Boarisch
Bairisch
Indogermanisch
Bairisch (Boarisch) ist eine oberdeutsche Varietät, die von rund 14 Millionen Menschen in Bayern, dem größten Teil Österreichs (mit Ausnahme Vorarlbergs) und der Region Südtirol in Italien gesprochen wird. Obwohl es politisch als deutscher Dialekt eingestuft wird, behandeln Linguisten das Bairische als eigenständige westgermanische Sprache mit eigener Grammatik, eigenem Lexikon und eigener Phonologie — Sprecher des Standarddeutschen können gesprochenes Bairisch ohne vorherigen Kontakt damit in der Regel nicht verstehen. Sprachlich bewahrt das Bairische archaische mittelhochdeutsche Merkmale und hat einzigartige Eigenheiten entwickelt wie das Dual-Pronomen „es/enk" (ihr-zwei). Die Sprache besteht in einem starken Dialektkontinuum, das vom Nordbairischen über das Mittelbairische (die Münchner/Wiener Prestigeform) bis zum Südbairischen (Tirol/Kärnten/Südtirol) reicht. Trotz lebendiger Sprecherzahlen stuft die UNESCO es aufgrund des unerbittlichen Drucks des Standarddeutschen in Bildung und Medien als gefährdet ein.
Wo die Sprache gesprochen wird
Bairisch: 87 Kernwörter
WiFi
Dopamin
Quellen
Wörter im Vergleich
Verglichen mit verwandten Sprachen: Indogermanisch
| Bedeutung | Bairisch | Ostfränkisch | Schwäbisch | Österreichisches Deutsch | Schweizer Hochdeutsch | Deutsch | Luxemburger Deutsch |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wasser | Wåssa /vɔsɐ/ | Wasser /vasːə/ | Wasser /vasə/ | Wasser /vasɐ/ | Wasser /ˈvasər/ | Wasser /vasɐ/ | Wasser /vasɐ/ |
| Feuer | Feia /fɔɪɐ/ | Feier /faɪɐ/ | Feuer /foiɐ/ | Feuer /fɔɪɐ/ | Feuer /ˈfɔɪ̯ər/ | Feuer /fɔɪ̯ɐ/ | Feuer /fɔɪ̯ɐ/ |
| Sonne | Sun /sʊn/ | Sunn /sʊn/ | Sonne /sonə/ | Sonne /sɔnə/ | Sonne /ˈsɔnə/ | Sonne /zɔnə/ | Sonne /zɔnə/ |
| Mond | Moo /moː/ | Maa /maː/ | Mond /moːnd/ | Mond /moːnt/ | Mond /moːnt/ | Mond /moːnt/ | Mond /moːnt/ |
| Stern | Stern /ʃtɛɐn/ | Stern /ʃtɛrn/ | Schtern /ʃtɛrn/ | Stern /ʃtɛrn/ | Stern /ʃtɛrn/ | Stern /ʃtɛʁn/ | Stern /ʃtɛʁn/ |
| Nacht | Nocht /noxt/ | Nacht /naxt/ | Nacht /naxt/ | Nacht /naxt/ | Nacht /naxt/ | Nacht /naxt/ | Nacht /naxt/ |
| Regen | Regn /ˈreːɡn̩/ | — | Rega /ˈreːɡə/ | Regen /ˈreːɡn̩/ | Regen /ˈreːɡən/ | Regen /ˈʁeːɡn̩/ | Regen /ˈʁeːɡn̩/ |
