Daasanach
الدسناخية
أفريقية آسيوية
الداسانتش (وأيضًا داسانش، داسينش، ريشيات) لغة كوشية شرقية من منطقة أومو-توركانا الثقافية، حيث تلتقي إثيوبيا وكينيا وجنوب السودان. والداسانتش رعاة أبقار يتمركز إقليمهم حول دلتا نهر أومو والشاطئ الشمالي لبحيرة توركانا. ومن الناحية اللغوية، تتميز الداسانتش بسمات كوشية شرقية كلاسيكية: المطابقة القائمة على الجنس النحوي، وعلامات التبئير، وتصريف فعلي معقّد. وقد نالت اللغة شهرة أكاديمية بفضل النحو المرجعي الذي وضعه ماورو توسكو عام 2001، كما كان مجتمع الداسانتش نفسه محورًا لأعمال أنثروبولوجية حول ثقافة رعاة الأبقار والنوع الاجتماعي.
أين تُستخدم؟
87 كلمة أساسية في الدسناخية
المصادر
مقارنة الكلمات
بالمقارنة مع لغات ذات صلة: أفريقية آسيوية
| المعنى | الدسناخية | صومالية | الكونسو | أورومية | الساهو | العفرية | سيدامية |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ماء | bie /bie/ | biyo /bijo/ | pisha /piʃa/ | bishaan /biʃaːn/ | laye /laje/ | lee /leː/ | waa /waː/ |
| نار | ʄiet /ʄiet/ | dab /dab/ | apitta /apitːa/ | ibidda /ibidːa/ | gira /ɡira/ | gira /ɡira/ | giira /ɡiːra/ |
| شمس | aadh /aːð/ | qorrax /qorːaħ/ | piirtuta /piːrtuta/ | aduu /aduː/ | ayro /ajɾo/ | ayró /ajro/ | arrishsho /arːiʃːo/ |
| قمر | ɠuiy /ɠuij/ | dayax /dajaħ/ | leya /leja/ | jiʼa /dʒiʔa/ | alsa /alsa/ | alsá /alsa/ | agana /aɡana/ |
| نجم | hidhint /hiðint/ | xiddig /ħiddiɡ/ | hikkitta /hikːitːa/ | urjii /urdʒiː/ | xutuk /ħutuk/ | cutuk /ħutuk/ | beeddakko /beːdːakko/ |
| ليل | chuure /tʃuːre/ | habeen /habeːn/ | halkeetta /halkeːtːa/ | halkan /halkan/ | bar /bar/ | bar /bar/ | hashsha /haʃːa/ |
| مطر | ir /ir/ | roob /roːb/ | roopa /roːpa/ | bokkaa /ˈbokːaː/ | rob /rob/ | rob /rob/ | xeena /tʼeːna/ |
| ريح | waanich /waːnitʃ/ | dabayl /ˈdabajl/ | puppeeta /pupːeːta/ | bubbee /ˈbubːeː/ | xaaxat /ħaːħat/ | caacay /ħaːħaj/ | bubbe /bubːe/ |
| تراب | les /les/ | dhul /ɖul/ | piita /piːta/ | lafa /lafa/ | baarho /baːɽo/ | árdi /ardi/ | uulla /uːlla/ |
| حجر | waar /waːr/ | dhagax /ɖaˈɡaħ/ | daka /ɗaka/ | dhagaa /ɖaˈɡaː/ | dhaa /ɖaː/ | xáa /ɖaː/ | kincho /kintʃo/ |
| جبل | gum /ɡum/ | buur /buːr/ | irroota /irːoːta/ | tulluu /tulːuː/ | kooma /koːma/ | qale /ʕale/ | gaara /ɡaːra/ |
| بحر | bas /bas/ | bad /bad/ | pakateeta /pakateːta/ | galaana /ɡalaːna/ | bad /bad/ | bad /bad/ | baare /baːre/ |
| أم | ʄie /ʄie/ | hooyo /hoːjo/ | aayyaa /aːjːaː/ | haadha /haːɗa/ | ina /ina/ | iná /iˈna/ | ama /ama/ |
| أب | ʄaa /ʄaː/ | aabo /aːbo/ | aappaa /aːpːaː/ | abbaa /abːaː/ | abba /abba/ | abbá /abːa/ | anna /anːa/ |
| بنت | ini /ini/ | gabadh /ɡabaɖ/ | enenta /enenta/ | intala /intala/ | barhä /baˈɽa/ | baxá /baˈɖa/ | beetto /beːtːo/ |
| أنا | yu /ju/ | aniga /aniɡa/ | anti /anti/ | ani /ani/ | anu /anu/ | anu /anu/ | ani /ani/ |
| أنت | kuun /kuːn/ | adiga /adiɡa/ | atti /atti/ | ati /ati/ | atu /atu/ | atu /atu/ | ati /ati/ |
| نحن | nyinyi /ɲiɲi/ | innaga / annaga /inːaɡa / anːaɡa/ | ino /ino/ | nuti /nuti/ | nanu /nanu/ | nanu /nanu/ | ninke /ninke/ |
