Gã
גא
ניז'ר-קונגו
גַא (שם עצמי Gã) היא שפת קְווא ממשפחת ניז'ר-קונגו, המדוברת בפי כ-750,000 איש בעיקר באזור אקרא רבתי בגאנה, שם גַא היא אחת השפות העירוניות הבולטות לצד טווי/אקאן ואנגלית. בני הגַא הם התושבים המסורתיים של אקרא (עיר הבירה של הגַא, נקראן) ושל מישור החוף הסובב מזרחה עד נהר הוולטה. מבחינה לשונית, גַא קרובה מאוד לאדאנגמה (ada) — שתיהן מרכיבות את ענף הגַא-אדאנגמה של הקְווא — וקרובה רחוקות יותר לשפות גאניות מרכזיות אחרות כגון טווי/אקאן (ak), אווה (ee) ודאגבאני. גַא היא שפה של מודרניות עירונית באקרא מאז שמיסיון בזל הקים בתי ספר בשפת הגַא במאה ה-19, עם עיתונות ורדיו משמעותיים בגַא. חג הקציר השנתי של הגַא, הומוֹווֹ (תחילת אוגוסט), הוא אחד האירועים התרבותיים הבולטים בגאנה.
היכן מדוברת
87 מילים בסיסיות בגא
tsɔkoleti
מקורות
השוואת מילים
בהשוואה לשפות מאותו סיווג: ניז'ר-קונגו
| משמעות | גא | אדנגמה | אקאן | נזימה | אווה | אג'ה | טטלה |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | nu /nu/ | nyu /ɲu/ | nsuo /nsuo/ | nzule /nzule/ | tsi /tsi/ | esi /esi/ | ashi /aʃi/ |
| אש | la /la/ | la /la/ | ogya /odʑa/ | sinya /sinja/ | dzo /dzo/ | ezo /ezo/ | dja /dʒa/ |
| שמש | hulu /hulu/ | hyɛ /çɛ/ | owia /owia/ | ewia /ewia/ | ɣe /ɣe/ | ewe /ewe/ | onya /oɲa/ |
| ירח | ŋɔɔŋmɔ /ŋɔɔŋmɔ/ | nyɔnyɔɛ /ɲɔɲɔɛ/ | ɔsrane /ɔsrane/ | siane /sjane/ | ɣleti /ɣleti/ | esun /esun/ | ngondo /ŋɡɔndɔ/ |
| כוכב | ŋulami /ŋùlámi/ | ŋulami /ŋulami/ | nsoromma /n̩sòròmmá/ | nzonlenle /nzɔnlɛnlɛ/ | ɣletivi /ɣletivi/ | wlecivi /wletʃivi/ | ɔtɔtɔ /ɔtɔtɔ/ |
| לילה | nyɔŋ /ɲɔŋ/ | nyɔmi /ɲɔmi/ | anadwo /anadwo/ | nɔzo /nɔzo/ | zã /zã/ | ezan /ezã/ | otsho /otʃo/ |
| גשם | nugbɔ /nuˈɡbɔ/ | hiɔmi /hiɔmi/ | osu /oˈsu/ | ezule /ezule/ | tsidzadza /tsidzadza/ | eshi /eʃi/ | mvula /mvula/ |
| שלג | snoo /snoː/ | snoo /snoː/ | sukyerɛmma /sutɕɪrɛmma/ | ezukɔtweaba /ezukɔtweaba/ | sno /sno/ | — | loonge /looŋɡe/ |
| רוח | kɔɔyɔɔ /kɔːjɔː/ | kɔɔhiɔ /kɔːhiɔ/ | mframa /mframa/ | anwoma /anwoma/ | aya /aja/ | jihɔn /dʒihɔ̃/ | lopepe /lɔpɛpɛ/ |
