Mexicaneru
Isthmus-Nahuatl
Uto-Aztekisch
Das Isthmus-Nahuatl (auch Mecayapan-Pajapan-Nahuatl, Náhuatl del Istmo) ist eine der ~30 modernen Nahuatl-Varietäten Mexikos und wird in drei Gemeinden des Gebiets des Isthmus von Tehuantepec im Bundesstaat Veracruz gesprochen. Die nahuanische Sprachfamilie (abstammend vom klassischen Nahuatl nci, der Literatursprache des Aztekenreiches) gliedert sich in das östliche Nahuan (einschließlich Isthmus), das westliche Nahuan und den ausgestorbenen pochutekischen Zweig. Das Isthmus-Nahuatl gehört zum östlichen Varietätencluster und ist mit dem größeren Huasteca-Nahuatl (nhe) sowie den Nahuatl-Varietäten der Sierra de Puebla gegenseitig unverständlich. Zweisprachige Bildungsprogramme haben seit den 1990er Jahren standardisierte Alphabetisierungsmaterialien hervorgebracht, wobei sich das Isthmus-Nahuatl dadurch auszeichnet, dass es Merkmale des klassischen Nahuatl bewahrt (Saltillo-Glottisverschlüsse, Vokallängenunterschiede), die in einigen westlichen Varietäten verloren gegangen sind.
Wo die Sprache gesprochen wird
Isthmus-Nahuatl: 87 Kernwörter
Quellen
Wörter im Vergleich
Verglichen mit verwandten Sprachen: Uto-Aztekisch
| Bedeutung | Isthmus-Nahuatl | Pipil | Klassisches Nahuatl | Zentrales Huasteka-Nahuatl | Östliches Huasteka-Nahuatl | Westliches Huasteka-Nahuatl | Guerrero-Nahuatl |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wasser | a̱ꞌti /aːʔti/ | at /at/ | ātl /aːtɬ/ | atl /atɬ/ | atl /atɬ/ | atl /atɬ/ | atl /atɬ/ |
| Feuer | tiꞌti /tiʔti/ | tit /tit/ | tlētl /tɬeːtɬ/ | tlitl /tɬitɬ/ | tlitl /tɬitɬ/ | tlitl /tɬitɬ/ | tlitl /tɬitɬ/ |
| Sonne | to̱nati̱ꞌ /toːnatiːʔ/ | tunal /tunal/ | tōnatiuh /toːnatiw/ | tonati /tonati/ | tonati /tonati/ | tonati /tonati/ | tonajli /tonahli/ |
| Mond | me̱tzti /meːtsti/ | metzti /meːtsti/ | mētztli /meːtstɬi/ | metztli /metstɬi/ | metztli /metstɬi/ | metztli /metstɬi/ | metztli /metstɬi/ |
| Stern | si̱talin /siːtalin/ | sital /ˈsital/ | cītlālin /siːˈtɬaːlin/ | sitlalij /siˈtɬalih/ | sitlali /siˈtɬali/ | sitlali /siˈtɬali/ | sitlalin /siˈtɬalin/ |
| Nacht | yóhual /ˈjowal/ | tayua /tajuwa/ | yohualli /joːwalːi/ | youali /jowali/ | yohuali /jowali/ | yohuali /jowali/ | yowalli /jowalːi/ |
| Regen | tiahua̱ꞌ /tiawaːʔ/ | kiawit /kiawit/ | quiyahuitl /kiˈjawitɬ/ | kiyawit /kiˈjawit/ | quiyahuitl /kijawitɬ/ | quiyahuitl /kijawitɬ/ | quiyahuitl /kijawitɬ/ |
