Basa Betawi
Betawi
Austronesisch (Malayo-polynesisch, Malayic — Malay-based, heavily restructured)
Betawi ist die malaiisch-basierte Umgangssprache Jakartas, die Alltagssprache der Betawi, die sich im kolonialen Batavia aus malaiischen, sundanesischen, javanischen, balinesischen, chinesischen, arabischen und Mardijker-Vorfahren herausbildeten. Strukturell gehört es zum Malayischen, wurde aber durch Sprachkontakt tiefgreifend umgestaltet: seine gewöhnlichen Personalpronomen sind Hokkien-Lehnwörter (guè „ich“ von 我, lu „du“ von 汝), und ein großer Teil seines Alltagswortschatzes stammt aus dem Javanischen, Balinesischen, Arabischen und Niederländischen. Das hörbarste Kennzeichen der städtischen Jakarta-Varietät ist der Wandel von auslautendem -a zu -è (apa → apè, kita → kitè), daneben der Schwund des auslautenden -h (rumah → ruma) und die Senkung von /ai/ und /au/ zu /aɛ/ und /o/ (air → aèr, kalau → kalo). Über Generationen hinweg wurde es sowohl in einer vom Arabischen abgeleiteten Schrift geschrieben, die vor Ort Arab Gundul heißt, als auch in lateinischen Buchstaben, und es besitzt eine umfangreiche überlieferte Lied- und Filmtradition. Ethnologue stuft es als 6b, bedroht, ein: Erwachsene im gesamten Großraum Jakarta sprechen es noch, doch das Indonesische verdrängt es bei den Jungen — auch wenn Betawi-Pronomen und -Partikeln zum Rückgrat des landesweiten umgangssprachlichen Indonesisch geworden sind.
Wo die Sprache gesprochen wird
Betawi: 87 Kernwörter
coklat
Quellen
- Chaer, Abdul. 2009. Kamus Dialek Jakarta (rev. ed., Masup Jakarta), via ABVD 1686 "Betawi Malay (Tengahan dialect)" (Kevin Yusuf Tj.); Betawi Wikipedia (bew.wikipedia.org) for the è/é spelling (aèr 189 hits, mataari 33, pu'un 17, babè, guè, mèra)
Wörter im Vergleich
Verglichen mit verwandten Sprachen: Austronesisch (Malayo-polynesisch, Malayic — Malay-based, heavily restructured)
| Bedeutung | Betawi | Papua-Malaiisch | Musi | Nord-Maluku-Malay | Ambon-Malay | Indonesisch | Malaiisch |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wasser | aèr /aɛr/ | air /aer/ | ayek /ajek/ | aer /aer/ | aer /aer/ | air /ˈair/ | air /ˈair/ |
| Feuer | api /ˈapi/ | api /ˈapi/ | api /api/ | api /api/ | api /api/ | api /api/ | api /api/ |
| Sonne | mataari /mataˈari/ | matahari /mataˈhari/ | matahari /matahari/ | matahari /matahari/ | matahari /matahari/ | matahari /matahari/ | matahari /matahari/ |
| Mond | bulan /ˈbulan/ | bulan /ˈbulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulang /bulaŋ/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ |
| Stern | bintang /ˈbintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ |
| Nacht | malem /maləm/ | malam /malam/ | malem /maləm/ | malam /malam/ | malang /malaŋ/ | malam /ˈmalam/ | malam /ˈmalam/ |
| Regen | ujan /uˈdʒan/ | ujan /udʒan/ | ujan /uˈdʒan/ | ujang /uˈdʒaŋ/ | ujang /udʒaŋ/ | hujan /ˈhudʒan/ | hujan /ˈhudʒan/ |
