Proto-Mongolic
المنغولية الأولية
لغة أولية (مُعاد بناؤها) · نوع تاريخي / مخفي
اللغة المنغولية الأولية هي السلف المُعاد بناؤه للعائلة المنغولية — المنغولية والبوريات والكالميك-الأويرات وغيرها. تُوضع عادةً في شمال شرق منغوليا ومنشوريا في مطلع الألفية الثانية الميلادية (نحو القرنين الحادي عشر والثالث عشر)، قبيل المنغولية الوسطى، وهي مُعاد بناؤها جيدًا.
أين تُستخدم؟
87 كلمة أساسية في المنغولية الأولية
المصادر
- Janhunen (2003) The Mongolic Languages
- Nugteren (2011) Mongolic Phonology and the Qinghai-Gansu Languages
مقارنة الكلمات
بالمقارنة مع لغات ذات صلة: لغة أولية (مُعاد بناؤها)
| المعنى | المنغولية الأولية | المنغولية الكلاسيكية | المغولية الوسطى | اللغة اليوغورية الشرقية | الداورية | البوريتية | المنغل |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ماء | *usun /usun/ | ᠤᠰᠤᠨ /usun/ | ᠤᠰᠤᠨ /usun/ | qusun /qusun/ | oso /oso/ | уһан /uhan/ | szu /ʂdzu/ |
| نار | *gal /ɡal/ | ᠭᠠᠯ /ɡal/ | ᠭᠠᠯ /qal/ | ʁal /ʁal/ | gali /ɡali/ | гал /ɡal/ | ghal /ɢal/ |
| شمس | *naran /naran/ | ᠨᠠᠷᠠᠨ /naran/ | ᠨᠠᠷᠠᠨ /naran/ | naran /naran/ | nara /nara/ | наран /naran/ | nara /nara/ |
| قمر | *sara /sara/ | ᠰᠠᠷᠠ /sara/ | ᠰᠠᠷᠠ /sara/ | sara /sara/ | sarūla /saruːla/ | һара /hara/ | sara /sara/ |
| نجم | *hodun /hodun/ | ᠣᠳᠣᠨ /odun/ | ᠬᠣᠳᠤᠨ /hodun/ | hodən /hodən/ | odə /odə/ | одон /odoŋ/ | foodi /foodə/ |
| ليل | *söni /søni/ | ᠰᠥᠨᠢ /søni/ | ᠰᠥᠨᠢ /søni/ | søønə /søːnə/ | suni /suni/ | һүни /hyni/ | soni /sonə/ |
| مطر | *kura /kura/ | ᠬᠤᠷᠠ /qura/ | ᠬᠤᠷᠠ /qura/ | xura /χura/ | huar /huar/ | бороо /bɔrɔː/ | huraa /xuraa/ |
| ثلج | *časun /tʃasun/ | ᠴᠠᠰᠤ /tʃasu/ | ᠴᠠᠰᠤᠨ /tʃasun/ | tʃasən /tʃasən/ | čas /tʃas/ | саһан /sahaŋ/ | qasi /ʨasə/ |
| ريح | *salkïn /salkin/ | ᠰᠠᠯᠬᠢ /salki/ | ᠬᠡᠢ /kei/ | salɢən /salɢən/ | kein /kein/ | һалхин /halxin/ | kii /kii/ |
| تراب | *gaǰar /ɡadʒar/ | ᠭᠠᠵᠠᠷ /ɡadʒar/ | ᠬᠠᠵᠠᠷ /qadʒar/ | ʃəruu /ʃəruː/ | gaǯiri /ɡadʒiri/ | шорой /ʃoroj/ | — |
| حجر | *čilaɣun /tʃilaɣun/ | ᠴᠢᠯᠠᠭᠤᠨ /tʃilaɣun/ | ᠴᠢᠯᠠᠭᠤᠨ /tʃilaun/ | tʃəluu /tʃəluː/ | čolō /tʃoloː/ | шулуун /ʃuluːŋ/ | tash /taʂ/ |
| جبل | *huɣula /huɣula/ | ᠠᠭᠤᠯᠠ /aɣula/ | ᠠᠭᠤᠯᠠ /aula/ | uula /uːla/ | aulə /aulə/ | уула /uːla/ | ula /ula/ |
