Taetae ni Kiribati
Kiribatiano
Austronesia (Micronesian)
El gilbertés (Te taetae ni Kiribati) es la lengua nacional de Kiribati y posee un inventario consonántico muy reducido, de apenas unas 13 consonantes; no obstante, como su sistema de cinco vocales distingue la cantidad, el total asciende a unos 23 fonemas. Es además la única lengua micronesia importante con comunidades de hablantes significativas fuera de su área central, con grupos bien asentados en la isla de Rabi, en Fiyi (banabanos reasentados), y en Choiseul, en las Islas Salomón. El gilbertés presenta orden de palabras VOS y un rico sistema austronesio de pronombres inclusivos/exclusivos y clasificadores posesivos.
Dónde se habla
87 palabras esenciales en kiribatiano
tiaokureti
Fuentes
- Trussel, S. (ed.), A Combined Kiribati-English Dictionary based on Bingham (1908) and Sabatier (1971), trussel.com/kir/dic (via Wayback); ABVD 346 (same source)
Palabras comparadas
Comparación con otras lenguas de la misma clasificación: Austronesia (Micronesian)
| Significado | Kiribatiano | Tuvaluano | Maorí de las Cook | Samoano | Tokelauano | Tongano | Maorí |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Agua | ran /ɾan/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | wai /wai/ |
| Fuego | ai /ai/ | afi /afi/ | aʻi /aʔi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | ahi /ahi/ |
| Sol | taai /taːi/ | laa /laː/ | rā /raː/ | lā /laː/ | lā /laː/ | laʻā /laʔaː/ | rā /ɾaː/ |
| Luna | namwakaina /namʷakaina/ | masina /masina/ | marama /marama/ | māsina /maːsina/ | māhina /maːhina/ | māhina /maːhina/ | marama /maɾama/ |
| Estrella | itoi /iˈtoi/ | fetū /fetuː/ | etū /etuː/ | fetū /fetuː/ | fetū /fetuː/ | fetuʻu /fetuʔu/ | whetū /ɸetuː/ |
| Noche | bong /boŋ/ | pō /poː/ | pō /poː/ | pō /poː/ | pō /poː/ | pō /poː/ | pō /poː/ |
| Lluvia | karau /kaˈɾau/ | ua /ua/ | ua /ua/ | ua /ua/ | ua /ua/ | ʻuha /ʔuha/ | ua /ua/ |
| Nieve | tinoo /siˈnoː/ | kiona /kiona/ | kiona /kiona/ | kiona /kiona/ | kiona /kiona/ | sinou /sinou/ | hukarere /hukaɾeɾe/ |
| Viento | ang /aŋ/ | matagi /mataŋi/ | matangi /mataŋi/ | matagi /mataŋi/ | matagi /mataŋi/ | matangi /mataŋi/ | hau /hau/ |
| Tierra | tano /tano/ | kelekele /kelekele/ | one /one/ | ʻeleʻele /ʔeleʔele/ | kelekele /kelekele/ | kelekele /kelekele/ | oneone /oneone/ |
| Piedra | atibu /aˈsibu/ | fatu /fatu/ | toka /toka/ | maʻa /maʔa/ | fatu /fatu/ | maka /maka/ | kōhatu /koːhatu/ |
| Montaña | maunga /mauŋa/ | mauga /mauŋa/ | maunga /mauŋa/ | mauga /mauŋa/ | mauga /mauŋa/ | moʻunga /moʔuŋa/ | maunga /mauŋa/ |
| Mar | marawa /maɾawa/ | tai /tai/ | tai /tai/ | sami /sami/ | moana /moana/ | tahi /tahi/ | moana /moana/ |
| Madre | tina /ˈsina/ | maatua /maːtua/ | māmā /maːmaː/ | tinā /tinaː/ | mātua /maːtua/ | faʻē /faʔeː/ | whaea /ɸaea/ |
