særæ/ | xānag /xaːnaɡ/ |
| 牛奶 | şit /ʃit/ | şîr /ʃiːr/ | شیر /ʃiːɾ/ | şıt /ʃɨt/ | شیر /ʃir/ | شیر /ʃir/ | šift /ʃift/ |
| 蜂蜜 | hıngımên /hɨŋɡɨmen/ | hingiv /hɪnˈɡiv/ | هەنگوین /hɛnɡwiːn/ | angivin /aŋɡivin/ | عسل /æsəl/ | عسل /asel/ | ʾngwbyn /anɡubeːn/ |
| 盐 | sol /sol/ | xwê /xweː/ | خوێ /xweː/ | nemek /nemek/ | — | نمک /nemek/ | nmydk /nameːdk/ |
| 葡萄酒 | şerab /ʃɛˈɾab/ | şerab /ʃɛˈɾab/ | شەراب /ʃɛˈɾɑːb/ | — | شراب /ʃarɒb/ | شراب /ʃæˈɾɒːb/ | my /maj/ |
| 米 | riz /ɾiz/ | birinc /bɪˈrindʒ/ | برنج /bɪrɪndʒ/ | bırz /bɨɾz/ | بج /bədʒ/ | برنج /beˈɾendʒ/ | — |
| 铁 | asın /aˈsɨn/ | hesin /hɛˈsɪn/ | ئاسن /ɑːsɪn/ | osın /osɨn/ | — | آهن /ɒhan/ | ʾswn /aːsun/ |
| 轮子 | çerx /tʃɛrx/ | teker /tɛˈkɛɾ/ | چەرخ /tʃarx/ | təkər /təkəɾ/ | چرخ /tʃærx/ | چرخ /tʃærx/ | čaxr /tʃaxr/ |
| 丝 | birîsim /biɾiːˈsim/ | hevirmiş /hɛvɪɾˈmɪʃ/ | ئاوریشم /ʔaːu̯ɾiːʃəm/ | avşim /avʃim/ | ابریشم /abriʃəm/ | ابریشم /abriʃem/ | — |
| 书 | kitab /kiˈtab/ | pirtûk /pɪɾˈtuːk/ | کتێب /kɪˈteːb/ | kitob /kitob/ | کیتاب /kiˈtɒːb/ | کتاب /ketɒb/ | nibēg /nibeːɡ/ |
| 吃 | werdiş /ˈweɾdiʃ/ | xwarin /xwɑːɾɪn/ | خواردن /xwɑːɾdɪn/ | hardə /haɾdə/ | خوردن /xoɾdæn/ | خوردن /xoɾdæn/ | xward- /xward/ |
| 喝 | şimitiş /ʃiˈmitiʃ/ | vexwarin /vɛxwɑːɾɪn/ | خواردنەوە /xwɑːɾdɪnɛwɛ/ | peşomə /peʃomə/ | خوردن /xoɾdæn/ | خواردن /xwɒːɾdæn/ | pī- /piː/ |
| 睡觉 | rakewtiş /raˈkɛwtiʃ/ | razan /raˈzan/ | خەوتن /xawˈtɪn/ | hıte /hɨte/ | خوتن /xutæn/ | بخاتن /bæxɒːten/ | xwsp- /xusp/ |
| 一 | yew /jɛw/ | yek /jɛk/ | یەک /jɛk/ | i /i/ | ای-تا /itɒː/ | یک /jæk/ | ēw /eːw/ |
| 二 | di /dɪ/ | du /du/ | دوو /duː/ | dı /dɨ/ | دو /du/ | دِ /de/ | dō /doː/ |
| 三 | hirê /hiɾeː/ | sê /seː/ | سێ /seː/ | se /se/ | سه /sə/ | سه /se/ | hry /hreː/ |
| 四 | çar /tʃaːr/ | çar /tʃaːr/ | چوار /tʃwaːr/ | ço /tʃo/ | چار /tʃaːr/ | چار /tʃaːr/ | čafār /tʃafaːr/ |
| 五 | panc /pandʒ/ | pênc /pɛːndʒ/ | پێنج /peːndʒ/ | penc /pendʒ/ | پنج /pændʒ/ | پنج /pandʒ/ | panj /pandʒ/ |
