Shimaore
لغة ماهورية
النيجر-كونغو (بانتو, لغات الساباكي)
الماورية القمرية، أو الشيماورية (ISO 639-3: swb)، لغة بانتوية سباكية من المجموعة القمرية الشرقية، ويتحدث بها نحو 80,000–152,000 شخص، أساسًا في جزيرة مايوت بأرخبيل جزر القمر. وهي أقرب إلى الشيندزوانية في أنجوان، وتتعايش في مايوت مع الكيبوشية والفرنسية، اللغة الرسمية الوحيدة للإقليم. للشيماورية نظام فئات الأسماء والمطابقة البانتوي، وصرف فعلي غني، وترتيب أساسي SVO، ونظام من خمسة صوائت /i e a o u/، كما تقابل بين الانفجاريين الداخليين /ɓ ɗ/ والعاديين /b d/. تعكس مفرداتها اتصالًا طويلًا بالعربية والملغاشية والفرنسية إلى جانب الأشكال الموروثة من السباكية. ويحدد نظام إملائي إقليمي اعتمد سنة 2020 قواعد بالخطين اللاتيني والعربي، ويتزايد استعمال اللغة في التعليم والإعلام والمنشورات المحلية.
أين تُستخدم؟
87 كلمة أساسية في لغة ماهورية
المصادر
- Ha`bari Ndjema ya I Maore, Shimaore New Testament (bible.com version 3672); fr.wiktionary shimaoré entries (imported from the ylangue lexicon: maji {{pron|maʒi}}, unwa, ula, ulala, muhono, ndjema, ndzukundru); en.wiktionary Maore Comorian (ORELC); Rombi numerals (Chan, Numeral Systems of the World's Languages)
مقارنة الكلمات
بالمقارنة مع لغات ذات صلة: النيجر-كونغو (بانتو, لغات الساباكي)
| المعنى | لغة ماهورية | القمرية | سواحيلية | الآسو | النياتورو | الشمبالا | النيامويزية |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ماء | maji /maʒi/ | madji /madʒi/ | maji /madʒi/ | mende /mende/ | maji /madʒi/ | mazi /mazi/ | minzi /minzi/ |
| نار | moro /moro/ | mro /mro/ | moto /ˈmoto/ | mshika /mʃika/ | moto /moto/ | moto /moto/ | moto /moto/ |
| شمس | jua /dʒua/ | djua /dʒua/ | jua /dʒua/ | idhuva /iðuʋa/ | yura /juɾa/ | zuwa /zuwa/ | lyuba /ljuβa/ |
| قمر | mwezi /mwezi/ | mwezi /mwezi/ | mwezi /ˈmwezi/ | mwezi /mwezi/ | umweri /umweɾi/ | ṅwezi /ŋwezi/ | ngʼwezi /ŋweːzi/ |
| نجم | nyora /ɲora/ | nyora /ɲora/ | nyota /ˈɲota/ | nyenyeri /ɲeɲeri/ | njota /ndʒota/ | ntondwe /ntondwe/ | nsonda /nsonda/ |
| ليل | uku /uku/ | masihu /masihu/ | usiku /usiku/ | usiku /usiku/ | utiku /utiku/ | kilo /kilo/ | buziku /buziku/ |
| مطر | vua /vua/ | nvua /ⁿvua/ | mvua /ˈmvua/ | mvua /mvua/ | mbura /mbura/ | fula /fula/ | mbula /mbula/ |
| ثلج | uv̄amba /uβamba/ | — | theluji /θeˈludʒi/ | chasheru /tʃaʃeru/ | seluji /seludʒi/ | — | theluji /θeluʒi/ |
| ريح | pev̄o /peβo/ | upepo /uˈpepo/ | upepo /uˈpepo/ | mpeho /mpeho/ | mpefo /mpefo/ | mpeho /mpeho/ | myaga /mjaɡa/ |