| Schnee | Schnee /ʃneː/ | Schnee /ʃneː/ | Schnee /ʃneː/ | Schnee /ʃneː/ | Schnee /ʃneː/ | Schnee /ʃneː/ | Schnee /ʃneː/ |
| Wind | Wind /vind/ | Wind /vɪnd/ | Wind /vɪnd/ | Wind /vɪnt/ | Wind /vɪnt/ | Wind /vɪnt/ | Wind /vɪnt/ |
| Erde | Erdn /ˈɛrdn̩/ | Erd /ɛɐd/ | Erd /eːɐ̯d/ | Erde /eːɐdə/ | Erde /ˈeːrdə/ | Erde /eːɐdə/ | Erde /eːɐdə/ |
| Stein | Stoa /ʃtoɐ/ | — | Stoi /ʃtoi/ | Stein /ʃtaɪn/ | Stein /ʃtaɪn/ | Stein /ʃtaɪn/ | Stein /ʃtaɪn/ |
| Berg | Beag /bɛɐɡ/ | — | Berg /bɛrɡ/ | Berg /bɛɐk/ | Berg /bɛrk/ | Berg /bɛʁk/ | Berg /bɛʁk/ |
| Meer | Meea /meːɐ/ | — | Meer /meːr/ | Meer /meːɐ̯/ | Meer /meːr/ | Meer /meːɐ̯/ | Meer /meːɐ̯/ |
| Mutter | Muada /muɐdɐ/ | Mudder /mʊdɐ/ | Mädder /mɛdɐ/ | Mutter /mʊtɐ/ | Mutter /ˈmʊtər/ | Mutter /mʊtɐ/ | Mutter /mʊtɐ/ |
| Vater | Voda /ˈfɔːdɐ/ | Vadder /fadɐ/ | Vadder /fadɐ/ | Vater /ˈfaːtɐ/ | Vater /ˈfaːtər/ | Vater /faːtɐ/ | Vater /faːtɐ/ |
| Tochter | Dochta /ˈdɔxtɐ/ | Dochder /dɔxdɐ/ | Dochder /ˈdɔxdɐ/ | Tochter /ˈtɔxtɐ/ | Tochter /ˈtɔxtər/ | Tochter /ˈtɔxtɐ/ | Tochter /tɔxtɐ/ |
| Ich | i /i/ | i /i/ | i /i/ | ich /ɪç/ | ich /ɪç/ | ich /ɪç/ | ich /ɪç/ |
| Du | du /du/ | du /du/ | du /du/ | du /duː/ | du /duː/ | du /duː/ | du /duː/ |
| Wir | mia /miɐ/ | mir /miɐ/ | mir /miɐ/ | wir /viːɐ/ | wir /viːr/ | wir /viːɐ̯/ | wir /viːɐ̯/ |
| Name | Nam /nãː/ | Nama /ˈnamɐ/ | Nama /ˈnamə/ | Name /ˈnaːmə/ | Name /ˈnaːmə/ | Name /ˈnaːmə/ | Name /ˈnaːmə/ |
| Mensch | Mensch /mɛnʃ/ | — | Mensch /mɛnʃ/ | Mensch /mɛnʃ/ | Mensch /mɛnʃ/ | Mensch /mɛnʃ/ | Mensch /mɛnʃ/ |
| Kopf | Kobf /kʰoːbf/ | — | Kopf /kɔpf/ | Kopf /kɔpf/ | Kopf /kɔpf/ | Kopf /kɔpf/ | Kopf /kɔpf/ |
| Auge | Aug /aʊɡ/ | Aach /aːx/ | Aug /aʊɡ/ | Auge /ˈaʊ̯ɡə/ | Auge /ˈaʊɡə/ | Auge /aʊ̯ɡə/ | Auge /aʊ̯ɡə/ |
| Ohr | Ohr /oːɐ/ | Ohr /oːɐ/ | Ohr /oːr/ | Ohr /oːɐ̯/ | Ohr /oːr/ | Ohr /oːɐ̯/ | Ohr /oːɐ̯/ |
| Nase | Nosn /ˈnosn̩/ | — | Nas /nas/ | Nase /ˈnaːsə/ | Nase /ˈnaːsə/ | Nase /ˈnaːzə/ | Nase /ˈnaːzə/ |
| Mund | Mai /maɪ/ | — | Gosch /ɡɔʃ/ | Mund /mʊnt/ | Mund /mʊnt/ | Mund /mʊnt/ | Mund /mʊnt/ |
| Zahn | Zand /tsɔnt/ | Zah /tsaː/ | Zah /tsaː/ | Zahn /tsaːn/ | Zahn /tsaːn/ | Zahn /tsaːn/ | Zahn /tsaːn/ |
| Zunge | Zunga /tsuŋɐ/ | Zung /tsuŋ/ | Zong /tsoŋ/ | Zunge /ˈtsʊŋə/ | Zunge /ˈtsʊŋə/ | Zunge /ˈtsʊŋə/ | Zunge /ˈtsʊŋə/ |