| اسم | meeny /meːɲ/ | magac /maɡaʕ/ | maxxa /maχːa/ | maqaa /makʼaː/ | migac /miɡaʕ/ | migáq /miɡaʕ/ | suʼma /suʔma/ |
| شخص | maadhat /maːðat/ | qof /qof/ | nama /nama/ | nama /nama/ | xiyaw /ħijaw/ | núm /num/ | mancho /mantʃo/ |
| رأس | met /met/ | madax /madaħ/ | matta /matːa/ | mataa /mataː/ | amo /amo/ | amó /amo/ | umo /umo/ |
| عين | il /il/ | il /il/ | ilta /ilta/ | ija /idʒa/ | inti /inti/ | intí /inti/ | ille /ilːe/ |
| أذن | nee /neː/ | dheg /ɖeɡ/ | napahata /napahata/ | gurra /ɡurra/ | cokka /ʕokka/ | ayti /ajti/ | macca /matʃʼːa/ |
| أنف | sono /sono/ | san /san/ | sina /sina/ | funyaan /fuɲaːn/ | san /san/ | san /san/ | sano /sano/ |
| فم | afo /afo/ | af /af/ | afa /afa/ | afaan /afaːn/ | af /af/ | af /af/ | afo /afo/ |
| سن | kachint /katʃint/ | ilig /iliɡ/ | ilkitta /ilkitːa/ | ilkaan /ilkaːn/ | iko /iko/ | boddiná /bodːina/ | hinko /hinko/ |
| لسان | ere /ere/ | carrab /ʕarːab/ | arrapa /arːapa/ | arraba /arːaba/ | anrab /anrab/ | arraabá /arːaːba/ | arrawo /arːawo/ |
| يد | gil /ɡil/ | gacan /ɡaʕan/ | harka /harka/ | harka /haɾka/ | gaba /ɡaba/ | gabá /ɡaba/ | anga /anɡa/ |
| قدم | gas /ɡas/ | cago /ʕaɡo/ | loʛta /loʛta/ | miilla /miːlːa/ | iba /iba/ | iba /iba/ | lekka /ˈlekːa/ |
| قلب | geer /ɡeːr/ | wadne /wadnɛ/ | sataʔta /sataʔta/ | onnee /onːeː/ | qalbe /qalbe/ | lubbí /lubːi/ | wodana /wodana/ |
| عظم | lafiti /lafiti/ | laf /laf/ | lafta /lafta/ | lafee /lafeː/ | lafa /lafa/ | lafa /lafa/ | miqicho /mikʼitʃo/ |
| دم | fas /fas/ | dhiig /ɖiːɡ/ | diika /ɗiːka/ | dhiiga /ɖiːɡa/ | biilo /biːlo/ | qabal /ʕabal/ | munde /munde/ |
| حب | kashed /kaʃed/ | jacayl /dʒaʕajl/ | ʄaalaɗiyaa /ʄaːlaɗijaː/ | jaalala /dʒaːlala/ | kaxano /kaħano/ | kacanú /kaħanu/ | baxa /batʼa/ |
| شجرة | ɠor /ɠor/ | geed /ɡeːd/ | qoyra /ʛojra/ | muka /muka/ | xarha /ħaɽa/ | caxá /ħaɖa/ | haqqe /hakʼːe/ |
| كلب | chier /tʃier/ | eey /eːj/ | kuta /kuta/ | saree /saɾeː/ | kare /kaɾe/ | kuta /kuta/ | woshichcho /woʃitʃːo/ |
| قطة | paka /paka/ | bisad /bisad/ | aturraata /aturːaːta/ | adurree /adurːeː/ | dummu /dummu/ | dummú /dumːu/ | basu /basu/ |
| سمكة | beech /beːtʃ/ | kalluun /kalːuːn/ | murkuja /murkuʄa/ | qurxummii /qurxummiː/ | caasa /ʕaːsa/ | kullúnta /kulːunta/ | qulxuʼme /kʼultʼuʔme/ |
| طائر | kimir /kimir/ | shimbir /ʃimbir/ | xampira /χampira/ | simbirroo /simbirroː/ | kimbir /kimbir/ | kimbiró /kimbiro/ | ceʼa /tʃʼeʔa/ |
| فراشة | arab /arab/ | balanbaallis /balanbaːlːis/ | — | billaacha /bilːaːtʃa/ | — | laahintí /laːhinti/ | billaachcha /bilːaːtʃːa/ |
| بيضة | ɠonɠo /ɠoŋɠo/ | ukun /ukun/ | hukuukka /hukuːkːa/ | hanqaaquu /hanqaːquː/ | lalim /lalim/ | naala /naːla/ | quuphichcho /kʼuːpʼːitʃːo/ |
| حصان | farich /faritʃ/ | faras /faras/ | farta /farta/ | farda /farda/ | faras /faras/ | faras /faras/ | farashsho /faraʃːo/ |
| بيت | ɓil /ɓil/ | guri /ɡuɾi/ | tika /tika/ | mana /mana/ | care /ʕare/ | qarí /ʕari/ | mine /mine/ |
| حليب | eeno /eːno/ | caano /ʕaːno/ | aanna /aːnːa/ | aannan /aːnːan/ | xan /ħan/ | cán /ħan/ | ado /ado/ |