| تراب | trotro /tɾotɾo/ | — | udongo /uˈdoŋɡo/ | isanga /isaŋɡa/ | irongo /iɾoŋɡo/ | shanga /ʃaŋɡa/ | bulongo /buloŋɡo/ |
| حجر | ɓwe /ɓwe/ | — | jiwe /ˈdʒiwe/ | ibwe /ibwe/ | igwe /iɡwe/ | iwe /iwe/ | iwe /iwe/ |
| جبل | mulima /mulima/ | mlima /mlima/ | mlima /ˈmlima/ | ntuvi /ntuvi/ | gitanto /ɡitanto/ | muima /muima/ | lugulu /luɡulu/ |
| بحر | ɓahari /ɓahari/ | bahari /bahari/ | bahari /baˈhari/ | bahari /bahari/ | irambo /iɾambo/ | bahali /bahali/ | nyanza /ɲanza/ |
| أم | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /ˈmama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mayu /maju/ |
| أب | ɓaɓa /ɓaɓa/ | baba /ɓaba/ | baba /ˈbaba/ | baba /baba/ | tata /tata/ | tate /tate/ | baba /baba/ |
| بنت | mwana mutrumushe /mwana mutrumuʃe/ | mwana-mshe /mwana mʃe/ | binti /binti/ | mwana wa kibora /mwana wa kibora/ | muncha /muntʃa/ | ṅwana ywa kindele /ŋwana jwa kindele/ | mwana mukima /mwana mukima/ |
| أنا | wami /wami/ | wami /wami/ | mimi /ˈmimi/ | mine /mine/ | une /une/ | imi /imi/ | nene /ˈnene/ |
| أنت | wawe /wawe/ | wawe /wawe/ | wewe /ˈwewe/ | uwe /uwe/ | uwe /uwe/ | iwe /iwe/ | gwegwe /ˈɡweɡwe/ |
| نحن | wasi /wasi/ | wasi /wasi/ | sisi /ˈsisi/ | uswi /uswi/ | sese /sese/ | ishwi /iʃwi/ | iswe /iswe/ |
| اسم | dzina /dzina/ | dzina /dzina/ | jina /ˈdʒina/ | izina /izina/ | rina /ɾina/ | zina /zina/ | lina /ˈlina/ |
| شخص | mutru /mutɾu/ | mndru /mndʳu/ | mtu /ˈmtu/ | mntu /mntu/ | muntu /muntu/ | mntu /mntu/ | munhu /munhu/ |
| رأس | shitswa /ʃitswa/ | hitswa /hitswa/ | kichwa /ˈkitʃwa/ | mtwi /mtwi/ | itwe /itwe/ | mtwi /mtwi/ | mutwe /mutwe/ |
| عين | dzitso /dzitso/ | dzitso /dzitso/ | jicho /dʒitʃo/ | iiso /iːso/ | riho /riho/ | zisho /ziʃo/ | liso /liso/ |
| أذن | kio /kio/ | shishio /ʃiʃio/ | sikio /sikio/ | isikio /isikio/ | ikutwi /ikutwi/ | shikio /ʃikio/ | itwi /itwi/ |
| أنف | pua /pua/ | — | pua /ˈpua/ | fua /fua/ | mpura /mpuɾa/ | mpua /mpua/ | nindo /nindo/ |
| فم | hanyo /haɲo/ | hanywa /haɲwa/ | mdomo /mˈɗomo/ | momo /momo/ | momo /momo/ | kanwa /kanwa/ | mulomo /mulomo/ |
| سن | dzino /dzino/ | dzinyo /dziɲo/ | jino /dʒino/ | jino /dʒino/ | ino /ino/ | zino /zino/ | lino /lino/ |
| لسان | ulimi /ulimi/ | ulime /ulime/ | ulimi /ulimi/ | ulimi /ulimi/ | urimi /urimi/ | ulimi /ulimi/ | lulimi /lulimi/ |
| يد | muhono /muhono/ | mhono /mhono/ | mkono /mˈkono/ | mkono /mkono/ | ukuboko /ukuboko/ | mkono /mkono/ | kukono /kukono/ |