| Hand | Hand /hɔnd/ | Hand /hand/ | Hand /hand/ | Hand /hɑnt/ | Hand /hant/ | Hand /hant/ | Hand /hant/ |
| Fuß | Fuaß /fuɐs/ | Fuß /fuːs/ | Fuaß /fuas/ | Fuß /fuːs/ | Fuss /fuːs/ | Fuß /fuːs/ | Fuß /fuːs/ |
| Herz | Heaz /hɛɐts/ | Herz /hɛrts/ | Herz /hɛɐts/ | Herz /hɛɐts/ | Herz /hɛrts/ | Herz /hɛʁts/ | Herz /hɛʁts/ |
| Knochen | Boan /boɐn/ | Knocha /ˈknɔxɐ/ | Knoche /ˈknoxə/ | Knochen /ˈknɔxən/ | Knochen /ˈknɔxən/ | Knochen /ˈknɔxən/ | Knochen /ˈknɔxən/ |
| Blut | Bluat /bluat/ | Blut /bluːd/ | Bluat /bluat/ | Blut /bluːt/ | Blut /bluːt/ | Blut /bluːt/ | Blut /bluːt/ |
| Kacke | Gacki /ˈɡaɡi/ | — | Schdingr /ˈʃdɪŋɐ/ | Kacke /ˈkakə/ | Kacke /ˈkakə/ | Kacke /ˈkakə/ | Kacke /ˈkakə/ |
| Liebe | Liab /liɐb/ | Liebe /liːbə/ | Liab /liə̯b/ | Liebe /liːbə/ | Liebe /ˈliːbə/ | Liebe /liːbə/ | Liebe /liːbə/ |
| Baum | Bam /bãm/ | Bauma /baʊmaː/ | Baum /baum/ | Baum /baʊ̯m/ | Baum /baʊm/ | Baum /baʊ̯m/ | Baum /baʊ̯m/ |
| Hund | Hund /hʊnd/ | Hund /hʊnt/ | Hond /hond/ | Hund /hʊnt/ | Hund /hʊnt/ | Hund /hʊnt/ | Hund /hʊnt/ |
| Katze | Katz /kʰats/ | Katz /kats/ | Katz /kats/ | Katze /kɑtsə/ | Katze /ˈkatsə/ | Katze /katsə/ | Katze /katsə/ |
| Fisch | Fisch /fɪʃ/ | Fisch /fɪʃ/ | Fisch /fɪʃ/ | Fisch /fɪʃ/ | Fisch /fɪʃ/ | Fisch /fɪʃ/ | Fisch /fɪʃ/ |
| Vogel | Vogl /foːɡl̩/ | Vogel /ˈfoːɡl̩/ | Vogel /foːɡl̩/ | Vogel /ˈfoːɡl̩/ | Vogel /ˈfoːɡl̩/ | Vogel /ˈfoːɡl̩/ | Vogel /ˈfoːɡl̩/ |
| Schmetterling | Waifåita /vaifɔitɐ/ | Schmetterling /ʃmɛdɐliŋ/ | Schmeddrleng /ˈʃmɛdɐlɛŋ/ | Schmetterling /ˈʃmɛtɐlɪŋ/ | Schmetterling /ˈʃmɛtərlɪŋ/ | Schmetterling /ˈʃmɛtɐlɪŋ/ | Schmetterling /ˈʃmɛtɐlɪŋ/ |
| Ei | Oa /oɐ/ | — | Oi /ɔɪ/ | Ei /aɪ/ | Ei /aɪ/ | Ei /aɪ/ | Ei /aɪ/ |
| Bär | Bär /bɛɐ/ | — | Bèèar /bɛːɐ/ | Bär /bɛːɐ̯/ | Bär /bɛːr/ | Bär /bɛːɐ̯/ | Bär /bɛːɐ̯/ |
| Pferd | Roß /rɔs/ | — | Gaul /ɡaul/ | Pferd /pfeːɐ̯t/ | Pferd /pfeːrt/ | Pferd /pfeːɐ̯t/ | Pferd /pfeːɐ̯t/ |
| Haus | Haus /haʊs/ | Haus /haʊs/ | Hous /haus/ | Haus /haʊs/ | Haus /haʊs/ | Haus /haʊ̯s/ | Haus /haʊ̯s/ |
| Milch | Muich /muɪx/ | — | Millich /ˈmɪlɪç/ | Milch /mɪlç/ | Milch /mɪlç/ | Milch /mɪlç/ | Milch /mɪlç/ |
| Honig | Heng /hɛŋ/ | — | Honig /ˈhoːnɪɡ/ | Honig /ˈhoːnɪk/ | Honig /ˈhoːnɪk/ | Honig /ˈhoːnɪç/ | Honig /ˈhoːnɪç/ |
| Salz | Soiz /sɔɪts/ | — | Salz /salts/ | Salz /salts/ | Salz /salts/ | Salz /zalts/ | Salz /zalts/ |
