Gagana Sāmoa
Samoano
Austronesiana (Polinesiana)
Il samoano (Gagana Sāmoa; ISO 639-1: sm) è una lingua polinesiana della famiglia austronesiana, parlata soprattutto nello Stato Indipendente di Samoa, nelle Samoa Americane e nelle comunità della diaspora. Si scrive con un alfabeto latino in cui il macron indica la lunghezza vocalica e il koma liliu (ʻ) indica l’occlusiva glottidale fonemica; entrambe le distinzioni possono cambiare il significato. Il samoano presenta un’alternanza socialmente condizionata tra i registri parlati T e K: il parlato accurato e formale conserva generalmente /t/ e /n/, mentre la conversazione familiare realizza spesso i suoni corrispondenti come /k/ e /ŋ/; si tratta di un contrasto di stile linguistico, non di una differenza nella registrazione audio. Le proposizioni di base seguono spesso l’ordine verbo–soggetto–oggetto, e i pronomi distinguono la prima persona inclusiva dall’esclusiva, oltre a singolare, duale e plurale. Il possesso oppone le classi a e o, e la reduplicazione è produttiva nella formazione delle parole.
Dove si parla
87 parole essenziali in samoano
Wi-Fi
dopamine
Fonti
Parole a confronto
Confronto con lingue della stessa classificazione: Austronesiana (Polinesiana)
| Significato | Samoano | Tokelauano | Tuvaluano | Niueano | Pukapukano | Tongano | Futunano orientale |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Acqua | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | wai /wai/ | vai /vai/ | vai /vai/ |
| Fuoco | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | awi /awi/ | afi /afi/ | afi /afi/ |
| Sole | lā /laː/ | lā /laː/ | laa /laː/ | lā /laː/ | la /la/ | laʻā /laʔaː/ | laʻā /laʔaː/ |
| Luna | māsina /maːsina/ | māhina /maːhina/ | masina /masina/ | mahina /mahina/ | malama /malama/ | māhina /maːhina/ | māsina /maːsina/ |
| Stella | fetū /fetuː/ | fetū /fetuː/ | fetū /fetuː/ | fetū /fetuː/ | wetū /wetuː/ | fetuʻu /fetuʔu/ | fetuʻu /fetuʔu/ |
| Notte | pō /poː/ | pō /poː/ | pō /poː/ | pō /poː/ | pō /poː/ | pō /poː/ | pō /poː/ |
| Pioggia | ua /ua/ | ua /ua/ | ua /ua/ | ua /ua/ | ua /ua/ | ʻuha /ʔuha/ | ʻua /ʔua/ |
| Neve | kiona /kiona/ | kiona /kiona/ | kiona /kiona/ | kiona /kiona/ | kīona /kiːona/ | sinou /sinou/ | nive /nive/ |
| Vento | matagi /mataŋi/ | matagi /mataŋi/ | matagi /mataŋi/ | matagi /mataŋi/ | matangi /mataŋi/ | matangi /mataŋi/ | matagi /mataŋi/ |
| Terra | ʻeleʻele /ʔeleʔele/ | kelekele /kelekele/ | kelekele /kelekele/ | kelekele /kelekele/ | kelekele /kelekele/ | kelekele /kelekele/ | kele /kele/ |
| Pietra | maʻa /maʔa/ | fatu /fatu/ | fatu /fatu/ | maka /maka/ | watu /watu/ | maka /maka/ | maka /maka/ |
| Montagna | mauga /mauŋa/ | mauga /mauŋa/ | mauga /mauŋa/ | mouga /mouŋa/ | maunga /mauŋa/ | moʻunga /moʔuŋa/ | maʻuga /maʔuŋa/ |