| بحر | *dalai /dalai/ | ᠳᠠᠯᠠᠢ /dalai/ | ᠳᠠᠯᠠᠢ /dalai/ | dalii /daliː/ | dalje /dalje/ | далай /dalaj/ | dalii /dalii/ |
| أم | *eke /eke/ | ᠡᠬᠡ /eke/ | ᠡᠭᠡ /eke/ | hge /hɡe/ | ewe: /eweː/ | эхэ /exe/ | aama /aama/ |
| أب | *ečige /etʃiɡe/ | ᠡᠴᠢᠭᠡ /etʃiɡe/ | ᠡᠴᠢᠭᠡ /etʃiɡe/ | tʃiɣe /tʃiɣe/ | ečige /etʃiɡe/ | эсэгэ /eseɡe/ | aaba /aaba/ |
| بنت | *ökin /økin/ | ᠥᠬᠢᠨ /økin/ | ᠥᠬᠢᠨ /økin/ | — | — | басаган /basaɡan/ | — |
| أنا | *bi /bi/ | ᠪᠢ /bi/ | ᠪᠢ /bi/ | bə /bə/ | bi /bi/ | би /bi/ | bu /bu/ |
| أنت | *či /tʃi/ | ᠴᠢ /tʃi/ | ᠴᠢ /tʃi/ | tʃə /tʃə/ | sí /si/ | ши /ʃi/ | qi /ʨə/ |
| نحن | *bida / *ba /bida / ba/ | ᠪᠢᠳᠠ / ᠪᠠ /bida / ba/ | ᠪᠢᠳᠠ / ᠪᠠ /bida / ba/ | budas / buda /budas / buda/ | bide / ba: /bide / baː/ | бидэ /bide/ | budangula /budaŋɡula/ |
| اسم | *nere /nere/ | ᠨᠡᠷᠡ /nere/ | ᠨᠡᠷᠡ /nere/ | nere /nere/ | nera /nera/ | нэрэ /nere/ | nire /nəre/ |
| شخص | *kümün /kymyn/ | ᠬᠦᠮᠦᠨ /kymyn/ | ᠬᠦᠮᠦᠨ /kymyn/ | kuun /kuːn/ | kū /kuː/ | хүн /xyŋ/ | kun /kun/ |
| رأس | *tolagaï /tolaɡai/ | ᠲᠣᠯᠣᠭᠠᠢ /toloɣai/ | — | toloʁui /toloʁui/ | oki /oki/ | толгой /tolɡoj/ | — |
| عين | *nidün /nidyn/ | ᠨᠢᠳᠦ /nidü/ | ᠨᠢᠳᠦᠨ /nidyn/ | nudun /nudun/ | nid /nid/ | нюдэн /nʲuden/ | nudu /nudu/ |
| أذن | *čikin /tʃikin/ | ᠴᠢᠬᠢᠨ /tʃikin/ | ᠴᠢᠬᠢᠨ /tʃikin/ | tʃəʁən /tʃəʁən/ | čikə /tʃikə/ | шэхэн /ʃexen/ | qigi /ʨiɡə/ |
| أنف | *kamar /kamar/ | ᠬᠠᠪᠠᠷ /qabar/ | ᠬᠠᠪᠠᠷ /qabar/ | xawar /χawar/ | hamara /hamara/ | хамар /xamar/ | hawar /xavar/ |
| فم | *aman /aman/ | ᠠᠮᠠᠨ /aman/ | ᠠᠮᠠᠨ /aman/ | aman /aman/ | ama /ama/ | аман /aman/ | ama /ama/ |
| سن | *sidün /sidyn/ | ᠰᠢᠳᠦᠨ /ʃidyn/ | ᠰᠢᠳᠦᠨ /ʃidyn/ | ʃdən /ʃdən/ | sídə /sidə/ | шүдэн /ʃyden/ | shdi /ʂdə/ |
| لسان | *kelen /kelen/ | ᠬᠡᠯᠡᠨ /kelen/ | ᠬᠡᠯᠡᠨ /kelen/ | kelen /kelen/ | keli /keli/ | хэлэн /xelen/ | kile /kəle/ |
| يد | *gar /ɡar/ | ᠭᠠᠷ /ɡar/ | ᠭᠠᠷ /qar/ | ʁar /ʁar/ | gari /ɡari/ | гар /ɡar/ | ghar /ɢar/ |
| قدم | *köl /køl/ | ᠬᠥᠯ /køl/ | ᠬᠥᠯ /køl/ | køl /køl/ | kuli /kuli/ | хүл /xyl/ | kol /kol/ |
| قلب | *ǰirüken /dʒiryken/ | ᠵᠢᠷᠦᠬᠡ /dʒirüke/ | ᠵᠢᠷᠦᠭᠡ /dʒiryke/ | dʒyrɣen /dʒyrɣen/ | ǯurəgə /dʒurəɡə/ | зүрхэн /zyrxen/ | jirge /ʥirɡe/ |
