Hñöñho
ケレタロ・オトミ語
オト・マンゲ語族（オトミ諸語）
ケレタロ・オトミ語（自称 Hñöñho）はオト・マンゲ語族のオトミ系言語で、メキシコ中央部のケレタロ州で約3万人によって話される。言語学的に、メスキタル・オトミ語（ote）や他のいくつかのオトミ変種と並ぶオトミ大言語クラスターの一部であり、ISO 639-3 はこれをコード「otq」で区別している。ケレタロ・オトミ語は最も活発なオトミ変種のひとつであり、アメアルコ・デ・ボンフィルとトリマン市町村で強力な世代間伝達を持つ。ケレタロ・オトミ共同体は何世紀にもわたるアステカ後とスペイン植民地時代の圧力を通じて先住民族のアイデンティティと言語を維持してきており、INALIとケレタロ州政府が運営するバイリンガル教育プログラムを通じて20世紀の重要な復興を遂げている。
話される地域
ケレタロ・オトミ語の基本87語
出典
単語の比較
オト・マンゲ語族（オトミ諸語）の関連言語と比較
| 意味 | ケレタロ・オトミ語 | オトミ語 | マサワ語 | ミングレル語 | シピボ・コニボ語 | ラズ語 | トホラバル語 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | dehe /tehe/ | dehe /dehe/ | ndeje /ndehe/ | წყარი /tsʼqʼari/ | jene /hɨnɨ/ | წკარი /tsʼkari/ | jaʼ /haʔ/ |
| 火 | tsibi /tsibi/ | tsibi /tsibi/ | sibi /sibi/ | დაჩხირი /datʃxiri/ | chii /tʃiː/ | დაჩხური /datʃxuri/ | kʼakʼ /kʼakʼ/ |
| 太陽 | hyadi /hjadi/ | hyadi /hjadi/ | jyarü /hjaɾɨ/ | ბჟა /bʒa/ | bari /baɾi/ | მჟორა /mʒora/ | kʼakʼu /kʼakʼu/ |
| 月 | zänä /zãnã/ | zänä /zãnã/ | zana /zana/ | თუთა /tʰutʰa/ | oxe /oʂɨ/ | თუთა /tʰutʰa/ | ixaw /iʃaw/ |
| 星 | tsꞌe /tsʼe/ | tsøhø /tsøhø/ | seje /sehe/ | მურიცხი /muritsxi/ | wishti /wiʃtĩ/ | მურუცხი /murutsxi/ | kʼanal /kʼanal/ |
| 夜 | nxui /nʃui/ | xui /ʃui/ | xomü /ʃomɨ/ | სერი /seri/ | yame /jamɨ/ | სერი /seri/ | aʼkwal /aʔkʷal/ |
| 雪 | tꞌaxtse̱ /tʼaʃtsɛ/ | tse̲ /tsɛ/ | xitsji /ʃitsʰi/ | თირი /tʰiri/ | — | მთვირი /mtviri/ | sakal kʼinal /sakal kʼinal/ |
| 風 | ndähi /ndæhi/ | ndähi /ndãhi/ | ndajma /ndahma/ | ბორია /boria/ | niwe /niwɨ/ | იხი /ixi/ | ikʼ /ʔikʼ/ |
| 土 | hai /hai/ | hai /hai/ | jõmü /hõmɨ/ | დიხა /dixa/ | mai /mai/ | ლეტა /letʼa/ | luʼum /luʔum/ |
| 石 | do /do/ | do /do/ | ndojo /ndoho/ | ქუა /kʰua/ | makan /makan/ | ქვა /kʰva/ | ton /ton/ |
| 山 | tꞌoho /tʼoho/ | tʼøhø /tʼøhø/ | tʼeje /tʼehe/ | გვალა /ɡvala/ | manan /manan/ | დაღი /daɣi/ | wits /wits/ |
| 海 | ñhonthe /ɲ̥ontʰe/ | lamä /lamã/ | mar /maɾ/ | ზუღა /zuɣa/ | aniparo /anipaɾo/ | ზუღა /zuɣa/ | niwan paman jaʼ /niwan paman haʔ/ |
| 母 | mu /mu/ | nänä /nãnã/ | nana /nana/ | დიდა /dida/ | tita /tita/ | ნანა /nana/ | nan /nan/ |