| Wind | ejecaꞌ /ehekaʔ/ | ejekat /eˈhekat/ | ehecatl /eˈhekatɬ/ | ajakatl /ahakatɬ/ | ajacatl /ahakatɬ/ | ajacatl /ahakatɬ/ | ajacatl /ahakatɬ/ |
| Erde | ta̱jli /taːhli/ | tal /ˈtaːl/ | tlālli /tɬaːlːi/ | tlali /tɬali/ | tlali /tɬali/ | tlali /tɬali/ | tlajli /tɬahli/ |
| Stein | teꞌti /teʔti/ | tet /tet/ | tetl /tetɬ/ | tetl /tetɬ/ | tetl /tetɬ/ | tetl /teːtɬ/ | tetl /teːtɬ/ |
| Berg | tepe̱ꞌ /tepeːʔ/ | tepet /ˈtepet/ | tepētl /ˈtepeːtɬ/ | tepetl /ˈtepeːtɬ/ | tepetl /ˈtepeːtɬ/ | tepetl /ˈtepeːtɬ/ | tepetl /ˈtepeːtɬ/ |
| Meer | láma̱r /ˈlamaːr/ | — | hueyatl /ˈweːjaːtɬ/ | hueyatl /ˈwejatɬ/ | hueyi atl /weˈji atɬ/ | hueyatl /ˈwejatɬ/ | mar /mar/ |
| Mutter | te̱ye̱ꞌ /teːjeːʔ/ | nan /nan/ | nāntli /naːntɬi/ | nana /nana/ | mama /mama/ | nana /nana/ | nanan /nanan/ |
| Vater | te̱taj /teːtah/ | tat /tat/ | tahtli /tahtɬi/ | tata /tata/ | tata /tata/ | tata /tata/ | tatah /tatah/ |
| Tochter | isihua̱piltzi̱n /isiwaːpiltsiːn/ | nusiwapiltzin /nusiwaˈpiltsin/ | ichpōchtli /itʃpoːtʃtɬi/ | noichpoca /noitʃˈpoka/ | noichpoca /noitʃˈpoka/ | noichpoca /noitʃˈpoka/ | nochpoch /ˈnotʃpotʃ/ |
| Ich | nej /neh/ | naja /ˈnaha/ | nehhuātl /neʔˈwaːtɬ/ | na /na/ | na /na/ | na /na/ | nejua /neˈwa/ |
| Du | tej /teh/ | taja /ˈtaha/ | tehhuātl /teʔˈwaːtɬ/ | ta /ta/ | ta /ta/ | ta /ta/ | tejua /teˈwa/ |
| Wir | tejame̱n / nejame̱n /tehameːn / nehameːn/ | tejemet /teˈhemet/ | tehhuāntin /teʔˈwaːntin/ | tojuanti /tohˈwanti/ | tojuanti /toˈhwanti/ | tojuanti /toˈhwanti/ | tejuamej /teˈwameh/ |
| Name | to̱ca̱ꞌ /toːkaːʔ/ | tukay /ˈtukaj/ | tōcāitl /toːˈkaːitɬ/ | tocaxtli /toˈkaʃtɬi/ | tocaitl /tokaitɬ/ | tocaitl /toˈkaitɬ/ | tocaitl /toˈkaitɬ/ |
| Kopf | tzontecon /tsontekon/ | tzuntekun /tsuntekun/ | cuāitl /kʷaːitɬ/ | tzontecomitl /tsonteˈkomitɬ/ | tzontecomitl /tsonteˈkomitɬ/ | tzontecomitl /tsonteˈkomitɬ/ | tzontecomitl /tsonteˈkomitɬ/ |
| Auge | i̱xti /iːʃti/ | ish /iʃ/ | īxtli /iːʃtɬi/ | ixtioli /iʃtioli/ | ixtiyol /iʃtijol/ | ixteyol /iʃtejol/ | ixtololo /iʃtololo/ |
| Ohr | nacas /nakas/ | nakas /nakas/ | nacaztli /nakastɬi/ | nacastli /nakastɬi/ | nacastli /nakastɬi/ | nacastli /nakastɬi/ | nacas /nakas/ |
| Nase | yacti /jakti/ | yak /jak/ | yacatl /jakatɬ/ | yakatsoli /jakatsoli/ | yacatl /jakatɬ/ | yacatl /jakatɬ/ | yacatl /jakatɬ/ |