| Mare | sami /sami/ | moana /moana/ | tai /tai/ | tahi /tahi/ | tai /tai/ | tahi /tahi/ | moana /moana/ |
| Madre | tinā /tinaː/ | mātua /maːtua/ | maatua /maːtua/ | matua fifine /matua fifine/ | matua wawine /matua wawine/ | faʻē /faʔeː/ | tinana /tinana/ |
| Padre | tamā /tamaː/ | tamana /tamana/ | tamana /tamana/ | matua taane /matua taːne/ | matua tāne /matua taːne/ | tamai /tamai/ | tamana /tamana/ |
| Figlia | afafine /afafine/ | afafine /afafine/ | tama fafine /tama fafine/ | tama fifine /tama fifine/ | tamāwine /tamaːwine/ | ʻofefine /ʔofefine/ | taʻine /taʔine/ |
| Io | aʻu /aʔu/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ |
| Tu | ʻoe /ʔoe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ |
| Noi | tātou / mātou /taːtou / maːtou/ | tātou / mātou /taːtou / maːtou/ | tātou / mātou /taːtou / maːtou/ | tautolu / mautolu /tautolu / mautolu/ | tātou / mātou /taːtou / maːtou/ | kitautolu / kimautolu /kitautolu / kimautolu/ | tātou / mātou /taːtou / maːtou/ |
| Nome | igoa /iŋoa/ | igoa /iŋoa/ | igoa /iŋoa/ | higoa /hiŋoa/ | ingoa /iŋoa/ | hingoa /hiŋoa/ | igoa /iŋoa/ |
| Persona | tagata /taŋata/ | tagata /taŋata/ | tino /tino/ | tagata /taŋata/ | tangata /taŋata/ | tangata /taŋata/ | tagata /taŋata/ |
| Testa | ulu /ulu/ | ulu /ulu/ | ulu /ulu/ | ulu /ulu/ | ulu /ulu/ | ʻulu /ʔulu/ | ʻulu /ʔulu/ |
| Occhio | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Orecchio | taliga /taliŋa/ | taliga /taliŋa/ | taliga /taliŋa/ | taliga /taliŋa/ | talinga /taliŋa/ | telinga /teliŋa/ | taliga /taliŋa/ |
| Naso | isu /isu/ | ihu /ihu/ | isu /isu/ | ihu /ihu/ | iyu /iðu/ | ihu /ihu/ | isu /isu/ |
| Bocca | gutu /ŋutu/ | gutu /ŋutu/ | gutu /ŋutu/ | gutu /ŋutu/ | ngutu /ŋutu/ | ngutu /ŋutu/ | gutu /ŋutu/ |
| Dente | nifo /nifo/ | nifo /nifo/ | nifo /nifo/ | nifo /nifo/ | nio /nio/ | nifo /nifo/ | nifo /nifo/ |
| Lingua | laulaufaiva /laulaufaiva/ | alelo /alelo/ | alelo /alelo/ | alelo /alelo/ | alelo /alelo/ | ʻelelo /ʔelelo/ | ʻalelo /ʔalelo/ |
| Mano | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | nima /nima/ | lima /lima/ |
| Piede | vae /vae/ | vae /vae/ | vae /vae/ | hui /hui/ | vae /vae/ | vaʻe /vaʔe/ | vaʻe /vaʔe/ |
| Cuore | loto /loto/ | fatu /fatu/ | fatu /fatu/ | atevili /atevili/ | loto /loto/ | loto /loto/ | mafu /mafu/ |
| Osso | ivi /ivi/ | ivi /ivi/ | ivi /ivi/ | hui /hui/ | ivi /ivi/ | hui /hui/ | ivi /ivi/ |
| Sangue | toto /toto/ | toto /toto/ | toto /toto/ | toto /toto/ | toto /toto/ | toto /toto/ | toto /toto/ |
| Cacca | tae /tae/ | tae /tae/ | tae /tae/ | tē /teː/ | tūtae /tuːtae/ | taʻe /taʔe/ | taʻe /taʔe/ |
| Amore | alofa /alofa/ | alofa /alofa/ | alofa /alofa/ | fakaalofa /fakaalofa/ | aloa /aloa/ | ʻofa /ʔofa/ | alofa /alofa/ |
| Albero | laʻau /laʔau/ | lākau /laːkau/ | laakau /laːkau/ | akau /akau/ | lākau /laːkau/ | ʻakau /ʔakau/ | lāʻakau /laːʔakau/ |