| قدم | mundru /mundɾu/ | mndu /mndu/ | mguu /m̩ˈɠuː/ | ivunda /ivunda/ | mughuu /muɣuː/ | mulundi /mulundi/ | kugulu /kuɡulu/ |
| قلب | umo /umo/ | muo /muo/ | moyo /mojo/ | ngiti /ŋɡiti/ | umutima /umutima/ | moyo /mojo/ | moyo /mojo/ |
| عظم | shiɓa /ʃiɓa/ | shiɓa /ʃiɓa/ | mfupa /mfupa/ | ivindi /ivindi/ | ikufa /ikufa/ | vuha /vuha/ | iguha /iɡuha/ |
| دم | damu /damu/ | damu /damu/ | damu /damu/ | sakame /sakame/ | sakami /sakami/ | mpome /mpome/ | magazi /maɡazi/ |
| حب | mahaba /mahaba/ | mahaba /mahaba/ | upendo /uˈpendo/ | lumba /lumba/ | butogwa /butoɡwa/ | kukunda /kukunda/ | butogwa /butoɡwa/ |
| شجرة | muri /muri/ | mri /mri/ | mti /ˈmti/ | mti /mti/ | umuti /umuti/ | mti /mti/ | muti /muti/ |
| كلب | mbwa /ᵐbwa/ | mɓwa /mɓwa/ | mbwa /ᵐbwa/ | mbwa /mbwa/ | imbwa /imbwa/ | kuli /kuli/ | mbwa /mbwa/ |
| قطة | paka /paka/ | paha /paha/ | paka /ˈpaka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | nyau /ɲau/ | paka /paka/ |
| سمكة | fi /fi/ | nfi /ⁿfi/ | samaki /samaki/ | samaki /samaki/ | somba /somba/ | samaki /samaki/ | somba /soːmba/ |
| طائر | nyunyi /ɲuɲi/ | nuni /nuni/ | ndege /ndeɡe/ | ideghe /ideɣe/ | nyonyi /ɲoɲi/ | deghe /deɣe/ | noni /noni/ |
| بيضة | jwai /dʒwai/ | djwai /dʒwai/ | yai /ˈjai/ | igi /iɡi/ | ighe /iɣe/ | tagi /taɡi/ | igi /iɡi/ |
| حصان | farasi /farasi/ | farasi /farasi/ | farasi /faˈrasi/ | farasi /farasi/ | nyumbu /ɲumbu/ | faashi /faːʃi/ | falasi /falasi/ |
| بيت | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲũba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | numba /numba/ |
| حليب | dziya /dzija/ | dziwa /dziwa/ | maziwa /maˈziwa/ | mavee /maveː/ | maya /maja/ | mele /mele/ | mabeele /maβeːle/ |
| عسل | ngizi /ŋizi/ | ndizi ya nyoshi /ⁿdizi ja ɲoʃi/ | asali /aˈsali/ | nzoke /nzoke/ | ruke /ruke/ | woki /woki/ | buuki /buːki/ |
| ملح | shingo /ʃiŋɡo/ | shingo /ʃiŋɡo/ | chumvi /tʃumvi/ | munyu /muɲu/ | munyu /muɲu/ | munyu /muɲu/ | munu /munu/ |
| نبيذ | maji ya zaɓiɓu /maʒi ja zaɓiɓu/ | — | mvinyo /mˈviɲo/ | mvinyo /mviɲo/ | divai /divai/ | mvinyo /mviɲo/ | mvinyo /mviɲo/ |
| حديد | shuma /ʃuma/ | shuma /ʃuma/ | chuma /tʃuma/ | kighera /kiɣera/ | ichuma /itʃuma/ | kiama /kiama/ | kisinza /kisinza/ |
| حرير | hariri /hariri/ | — | hariri /haˈriri/ | hariri /hariri/ | hariri /haɾiɾi/ | halili /halili/ | — |