| Schnee | salju /saldʒu/ | salju /saldʒu/ | — | salju /saldʒu/ | — | salju /saldʒu/ | salji /saldʒi/ |
| Wind | angin /aŋin/ | angin /aŋin/ | angin /aŋin/ | angin /aŋin/ | anging /aŋiŋ/ | angin /ˈaŋin/ | angin /ˈaŋin/ |
| Erde | tanah /tanah/ | tana /tana/ | tanah /tanah/ | tana /tana/ | tana /tana/ | tanah /tanah/ | tanah /tanah/ |
| Stein | batu /batu/ | batu /batu/ | batu /batu/ | batu /batu/ | batu /batu/ | batu /ˈbatu/ | batu /ˈbatu/ |
| Berg | gunung /ɡunuŋ/ | gunung /ɡunuŋ/ | gunung /ɡunuŋ/ | gunung /ɡunuŋ/ | gunung /ɡunuŋ/ | gunung /ɡuˈnuŋ/ | gunung /ɡuˈnuŋ/ |
| Meer | laut /laut/ | laut /laut/ | laot /laot/ | lao /lao/ | lau /lau/ | laut /ˈlaut/ | laut /ˈlaut/ |
| Mutter | enyaʼ /əˈɲaʔ/ | mama /ˈmama/ | mak /mak/ | mama /mama/ | mama /mama/ | ibu /ibu/ | ibu /ibu/ |
| Vater | babè /baˈbɛ/ | bapa /ˈbapa/ | bapak /bapak/ | papa /papa/ | papa /papa/ | ayah /ajah/ | ayah /ajah/ |
| Tochter | anak perempuan /anak pərəmpuan/ | anak prempuan /anak prempuan/ | — | ana parampuang /ana parampuaŋ/ | ana parangpuang /ana paraŋpuaŋ/ | anak perempuan /anak pərəmpuan/ | anak perempuan /anak pərəmpuan/ |
| Ich | guè /ɡuˈwɛ/ | sa /sa/ | aku /aku/ | kita /kita/ | beta /beta/ | saya /saja/ | saya /saja/ |
| Du | lu /lu/ | ko /ko/ | kau /kau/ | ngana /ŋana/ | ose /ose/ | kamu /kamu/ | awak /awaʔ/ |
| Wir | kite /kite/ | kitorang /kitoraŋ/ | kito / kami /kito / kami/ | torang /toraŋ/ | katong /katoŋ/ | kita / kami /kita / kami/ | kita / kami /kita / kami/ |
| Name | nama /ˈnama/ | nama /nama/ | namo /namo/ | nama /nama/ | nama /nama/ | nama /nama/ | nama /nama/ |
| Mensch | orang /oraŋ/ | orang /oraŋ/ | wong /woŋ/ | orang /oraŋ/ | orang /oraŋ/ | orang /ˈoraŋ/ | orang /ˈoraŋ/ |
| Kopf | palè /palɛ/ | kepala /kepala/ | palak /palak/ | kapala /kapala/ | kapala /kapala/ | kepala /kəˈpala/ | kepala /kəˈpala/ |
| Auge | mata /ˈmata/ | mata /ˈmata/ | mato /mato/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Ohr | kuping /kupiŋ/ | tlinga /tliŋa/ | telingo /teliŋo/ | talinga /taliŋa/ | talinga /taliŋa/ | telinga /təˈliŋa/ | telinga /təˈliŋə/ |
| Nase | idung /iduŋ/ | idong /idoŋ/ | idung /iduŋ/ | idong /idoŋ/ | idong /idoŋ/ | hidung /hiˈduŋ/ | hidung /hiˈduŋ/ |
| Mund | mulut /mulut/ | mulut /mulut/ | mulut /mulut/ | mulu /mulu/ | mulu /mulu/ | mulut /ˈmulut/ | mulut /ˈmulut/ |
| Zahn | gigi /ɡiɡi/ | gigi /ɡiɡi/ | gigi /ɡiɡi/ | gigi /ɡiɡi/ | gigi /ɡiɡi/ | gigi /ˈɡiɡi/ | gigi /ˈɡiɡi/ |
| Zunge | lida /lida/ | lida /lida/ | lidah /lidah/ | lida /lida/ | lida /lida/ | lidah /ˈlidah/ | lidah /ˈlidah/ |
| Hand | tangan /ˈtaŋan/ | tangan /ˈtaŋan/ | tangan /taŋan/ | tangang /taŋaŋ/ | tangang /taŋaŋ/ | tangan /taŋan/ | tangan /taŋan/ |
| Fuß | kaki /kaki/ | kaki /ˈkaki/ | — | kaki /kaki/ | kaki /kaki/ | kaki /ˈkaki/ | kaki /ˈkaki/ |
| Herz | ati /ˈati/ | hati /ˈhati/ | hati /hati/ | hati /hati/ | hati /hati/ | hati /hati/ | hati /hati/ |
