Gàidhlig
גאלית סקוטית
קלטית
ידוע גם כ: Scottish Gaelic, Gàidhlig, Gaidhlig
גאלית סקוטית (Gàidhlig) היא שפה קלטית מן הענף הגוידלי עם כ-57 אלף דוברים (מפקד 2011; כ-87 אלף אם סופרים בעלי ידיעה חלקית) — בעיקר באיי ההברידים החיצוניים (האיים המערביים), באי סקאי, בחלקים מן ההיילנדס ביבשת ובקהילות גלזגו ואדינבורו. היא אחות האירית (ga) והמאנקסית (gv); ממלכת דאל ריאטה הביאה אותה מאירלנד לסקוטלנד סביב המאות ה-4 עד ה-6, והיא נותרה שפתם השלטת של ההיילנדס עד שגירושי ההיילנדס שלאחר קלודן (1746) פירקו את הקהילות דוברות הגאלית. מבחינה פונולוגית היא בולטת במערכת הריכוך (lenition), בזוגות של עיצורים רחבים ודקים ובנשיפה מקדימה; מבחינה דקדוקית היא בסדר נשוא-נושא-מושא, עם מוטציות בראש המילה ומילות יחס מוטות. חוק השפה הגאלית (סקוטלנד) משנת 2005 מכיר בה כשפה רשמית בממלכה המאוחדת; ערוץ BBC Alba (2008) והחינוך בגאלית (בין השאר Sgoil Ghàidhlig Ghlaschu) תומכים בתחייה. מסורת בעל פה עשירה כוללת שירי כביסת אריגה (òrain luaidh), הובלת מזמורים ושירת בארדים.
היכן מדוברת
87 מילים בסיסיות בגאלית סקוטית
sushi
dopamain
מקורות
השוואת מילים
בהשוואה לשפות מאותו סיווג: קלטית
| משמעות | גאלית סקוטית | אירית | מאנקס | אירית תיכונה | אירית עתיקה | וולשית | פריזית מערבית |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | uisge /ɯʃkʲə/ | uisce /ɪʃcə/ | ushtey /ˈuʃtʲə/ | usce /uske/ | uisce /ˈusʲkʲe/ | dŵr /duːr/ | wetter /vɛtər/ |
| אש | teine /ˈtʃʰɛɲə/ | tine /tʲɪnʲə/ | aile /ailʲ/ | tene /tene/ | tene /ˈtʲene/ | tân /tɑːn/ | fjoer /fjuːr/ |
| שמש | grian /kɾʲiən/ | grian /ɟɾʲiən̪ˠ/ | grian /ɡriən/ | grían /ɡrian/ | grían /ɡrian/ | haul /haɨl/ | sinne /sɪnə/ |
| ירח | gealach /ˈkʲal̪ˠəx/ | gealach /ɟalˠax/ | eayst /eːst/ | ésca /eːska/ | éscae /eːskai/ | lleuad /ɬɛɨ̯ad/ | moanne /mwɑnə/ |
| כוכב | reul /rˠeːl̪ˠ/ | réalta /ˈɾˠeːl̪ˠt̪ˠə/ | rollage /ˈrolaːɡ/ | rétla /ˈreːtla/ | rétla /ˈrʲeːdla/ | seren /ˈsɛrɛn/ | stjer /stjɛr/ |
| לילה | oidhche /ˈɤ̃ĩçə/ | oíche /ˈiːçə/ | oie /ei/ | adaig /aðəɣʲ/ | adaig /aðəɣʲ/ | nos /noːs/ | nacht /nɔxt/ |
| גשם | uisge /ɯʃkʲə/ | báisteach /ˈbˠaːʃtʲəx/ | fliaghey /ˈfljaːə/ | báitsech /ˈbaːtʲʃəx/ | fras /fras/ | glaw /ɡlau̯/ | rein /rɛin/ |
| שלג | sneachda /ʃɲɛxkə/ | sneachta /ʃnʲaxt̪ˠə/ | sniaghtey /ˈsnʲaxðə/ | snechta /sʲnʲextə/ | snechtae /sʲnʲexte/ | eira /əɨra/ | snie /sniə/ |