| Padre | tama /tama/ | tamana /tamana/ | pāpā /paːpaː/ | tamā /tamaː/ | tamana /tamana/ | tamai /tamai/ | matua /matua/ |
| Hija | natiu te aine /nasiu te aine/ | tama fafine /tama fafine/ | tamaine /tamaine/ | afafine /afafine/ | afafine /afafine/ | ʻofefine /ʔofefine/ | tamāhine /tamaːhine/ |
| Yo | ngai /ŋai/ | au /au/ | au /au/ | aʻu /aʔu/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ |
| Tú | ngkoe /ŋkoe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | ʻoe /ʔoe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ |
| Nosotros | ngaira /ŋaira/ | tātou / mātou /taːtou / maːtou/ | tātou / mātou /taːtou / maːtou/ | tātou / mātou /taːtou / maːtou/ | tātou / mātou /taːtou / maːtou/ | kitautolu / kimautolu /kitautolu / kimautolu/ | tātou / mātou /taːtou / maːtou/ |
| Nombre | ara /ˈara/ | igoa /iŋoa/ | ingoa /iŋoa/ | igoa /iŋoa/ | igoa /iŋoa/ | hingoa /hiŋoa/ | ingoa /iŋoa/ |
| Persona | aomata /aomata/ | tino /tino/ | tangata /taŋata/ | tagata /taŋata/ | tagata /taŋata/ | tangata /taŋata/ | tangata /taŋata/ |
| Cabeza | atu /ˈatu/ | ulu /ulu/ | upoko /upoko/ | ulu /ulu/ | ulu /ulu/ | ʻulu /ʔulu/ | upoko /upoko/ |
| Ojo | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | karu /kaɾu/ |
| Oreja | taninga /taniŋa/ | taliga /taliŋa/ | taringa /taɾiŋa/ | taliga /taliŋa/ | taliga /taliŋa/ | telinga /teliŋa/ | taringa /taɾiŋa/ |
| Nariz | bwairi /bʷairi/ | isu /isu/ | putāngiʻu /putaːŋiʔu/ | isu /isu/ | ihu /ihu/ | ihu /ihu/ | ihu /ihu/ |
| Diente | wi /wi/ | nifo /nifo/ | niʻo /niʔo/ | nifo /nifo/ | nifo /nifo/ | nifo /nifo/ | niho /niho/ |
| Lengua | newe /newe/ | alelo /alelo/ | arero /aɾeɾo/ | laulaufaiva /laulaufaiva/ | alelo /alelo/ | ʻelelo /ʔelelo/ | arero /aɾeɾo/ |
| Mano | bai /bai/ | lima /lima/ | rima /ɾima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | nima /nima/ | ringa /ɾiŋa/ |
| Pie | wae /wae/ | vae /vae/ | vae /vae/ | vae /vae/ | vae /vae/ | vaʻe /vaʔe/ | waewae /waewae/ |
| Corazón | nano /nano/ | fatu /fatu/ | ngākau /ŋaːkau/ | loto /loto/ | fatu /fatu/ | loto /loto/ | ngākau /ŋaːkau/ |
| Hueso | ri /ri/ | ivi /ivi/ | ivi /ivi/ | ivi /ivi/ | ivi /ivi/ | hui /hui/ | kōiwi /koːiwi/ |
| Sangre | rara /ɾaɾa/ | toto /toto/ | toto /toto/ | toto /toto/ | toto /toto/ | toto /toto/ | toto /toto/ |
| Caca | butae /butae/ | tae /tae/ | tūtae /tuːtae/ | tae /tae/ | tae /tae/ | taʻe /taʔe/ | tūtae /tuːtae/ |
| Amor | tangira /taŋiɾa/ | alofa /alofa/ | aroʻa /aɾoʔa/ | alofa /alofa/ | alofa /alofa/ | ʻofa /ʔofa/ | aroha /aɾoha/ |
| Árbol | kai /kai/ | laakau /laːkau/ | rākau /raːkau/ | laʻau /laʔau/ | lākau /laːkau/ | ʻakau /ʔakau/ | rākau /ɾaːkau/ |
| Perro | kamea /kamea/ | kuli /kuli/ | puakaoa /puakaoa/ | maile /maile/ | maile /maile/ | kulī /kuliː/ | kurī /kuɾiː/ |
| Gato | katama /katama/ | pusi /pusi/ | ngiao /ŋiao/ | pusi /pusi/ | puhi /puhi/ | pusi /pusi/ | ngeru /ŋeɾu/ |