| 父 | dada /dada/ | dada /dada/ | tata /tata/ | მუმა /muma/ | papa /papa/ | ბაბა /baba/ | tat /tat/ |
| 娘 | tꞌinxu /tʼinʃu/ | tʼixu /tʼiʃu/ | xuntʼi /ʃuntʼi/ | ცირა /tsira/ | bake ainbo /bake ãĩbo/ | ბოზომოთა /bozomotʰa/ | ʼixukil /ʔiʃukil/ |
| 私 | nugä /nuɡæ/ | nugä /nuɡã/ | nutsʼko /nutsʼko/ | მა /ma/ | ea /ea/ | მა /ma/ | keʼn /keʔn/ |
| あなた | nuꞌi /nuʔi/ | nuʼi /nuʔi/ | nutskʼe /nutskʼe/ | სი /si/ | mia /mia/ | სი /si/ | weʼn /weʔn/ |
| 私たち | nugähu / nugähe /nuɡæhu / nuɡæhe/ | nugähʉ / nugähe /nuɡãhɨ / nuɡãhe/ | nuzgöji / nuzgöjme /nuzɣøhi / nuzɣøhme/ | ჩქი /tʃkʰi/ | noa /noa/ | ჩქუ /tʃku/ | keʼntik / keʼntikon /keʔntik / keʔntikon/ |
| 名前 | thuuhu /tʰũːhũ/ | thuhu /tʰũhũ/ | chjuʼu /tʃʰũʔũ/ | ჯოხო /dʒoxo/ | jane /hanɨ/ | ჯოხო /dʒoxo/ | bʼiʼil /ɓiʔil/ |
| 人 | jäꞌi /hãʔi/ | jäʼi /hãʔi/ | nte /nte/ | კოჩი /kʼotʃi/ | joni /honi/ | კოჩი /kʼotʃi/ | winkil /winkil/ |
| 頭 | ñä /ɲã/ | ñä /ɲã/ | ñi /ɲi/ | დუდი /dudi/ | mapo /mapo/ | თი /tʰi/ | ʼolom /ʔolom/ |
| 目 | da /da/ | da /da/ | chö /tʃø/ | თოლი /tʰoli/ | bero /bɨɾo/ | თოლი /tʰoli/ | satej /sateh/ |
| 耳 | gu /ɡu/ | gu /ɡu/ | ngõʼõ /ŋɡõʔõ/ | ჸუჯი /ʔudʒi/ | pabíki /pabiki/ | უჯი /udʒi/ | chikin /tʃikin/ |
| 口 | ne /ne/ | ne /ne/ | neʼe /neʔe/ | პიჯი /pʼidʒi/ | kexa /kɨʂa/ | პიჯი /pʼidʒi/ | tiʼ /tiʔ/ |
| 歯 | tsꞌi /tsʼi/ | tsʼi /tsʼi/ | sʼibi /sʼibi/ | კიბირი /kʼibiri/ | xeta /ʂɨta/ | კიბირი /kʼibiri/ | ex /eʃ/ |
| 舌 | xäne /ʃɐne/ | jäne /hãne/ | cʼijñi /kʼihɲi/ | ნინა /nina/ | jana /hana/ | ნენა /nena/ | akʼ /akʼ/ |
| 手 | ꞌye /ʔje/ | ʼye /ʔje/ | ye /je/ | ხე /xe/ | meken /mɨkɨn/ | ხე /xe/ | kʼabʼ /kʼaɓ/ |
| 足 | wa /wa/ | wa /wa/ | ngua /ŋɡwa/ | კუჩხი /kʼutʃxi/ | tae /taɨ/ | კუჩხე /kʼutʃxe/ | ok /ok/ |
| 心 | mui /mui/ | mu̲i /mɨi/ | müʼbü /mɨʔbɨ/ | გური /ɡuri/ | joínti /hointi/ | გური /ɡuri/ | altzil /altsil/ |
| 骨 | ndoꞌyo /ndoʔjo/ | ndoʼyo /ndoʔjo/ | ndotyʼe /ndotjʔe/ | ძვალი /dzvali/ | xao /ʂao/ | ყვილი /qʼvili/ | bakel /ɓakel/ |
| 血 | khi /kʰi/ | ji /hi/ | kjii /kʰiʔi/ | ზისხირი /zisxiri/ | jimi /himi/ | დიცხირი /ditsxiri/ | chikʼel /tʃikʼel/ |