| Mund | te̱nti /teːnti/ | ten /ten/ | camatl /kamatɬ/ | camactli /kaˈmaktɬi/ | camactli /kaˈmaktɬi/ | camactli /kaˈmaktɬi/ | camactli /kaˈmaktɬi/ |
| Zahn | tanti /tanti/ | tan /tan/ | tlantli /tɬantɬi/ | tlankoch /tɬankotʃ/ | tlancochtli /tɬankotʃtɬi/ | tlancochtli /tɬankotʃtɬi/ | tlan /tɬan/ |
| Zunge | le̱nguaj /leːnɡʷah/ | nenepil /nenepil/ | nenepilli /nenepilːi/ | nenepili /nenepili/ | nenepil /nenepil/ | nenepil /nenepil/ | nenepil /nenepil/ |
| Hand | mayiꞌ /majiʔ/ | mey /mei/ | māitl /maːitɬ/ | maitl /maitɬ/ | mayitl /majitɬ/ | maitl /maitɬ/ | maitl /maitɬ/ |
| Fuß | icxi /ikʃi/ | ikshi /ikʃi/ | icxitl /ikʃitɬ/ | icxitl /ikʃitɬ/ | icxitl /ikʃitɬ/ | icxitl /ikʃitɬ/ | icxitl /ikʃitɬ/ |
| Herz | iya̱lmaj /ijaːlmah/ | yulu /julu/ | yōllōtl /joːlːoːtɬ/ | yolotl /jolotɬ/ | yollotl /jolːotɬ/ | yolotl /jolotɬ/ | yojlotl /johlotɬ/ |
| Knochen | omiꞌ /omiʔ/ | umit /umit/ | omitl /omitɬ/ | omitl /omitɬ/ | omitl /omitɬ/ | omitl /omitɬ/ | omitl /omitɬ/ |
| Blut | esti /esti/ | esti /esti/ | eztli /esˈtɬi/ | estli /estɬi/ | estli /estɬi/ | estli /estɬi/ | yestli /jestɬi/ |
| Kacke | cuitaꞌ /kʷitaʔ/ | kwitat /kʷitat/ | cuitlatl /kʷitɬatɬ/ | cuitlatl /ˈkʷitɬatɬ/ | cuitlatl /ˈkʷitɬatɬ/ | cuitlatl /ˈkʷitɬatɬ/ | — |
| Liebe | quinequi /kineki/ | tasujta /tasuhta/ | tlazōhtla /tɬasoːhtɬa/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | tlasojtla /tɬasohtɬa/ | tlasojtla /tɬasohtɬa/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ |
| Baum | cuahuiꞌ /kʷawiʔ/ | kwawit /kʷawit/ | cuahuitl /kʷawitɬ/ | cuahuitl /kʷawitɬ/ | cuahuitl /kʷawitɬ/ | cuahuitl /kʷawitɬ/ | kojtli /kohtɬi/ |
| Hund | pe̱lo /peːlo/ | pelu /peːlu/ | itzcuīntli /itskʷiːntɬi/ | chichi /tʃitʃi/ | chichi /tʃitʃi/ | chichi /tʃitʃi/ | itzcuintli /itskʷintɬi/ |
| Katze | misto̱n /mistoːn/ | mistun /mistuːŋ/ | mīztōn /miːstoːn/ | misto /misto/ | mizto /misto/ | mizton /miston/ | miston /miston/ |
| Fisch | to̱poj /toːpoh/ | michin /mitʃin/ | michin /mitʃin/ | michi /mitʃi/ | michi /mitʃi/ | michi /mitʃi/ | michin /mitʃin/ |
| Vogel | to̱to̱ꞌ /toːtoːʔ/ | tutut /tutut/ | tōtōtl /toːtoːtɬ/ | tototl /tototɬ/ | tototl /ˈtototɬ/ | tototl /tototɬ/ | tototl /ˈtototɬ/ |
| Schmetterling | me̱me̱ /meːmeː/ | papalut /papalut/ | pāpālōtl /paːpaːloːtɬ/ | papalotl /paˈpalotɬ/ | papalotl /paˈpalotɬ/ | papalotl /paˈpalotɬ/ | papalotl /paˈpalotɬ/ |