| אדמה | shikpɔŋ /ʃikpɔŋ/ | zugba /zuɡba/ | asase /asase/ | azɛlɛ /azɛlɛ/ | anyigba /aɲiɡba/ | nyigban /ɲiɡbã/ | kete /kɛtɛ/ |
| אבן | tɛ /tɛ/ | tɛ /tɛ/ | ɔboɔ /ɔˈboɔ/ | bolɛ /bolɛ/ | kpe /kpe/ | ekpe /ekpe/ | dive /dive/ |
| הר | gɔŋ /ɡɔŋ/ | yoku /joku/ | bepɔ /bepɔ/ | boka /boka/ | to /to/ | eto /eto/ | ukungu /ukuŋɡu/ |
| ים | ŋshɔ /ŋʃɔ/ | wo /wo/ | ɛpo /ɛpo/ | nyevile /ɲevile/ | atsiaƒu /atsiaɸu/ | axu /axu/ | ashi a wuki /aʃi a wuki/ |
| אמא | nyɛ /ɲɛ/ | nyɛ /ɲɛ/ | ɛna /ɛna/ | enwo /enwo/ | dada /dada/ | enɔ /enɔ/ | nyango /ɲaŋɡo/ |
| אבא | tsɛ /tsɛ/ | tsɛ /tsɛ/ | agya /adʑa/ | papa /papa/ | fofo /fofo/ | eda /eda/ | shi /ʃi/ |
| בת | biyoo /bijoː/ | biyo /bijo/ | ɔbabaa /ɔbabaː/ | ra raalɛ /ra raːlɛ/ | vinyɔnu /viɲɔnu/ | vi nyɔnuvi /vi ɲɔnuvi/ | ona umuntu /ona umuntu/ |
| אני | mi /mì/ | i /i/ | me /mɪ̀/ | me /mè/ | nye /ɲɛ/ | nyɛ /ɲɛ/ | dimi /dimi/ |
| אתה | bo /bo/ | mo /mo/ | wo /wʊ̀/ | wɔ /wɔ/ | wò /wò/ | wo /wo/ | wɛ /wɛ/ |
| אנחנו | wɔ /wɔ̀/ | wɔ /wɔ/ | yɛn /jɛ̀n/ | yɛ /jɛ̀/ | mí /mí/ | mi /mi/ | sho /ʃo/ |
| שם | gbɛi /ɡbɛ́i/ | biɛ /biɛ/ | din /dín/ | duma /duma/ | ŋkɔ /ŋkɔ/ | ŋkɔ /ŋkɔ/ | lokombo /lokombo/ |
| אדם | gbɔmɔ /ɡbɔmɔ/ | nɔmlɔ /nɔmlɔ/ | onipa /onipa/ | sonla /sonla/ | ame /ame/ | amɛ /amɛ/ | untu /untu/ |
| ראש | yitso /jitso/ | yi /ji/ | etire /etire/ | ti /ti/ | ta /ta/ | eta /eta/ | ote /ɔtɛ/ |
| עין | hiŋmɛi /hiŋmɛi/ | hiŋmɛ /hiŋmɛ/ | aniwa /aniwa/ | anye /anje/ | ŋku /ŋku/ | ŋkuvi /ŋkuvi/ | diso /diso/ |
| אוזן | toi /toi/ | toi /toi/ | aso /aso/ | anzo /anzo/ | to /to/ | etɔ /etɔ/ | tui /tui/ |
| אף | gugɔŋ /ɡuɡɔŋ/ | gugwɔ /ɡuɡwɔ/ | hwene /ʍene/ | bonyi /boɲi/ | ŋɔti /ŋɔti/ | — | ohembe /ɔhɛmbɛ/ |
| פה | naa /naː/ | nya /ɲa/ | ano /ano/ | nloa /nloa/ | nu /nu/ | enu /enu/ | unyo /uɲo/ |
| שן | nyɛnyoŋ /ɲɛɲoŋ/ | luŋu /luŋu/ | ɛse /ɛse/ | ɛjele /ɛdʒele/ | aɖu /aɖu/ | aɖu /aɖu/ | dino /dino/ |
| לשון | lilɛi /lilɛi/ | lilɛ /lilɛ/ | tɛkrɛma /tɛkrɛma/ | ɛtɛfima /ɛtɛfima/ | aɖe /aɖe/ | aɖe /aɖe/ | lodemi /lodemi/ |