| Pez | ika /ˈika/ | ika /ika/ | ika /ika/ | iʻa /iʔa/ | ika /ika/ | ika /ika/ | ika /ika/ |
| Pájaro | mannikiba /mannikiba/ | manu /manu/ | manu /manu/ | manu /manu/ | manu /manu/ | manupuna /manupuna/ | manu /manu/ |
| Mariposa | bwebwe /bʷebʷe/ | pepe /pepe/ | pepe /pepe/ | pepe /pepe/ | pepe /pepe/ | pepe /pepe/ | pūrerehua /puːɾeɾehua/ |
| Huevo | bunnimoa /bunːiˈmoa/ | fuamoa /fuamoa/ | ua /ua/ | fuamoa /fuamoa/ | fuāmoa /fuaːmoa/ | foʻi moa /foʔi moa/ | hēki /heːki/ |
| Oso | bea /bea/ | pea /pea/ | pea /pea/ | pea /pea/ | pea /pea/ | pea /pea/ | pea /pea/ |
| Caballo | aoti /aosi/ | solofanua /solofanua/ | ʻoroʻenua /ʔoɾoʔenua/ | solofanua /solofanua/ | holofanua /holofanua/ | hoosi /hoːsi/ | hōiho /hoːiho/ |
| Casa | auti /ˈausi/ | fale /fale/ | ʻare /ʔaɾe/ | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | whare /ɸaɾe/ |
| Leche | miriki /miɾiki/ | susu /susu/ | ū /uː/ | susu /susu/ | huāhuhu /huaːhuhu/ | huʻakau /huʔakau/ | miraka /miɾaka/ |
| Miel | meri /meɾi/ | hani /hani/ | meri /meri/ | meli /meli/ | meli /meli/ | hone /hone/ | miere /mieɾe/ |
| Sal | taoro /taoro/ | masima /masima/ | miti /miti/ | masima /masima/ | māhima /maːhima/ | māsima /maːsima/ | tote /tote/ |
| Vino | wain /wain/ | uaina /uaina/ | uaina /uaina/ | uaina /uaina/ | uaina /uaina/ | uaine /uaine/ | wāina /waːina/ |
| Arroz | raiti /ɾaisi/ | laisi /laisi/ | raiti /ɾaiti/ | alaisa /alaisa/ | — | laise /laise/ | raihi /ɾaihi/ |
| Chocolate | tiaokureti | tiokaleti | chocolate | sukalati /sukalati/ | — | sokoleti /sokoleti/ | tiakarete /tiakaɾete/ |
| Hierro | biti /ˈpisi/ | fiti /fiti/ | ʻāuri /ʔaːuri/ | uʻamea /uʔamea/ | ukamea /ukamea/ | ukamea /ukamea/ | rino /ɾino/ |
| Rueda | wira /wiɾa/ | teka /teka/ | porotātā /poɾotaːtaː/ | uili /uili/ | uili /uili/ | veʻeteka /veʔeteka/ | wīra /wiːɾa/ |
| Seda | tirika /siɾika/ | silika /silika/ | tīrika /tiːɾika/ | silika /silika/ | hilika /hilika/ | silika /silika/ | hiraka /hiɾaka/ |
| Libro | boki /ˈboki/ | tusi /tusi/ | puka /puka/ | tusi /tusi/ | tuhi /tuhi/ | tohi /tohi/ | pukapuka /pukapuka/ |
| Comer | amwarake /amʷaɾake/ | kai /kai/ | kai /kai/ | ʻai /ʔai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ |
| Beber | nima /nima/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ |
| Dormir | matu /ˈmatu/ | moe /moe/ | moe /moe/ | moe /moe/ | moe /moe/ | mohe /mohe/ | moe /moe/ |
| Uno | teuana /teuana/ | tasi /tasi/ | taʻi /taʔi/ | tasi /tasi/ | tahi /tahi/ | taha /taha/ | tahi /tahi/ |
| Dos | uoua /uˈoua/ | lua /lua/ | rua /rua/ | lua /lua/ | lua /lua/ | ua /ua/ | rua /ɾua/ |
| Tres | tenua /teˈnua/ | tolu /tolu/ | toru /toɾu/ | tolu /tolu/ | tolu /tolu/ | tolu /tolu/ | toru /toɾu/ |
| Cuatro | aua /aua/ | fā /faː/ | ʻā /ʔaː/ | fā /faː/ | fā /faː/ | fā /faː/ | whā /ɸaː/ |