| عظم | *yasun /jasun/ | ᠶᠠᠰᠤᠨ /jasun/ | ᠶᠠᠰᠤᠨ /jasun/ | yasən /jasən/ | yas /jas/ | яһан /jahaŋ/ | yasi /jasə/ |
| دم | *čisun /tʃisun/ | ᠴᠢᠰᠤᠨ /tʃisun/ | ᠴᠢᠰᠤᠨ /tʃisun/ | tʃusun /tʃusun/ | čos /tʃos/ | шуһан /ʃuhaŋ/ | qisi /ʨisə/ |
| حب | — /—/ | ᠬᠠᠶᠢᠷᠠ /qajira/ | ᠳᠤᠷᠠ /dura/ | — /—/ | — /—/ | дуран /duran/ | duraala /duraala/ |
| شجرة | *modun /modun/ | ᠮᠣᠳᠤ /modu/ | ᠮᠣᠳᠤᠨ /modun/ | mɔːdən /mɔːdən/ | mo:də /moːdə/ | модон /modon/ | xjoosi /ɕʥoosə/ |
| كلب | *nokai /nokai/ | ᠨᠣᠬᠠᠢ /noqai/ | ᠨᠣᠬᠠᠢ /noqai/ | noxqui /noχqui/ | nogə /noɡə/ | нохой /noxoj/ | nuhui /nuxui/ |
| قطة | — /—/ | ᠮᠢᠭᠤᠢ /miɣui/ | ᠮᠢᠭᠤᠢ /miɣui/ | — /—/ | — /—/ | миисгэй /miːsɡej/ | mauxi /mauɕi/ |
| سمكة | *ǰigasu /dʒiɡasu/ | ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ /dʒiɡasu/ | ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ /dʒiɡasu/ | dʒaʁasən /dʒaʁasən/ | ǯagusa /dʒaɡusa/ | загаһан /zaɡaˈhaŋ/ | jaghasi /ʥaɢasə/ |
| طائر | *sibaɣun /sibaɣun/ | ᠰᠢᠪᠠᠭᠤ /ʃibaɣu/ | ᠰᠢᠪᠠᠭᠤᠨ /ʃibaun/ | ʃuun /ʃuːn/ | degi /deɡi/ | шубуун /ʃubuːn/ | — |
| فراشة | *herbekei /herbekei/ | ᠡᠷᠪᠡᠬᠡᠢ /erbekei/ | — | — | — | эрбээхэй /erbeːxej/ | — |
| بيضة | *öndegen /øndeɡen/ | ᠥᠨᠳᠡᠭᠡ /ɵndeɡe/ | ᠥᠨᠳᠡᠭᠡᠨ /øndeɡen/ | bala /bala/ | əndugu /ənduɡu/ | үндэгэн /yndeɡen/ | ndige /ndəɡe/ |
| حصان | *morïn /morin/ | ᠮᠣᠷᠢᠨ /morin/ | ᠮᠣᠷᠢᠨ /morin/ | — | — | морин /morin/ | mori /mori/ |
| بيت | *ger /ɡer/ | ᠭᠡᠷ /ɡer/ | ᠭᠡᠷ /ɡer/ | ger /ɡer/ | geri /ɡeri/ | гэр /ɡer/ | ger /ɡer/ |
| حليب | *sün /syn/ | ᠰᠦᠨ /syn/ | — | — | — | һүн /hyn/ | — |
| عسل | *bal /bal/ | ᠪᠠᠯ /bal/ | — | — | — | бал /bal/ | — |
| ملح | *dabusun /dabusun/ | ᠳᠠᠪᠤᠰᠤᠨ /dabusun/ | ᠳᠠᠪᠤᠰᠤᠨ /dabusun/ | daabsən /daːbsən/ | hata: /hataː/ | дабһан /dabhan/ | dabsi /dabsə/ |
| نبيذ | *darasun /darasun/ | — | — | — | — | дарһан /darhan/ | — |
| حديد | *temür /temyr/ | ᠲᠡᠮᠦᠷ /temyr/ | ᠲᠡᠮᠦᠷ /temyr/ | — | — | түмэр /tymer/ | tumur /tumur/ |
| أكل | *ide- /ide/ | ᠢᠳᠡ- /ide-/ | ᠢᠳᠡ /ide/ | ede /ede/ | idə- /idə/ | эдихэ /edixe/ | ide /ide/ |
| شرب | *uu- /uu/ | ᠤᠭᠤ- /uɣu-/ | ᠤᠭᠤ /uɣu/ | uu /uː/ | o: /oː/ | ууха /uːxa/ | uqu /uʨu/ |
| نام | *unta- /unta/ | ᠤᠨᠲᠠ- /unta-/ | ᠤᠨᠲᠠ /unta/ | nda /nda/ | wante- /wante/ | унтаха /untaxa/ | ntiraa /ntəraa/ |