| יד | nine /nine/ | nine /nine/ | nsa /nsa/ | ɛsa /ɛsa/ | asi /asi/ | alɔ /alɔ/ | lonya /loɲa/ |
| כף רגל | nane /nane/ | nane /nane/ | nan /nan/ | gyakɛ /ɡʲakɛ/ | afɔ /àfɔ̀/ | afɔ /afɔ/ | dikaka /dikaka/ |
| לב | tsui /tsui/ | tsui /tsui/ | akoma /akoma/ | ahonle /ahonle/ | dzi /dzi/ | eji /edʒi/ | utema /utema/ |
| עצם | wu /wu/ | wu /wu/ | dompe /dompe/ | bowule /bowule/ | ƒu /ɸu/ | exu /exu/ | weka /weka/ |
| דם | lá /lá/ | muɔ /muɔ/ | mogya /moɡʲa/ | mogya /moɡʲa/ | ʋu /ʋu/ | ehun /ehũ/ | dikila /dikila/ |
| קקי | wamɔ /wamɔ/ | fĩ /fĩ/ | ebin /ebin/ | ebinli /ebinli/ | afɔdzi /afɔdzi/ | — | tumi /tumi/ |
| אהבה | suɔmɔ /suɔmɔ/ | suɔmi /suɔmi/ | ɔdɔ /ɔdɔ/ | ɛlɔlɛ /ɛlɔlɛ/ | lɔ̃lɔ̃ /lɔ̃lɔ̃/ | lɔ̃ /lɔ̃/ | langɔ /laŋɡɔ/ |
| עץ | tso /tso/ | tso /tso/ | dua /dua/ | baka /baka/ | ati /ati/ | aci /atʃi/ | otamba /otamba/ |
| כלב | gbei /ɡbei/ | gbe /ɡbe/ | kraman /kraman/ | kraman /kraman/ | avu /avu/ | avu /avu/ | fɔ /fɔ/ |
| חתול | adi /adi/ | adi /adi/ | agyinamoa /adʑinamoa/ | agyinamoa /adʑinamoa/ | dadi /dadi/ | ami /ami/ | paka /paka/ |
| דג | loo /loː/ | lo /lo/ | apataa /apataː/ | fɛlɛ /fɛlɛ/ | tɔmelã /tɔmelã/ | kpavi /kpavi/ | lose /lose/ |
| ציפור | loofɔlɔ /loːfɔlɔ/ | lohwe pɛlitsɛ /lohwe pɛlitsɛ/ | anoma /aˈnoma/ | anloma /anloma/ | xevi /xeʋi/ | xevi /xevi/ | fudu /fudu/ |
| פרפר | abei /abei/ | kutu /kutu/ | afofantɔ /afofantɔ/ | ɛbolakɔlɛ /ɛbolakɔlɛ/ | kpakpaluʋui /kpakpaluʋui/ | — | lumbudi /lumbudi/ |
| ביצה | wuɔ /wuɔ/ | hlui /hlui/ | kosua /kosua/ | kolonvia /kolonvia/ | koklozi /koklozi/ | — | ukeli /ukeli/ |
| סוס | okpɔŋɔ /okpɔŋɔ/ | okpɔŋɔ /okpɔŋɔ/ | ɔpɔnkɔ /ɔpɔŋkɔ/ | ɛkpɔnwɔ /ɛkpɔnwɔ/ | sɔ /sɔ/ | esɔ /esɔ/ | falasa /falasa/ |
| בית | shia /ʃia/ | we /we/ | efie /efie/ | suakɛ /suakɛ/ | aƒe /aɸe/ | avia /avia/ | loodu /loodu/ |
| חלב | fufɔ /fufɔ/ | nyɔ nyu /ɲɔ ɲu/ | nufusu /nufusu/ | nyɛfonzule /ɲɛfonzule/ | notsi /notsi/ | anɔshu /anɔʃu/ | awele /awele/ |
| דבש | wo /wo/ | hwo /hwo/ | ɛwoɔ /ɛwoɔ/ | wolɛ /wolɛ/ | anyitsi /aɲitsi/ | enyishi /eɲiʃi/ | usanga /usanɡa/ |