| רוח | gaoth /kɯː/ | gaoth /ɡeː/ | geay /ɡjeː/ | gáeth /ɡaːiθ/ | gáeth /ɡaːiθ/ | gwynt /ɡwɪnt/ | wyn /vin/ |
| אדמה | talamh /ˈt̪ʰal̪ˠəv/ | cré /cɾʲeː/ | thalloo /ˈtalu/ | talam /ˈtalav/ | talam /ˈtalav/ | pridd /priːð/ | ierde /ˈiədə/ |
| אבן | clach /kʰl̪ˠax/ | cloch /klˠɔx/ | clagh /klaːx/ | cloch /klox/ | cloch /klox/ | carreg /ˈkarɛɡ/ | stien /stiən/ |
| הר | beinn /peiɲː/ | sliabh /ʃlʲiəvˠ/ | slieau /slʲuː/ | slíab /sʲlʲiaβ/ | slíab /sʲlʲiaβ/ | mynydd /ˈmənɨð/ | berch /bɛrx/ |
| ים | muir /muɾʲ/ | farraige /ˈfˠaɾˠɪɟə/ | faarkey /ˈfaːrkʲə/ | muir /murʲ/ | muir /murʲ/ | môr /moːr/ | see /seː/ |
| אמא | màthair /maːhəɾʲ/ | máthair /mˠɑːhəɾʲ/ | moir /mɔːɾ/ | máthair /maːθirʲ/ | máthair /maːθirʲ/ | mam /mam/ | mem /mɛm/ |
| אבא | athair /ahəɾʲ/ | athair /ahəɾʲ/ | ayr /ɛːr/ | athair /aθirʲ/ | athair /aθirʲ/ | tad /tɑːd/ | heit /hɛit/ |
| בת | nighean /ˈɲĩən/ | iníon /ɪˈnʲiːn̪ˠ/ | inneen /iˈneːn/ | ingen /ˈinʲɣʲen/ | ingen /ˈinʲɣʲen/ | merch /mɛrx/ | dochter /ˈdɔxtər/ |
| אני | mi /mi/ | mé /mʲeː/ | mee /miː/ | mé /mʲeː/ | mé /mʲeː/ | fi /viː/ | ik /ɪk/ |
| אתה | thu /u/ | tú /t̪ˠuː/ | oo /uː/ | tú /tuː/ | tú /tuː/ | ti /tiː/ | do /do/ |
| אנחנו | sinn /ʃiɲ/ | muid /mˠidʲ/ | shin /ʃin/ | sinn /sʲinʲ/ | sní /snʲiː/ | ni /niː/ | wy /vi/ |
| שם | ainm /ˈɛnɛm/ | ainm /anʲəmʲ/ | ennym /ˈenəm/ | ainm /anʲmʲ/ | ainm /anʲmʲ/ | enw /ˈɛnu/ | namme /ˈnamə/ |
| אדם | duine /ˈt̪ɯɲə/ | duine /ˈd̪ˠɪnʲə/ | peiagh /pʲaːx/ | duine /dunʲe/ | duine /ˈdunʲe/ | person /ˈpɛrsɔn/ | minske /ˈmɪnskə/ |
| ראש | ceann /kʲʰãũn̪ˠ/ | ceann /cɑːn̪ˠ/ | kione /kʲoːn/ | cenn /kʲen/ | cenn /kʲen/ | pen /pɛn/ | holle /ˈhɔlə/ |
| עין | sùil /suːl/ | súil /sˠuːlʲ/ | sooill /suːlʲ/ | súil /suːlʲ/ | súil /suːlʲ/ | llygad /ɬəɡad/ | each /ɪəx/ |
| אוזן | cluas /kl̪ˠuəs/ | cluas /kl̪ˠuəsˠ/ | cleaysh /klʲaːʒ/ | ó /oː/ | clúas /kluəs/ | clust /klɪst/ | ear /iər/ |
| אף | sròn /s̪t̪ɾɔːn/ | srón /sˠɾˠoːnˠ/ | stroin /strɔinʲ/ | srón /sroːn/ | srón /sroːn/ | trwyn /truːɨ̯n/ | noas /noːs/ |
| פה | beul /pial̪ˠ/ | béal /bʲeːl̪ˠ/ | beeal /biːl/ | bél /bʲeːl/ | gin /ɡʲin/ | ceg /keːɡ/ | mûle /ˈmuːlə/ |
| שן | fiacail /ˈfiəxkil/ | fiacail /ˈfʲiəkəlʲ/ | feeackle /fiaxəl/ | dét /deːd/ | dét /dʲeːd/ | dant /dant/ | tosk /tosk/ |
| לשון | teanga /ˈtʃʰɛŋɡə/ | teanga /ˈtʲaŋɡə/ | çhengey /tʃeŋə/ | tengae /ˈtʲeŋɡe/ | tengae /ˈtʲeŋɡe/ | tafod /ˈtavɔd/ | tonge /ˈtɔŋə/ |