| Ei | itecsis /iteksis/ | teksisti /teksisti/ | tōtoltetl /toːtoltetɬ/ | tejsistli /tehsistɬi/ | tejquistli /tehkistɬi/ | tecsistli /teksistɬi/ | totoltetl /totolˈtetɬ/ |
| Bär | oso /oso/ | tekwani metzkujkutu /teːˈkʷani metskuhkutu/ | tlācamāyeh /tɬaːkamaːjeʔ/ | oso /oso/ | oso /oso/ | oso /oso/ | oso /ˈoso/ |
| Pferd | cahua̱yoj /kaˈwaːjoh/ | cahuayoh /kaˈwajuh/ | cahuallo /kaˈwaːlːo/ | kauayoj /kaˈwajoh/ | cahuayo /kaˈwajo/ | cahuayo /kaˈwajo/ | caballo /kaˈbajo/ |
| Haus | cajli /kahli/ | kal /kal/ | calli /kalːi/ | kali /kali/ | cali /kali/ | cali /kali/ | kajli /kahli/ |
| Milch | chi̱chihuala̱ꞌ /tʃiːtʃiwalaːʔ/ | — | chīchīhualāyōtl /tʃiːtʃiːwalaːjoːtɬ/ | lechi /letʃi/ | lechi /letʃi/ | lechi /letʃi/ | leche /ˈletʃe/ |
| Honig | necti /nekti/ | nekti /nekti/ | neuctli /nekʷtɬi/ | necti /nekti/ | nectli /nektɬi/ | nectli /nektɬi/ | necutli /neˈkutɬi/ |
| Salz | istaꞌ /istaʔ/ | istat /istat/ | iztatl /istatɬ/ | istatl /istatɬ/ | istatl /istatɬ/ | istatl /istatɬ/ | istatl /istatɬ/ |
| Wein | vino /ˈbino/ | — | vino /ˈbino/ | xocomeca at /ʃokomeka at/ | xocomeca atl /ʃokomeka atɬ/ | xocomeca atl /ʃokomeka atɬ/ | vino /ˈbino/ |
| Reis | arro̱j /aroːh/ | — | — | arroz /aˈros/ | — | — | arroz /aˈros/ |
| Eisen | tepos /tepos/ | tepusti /tepusti/ | tepoztli /tepostɬi/ | tepostli /tepostɬi/ | tepostli /tepostɬi/ | tepostli /tepostɬi/ | tepostli /tepostɬi/ |
| Seide | seda /seda/ | — | — | seda /ˈseda/ | seda /ˈseda/ | seda /ˈseda/ | seda /ˈseda/ |
| Buch | a̱maꞌ /aːmaʔ/ | amat /amat/ | āmoxtli /aːˈmoʃtɬi/ | amochtli /aˈmotʃtɬi/ | amatl /amatɬ/ | libro /ˈlibro/ | libro /ˈlibro/ |
| Essen | tacua /takʷa/ | takwa /takwa/ | tlacua /tɬakʷa/ | tlacua /tɬakʷa/ | tlacua /tɬakʷa/ | tlacua /tɬakʷa/ | tlakua /tɬakʷa/ |
| Trinken | a̱ti /aːti/ | ati /ati/ | ātli /aːtɬi/ | atli /atɬi/ | atli /atɬi/ | atli /atɬi/ | koni /koni/ |
| Schlafen | cochi /kotʃi/ | kuchi /ˈkutʃi/ | cochi /kotʃi/ | cochi /ˈkotʃi/ | cochi /ˈkotʃi/ | cochi /ˈkotʃi/ | cochi /ˈkotʃi/ |
| Eins | se̱ /seː/ | se /se/ | cē /seː/ | ce /se/ | se /se/ | se /se/ | ce /se/ |
| Zwei | o̱me /oːme/ | ume /ˈume/ | ōme /ˈoːme/ | ome /ˈome/ | ome /ˈome/ | ome /ˈome/ | ome /ˈome/ |
| Drei | e̱yi /eːji/ | yey /jej/ | yei /jeːi/ | eyi /ejiː/ | eyi /ejiː/ | eyi /ejiː/ | yeyi /jeji/ |