| Knochen | tulang /ˈtulaŋ/ | tulang /ˈtulaŋ/ | tulang /tulaŋ/ | tulang /tulaŋ/ | tulang /tulaŋ/ | tulang /ˈtulaŋ/ | tulang /ˈtulaŋ/ |
| Blut | dare /dare/ | dara /dara/ | darah /darah/ | dara /dara/ | dara /dara/ | darah /ˈdarah/ | darah /ˈdarah/ |
| Kacke | tai /tai/ | — | taik /taik/ | tai /tai/ | tai /tai/ | pup /pup/ | tahi /ˈtahi/ |
| Liebe | cinta /ˈtʃinta/ | sayang /ˈsajaŋ/ | sayang /sajaŋ/ | sayang /sajaŋ/ | sayang /sajaŋ/ | cinta /tʃinta/ | cinta /tʃinta/ |
| Baum | puʼun /puˈʔun/ | pohon /ˈpohon/ | kayu /kaju/ | pohong /pohoŋ/ | pohong /pohoŋ/ | pohon /pohon/ | pokok /pokoʔ/ |
| Hund | anjing /ˈandʒiŋ/ | anjing /ˈandʒiŋ/ | anjing /andʒiŋ/ | anjing /andʒiŋ/ | anjing /andʒiŋ/ | anjing /andʒiŋ/ | anjing /andʒiŋ/ |
| Katze | kucing /ˈkutʃiŋ/ | kucing /ˈkutʃiŋ/ | kucing /kutʃiŋ/ | ikung /ikuŋ/ | kucing /kutʃiŋ/ | kucing /kutʃiŋ/ | kucing /kutʃiŋ/ |
| Fisch | ikan /ˈikan/ | ikan /ˈikaŋ/ | ikan /ˈikan/ | ikang /ˈikaŋ/ | ikang /ˈikaŋ/ | ikan /ˈikan/ | ikan /ˈikan/ |
| Vogel | burung /buruŋ/ | burung /buruŋ/ | burung /buruŋ/ | burung /buruŋ/ | burung /buruŋ/ | burung /buruŋ/ | burung /buruŋ/ |
| Schmetterling | kupu-kupu /kupukupu/ | — | — | — | — | kupu-kupu /kupukupu/ | rama-rama /rama rama/ |
| Ei | telor /təlor/ | telor /telor/ | telok /telok/ | tolor /tolor/ | talor /talor/ | telur /təˈlur/ | telur /təˈlor/ |
| Bär | biruang /biruaŋ/ | — | — | — | beruang /bəruaŋ/ | beruang /bəruaŋ/ | beruang /bəruaŋ/ |
| Pferd | kuda /ˈkuda/ | kuda /kuda/ | — | kuda /kuda/ | kuda /kuda/ | kuda /ˈkuda/ | kuda /ˈkuda/ |
| Haus | rume /ˈrumə/ | ruma /ˈruma/ | rumah /rumah/ | ruma /ruma/ | ruma /ruma/ | rumah /rumah/ | rumah /rumah/ |
| Milch | susu /susu/ | susu /susu/ | susu /susu/ | susu /susu/ | susu /susu/ | susu /susu/ | susu /susu/ |
| Honig | madu /madu/ | madu /ˈmadu/ | — | madu /madu/ | madu /madu/ | madu /ˈmadu/ | madu /ˈmadu/ |
| Salz | garem /ɡarəm/ | garam /ɡaram/ | garam /ɡaram/ | garam /ɡaram/ | garang /ɡaraŋ/ | garam /ɡaram/ | garam /ɡaram/ |
| Wein | anggur /aŋɡur/ | anggur /aŋɡur/ | — | anggur /ˈaŋɡur/ | anggor /ˈaŋɡor/ | anggur /aŋɡur/ | wain /wain/ |
| Reis | beras /bəras/ | — | beras /bəras/ | baras /baˈras/ | baras /baras/ | beras /bəˈras/ | beras /bəˈras/ |
| Schokolade | coklat | — | coklat /tʃoklat/ | — | — | coklat /ˈtʃoklat/ | coklat /ˈtʃoklat/ |
| Eisen | besi /bəˈsi/ | besi /ˈbesi/ | besi /bəsi/ | besi /besi/ | besi /besi/ | besi /bəsi/ | besi /bəsi/ |
| Rad | roda /roda/ | roda /roda/ | — | roda /roda/ | roda /roda/ | roda /roda/ | roda /roda/ |
| Seide | sutra /sutra/ | — | — | sutra /sutra/ | sutra /sutra/ | sutra /ˈsutra/ | sutera /suˈtəra/ |
| Buch | buku /buku/ | buku /buku/ | buku /buku/ | buku /buku/ | buku /buku/ | buku /ˈbuku/ | buku /ˈbuku/ |
| Essen | makan /ˈmakan/ | makan /ˈmakan/ | makan /makan/ | makang /makaŋ/ | makang /makaŋ/ | makan /makan/ | makan /makan/ |
