Mihaq
الكوسوندية
لغة معزولة
الكوسوندا (Mihaq، ) هي لغة معزولة مهددة بالانقراض بشكل حرج في وسط غرب نيبال، كان يتحدث بها تقليديًا مجتمع الكوسوندا من الصيادين وجامعي الثمار الذين كانوا رُحّلًا سابقًا في سفوح ماهابهارات (مقاطعات دانغ، وسورخيت، وبيوثان، وتاناهو). توفيت آخر متحدثة أصلية بطلاقة كاملة، غياني مايا سين، عام 2020 (وتوفيت شقيقتها كامالا خاتري عام 2024)؛ ويتبقى نحو 3 متحدثين جزئيين. وثّقها هودجسون عام 1857 وأثبت ديفيد واترز بشكل حاسم أنها لغة معزولة (Notes on Kusunda Grammar، 2006). تدير جامعة تريبهوفان ولجنة اللغة في نيبال حاليًا صفوف إحياء في دانغ لعدد من شباب الكوسوندا.
أين تُستخدم؟
87 كلمة أساسية في الكوسوندية
المصادر
- Watters (2006) Notes on Kusunda Grammar
- Glottolog: kusu1250
- Ethnologue: kgg
مقارنة الكلمات
بالمقارنة مع لغات ذات صلة: لغة معزولة
| المعنى | الكوسوندية | لارديل | التنغوسية الأولية | الأوسكية | الوالماجارية | يانغكال | الديربالية |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ماء | taŋ /taŋ/ | nguka /ŋuka/ | *mū /mū/ | — /—/ | ngapa /ˈŋapa/ | nguku /ŋuku/ | bana /ˈbana/ |
| نار | dza /dza/ | nyuda /ɲuda/ | *tawa /tawa/ | — /—/ | warlu /ˈwaɭu/ | ngida /ŋida/ | buni /ˈbuni/ |
| شمس | iŋ /iŋ/ | warrka /waɾka/ | *sigūn /sigūn/ | — /—/ | purangu /puɻaŋu/ | warrku /waɾku/ | garri /ˈɡari/ |
| قمر | niku /niku/ | kirdikir /kiɖikir/ | *bēga /bēga/ | — /—/ | yakarn /jakaɳ/ | waldarra /waldaɾa/ | gagara /ɡaˈɡara/ |
| نجم | sam /sam/ | kuwa thungal /kuwa θuŋal/ | *xōsikta /xoːsikta/ | — /—/ | wirl /wiɭ/ | miburlda thungalda /mibuɭda t̪uŋalda/ | gijiny /ɡiɟiɲ/ |
| ليل | iŋao /iŋao/ | nata /nata/ | *dolbo /dolbo/ | — /—/ | pukanya /pukaɲa/ | ngimi /ŋimi/ | jagun /ɟaɡun/ |
| مطر | taŋ /taŋ/ | — | *tigde /tiɡde/ | — | ngapa /ˈŋapa/ | — | gambal /ˈɡambal/ |
| ثلج | yaq /jaq/ | — | *imana /imana/ | — | — | — | — |
| ريح | qaːi /qaːi/ | — | *xedün /xedyn/ | — | walypa /ˈwaʎpa/ | — | gulubu /ˈɡulubu/ |
| تراب | dum /dum/ | — | *nā /naː/ | teras /teras/ | nguwa /ˈŋuwa/ | — | jaju /ˈɟaɟu/ |
| حجر | yeŋgu /jeŋɡu/ | — | *ǯolo /dʒolo/ | — | pamarr /ˈpamar/ | — | diban /ɟiban/ |
| أم | məi /məi/ | ngama /ŋama/ | *eńi /eńi/ | maatúf /maːtof/ | ngamaji /ŋaˈmaɟi/ | ngamathu /ŋamat̪u/ | yabu /ˈjabu/ |
| أب | yəi /jəi/ | kantha /kan̪t̪a/ | *ama /ama/ | patír /patiːr/ | ngarpu /ŋaɻpu/ | kanthathu /kant̪at̪u/ | nguma /ˈŋuma/ |