| 百 | se /se/ | sed /sɛd/ | سەد /sæd/ | sa /sa/ | صد /sad/ | صد /sad/ | sad /sad/ |
| 你好 | silam /siˈlam/ | silav /sɪlɑːv/ | سڵاو /sɫɑːw/ | xəyrli ruj /xəjɾli ɾuʒ/ | سلام /sælɒːm/ | سلام /sælɒːm/ | drōd /droːd/ |
| 谢谢 | sıpas /sɨˈpas/ | spas /spɑːs/ | سوپاس /supɑːs/ | minnətdar /minnətdaɾ/ | مرسی /mɛɾsi/ | مرسی /mɛɾsi/ | spās /spaːs/ |
| 好 | rind /ɾind/ | baş /bɑːʃ/ | باش /bɑːʃ/ | çoki /tʃoki/ | خوب /xub/ | خوب /xub/ | nēw /neːw/ |
| 新 | newe /ˈnɛwe/ | nû /nuː/ | نوێ /nweː/ | tojə /tojə/ | تازه /tɒːze/ | نو /now/ | nawāg /nawaːɡ/ |
| 红 | sur /suɾ/ | sor /soɾ/ | سوور /suːɾ/ | sur /suɾ/ | سورخ /suɾx/ | سرخ /sɜɾx/ | swxr /suxr/ |
| 白 | sıpe /sɨpe/ | spî /spiː/ | سپی /spiː/ | sipi /sipi/ | سفید /sefid/ | اسپه /espe/ | ispēd /ispeːd/ |
| 黑 | sîya /siːja/ | reş /rɛʃ/ | ڕەش /ræʃ/ | siyo /sijo/ | سیا /siˈjɒ/ | سیو /siˈjo/ | syʾw /sjaːw/ |
| 绿 | kesk /kɛsk/ | kesk /kɛsk/ | سەوز /sæwz/ | kavu /kavu/ | سبز /sabz/ | سوز /sævz/ | — |
| 蓝 | kewe /kɛwɛ/ | şîn /ʃiːn/ | شین /ʃiːn/ | kavu /kavu/ | آبی /ɒbi/ | کهو /kæhu/ | — |
| 布谷鸟 | phepug /pʰɛˈpuɡ/ | pepûk /pɛˈpuːk/ | پەپووک /pɛˈpuːk/ | — | — | کوکی /kuːˈkiː/ | — |
| 电脑 | komputer /kompuˈteɾ/ | komputer /komputɛɾ/ | کۆمپیوتەر /kompjuteɾ/ | kompjuter /kompjuteɾ/ | کامپیوتر | کامپیوتر /kɒːmpijuːteɾ/ | — |
| 茶 | çay /tʃaj/ | çay /tʃaj/ | چای /tʃaːj/ | — | چای /tʃɒːj/ | چای /tʃɒːj/ | — |
| 咖啡 | qahwe /qahˈwe/ | qehwe /qɛhˈwɛ/ | قاوە /qaːˈwɛ/ | — | — | قهوه /ɢæhˈve/ | — |
| 糖 | şeker /ʃeˈkɛr/ | şekir /ʃɛˈkɪr/ | شەکر /ʃɛˈkɪr/ | ğənd | شکر /ʃeˈkær/ | شکر /ʃeˈkær/ | — |
| 橙 | pirteqal /pɪɾtɛˈqal/ | pirteqal /pɪɾtɛˈqal/ | پرتەقاڵ /pɪɾtɛˈqaɫ/ | pərtəxol /pəɾtəxol/ | پرتخال /pəɾtəxɒl/ | پتقال /pæteɣɒl/ | — |
| 99 | neway u new /nɛwaj u nɛw/ | nod û neh /noːd uː nɛh/ | نەوەد و نۆ /næwæd u noː/ | — | نود و نه /nəvəd o no/ | نود و نه /navad o ne/ | — |
页 1/10
打开交互式地图: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
LangMap — 语言可视化项目的一部分。这是静态、可抓取的摘要；交互式地图提供发音音频、筛选和地球视图。
制作 Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap 主页