| Wein | Wei /vaɪ/ | — | Woi /voɪ̯/ | Wein /vaɪ̯n/ | Wein /vaɪ̯n/ | Wein /vaɪ̯n/ | Wein /vaɪ̯n/ |
| Reis | Reis /raɪs/ | — | — | Reis /raɪ̯s/ | Reis /raɪs/ | Reis /ʁaɪs/ | Reis /ʁaɪs/ |
| Schokolade | Schoklad /ʃoɡˈlɑːd/ | — | Schoklad /ʃoˈklaːd/ | Schokolade /ʃokoˈlaːdə/ | Schokolade /ʃokoˈlaːdə/ | Schokolade /ʃokoˈlaːdə/ | Schokolade /ʃokoˈlaːdə/ |
| Eisen | Eisn /ˈaisn̩/ | Eisn /ˈaɪsn̩/ | Eisa /ˈaɪsa/ | Eisen /ˈaɪsn̩/ | Eisen /ˈaɪsən/ | Eisen /ˈaɪ̯zn̩/ | Eisen /ˈaɪ̯zn̩/ |
| Rad | Rod /rod/ | — | Rad /rad/ | Rad /raːt/ | Rad /raːt/ | Rad /ʁaːt/ | Rad /ʁaːt/ |
| Seide | Seidn /ˈsaɪdn̩/ | — | — | Seide /ˈsaɪ̯də/ | Seide /ˈsaɪdə/ | Seide /ˈzaɪdə/ | Seide /ˈzaɪdə/ |
| Buch | Buach /buɐx/ | — | Buach /buax/ | Buch /buːx/ | Buch /buːx/ | Buch /buːx/ | Buch /buːx/ |
| Essen | essn /ɛsn̩/ | esse /ɛsə/ | essa /ɛsə/ | essen /ɛsn̩/ | essen /ˈɛsn̩/ | essen /ɛsn̩/ | essen /ɛsn̩/ |
| Trinken | dringa /drɪŋɡɐ/ | trinke /trɪŋkə/ | drengga /drɛŋɡə/ | trinken /ˈtrɪŋkn̩/ | trinken /ˈtrɪŋkn̩/ | trinken /tʁɪŋkn̩/ | trinken /tʁɪŋkn̩/ |
| Schlafen | schlofa /ˈʃlofɐ/ | schlafe /ʃlaːfə/ | schlofa /ˈʃlofa/ | schlafen /ˈʃlaːfn̩/ | schlafen /ˈʃlaːfn̩/ | schlafen /ˈʃlaːfn̩/ | schlafen /ˈʃlaːfn̩/ |
| Eins | oans /oɐns/ | ans /ans/ | oine /ɔinə/ | eins /aɪ̯ns/ | eins /aɪ̯ns/ | eins /aɪ̯ns/ | eins /aɪ̯ns/ |
| Zwei | zwoa /tsvoɐ/ | zwaa /tsvaː/ | zwoi /tsvoɪ̯/ | zwei /tsvai/ | zwei /tsvaɪ̯/ | zwei /tsvaɪ/ | zwei /tsvaɪ/ |
| Drei | drei /draɪ/ | drei /draɪ/ | drei /draɪ/ | drei /draɪ̯/ | drei /draɪ̯/ | drei /dʁaɪ̯/ | drei /dʁaɪ̯/ |
| Vier | fia /fiɐ/ | vier /fiɐ/ | viar /fiɐ̯/ | vier /fiːɐ̯/ | vier /fiːr/ | vier /fiːɐ̯/ | vier /fiːɐ̯/ |
| Fünf | fümf /fʏmf/ | fünf /fʏnf/ | femf /fɛmf/ | fünf /fʏnf/ | fünf /fʏnf/ | fünf /fʏnf/ | fünf /fʏnf/ |
| Hundert | hundad /ˈhʊndɐd/ | — | hondrd /ˈhondɐd/ | hundert /ˈhʊndɐt/ | hundert /ˈhʊndərt/ | hundert /ˈhʊndɐt/ | hundert /ˈhʊndɐt/ |
| Hallo | Servus /sɛɐvʊs/ | Grüß Gott /ɡrʏs ɡɔt/ | Grüß Gott /ɡryːs ɡɔt/ | Servus /zɛɐvʊs/ | Hallo /haˈloː/ | Hallo /haloː/ | Hallo /haloː/ |
| Danke | Vagelts Gott /fɐɡɛlts ɡɔt/ | Vergelt's Gott /fɛɐɡɛlts ɡɔt/ | Danggschee /daŋkʃeː/ | danke /daŋkə/ | danke /ˈdaŋkə/ | danke /daŋkə/ | danke /daŋkə/ |
| Gut | guad /ɡuɐd/ | guad /ɡuə̯d/ | guad /ɡuə̯d/ | gut /ɡuːt/ | gut /ɡuːt/ | gut /ɡuːt/ | gut /ɡuːt/ |