| 愛 | mädi /mãdi/ | mädi /mãdi/ | sʼiya /sʼija/ | ჸოროფა /ʔoropʰa/ | noi /noi/ | ოროფა /oropa/ | skʼana /skʼana/ |
| 木 | za /za/ | za /za/ | za /za/ | ჯა /dʒa/ | jiwi /hiwi/ | ჯა /dʒa/ | teʼ /teʔ/ |
| 犬 | ꞌyo /ʔjo/ | ʼyo /ʔjo/ | dyoʼo /djoʔo/ | ჯოღორი /dʒoɣori/ | ochiti /otʃiti/ | ჯოღორი /dʒoɣori/ | tsʼiʼ /tsʼiʔ/ |
| 猫 | mishi /miʃi/ | mixi /miʃi/ | mishi /miʃi/ | კატუ /kʼatʼu/ | mishito /miʃito/ | კატუ /kʼatʼu/ | mis /mis/ |
| 魚 | xwa /ʃwa/ | hua /hwa/ | jmõʼõ /xmõʔõ/ | ჩხომი /tʃxomi/ | yapa /japa/ | ჩხომი /tʃxomi/ | chay /tʃaj/ |
| 鳥 | tsꞌintsꞌu /tsʼintsʼu/ | tsʼintsʼu̲ /tsʼintsʼɨ/ | sʼü /sʼɨ/ | ჩიტი /tʃitʼi/ | isa /isa/ | კინჩი /kʼintʃi/ | yal chan /jal tʃan/ |
| 卵 | tꞌaxi /tʼaʃi/ | mädo /mãdo/ | blanquillo /blaŋˈkijo/ | მარქვალი /markʰvali/ | bachi /batʃi/ | მაქვალი /makvali/ | nolobʼ /noloɓ/ |
| 熊 | oso /oso/ | ʼmuhu /ʔmuhu/ | oso /oso/ | თუნთი /tʰuntʰi/ | oso /oso/ | მთუთი /mtʰutʰi/ | oso /oso/ |
| 馬 | fani /fani/ | fani /fani/ | pjadü /pʰadɨ/ | ცხენი /tsxeni/ | kabayo /kabajo/ | ნცხენი /ntsxeni/ | kawu /kawu/ |
| 家 | ngu /ŋɡu/ | ngu /ŋɡu/ | ngumü /ŋɡumɨ/ | ოხორი /oxori/ | xobo /ʂobo/ | ოხორი /oxori/ | naj /nah/ |
| 牛乳 | ꞌba /ʔba/ | ʼba /ʔba/ | bʼaa /bʼaː/ | ბჟა /bʒa/ | xoma /ʂoma/ | ბჯა /bdʒa/ | lech /letʃ/ |
| 蜂蜜 | tꞌafi /tʔafi/ | tʼafi /tʼafi/ | õtʼapjü ngüjnü /õtʼapʰɨ ŋɡɨhnɨ/ | თოფური /tʰopʰuri/ | bona jene /bona hɨnɨ/ | თოფური /tʰopʰuri/ | chab /tʃaɓ/ |
| 塩 | u /u/ | u /u/ | õʼõ /õʔõ/ | ჯიმუ /dʒimu/ | tashi /taʃi/ | მცუმუ /mtsumu/ | atsʼam /atsʼam/ |
| ワイン | ixkatꞌafi /iʃkatʼafi/ | vinu /ˈbinu/ | vino /ˈbino/ | ღვინი /ɣvini/ | vino /ˈbino/ | ღვინი /ɣvini/ | yaalel tzʼusub /jaːlel tsʼusub/ |
| 鉄 | bojä /bohã/ | bo̲jä /bøhã/ | — | რკინა /rkʼina/ | yami /jami/ | ერკინა /erkʼina/ | takʼin /takʼin/ |
| 本 | heꞌmi /heʔmi/ | he̲ʼmi /hɛʔmi/ | libro /ˈlibɾo/ | წინგი /tsʼinɡi/ | kirika /kiɾika/ | სუპარა /supʼara/ | juʼun /huʔun/ |
| 食べる | shi /ʃi/ | ñuni /ɲuni/ | ñe /ɲe/ | ჭკომუა /tʃʼkʼomua/ | piti /piti/ | ჩამუ /tʃamu/ | waʼel /waʔel/ |
| 飲む | tsi /tsi/ | tsi /tsi/ | sii /siː/ | წუმა /tsʼuma/ | xeati /ʂɨati/ | ხცემა /xtsema/ | ukʼ /ukʼ/ |