| عسل | dhaanite /ðaːnite/ | malab /malab/ | takma /takma/ | damma /damːa/ | baska /baska/ | malab /malab/ | malawo /malawo/ |
| ملح | shugut /ʃuɡut/ | cusbo /ʕusbo/ | sookitta /soːkitːa/ | soogidda /soːɡidːa/ | mulxu /mulħu/ | qasbó /ʕasbo/ | maxine /matʼine/ |
| حديد | sibil /sibil/ | bir /bir/ | sipla /sipla/ | sibiila /sibiːla/ | birit /birit/ | birta /birta/ | siwiila /siwiːla/ |
| أكل | icho /itʃo/ | cun /ʕun/ | ɗamiyaa /ɗamijaː/ | nyaachuu /ɲaːtʃuː/ | niitan /niːtan/ | akmé /akme/ | ita /ita/ |
| شرب | ʔurro /ʔuro/ | cab /ʕab/ | ikiyaa /ikijaː/ | dhuguu /ɗuɡuː/ | yaaqab /jaːʕab/ | ooqobé /oːʕobe/ | aga /aɡa/ |
| واحد | tikiɗ /tikiɗ/ | kow /kow/ | takka /takːa/ | tokko /tokːo/ | inki /inki/ | iník /inik/ | mitto /mitːo/ |
| اثنان | naam /naːm/ | laba /laba/ | lakki /lakːi/ | lama /lama/ | lamma /lamma/ | nammáy /namːaj/ | lame /lame/ |
| ثلاثة | sedde /sedːe/ | saddex /sadːex/ | sessa /sesːa/ | sadii /sadiː/ | adox /adoħ/ | sidóc /sidoħ/ | sase /sase/ |
| أربعة | afur /afur/ | afar /afar/ | afur /afur/ | afur /afur/ | afar /afar/ | ferey /ferej/ | shoole /ʃoːle/ |
| خمسة | chen /tʃen/ | shan /ʃan/ | ken /ken/ | shan /ʃan/ | koon /koːn/ | konoy /konoj/ | onte /onte/ |
| مئة | kuɗ /kuɗ/ | boqol /boqol/ | dippa /ɗipːa/ | dhibba /ɗibba/ | bool /boːl/ | bool /boːl/ | xibbe /tʼibːe/ |
| مرحبا | naa /naː/ | salaan /salaːn/ | nakayta /nakajta/ | akkam /akːam/ | malaal /malaːl/ | nagá /naɡa/ | nagaa yiʼne /naɡaː jiʔne/ |
| شكرا | gielmit /ɡielmit/ | mahadsanid /mahadsanid/ | kalata /kalata/ | galatoomi /ɡalatoːmi/ | galatto /ɡalatto/ | qungúsa /ʕuŋɡusa/ | maganu oohe /maɡanu oːhe/ |
| جيد | midhab /miðab/ | wanaagsan /wanaːɡsan/ | paxaara /paχaːra/ | gaarii /ɡaːriː/ | mece /meʕe/ | meqé /meʕe/ | dancha /dantʃa/ |
| جديد | kaana /kaːna/ | cusub /ʕusub/ | haraya /haraja/ | haaraa /haːraː/ | cusub /ʕusub/ | qusbá /ʕusba/ | haaro /haːro/ |
| أحمر | bur /bur/ | cas /ʕas/ | tiima /tiːma/ | diimaa /diːmaː/ | casa /ʕasa/ | qasá /ʕasa/ | duume /duːme/ |
| أبيض | edh /eð/ | cad /ʕad/ | ata /ata/ | adii /adiː/ | cado /ʕado/ | qado /ʕado/ | waajjo /waːdʒːo/ |
| أسود | ongʼor /oŋor/ | madow /madow/ | poora /poːra/ | gurraacha /ɡurːaːtʃaː/ | dat /dat/ | datá /data/ | kolishsho /koliʃːo/ |
| أخضر | ɠileeb /ɠileːb/ | cagaar /ʕaɡaːr/ | ilaawa /ilaːwa/ | magariisa /maɡariːsa/ | andharh /anɖaɽ/ | anxaxiní /anɖaɖini/ | hanja /handʒa/ |
| أزرق | ɠileeb /ɠileːb/ | buluug /buˈluːɡ/ | — | cuquliisa /tʃukʼuliːsa/ | — | kucliní /kuħlini/ | — |
| 99 | tomon saal a saal /tomon saːl a saːl/ | sagaal iyo sagaashan /saˈɡaːl ijo saɡaːˈʃan/ | — | sagaltamii sagal /saɡaltamiː saɡal/ | — | sagla taban kee sagaal /saɡla taban keː saɡaːl/ | honsayina honse /honsajina honse/ |
افتح الخريطة التفاعلية: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
جزء من LangMap — مشروع لتصور اللغات. هذا ملخص ثابت قابل للفهرسة؛ توفر الخرائط التفاعلية صوت النطق والمرشحات وعرض الكرة الأرضية.
من إعداد Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · الصفحة الرئيسية LangMap