| Cinco | nimaua /nimaua/ | lima /lima/ | rima /ɾima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | nima /nima/ | rima /ɾima/ |
| Cien | tebubua /tebuˈbua/ | selau /selau/ | ʻānere /ʔaːnere/ | selau /selau/ | helau /helau/ | teau /teau/ | rau /ɾau/ |
| Hola | mauri /mauɾi/ | taalofa /taːlofa/ | kia orāna /kia oɾaːna/ | talofa /talofa/ | mālō ni /maːloː ni/ | mālō e lelei /maːloː e lelei/ | kia ora /kia oɾa/ |
| Gracias | ko rabwa /ko ɾabʷa/ | fakafetai /fakafetai/ | meitaki /meitaki/ | faʻafetai /faʔafetai/ | fakafetai /fakafetai/ | mālō /maːloː/ | ngā mihi /ŋaː mihi/ |
| Bueno | raoiroi /ɾaoiɾoi/ | lei /lei/ | meitaki /meitaki/ | lelei /lelei/ | lelei /lelei/ | lelei /lelei/ | pai /pai/ |
| Nuevo | bou /bou/ | fou /fou/ | ʻou /ʔou/ | fou /fou/ | fōu /foːu/ | foʻou /foʔou/ | hou /hou/ |
| Rojo | uraura /uɾaˈuɾa/ | kula /kula/ | muramura /muɾamuɾa/ | mūmū /muːmuː/ | kukula /kukula/ | kulokula /kulokula/ | whero /ɸeɾo/ |
| Blanco | mainaina /mainaina/ | kena /kena/ | teatea /teatea/ | paʻepaʻe /paʔepaʔe/ | paepae /paepae/ | hinehina /hinehina/ | mā /maː/ |
| Negro | roro /ɾoɾo/ | uli /uli/ | kerekere /keɾekeɾe/ | uliuli /uliuli/ | uli /uli/ | ʻuliʻuli /ʔuliʔuli/ | mangu /maŋu/ |
| Verde | mawawa /mawawa/ | lanu lau niu /lanu lau niu/ | matie /matie/ | lanumeamata /lanumeamata/ | lanu meamata /lanu meamata/ | lanu mata /lanu mata/ | kākāriki /kaːkaːɾiki/ |
| Azul | mawawa /mawawa/ | lanu moana /lanu moana/ | auīka /auiːka/ | lanumoana /lanumoana/ | lanumoana /lanumoana/ | lanu moana /lanu moana/ | kahurangi /kahuɾaŋi/ |
| Computadora | kaombiuta /kaombiuta/ | komupiuta /komupiuta/ | rorouira /ɾoɾouiɾa/ | komipiuta /komipiuta/ | komepiuta /komepiuta/ | komipiuta /komipiuta/ | rorohiko /ɾoɾohiko/ |
| Té | ii /iː/ | tī /tiː/ | tī /tiː/ | tī /tiː/ | — | tī /tiː/ | tī /tiː/ |
| Café | kobe /kobe/ | kofe /kofe/ | kaope /kaope/ | kofe /kofe/ | — | kofi /kofi/ | kawhe /kaɸe/ |
| Azúcar | tioka /sioka/ | suka /suka/ | tuka /tuka/ | suka /suka/ | — | suka /suka/ | huka /huka/ |
| Naranja | aoranti /aoɾansi/ | moli /moli/ | ʻānani /ʔaːnani/ | moli /moli/ | moli /moli/ | moli /moli/ | ārani /aːɾani/ |
| 99 | ruabwi ma ruaiwa /ruabʷi ma ruaiwa/ | iva sefulu iva /iva sefulu iva/ | iva ngaʻuru mā iva /iva ŋaʔuɾu maː iva/ | ivasefulu ma le iva /ivasefulu ma le iva/ | iva hefuluiva /iva hefuluiva/ | hivangofulu mā hiva /hivaŋofulu maː hiva/ | iwa tekau mā iwa /iwa tekau maː iwa/ |
Abrir el mapa interactivo: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Parte de LangMap — un proyecto de visualización lingüística. Este es un resumen estático y rastreable; los mapas interactivos ofrecen audio de pronunciación, filtros y una vista de globo.
Creado por Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Inicio de LangMap