| מלח | ŋo /ŋo/ | ŋo /ŋo/ | nkyene /ntɕene/ | ngyenle /ndʑenle/ | dze /dze/ | eje /edʒe/ | leho /leho/ |
| יין | wain /wain/ | wai /wai/ | bobesa /bobesa/ | nwanye /nwaɲe/ | wain /wain/ | vɛn /vɛ̃/ | wanu /wanu/ |
| אורז | omɔ /omɔ/ | omɔ /omɔ/ | ɛmo /ɛmo/ | awule /awule/ | mɔlu /mɔlu/ | mɔlu /mɔlu/ | eponga /epoŋɡa/ |
| שוקולד | tsɔkoleti | chocolate | — | twokileti | tsokolate /tsokolate/ | shokola | chocolat |
| ברזל | dade /dade/ | dade /dade/ | dadeɛ /dadeɛ/ | bulalɛ /bulalɛ/ | ga /ɡa/ | ega /eɡa/ | luwulu /luwulu/ |
| גלגל | shwiili /ʃwiːli/ | tlɔɔke nane /tlɔːke nane/ | ntwahonan /ntwahonan/ | ehwili /ehwili/ | afɔti /afɔti/ | — | otshimbi /otʃimbi/ |
| משי | seda /seda/ | seda /seda/ | serekye /seretɕe/ | selekye /seletɕe/ | seda /seda/ | — | — |
| ספר | wolo /wolo/ | womi /womi/ | nwoma /ɲʷoma/ | buluku /buluku/ | agbalẽ /aɡbalẽ/ | wema /wema/ | buku /buku/ |
| לאכול | yɛ /jɛ/ | ye /je/ | didi /didi/ | di /di/ | ɖu /ɖu/ | ɖu /ɖu/ | ndɛ /ndɛ/ |
| לשתות | nu /nu/ | nu /nu/ | nom /nom/ | nu /nu/ | no /no/ | nu /nu/ | nɔ /nɔ/ |
| לישון | wɔ /wɔ/ | hwɔ mahe /hwɔ mahe/ | da /da/ | dafi /dafi/ | dɔ alɔ̃ /dɔ alɔ̃/ | dɔn alɔn /dɔ̃ alɔ̃/ | djɔ /dʒɔ/ |
| אחד | ekome /ekome/ | kake /kake/ | baako /baːko/ | kʊ /kʊ/ | ɖeka /ɖeka/ | eɖe /eɖe/ | ɔtɔi /ɔtɔi/ |
| שתיים | enyɔ /eɲɔ/ | enyɔ /eɲɔ/ | mmienu /m̩mìɛ̀nu/ | nwiɔ /nwiɔ/ | eve /ève/ | eve /eve/ | hende /hende/ |
| שלוש | etɛ /etɛ/ | etɛ /etɛ/ | ɛbiɛsa /ɛbiɛsa/ | nsa /nsa/ | etɔ̃ /etɔ̃/ | etɔ̃ /etɔ̃/ | hasatu /hasatu/ |
| ארבע | ejwɛ /edʒwɛ/ | eywɛ /ejwɛ/ | ɛnan /ɛnã/ | nna /nnã/ | ene /ene/ | ɛnɛ /ɛnɛ/ | anei /anei/ |
| חמש | enumɔ /enumɔ/ | enuɔ /enuɔ/ | enum /ɛnũ/ | nnu /nnu/ | atɔ̃ /atɔ̃/ | atɔ̃ /atɔ̃/ | atanu /atanu/ |
| מאה | oha /oha/ | lafa /lafa/ | ɔha /ɔha/ | ɛya /ɛja/ | alafa /alafa/ | — | lukama /lukama/ |
| שלום | ɔ jɔ /ɔ jɔ/ | daa /daː/ | akwaaba /akʷaːba/ | akwaaba /akʷaːba/ | ŋdi /ŋdi/ | nɛnɛ /nɛnɛ/ | nyongo /ɲoŋɡo/ |