| 寝る | ähä /ãhã/ | ähä /ãhã/ | ĩjĩ /ĩhĩ/ | — | oxa /oʂa/ | ონჯირუ /ondʒiru/ | wayel /wajel/ |
| 一 | ꞌna /ʔna/ | ʼna /ʔna/ | ʼnaja /ʔnaha/ | ართი /artʰi/ | westíora /wɨstioɾa/ | არ /ar/ | jun /hun/ |
| 二 | yoho /joho/ | yoho /joho/ | yeje /jehe/ | ჟირი /ʒiri/ | rabé /ɾabɨ/ | ჟურ /ʒur/ | chabʼ /tʃaɓ/ |
| 三 | hñu /ɲ̥u/ | hñu /hɲu/ | nʼii /ɲ̥iʔi/ | სუმი /sumi/ | kimisha /kimiʃa/ | სუმ /sum/ | oxe /oʃe/ |
| 四 | goho /ɡoho/ | goho /ɡoho/ | nziyo /nzijo/ | ოთხი /otʰxi/ | chosko /tʃosko/ | ოთხო /otxo/ | chane /tʃane/ |
| 五 | kʉtꞌa /kɨtʔa/ | kʉtʼa /kɨtʼa/ | tsiʼchʼa /tsiʔtʃʼa/ | ხუთი /xutʰi/ | pichika /pitʃika/ | ხუთ /xutʰ/ | joʼe /hoʔe/ |
| 百 | nthebe /ntʰebe/ | nthebe /ntʰebe/ | ciento /ˈsjento/ | ოში /oʃi/ | pacha /patʃa/ | ოში /oʃi/ | joʼ winkeʼ /hoʔ winkeʔ/ |
| こんにちは | hä /hã/ | hatsi /hatsi/ | kjamadhi /kjamaði/ | გომორძგუა /ɡomordzɡua/ | jakon raoma /hakon raoma/ | ბრუნდი /brundi/ | lekilukʼ /lekilukʼ/ |
| ありがとう | jamädi /hamãdi/ | jamädi /hamãdi/ | ndios /ndios/ | მარდი /mardi/ | irake /iɾake/ | ბერეკეთი /berekʰetʰi/ | yuj /juh/ |
| 良い | hño /hɲo/ | hño /hɲo/ | nzhomu /nʒomu/ | ჯგირი /dʒɡiri/ | jakon /hakon/ | ჯურა /dʒura/ | lek /lek/ |
| 新しい | ꞌraꞌyo /ʔraʔjo/ | ʼraʼyo /ʔɾaʔjo/ | dadyo /dadjo/ | ახალი /axali/ | bena /bɨna/ | აღანი /aɣani/ | yajkʼachil /jahkʼatʃil/ |
| 赤い | theni /tʰeni/ | the̲ni /tʰɛni/ | mbaja /mbaha/ | ჭითა /tʃʼitʰa/ | joshin /hoʃin/ | მჭითა /mtʃʼitʰa/ | chak /tʃak/ |
| 白い | tꞌaxi /tʼaʃi/ | tʼaxi /tʼaʃi/ | tʼöxü /tʼøʃɨ/ | ჩე /tʃe/ | joxo /hoʂo/ | ქჩე /kʰtʃe/ | sak /sak/ |
| 緑 | kꞌangi /kʼaŋi/ | kʼantsʼi /kʼantsʼi/ | cʼanga /kʼaŋɡa/ | წვანე /tsʼvane/ | yãkõ /jãkõ/ | ხანჭელი /xantʃʼeli/ | yaʼax /jaʔaʃ/ |
| 青 | kꞌangi /kʼaŋi/ | kʼangi /kʼaŋɡi/ | cʼanga /kʼaŋɡa/ | ლურჯი /lurdʒi/ | yãkõ /jãkõ/ | ჯღატა /dʒɣatʼa/ | yaʼax /jaʔaʃ/ |
ページ 1/8
インタラクティブ版を開く: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
LangMap — 言語の可視化プロジェクトの一部です。これは静的でクロール可能な要約です。インタラクティブマップでは発音音声・フィルター・地球儀ビューを利用できます。
制作 Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap ホーム