| واحد | *nigen /nigen/ | ᠨᠢᠭᠡᠨ /niɡen/ | ᠨᠢᠭᠡᠨ /niɡen/ | niɣe /niɣe/ | nəka /nəka/ | нэгэн /neɡen/ | nige /nəɡe/ |
| اثنان | *koyar /kojar/ | ᠬᠣᠶᠠᠷ /qojar/ | ᠬᠣᠶᠠᠷ /qojar/ | ʁuur /ʁuːr/ | hoira /hoira/ | хоёр /xɔˈjɔr/ | ghoor /ɢoor/ |
| ثلاثة | *gurban /ɡurban/ | ᠭᠤᠷᠪᠠᠨ /ɡurban/ | ᠭᠤᠷᠪᠠᠨ /qurban/ | ʁurwan /ʁurwan/ | guarwe /ɡuarwe/ | гурбан /ɡurban/ | ghuraan /ɢuraan/ |
| أربعة | *dörben /dørben/ | ᠳᠥᠷᠪᠡᠨ /dørben/ | ᠳᠥᠷᠪᠡᠨ /dørben/ | dørwen /dørwen/ | durwe /durwe/ | дүрбэн /dyrben/ | deeren /deeren/ |
| خمسة | *tabun /tabun/ | ᠲᠠᠪᠤᠨ /tabun/ | ᠲᠠᠪᠤᠨ /tabun/ | taawən /taːwən/ | ta:w /taːw/ | табан /taban/ | taawun /taavun/ |
| مئة | *ǰagun /dʒaɡun/ | ᠵᠠᠭᠤᠨ /dʒaɡun/ | ᠵᠠᠭᠤᠨ /dʒaun/ | dʒuun /dʒuːn/ | — | зуун /zuːn/ | jong /ʥoŋ/ |
| مرحبا | — /—/ | ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠤᠤ /sajin uu/ | ᠠᠮᠤᠷ /amur/ | — /—/ | — /—/ | сайн байна /sajn bajna/ | — /—/ |
| شكرا | — /—/ | ᠪᠠᠶᠠᠷᠯᠠᠯᠠ /bajarlala/ | ᠪᠠᠶᠠᠷᠯᠠᠪᠠ /bajarlaba/ | — /—/ | — /—/ | баярлаа /bajarlaː/ | hgerli /xɡerlə/ |
| جيد | *sajin /sajin/ | ᠰᠠᠶᠢᠨ /sajin/ | ᠰᠠᠶᠢᠨ /sain/ | sain /sajn/ | sain /sain/ | һайн /hajn/ | sain /sain/ |
| جديد | *sine /sine/ | ᠰᠢᠨᠡ /ʃine/ | ᠰᠢᠨᠡ /ʃini/ | ʃənə /ʃənə/ | śinken /ʃinken/ | шэнэ /ʃene/ | xini /ɕinə/ |
| أحمر | *hulaɣan /hulaɣan/ | ᠤᠯᠠᠭᠠᠨ /ulaɣan/ | ᠤᠯᠠᠭᠠᠨ /hulaan/ | ɬaan /ɬaːn/ | ulān /ulaːn/ | улаан /ʊˈlaːŋ/ | fulaan /fulaan/ |
| أبيض | *čagaɣan /tʃaɡaɣan/ | ᠴᠠᠭᠠᠨ /tʃaɣan/ | ᠴᠠᠭᠠᠨ /tʃaqaan/ | tʃaʁaan /tʃaʁaːn/ | čigān /tʃiɡaːn/ | сагаан /saɡaːŋ/ | qighaan /ʨaɢaan/ |
| أسود | *kara /kara/ | ᠬᠠᠷᠠ /qara/ | ᠬᠠᠷᠠ /qara/ | xara /χara/ | xar /xar/ | хара /xara/ | hara /xara/ |
| أخضر | *noguɣan /noɡuɣan/ | ᠨᠣᠭᠤᠭᠠᠨ /noɣuɣan/ | ᠨ᠋ᠣᠬᠤᠬᠠᠨ /noqoan/ | noʁoon /noʁoːn/ | — | ногоон /noˈɡoːŋ/ | noghoon /noɢoon/ |
| أزرق | *köke /køke/ | ᠬᠥᠬᠡ /køke/ | — | — | — | хүхэ /xyˈxe/ | — |
صفحة 1/9
افتح الخريطة التفاعلية: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
جزء من LangMap — مشروع لتصور اللغات. هذا ملخص ثابت قابل للفهرسة؛ توفر الخرائط التفاعلية صوت النطق والمرشحات وعرض الكرة الأرضية.
من إعداد Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · الصفحة الرئيسية LangMap