| أنا | tsi /tsi/ | ngada /ŋada/ | *bi /bi/ | egom /eɡom/ | ngaju /ŋaɟu/ | ngada /ŋada/ | ngaja /ŋaɟa/ |
| أنت | nu /nu/ | nyingki /ɲiŋki/ | *si /si/ | tú /tuː/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyingka /ɲiŋka/ | nginda /ŋinda/ |
| نحن | tok /tok/ | ngakuli / nyali /ŋakuli / ɲali/ | *münti / *büe /mynti / bye/ | — /—/ | ngalimpa / nganimpa /ŋalimpa / ŋanimpa/ | ngakulda / ngalda /ŋakulda / ŋalda/ | ngana /ŋana/ |
| اسم | gidzi /ɡidzi/ | nyunda /ɲunda/ | *gerbū /gerbū/ | númen /nuːmen/ | yini /jini/ | nida /nida/ | yidyi /jiɟi/ |
| شخص | niu /niu/ | — | *ńārī /ɲaːriː/ | — | piyirn /ˈpijiɳ/ | — | — |
| رأس | ipi /ipi/ | — | *dili /dili/ | — | jurlu /ˈɟuɭu/ | — | — |
| عين | inəŋ /inəŋ/ | kuwa /kuwa/ | *ńāsa /ńāsa/ | — /—/ | mil /mil/ | miburlda /mibuɭda/ | gayga /ˈɡajɡa/ |
| أذن | iyu /iju/ | — | *sian /sian/ | — | pina /ˈpina/ | — | manga /ˈmaŋa/ |
| أنف | inu /inu/ | — | — | — | punul /ˈpunul/ | — | guwu /ˈɡuwu/ |
| فم | ata /ata/ | — | *amŋa /amŋa/ | — | — | — | — |
| سن | uhu /uhu/ | kadma leman /kadma leman/ | *iːkte /iːkte/ | — /—/ | lirra /lira/ | damanda /damanda/ | dirra /dira/ |
| لسان | iŋdzũ /iŋdzũ/ | jalda leman /dʒalda leman/ | *ilŋu /ilŋu/ | fangva /faŋɡwa/ | jalany /ɟalaɲ/ | jalngantha /ɟalŋant̪a/ | jalnggulay /ɟalŋɡulaj/ |
| يد | awi /awi/ | marlda /maɭda/ | *ŋāla /ŋāla/ | manim /manim/ | kurrapa /kurapa/ | — /—/ | mala /ˈmala/ |
| قدم | yen /jen/ | jaa /dʒaː/ | *palgan /palgan/ | — | jina /ˈɟina/ | — | jina /ˈɟina/ |
| قلب | gobloq /ɡobloq/ | bulja /buldʒa/ | *mēwan /mēwan/ | — /—/ | turlpu /ˈtuɭpu/ | — /—/ | rulgu /ˈɻulɡu/ |
| عظم | guhu /ɡuhu/ | kadma /kadma/ | *giramsa /ɡiramsa/ | — /—/ | kiji /kiɟi/ | julda /ɟulda/ | wurmbur /ˈwurmbur/ |
| دم | ləpa /ləpa/ | kanda /kanda/ | *sekse /sekse/ | — /—/ | nungu /nuŋu/ | kandu /kandu/ | waguli /waɡuli/ |
| حب | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| شجرة | yi /ji/ | thungal /θuŋal/ | *mō /mō/ | — /—/ | mana /mana/ | — /—/ | yugu /ˈjuɡu/ |
| كلب | agəi /aɡəi/ | ngawa /ŋawa/ | *ŋinda /ŋinda/ | — /—/ | kunyarr /kuˈɲar/ | — /—/ | guda /ˈɡuda/ |
| قطة | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | miyawu /mijawu/ | — /—/ | — /—/ |