| Neu | nei /naɪ/ | — | nei /naɪ/ | neu /nɔɪ̯/ | neu /nɔɪ̯/ | neu /nɔɪ̯/ | neu /nɔɪ̯/ |
| Rot | rot /rod/ | rood /roːd/ | rot /rod/ | rot /roːt/ | rot /roːt/ | rot /ʁoːt/ | rot /ʁoːt/ |
| Weiß | weiß /vais/ | weiß /vaɪs/ | weiß /vaɪs/ | weiß /vaɪs/ | weiss /vaɪs/ | weiß /vaɪs/ | weiß /vaɪs/ |
| Schwarz | schwoarz /ʃvoɐts/ | — | schwarz /ʃvarts/ | schwarz /ʃvarts/ | schwarz /ʃvarts/ | schwarz /ʃvaʁts/ | schwarz /ʃvaʁts/ |
| Grün | grea /ɡreɐ/ | — | grea /ɡreə̯/ | grün /ɡryːn/ | grün /ɡryːn/ | grün /ɡʁyːn/ | grün /ɡʁyːn/ |
| Blau | blau /blaʊ/ | — | — | blau /blaʊ/ | blau /blaʊ/ | blau /blaʊ̯/ | blau /blaʊ̯/ |
| Kuckuck | Kuckuck /ˈkʊkʊk/ | Gutzgauch /ˈɡʊtsɡaʊx/ | Guckguck /ˈɡʊkɡʊk/ | Kuckuck /ˈkʊkʊk/ | Kuckuck /ˈkʊkʊk/ | Kuckuck /ˈkʊkʊk/ | Kuckuck /ˈkʊkʊk/ |
| Computer | Rechna /ˈrɛçnɐ/ | Computer /kɔmˈpjuːdɐ/ | — | Computer /kɔmˈpjuːtɐ/ | Computer /kɔmˈpjuːtər/ | Computer /kɔmˈpjuːtɐ/ | Computer /kɔmˈpjuːtɐ/ |
| Wi-Fi | WiFi | Wi-Fi /ˈvaɪfaɪ/ | — | Wi-Fi /ˈvaɪfaɪ/ | — | Wi-Fi /ˈvaɪfaɪ/ | Wi-Fi /ˈvaɪfaɪ/ |
| Sushi | Suschi /ˈsuʃi/ | Sushi /ˈsuʃi/ | — | Sushi /ˈsuʃi/ | Sushi /ˈsuʃi/ | Sushi /ˈzuːʃi/ | Sushi /ˈzuːʃi/ |
| Tee | Tee /tɛː/ | — | — | Tee /teː/ | Tee /teː/ | Tee /teː/ | Tee /teː/ |
| Kaffee | Kaffee /kɑˈfeː/ | — | — | Kaffee /kaˈfeː/ | Kaffee /ˈkafe/ | Kaffee /ˈkafeː/ | Kaffee /ˈkafe/ |
| Zucker | Zugga /ˈtsʊɡɐ/ | — | — | Zucker /ˈtsʊkɐ/ | Zucker /ˈtsʊkər/ | Zucker /ˈtsʊkɐ/ | Zucker /ˈtsʊkɐ/ |
| Orange | Orange /oˈraŋʒn/ | — | — | Orange /oˈraːnʒə/ | Orange /oˈraŋʒə/ | Orange /oˈʁãːʒə/ | Orange /oˈʁãːʒə/ |
| 99 | neinaneinzg /ˈnaɪnaˌnaɪntsk/ | — | — | neunundneunzig /ˈnɔʏ̯nʊntˌnɔʏ̯ntsɪk/ | neunundneunzig /ˈnɔɪ̯nʊntˌnɔɪ̯ntsɪk/ | neunundneunzig /ˈnɔʏnʊntˌnɔʏntsɪç/ | neunundneunzig /ˈnɔʏnʊntˌnɔʏntsɪç/ |
| Dopamin | Dopamin | — | — | Dopamin /dopaˈmiːn/ | Dopamin /dopaˈmiːn/ | Dopamin /dopaˈmiːn/ | Dopamin /dopaˈmiːn/ |
Die interaktive Karte öffnen: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Teil von LangMap — einem Projekt zur Sprachvisualisierung. Dies ist eine statische, crawlbare Zusammenfassung; die interaktiven Karten bieten Ausspracheaudio, Filter und eine Globusansicht.
Erstellt von Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap Startseite