| יד | làmh /ɫ̪aːv/ | lámh /l̪ˠɑːvˠ/ | laue /lɛːu/ | lám /laːv/ | lám /laːv/ | llaw /ɬaʊ/ | hân /hɔːn/ |
| כף רגל | cas /kʰas/ | cos /kɔsˠ/ | cass /kaːs/ | cos /kos/ | cos /kos/ | troed /troːɨ̯d/ | foet /fuə̯t/ |
| לב | cridhe /kʰɾʲiə/ | croí /kɾˠiː/ | cree /kɾiː/ | cride /krʲiðʲe/ | cride /krʲiðʲe/ | calon /kalɔn/ | hert /hɛrt/ |
| עצם | cnàimh /kʰɾɛ̃ːv/ | cnámh /kn̪ˠaːw/ | craue /kreu/ | cnáim /knaːmʲ/ | cnáim /knaːmʲ/ | asgwrn /ˈasɡʊrn/ | bonke /ˈbɔŋkə/ |
| דם | fuil /ful/ | fuil /fˠɪlʲ/ | fuill /fuːl/ | fuil /fulʲ/ | fuil /fulʲ/ | gwaed /ɡwaɨd/ | bloed /blut/ |
| קקי | cac /kʰaxk/ | cac /kak/ | keck /kek/ | cac /kak/ | cac /kak/ | cach /kaːx/ | kak /kɑk/ |
| אהבה | gaol /kɯːl̪ˠ/ | grá /ɡɾˠɑː/ | graih /ɡraːx/ | serc /serk/ | serc /serk/ | cariad /karjad/ | leafde /lɪəfdə/ |
| עץ | craobh /kʰɾɯːv/ | crann /kɾˠɑːn̪ˠ/ | billey /ˈbilʲə/ | crann /kran/ | crann /kran/ | coeden /kɔɨdɛn/ | beam /bɪəm/ |
| כלב | cù /kʰuː/ | madra /mˠɑd̪ˠɾˠə/ | moddey /ˈmɔðə/ | madra /madra/ | cú /kuː/ | ci /kiː/ | hûn /huːn/ |
| חתול | cat /kʰaht̪/ | cat /kɑt̪ˠ/ | kayt /kat/ | cat /kat/ | cat /kat/ | cath /kɑːθ/ | kat /kɑt/ |
| דג | iasg /iəsk/ | iasc /iəsˠk/ | eeast /iːst/ | íasc /iːask/ | íasc /iːask/ | pysgodyn /pəsˈɡɔdɨn/ | fisk /fɪsk/ |
| ציפור | eun /ian/ | éan /eːnˠ/ | ushag /ˈuʒaɡ/ | én /eːn/ | én /eːn/ | aderyn /aˈdɛrɨn/ | fûgel /ˈfuːɡəl/ |
| פרפר | dealan-dè /tʲal̪ˠan tʲeː/ | féileacán /fʲeːlʲəkaːn̪ˠ/ | foillycan /ˈfolʲəkan/ | — | — | glöyn byw /ˈɡlɔɨn ˈbɪu/ | flinter /ˈflɪntər/ |
| ביצה | ugh /u/ | ubh /ʊvˠ/ | ooh /uː/ | og /oɣ/ | og /oɣ/ | wy /uːɨ/ | aai /aːi/ |
| דוב | mathan /ˈmahan/ | béar /bʲeːɾˠ/ | maghouin /maˈɣuːnʲ/ | mathgamain /maθɣəvənʲ/ | art /art/ | arth /arθ/ | bear /bɪər/ |
| סוס | each /ɛx/ | capall /ˈkapˠəl̪ˠ/ | cabbyl /ˈkaːbəl/ | ech /ex/ | ech /ex/ | ceffyl /ˈkɛfɨl/ | hynder /ˈhindər/ |
| בית | taigh /tʰɤj/ | teach /tʲax/ | thie /tai/ | tech /tex/ | tech /tʲex/ | tŷ /tɨː/ | hûs /huːs/ |
| חלב | bainne /ˈpaɲə/ | bainne /ˈbˠanʲə/ | bainney /ˈbanʲə/ | as /as/ | as /as/ | llaeth /ɬaːɨθ/ | molke /ˈmolkə/ |
| דבש | mil /mil/ | mil /mʲɪlʲ/ | mill /mil/ | mil /mʲilʲ/ | mil /mʲilʲ/ | mêl /meːl/ | huning /ˈhynɪŋ/ |
| מלח | salann /ˈs̪al̪ˠən̪ˠ/ | salann /ˈsˠalˠən̪ˠ/ | sollan /ˈsolan/ | salann /ˈsalan/ | salann /ˈsalan/ | halen /ˈhalɛn/ | sâlt /sɔːlt/ |