| Cane | maile /maile/ | maile /maile/ | kuli /kuli/ | kuli /kuli/ | kulī /kuliː/ | kulī /kuliː/ | kulī /kuliː/ |
| Gatto | pusi /pusi/ | puhi /puhi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pūsi /puːsi/ |
| Pesce | iʻa /iʔa/ | ika /ika/ | ika /ika/ | ika /ika/ | ika /ika/ | ika /ika/ | ika /ika/ |
| Uccello | manu /manu/ | manu /manu/ | manu /manu/ | manu /manu/ | manu /manu/ | manupuna /manupuna/ | manu /manu/ |
| Farfalla | pepe /pepe/ | pepe /pepe/ | pepe /pepe/ | pepe /pepe/ | — | pepe /pepe/ | pepe /pepe/ |
| Uovo | fuamoa /fuamoa/ | fuāmoa /fuaːmoa/ | fuamoa /fuamoa/ | fua moa /fua moa/ | wuamoa /wuamoa/ | foʻi moa /foʔi moa/ | fua /fua/ |
| Orso | pea /pea/ | pea /pea/ | pea /pea/ | urosa /urosa/ | pea /pea/ | pea /pea/ | uluso /uluso/ |
| Cavallo | solofanua /solofanua/ | holofanua /holofanua/ | solofanua /solofanua/ | solofanua /solofanua/ | oloenua /oloenua/ | hoosi /hoːsi/ | ōsi /oːsi/ |
| Casa | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | wale /wale/ | fale /fale/ | fale /fale/ |
| Latte | susu /susu/ | huāhuhu /huaːhuhu/ | susu /susu/ | huhu /huhu/ | wū /wuː/ | huʻakau /huʔakau/ | — |
| Miele | meli /meli/ | meli /meli/ | hani /hani/ | meli /meli/ | meli /meli/ | hone /hone/ | — |
| Sale | masima /masima/ | māhima /maːhima/ | masima /masima/ | masima /masima/ | miti /miti/ | māsima /maːsima/ | paʻatai /paʔatai/ |
| Vino | uaina /uaina/ | uaina /uaina/ | uaina /uaina/ | uaina /uaina/ | uwaina /uwaina/ | uaine /uaine/ | vino /vino/ |
| Riso | alaisa /alaisa/ | — | laisi /laisi/ | laisi /laisi/ | — | laise /laise/ | — |
| Cioccolato | sukalati /sukalati/ | — | tiokaleti | — | — | sokoleti /sokoleti/ | — |
| Ferro | uʻamea /uʔamea/ | ukamea /ukamea/ | fiti /fiti/ | lapatoa /lapatoa/ | āuli /aːuli/ | ukamea /ukamea/ | ukamea /ukamea/ |
| Ruota | uili /uili/ | uili /uili/ | teka /teka/ | veli /veli/ | — | veʻeteka /veʔeteka/ | teka /teka/ |
| Seta | silika /silika/ | hilika /hilika/ | silika /silika/ | silika /silika/ | tilika /tilika/ | silika /silika/ | — |
| Libro | tusi /tusi/ | tuhi /tuhi/ | tusi /tusi/ | tohi /tohi/ | puka /puka/ | tohi /tohi/ | tosi /tosi/ |
| Mangiare | ʻai /ʔai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ |
| Bere | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ |
| Dormire | moe /moe/ | moe /moe/ | moe /moe/ | mohe /mohe/ | moe /moe/ | mohe /mohe/ | moe /moe/ |
| Uno | tasi /tasi/ | tahi /tahi/ | tasi /tasi/ | taha /taha/ | tayi /taði/ | taha /taha/ | tasi /tasi/ |
| Due | lua /lua/ | lua /lua/ | lua /lua/ | ua /ua/ | lua /lua/ | ua /ua/ | lua /lua/ |
| Tre | tolu /tolu/ | tolu /tolu/ | tolu /tolu/ | tolu /tolu/ | tolu /tolu/ | tolu /tolu/ | tolu /tolu/ |
| Quattro | fā /faː/ | fā /faː/ | fā /faː/ | fā /faː/ | wā /waː/ | fā /faː/ | fā /faː/ |