| كتاب | shio /ʃio/ | shio /ʃio/ | kitabu /kiˈtabu/ | kitabu /kitabu/ | gitabu /ɡitabu/ | kitabu /kitabu/ | kitabu /kitabu/ |
| أكل | ula /ula/ | hula /hula/ | kula /ˈkula/ | kurya /kurja/ | kuria /kuɾia/ | kuja /kuɟa/ | kulya /kuʎa/ |
| شرب | unwa /unwa/ | hunwa /hunwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kunwa /kunwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kunwa /kunwa/ |
| نام | ulala /ulala/ | ulala /ulala/ | kulala /kulala/ | kushinjia /kuʃindʒia/ | kurara /kuɾaɾa/ | kugosha /kuɡoʃa/ | kulala /kulala/ |
| واحد | moja /moʒa/ | montsi /montsi/ | moja /modʒa/ | imwe /imwe/ | umwe /umwe/ | ṅwenga /ŋwenɡa/ | imo /imo/ |
| اثنان | mbili /ᵐbili/ | mbili /ᵐbili/ | mbili /mˈbili/ | avili /aβili/ | aviri /aβiri/ | mbili /mbili/ | ibili /iβili/ |
| ثلاثة | traru /tɾaɾu/ | ndraru /ⁿdʳaru/ | tatu /tatu/ | adatu /adatu/ | itatu /itatu/ | katatu /katatu/ | idatu /idatu/ |
| أربعة | nne /nːe/ | nne /nːe/ | nne /nːe/ | — | inne /inːe/ | kane /kaːne/ | inne /inːe/ |
| خمسة | tsano /tsano/ | ntsanu /ⁿtsanu/ | tano /ˈtano/ | — | itano /itano/ | kashano /kaʃano/ | itaano /itaːno/ |
| مئة | mia /mia/ | djana /dʒana/ | mia /ˈmia/ | ighana /iɣana/ | ighana /iɣana/ | gana /ɡana/ | igana /iɡana/ |
| مرحبا | Jeje /dʒedʒe/ | eyavo /ejavo/ | habari /haˈbari/ | shiloi /ʃiloi/ | mbukire /mbukiɾe/ | — /—/ | mwadita /mwadita/ |
| شكرا | marahaba /marahaːba/ | marahaba /marahaba/ | asante /aˈsante/ | mwasanga /mwasaŋɡa/ | asante /aˈsante/ | asante /asante/ | twabakaba /twaβakaβa/ |
| جيد | ndjema /ndʒema/ | ndjema /ⁿdʒema/ | nzuri /ˈnzuri/ | mwamba /mwamba/ | kihi /kihi/ | mtana /mtana/ | soga /soɡa/ |
| جديد | pia /pia/ | — | mpya /ˈmpja/ | shaa /ʃaː/ | mpya /mpja/ | mpya /mpja/ | pya /pja/ |
| أحمر | ndzukundru /ndzukundɾu/ | nyekundu /ɲekundu/ | nyekundu /ɲekundu/ | nkundu /nkundu/ | ntune /ntune/ | nkundu /nkundu/ | laluku /laluku/ |
| أبيض | ndjeu /ndʒeu/ | — | nyeupe /ɲeupe/ | jewa /dʒewa/ | njeru /ndʒeru/ | yengʼaa /jeŋaː/ | pe /pe/ |
| أسود | ndziɗu /ndziɗu/ | — | nyeusi /ɲeusi/ | jiru /dʒiru/ | njiutiki /ndʒiutiki/ | size /size/ | pi /pi/ |
| برتقال | trundra /tɾundɾa/ | — | chungwa /tʃuŋɡwa/ | — | — | — | — |
افتح الخريطة التفاعلية: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
جزء من LangMap — مشروع لتصور اللغات. هذا ملخص ثابت قابل للفهرسة؛ توفر الخرائط التفاعلية صوت النطق والمرشحات وعرض الكرة الأرضية.
من إعداد Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · الصفحة الرئيسية LangMap