| תודה | oyiwala /ojiwala/ | ojakuɛ /odʒakwɛ/ | medaase /medaase/ | medaase /medaase/ | akpe /akpe/ | amɛ akpe /amɛ akpe/ | toleko /toleko/ |
| טוב | ekpakpa /ekpakpa/ | hɛŋmi /hɛŋmi/ | pa /pa/ | kpa /kpa/ | nyo /ɲo/ | nwi /nwi/ | lɔlɔ /lɔlɔ/ |
| חדש | hee /heː/ | he /he/ | foforɔ /foforɔ/ | fofolɛ /fofolɛ/ | yeye /jeje/ | yoyu /joju/ | uyuyu /ujuju/ |
| אדום | tsuru /tsuru/ | tsu /tsu/ | kɔkɔɔ /kɔkɔː/ | kɔkɔlɛ /kɔkɔlɛ/ | dzĩ /dziː̃/ | ejun /edʒũ/ | tilili /tilili/ |
| לבן | yɛŋ /jɛŋ/ | hiɔ /hiɔ/ | fitaa /fitaː/ | fufule /fufule/ | ɣi /ɣi/ | eyi /eji/ | wɛma /wɛma/ |
| שחור | diŋ /diŋ/ | yumu /jumu/ | tuntum /tuntum/ | bile /bile/ | yibɔ /jibɔ/ | eyu /eju/ | tshududu /tʃududu/ |
| ירוק | ŋoli /ŋoli/ | — | ahahammono /ahahammono/ | asuomenle /asuomenle/ | gbemumu /ɡbemumu/ | makpafan /makpafã/ | eleselese /eleselese/ |
| כחול | bla /bla/ | bluu /bluː/ | tuntum /tuntum/ | buluwu /buluwu/ | amã /amã/ | — | bule /bule/ |
| מחשב | kɔmpiuta /kɔmpiuta/ | kɔmpiuta /kɔmpiuta/ | kɔmputa /kɔmputa/ | kɔmpita /kɔmpita/ | kɔmputa /kɔmputa/ | ɔdinatɛɛ /ɔdinatɛː/ | ɔrdinatɛrɛ /ɔrdinatɛrɛ/ |
| תה | tii /tiː/ | — | tii /tiː/ | tii /tiː/ | tii /tii/ | ti /ti/ | tshayi /tʃaji/ |
| קפה | kɔfi /kɔfi/ | kɔfi /kɔfi/ | kɔfe /kɔfe/ | — | kafe /kafe/ | kafe /kafe/ | eloko /eloko/ |
| סוכר | sikli /sikli/ | sikli /sikli/ | asikre /asikre/ | asikyɛlɛ /asikjɛlɛ/ | sukli /sukli/ | sukle /sukle/ | sukadi /sukadi/ |
| תפוז | akutu /akutu/ | akutu /akutu/ | akutu /akutu/ | akutue /akutue/ | akutu /akutu/ | — | ɔranjɛ |
| 99 | nyɔŋmai nɛɛhu kɛ nɛɛhu /ɲɔŋmai nɛːhu kɛ nɛːhu/ | nyingmi nɛɛ kɛ nɛɛ /ɲiŋ͡mi nɛː kɛ nɛː/ | aduɔkron akron /aduɔkrõ akrõ/ | abulahɔnla nee ngɔnla /abulahɔ̃lã neː ŋɡɔ̃lã/ | blaasiekɛ vɔ asiekɛ /blaasiekɛ vɔ asiekɛ/ | — | akumi divwa la divwa /akumi divwa la divwa/ |
עמוד 1/10
לפתיחת המפה האינטראקטיבית: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.
נוצר על ידי Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · דף הבית של LangMap