| Vier | na̱hui /naːwi/ | nawi /naːwi/ | nāhui /naːwi/ | nahui /naːwi/ | nahui /naːwi/ | nahui /nawi/ | nahui /nawi/ |
| Fünf | cinco /sinko/ | makwil /maˈkʷil/ | mācuīlli /maːˈkʷiːlːi/ | makuili /maˈkʷili/ | macuili /maˈkʷili/ | macuili /maˈkʷili/ | makuijli /makʷihli/ |
| Hundert | cien /sjen/ | tzunti /tsunti/ | mācuīlpōhualli /maːkʷiːlpoːˈwalːi/ | cien /sjen/ | cien /sjen/ | cien /sjen/ | ciento /ˈsjento/ |
| Hallo | — /—/ | ne pakua /ne pakwa/ | niltze /niltse/ | niltze /niltse/ | pialli /pialːi/ | niltze /niltse/ | panolti /panolti/ |
| Danke | gracias /ɡrasjas/ | padiush /padjuʃ/ | tlazōhcāmati /tɬasoːhkaːmati/ | tlaskamati /tɬaskamati/ | tlascamati /tɬaskamati/ | tlascamati /tɬaskamati/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ |
| Gut | ye̱cti /jeːkti/ | yek /jeːk/ | cualli /kʷalːi/ | kuali /kʷali/ | cuali /kʷali/ | cuali /kʷali/ | kuajli /kʷahli/ |
| Neu | yancuiꞌ /jankʷiʔ/ | yankwik /jaŋkʷik/ | yancuic /jankʷik/ | yancuic /ˈjankʷik/ | yancuic /ˈjankʷik/ | yancuic /ˈjankʷik/ | yencuic /ˈjenkʷik/ |
| Rot | chi̱ltiꞌ /tʃiːltiʔ/ | chiltik /tʃiltik/ | chichiltic /tʃitʃiltik/ | chichiltik /tʃitʃiltik/ | chichiltik /tʃitʃiltik/ | chichiltic /tʃitʃiltik/ | chichiltik /tʃitʃiltik/ |
| Weiß | ista̱ꞌ /istaːʔ/ | istak /istak/ | iztāc /istaːk/ | istak /istak/ | chipahuac /tʃipawak/ | chipahuac /tʃipawak/ | istak /istak/ |
| Schwarz | pi̱stiꞌ /piːstiʔ/ | tiltik /tiltik/ | tlīltic /tɬiːltik/ | yayahuic /jaˈjawik/ | yayahuic /jaˈjawik/ | yayahuic /jaˈjawik/ | capotztic /kaˈpotstik/ |
| Grün | xoxoctiꞌ /ʃoʃoktiʔ/ | shushuwik /ʃuʃuwik/ | xoxoctic /ʃoʃoktik/ | xoxohuic /ʃoˈʃowik/ | xoxohuic /ʃoˈʃowik/ | xoxohuic /ʃoˈʃowik/ | xoxojki /ʃoˈʃohki/ |
| Blau | aso̱ltiꞌ /asoːltiʔ/ | — | texotli /teʃohtɬi/ | azultic /aˈsultik/ | azultic /aˈsultik/ | azultic /aˈsultik/ | azul /aˈsul/ |
| Kaffee | capej /kapeh/ | — | — | kafej /kafeh/ | cafe /kafe/ | — | café /kaˈfe/ |
Seite 1/9
Die interaktive Karte öffnen: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Teil von LangMap — einem Projekt zur Sprachvisualisierung. Dies ist eine statische, crawlbare Zusammenfassung; die interaktiven Karten bieten Ausspracheaudio, Filter und eine Globusansicht.
Erstellt von Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap Startseite