| Cinque | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | nima /nima/ | lima /lima/ |
| Cento | selau /selau/ | helau /helau/ | selau /selau/ | teau /teau/ | lau /lau/ | teau /teau/ | kaulelau /kaulelau/ |
| Ciao | talofa /talofa/ | mālō ni /maːloː ni/ | taalofa /taːlofa/ | fakaalofa atu /fakaalofa atu/ | kia orana /kia oɾana/ | mālō e lelei /maːloː e lelei/ | mālō /maːloː/ |
| Grazie | faʻafetai /faʔafetai/ | fakafetai /fakafetai/ | fakafetai /fakafetai/ | fakaaue /fakaaue/ | meitaki /meitaki/ | mālō /maːloː/ | mālō /maːloː/ |
| Buono | lelei /lelei/ | lelei /lelei/ | lei /lei/ | mitaki /mitaki/ | lelei /lelei/ | lelei /lelei/ | mālie /maːlie/ |
| Nuovo | fou /fou/ | fōu /foːu/ | fou /fou/ | foou /foou/ | wou /wou/ | foʻou /foʔou/ | foʻou /foʔou/ |
| Rosso | mūmū /muːmuː/ | kukula /kukula/ | kula /kula/ | kula /kula/ | kula /kula/ | kulokula /kulokula/ | kula /kula/ |
| Bianco | paʻepaʻe /paʔepaʔe/ | paepae /paepae/ | kena /kena/ | tea /tea/ | tea /tea/ | hinehina /hinehina/ | tea /tea/ |
| Nero | uliuli /uliuli/ | uli /uli/ | uli /uli/ | uli /uli/ | uli /uli/ | ʻuliʻuli /ʔuliʔuli/ | ʻuli /ʔuli/ |
| Verde | lanumeamata /lanumeamata/ | lanu meamata /lanu meamata/ | lanu lau niu /lanu lau niu/ | lanu laukou /lanu laukou/ | yengayenga /ðeŋaðeŋa/ | lanu mata /lanu mata/ | moto /moto/ |
| Blu | lanumoana /lanumoana/ | lanumoana /lanumoana/ | lanu moana /lanu moana/ | lanu moana /lanu moana/ | yengayenga /ðeŋaðeŋa/ | lanu moana /lanu moana/ | ʻusi /ʔusi/ |
| Cuculo | aleva /aleva/ | — | — | — | — | — | kāleva /kaːleva/ |
| Computer | komipiuta /komipiuta/ | komepiuta /komepiuta/ | komupiuta /komupiuta/ | komopiuta /komopiuta/ | — | komipiuta /komipiuta/ | masini /masini/ |
| Wi-Fi | Wi-Fi | — | — | — | — | — | — |
| Tè | tī /tiː/ | — | tī /tiː/ | tī /tiː/ | — | tī /tiː/ | — |
| Caffè | kofe /kofe/ | — | kofe /kofe/ | kofe /kofe/ | — | kofi /kofi/ | — |
| Zucchero | suka /suka/ | — | suka /suka/ | suka /suka/ | — | suka /suka/ | — |
| Arancia | moli /moli/ | moli /moli/ | moli /moli/ | moli /moli/ | — | moli /moli/ | moli /moli/ |
| 99 | ivasefulu ma le iva /ivasefulu ma le iva/ | iva hefuluiva /iva hefuluiva/ | iva sefulu iva /iva sefulu iva/ | — | — | hivangofulu mā hiva /hivaŋofulu maː hiva/ | — |
| Dopamina | dopamine | — | — | — | — | dopamine | — |
Ordine delle parole a confronto
Confronta con le principali lingue del mondo
Confronta con lingue della stessa classificazione
Apri la mappa interattiva: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Parte di LangMap — un progetto di visualizzazione linguistica. Questo è un riepilogo statico e scansionabile; le mappe interattive offrono audio di pronuncia, filtri e una vista globo.
Realizzato da Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Home LangMap