| Trinken | minum /ˈminum/ | minum /ˈminum/ | minum /minum/ | minong /minoŋ/ | minong /minoŋ/ | minum /minum/ | minum /minum/ |
| Schlafen | tidur /tidur/ | tidor /tidor/ | tido /tido/ | tidor /tidor/ | tidor /tidor/ | tidur /tidur/ | tidur /tidor/ |
| Eins | atu /ˈatu/ | satu /ˈsatu/ | siko /siko/ | satu /satu/ | satu /satu/ | satu /satu/ | satu /satu/ |
| Zwei | dua /ˈduwa/ | dua /dua/ | duo /duo/ | dua /dua/ | dua /dua/ | dua /dua/ | dua /dua/ |
| Drei | tige /tiɡə/ | tiga /tiɡa/ | tigo /tiɡo/ | tiga /tiɡa/ | tiga /tiɡa/ | tiga /tiɡa/ | tiga /tiɡa/ |
| Vier | empat /əmpat/ | empat /empat/ | empat /əmpat/ | ampa /ampa/ | ampa /ampa/ | empat /əmpat/ | empat /əmpat/ |
| Fünf | lima /lima/ | lima /lima/ | limo /limo/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ |
| Hundert | seratus /səratus/ | seratus /seratus/ | seratus /səratus/ | saratus /saratus/ | saratus /saratus/ | seratus /səratus/ | seratus /səratus/ |
| Hallo | salamalékum /salamaˈlekum/ | halo /ˈhalo/ | halo /halo/ | cerang /tʃeraŋ/ | tabea /tabea/ | halo /ˈhalo/ | hai /hai/ |
| Danke | makasi /maˈkasi/ | trima kasi /ˈtrima ˈkasi/ | terimo kasih /terimo kasih/ | tarima kase /tarima kase/ | dangke /daŋke/ | terima kasih /tərima kasih/ | terima kasih /tərima kasih/ |
| Gut | baèk /baˈɛʔ/ | bae /ˈbae/ | bagus /baɡus/ | bae /bae/ | bae /bae/ | baik /baiʔ/ | baik /baiʔ/ |
| Neu | baru /baru/ | baru /baru/ | anyar /aɲar/ | baru /baru/ | baru /baru/ | baru /ˈbaru/ | baru /ˈbaru/ |
| Rot | mèra /ˈmɛra/ | mera /ˈmeɾa/ | merah /ˈmerah/ | mera /ˈmera/ | mera /ˈmera/ | merah /ˈmerah/ | merah /ˈmerah/ |
| Weiß | puti /puti/ | puti /puti/ | putih /putih/ | puti /puti/ | puti /puti/ | putih /ˈputih/ | putih /ˈputeh/ |
| Schwarz | item /itəm/ | hitam /hitam/ | item /itəm/ | itam /itam/ | itang /itaŋ/ | hitam /ˈhitam/ | hitam /ˈhitam/ |
| Grün | ijo /ˈidʒo/ | hijou /hidʒou/ | ijo /idʒo/ | ijo /idʒo/ | ijo /idʒo/ | hijau /ˈhidʒau/ | hijau /ˈhidʒau/ |
| Blau | biru /biru/ | biru /ˈbiɾu/ | — | biru /biru/ | biru /biru/ | biru /ˈbiru/ | biru /ˈbiru/ |
| Computer | komputer /komˈputər/ | komputer /komˈputer/ | komputer /komˈputər/ | komputer /komˈputer/ | komputer /komˈputər/ | komputer /kɔmˈputər/ | komputer /kɔmˈputə(r)/ |
| Sushi | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | susyi /suʃi/ | susyi /suʃi/ |
| Tee | té /te/ | — | — | — | — | teh /tɛh/ | teh /teh/ |
| Kaffee | kupi /kupi/ | — | — | — | — | kopi /ˈkopi/ | kopi /ˈkopi/ |
| Zucker | gula /ɡula/ | — | — | — | — | gula /ˈɡula/ | gula /ˈɡula/ |
Seite 1/10
Die interaktive Karte öffnen: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Teil von LangMap — einem Projekt zur Sprachvisualisierung. Dies ist eine statische, crawlbare Zusammenfassung; die interaktiven Karten bieten Ausspracheaudio, Filter und eine Globusansicht.
Erstellt von Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap Startseite