| سمكة | nəsa /nəsa/ | yaka /jaka/ | *ollo /ollo/ | — /—/ | kapi /kapi/ | yakuri /jakuɾi/ | jabu /ˈɟabu/ |
| طائر | qotu /qotu/ | — | *gasa /gasa/ | — | jiriki /ˈɟiɻiki/ | — | dundu /ˈdundu/ |
| بيضة | gwa /ɡwa/ | — | *umukta /umukta/ | — | kampiny /kampiɲ/ | — | bambu /bambu/ |
| حصان | pʰyaksəm /pʰjaksəm/ | — | *murin /murin/ | — | timana /ˈtimana/ | — | — |
| بيت | uhi /uhi/ | ngambirr /ŋambir/ | *ʒūg /dʒuːɡ/ | trííbúm /triːbom/ | mayaru /majaɻu/ | — /—/ | mija /ˈmiɟa/ |
| ملح | huki /huki/ | — | — | — | — | — | — |
| أكل | am /am/ | jitha /dʒiθa/ | *ǰep- /ǰep/ | edum /edum/ | ngarnu /ŋaɳu/ | — /—/ | janggay /ˈɟaŋɡaj/ |
| شرب | qon /qon/ | kurdama /kuɖama/ | *umi- /umi/ | — /—/ | ngarnu /ŋaɳu/ | — /—/ | gunyjal /ˈɡuɲɟal/ |
| نام | iptɔː /iptɔː/ | — | *ām- /aːm/ | — | manyan /ˈmaɲan/ | — | bungil /ˈbuŋil/ |
| واحد | qasti /qasti/ | warnge /waɾŋe/ | *emun /emun/ | — /—/ | layi /laji/ | — /—/ | yunggul /ˈjuŋɡul/ |
| اثنان | dukhu /dukʰu/ | kiyarrng /kijaɾŋ/ | *ǰör /ǰör/ | dús /duːs/ | kurriny /kuriɲ/ | kiyarrngka /kijaɾŋka/ | bulay /ˈbulaj/ |
| ثلاثة | dahat /dahat/ | mungkalan /muŋkalan/ | *ilan /ilan/ | trís /triːs/ | mungkartu /muŋkaʈu/ | — /—/ | garbu /ɡaɻbu/ |
| أربعة | pigu /piɡu/ | — | *dügin /dyɡin/ | pettiur /pettiur/ | — | — | — |
| خمسة | pãgo /pãɡo/ | — | *tuńga /tuńga/ | — | — | — | — |
| مرحبا | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| شكرا | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| جيد | wen /wen/ | kuba /kuba/ | *aya /aja/ | — /—/ | wulyu /wuʎu/ | — /—/ | jigil /ˈɟiɡil/ |
| جديد | dzəŋən /dzəŋən/ | — | *xirkekǖn /xirkekyːn/ | — | jalangjalang /ˈɟalaŋɟalaŋ/ | — | gunyu /ˈɡuɲu/ |
| أحمر | khərgun /kʰərɡun/ | kandukan /kandukan/ | *pula /pula/ | — /—/ | ngirljarti /ŋiɭɟaʈi/ | kandukandu /kandukandu/ | gunggu /ɡuŋɡu/ |
| أبيض | kasi /kasi/ | — | — | — | parpjarti /ˈpaɻpɟaɻti/ | — | — |
| أسود | soksogərəm /soksoɡərəm/ | — | *sakalīn /sakaliːn/ | — | kurnkurn /kuɳkuɳ/ | — | — |
| أخضر | hərgun /hərɡun/ | — | — | — | — | — | — |
افتح الخريطة التفاعلية: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
جزء من LangMap — مشروع لتصور اللغات. هذا ملخص ثابت قابل للفهرسة؛ توفر الخرائط التفاعلية صوت النطق والمرشحات وعرض الكرة الأرضية.
من إعداد Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · الصفحة الرئيسية LangMap