| יין | fìon /fiən/ | fíon /ˈfʲiːn̪ˠ/ | feeyn /fiːn/ | fín /fiːn/ | fín /fʲiːn/ | gwin /ɡwiːn/ | wyn /viːn/ |
| אורז | rìs /rˠiːʃ/ | rís /ɾʲiːʃ/ | — | — | — | reis /reis/ | rys /ris/ |
| שוקולד | teòclaid /ˈtʲʰɔːxkl̪ˠɪtʲ/ | seacláid /ˈʃakl̪ˠaːdʲ/ | shocklaid /ˈʃoklaːdʲ/ | — | — | siocled /ˈʃɔklɛd/ | sûkelade /suːkəˈlaːdə/ |
| ברזל | iarann /ˈiərˠən̪ˠ/ | iarann /ˈiəɾˠən/ | yiarn /jaːrn/ | íarn /iːarn/ | íarn /iːarn/ | haearn /ˈheɨarn/ | izer /ˈiːzər/ |
| גלגל | roth /rˠɔh/ | roth /ɾˠɔh/ | queeyl /kwiːl/ | roth /roθ/ | roth /roθ/ | olwyn /ˈɔlʊɨn/ | tsjil /tsjɪl/ |
| משי | sìoda /ˈʃiət̪ə/ | síoda /ˈʃiːd̪ˠə/ | sheeidey /ˈʃiːðə/ | síta /ˈsʲiːdə/ | síta /ˈsʲiːda/ | sidan /ˈsɪdan/ | side /ˈsidə/ |
| ספר | leabhar /ˈʎɔəɾ/ | leabhar /ˈlʲauəɾˠ/ | lioar /lʲoːr/ | lebor /ˈlʲeβər/ | lebor /ˈlʲeβor/ | llyfr /ɬɪvr/ | boek /buk/ |
| לאכול | ith /iç/ | ith /ɪ/ | gee /ɡʲiː/ | ithid /iθʲiðʲ/ | ithid /iθʲiðʲ/ | bwyta /bʊɨta/ | ite /iːtə/ |
| לשתות | òl /ɔːl̪ˠ/ | ól /oːlˠ/ | iu /juː/ | ól /oːl/ | ibid /iβʲiðʲ/ | yfed /əvɛd/ | drinke /drɪŋkə/ |
| לישון | caidil /ˈkʰatʲɪl/ | codail /ˈkɔd̪ˠəlʲ/ | cadley /ˈkaðlə/ | cotlaid /ˈkodləðʲ/ | con·tuili /konˈtulʲi/ | cysgu /ˈkəsɡɨ/ | sliepe /ˈsliəpə/ |
| אחד | aon /ɯːn/ | aon /eːn̪ˠ/ | nane /nɛːn/ | óen /oin/ | oín /oːin/ | un /ɨːn/ | ien /iːn/ |
| שתיים | dà /t̪aː/ | dó /d̪ˠoː/ | jees /dʒiːs/ | dá /daː/ | dá /daː/ | dau /daɨ/ | twa /twa/ |
| שלוש | trì /tʰɾiː/ | trí /tʲɾʲiː/ | tree /triː/ | trí /tʲrʲiː/ | trí /tʲrʲiː/ | tri /triː/ | trije /ˈtrijə/ |
| ארבע | ceithir /ˈkʲʰehiɾʲ/ | ceathair /ˈcahəɾʲ/ | kiare /kʲeːr/ | cethair /ˈkʲeθərʲ/ | cethair /ˈkʲeθərʲ/ | pedwar /ˈpɛdwar/ | fjouwer /ˈfjɔuər/ |
| חמש | còig /kʰoːkʲ/ | cúig /kuːɟ/ | queig /kweɡ/ | cóic /koːɡʲ/ | cóic /koːɡʲ/ | pump /pɨmp/ | fiif /fiːf/ |
| מאה | ceud /kʰʲiət/ | céad /ceːd̪ˠ/ | keead /kʲiːd/ | cét /kʲeːd/ | cét /kʲeːd/ | cant /kant/ | hûndert /ˈhuːndərt/ |
| שלום | halò /haˈloː/ | dia duit /dʲiə d̪ˠɪtʲ/ | moghrey mie /ˈmɔɣrə maɪ/ | fochen /foxʲen/ | fochen /foxʲen/ | helô /hɛˈloː/ | hoi /hɔi/ |
| תודה | tapadh leat /tʰapə lɛt/ | go raibh maith agat /ɡɔ ɾˠɛv mˠah aɡət̪ˠ/ | gura mie ayd /ˈɡura miː eːd/ | atlochur /atloxur/ | atlochur /atloxur/ | diolch /diːɔlx/ | tankewol /tɑŋkəvɔl/ |
| טוב | math /ma/ | maith /mˠah/ | mie /maɪ/ | maith /maθʲ/ | maith /maθʲ/ | da /dɑː/ | goed /ɡuət/ |
| חדש | ùr /uːɾ/ | nua /n̪ˠuə/ | noa /noː/ | núa /ˈnuːa/ | núae /ˈnuːe/ | newydd /ˈnɛwɨð/ | nij /nɛi/ |
| אדום | dearg /ˈtʲɛɾɛk/ | dearg /ˈdʲaɾˠəɡ/ | jiarg /dʒarɡ/ | derg /dʲerɡ/ | derg /dʲerɡ/ | coch /koːx/ | read /rɪət/ |
| לבן | geal /kʲal̪ˠ/ | bán /bˠaːnˠ/ | bane /beːn/ | bán /baːn/ | bán /baːn/ | gwyn /ɡwɪn/ | wyt /viːt/ |
| שחור | dubh /t̪uh/ | dubh /d̪ˠʊvˠ/ | doo /duː/ | dub /duβ/ | dub /duβ/ | du /dɨː/ | swart /svart/ |
| ירוק | uaine /ˈuəɲə/ | glas /ɡlˠasˠ/ | glass /ɡlaːs/ | úaine /ˈuːənʲe/ | glas /ɡlas/ | gwyrdd /ɡwɪrð/ | grien /ɡriən/ |
| כחול | gorm /ˈkɔɾɔm/ | gorm /ˈɡɔɾˠəmˠ/ | gorrym /ˈɡɔrəm/ | gorm /ɡorm/ | glas /ɡlas/ | glas /ɡlaːs/ | blau /blau/ |
| קוקייה | cuthag /ˈkʰuhak/ | cuach /kuəx/ | cooag /ˈkuːaɡ/ | cúach /ˈkuːax/ | caí /kaːi/ | cog /koːɡ/ | koekoek /ˈkukuk/ |
| הַב הַב | af af /af af/ | bhuf bhuf /wʊf wʊf/ | — | — | — | wff wff /ʊf ʊf/ | — |
| קוקוריקו | gog a ghuidhe ghaoidhe /ˌkok ə ˌɣɯjə ˈɣɤjə/ | coc-a-dúdal-dú /kɔkəˌduːdəlˈduː/ | — | — | — | coc-a-dwdl-dŵ | — |
| מחשב | coimpiutair /kʰəmˈpʰjutʰəɾʲ/ | ríomhaire /ˈɾˠiːwəɾʲə/ | co-earrooder /koˈjaːrudər/ | — | — | cyfrifiadur /kəvrɪvˈjaːdɨr/ | kompjûter /kɔmˈpjuːtər/ |
| סושי | sushi | sushi /ˈsʊʃiː/ | — | — | — | swshi /ˈsʊʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ |
| תה | tì /tʃʰiː/ | tae /t̪ˠeː/ | tey /teː/ | — | — | te /teː/ | tee /teː/ |
| קפה | cofaidh /ˈkʰɔfɪ/ | caife /ˈkafʲə/ | caffee /ˈkafiː/ | — | — | coffi /ˈkɔfi/ | kofje /ˈkɔfjə/ |
| סוכר | siùcar /ˈʃuːxkəɾ/ | siúcra /ˈʃuːkɾˠə/ | shugyr /ˈʃuɡər/ | — | — | siwgr /ˈʃʊɡʊr/ | sûker /ˈsuːkər/ |
| תפוז | orainds /ˈɔrɪntʲʃ/ | oráiste /ˈɔɾˠaːʃtʲə/ | oarn /ɔːrn/ | — | — | oren /ˈɔrɛn/ | sinesappel /ˈsinəsɑpəl/ |
| 99 | naoi-deug agus ceithir-fichead /n̪ˠɯːi tʲiək akəs kʲehɪɾʲ fiçət/ | nócha a naoi /ˈn̪ˠoːxə ə ˈn̪ˠiː/ | kiare feed as nuy-jeig /kʲeːr fiːdʲ as nei dʒeɡ/ | — | — | naw deg naw /nau dɛɡ nau/ | — |
| דופמין | dopamain | dopaimín /ˈd̪ˠɔpˠɪˌmʲiːnʲ/ | — | — | — | dopamin /dɔˈpamɪn/ | dopamine /doːpaˈminə/ |
עמוד 1/11
לפתיחת המפה האינטראקטיבית: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.
נוצר על ידי Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · דף הבית של LangMap