Situ
لغة سيتو رجيالرونج
صينية تبتية (اللغات الجيالرونغية)
سيتو، المعروفة أيضًا بالرغيالرونغية الشرقية، لغة صينية تبتية من المجموعة الرغيالرونغية تُتحدث في شمال غرب سيتشوان بالصين. وتتركز في مقاطعة باركام (ماإركانغ) والأجزاء المجاورة من مقاطعتي جينتشوان ولي، وتشير التقديرات الشائعة إلى وجود 35,000–40,000 متحدث. وتضم سيتو عدة تنوعات محلية، منها كوغتسي وبراغ-بار، وتميزها الدراسات اللهجية من لغات جافوغ وتشوبدون وزبو القريبة منها. ومثل سائر لغات الرغيالرونغ، تُعد سيتو لغة متعددة التركيب ذات صرف فعلي غني يشمل مطابقة الشخص، والوسم المعكوس، وتناوب جذوع الكلمات، والبادئات الاتجاهية أو بادئات الحركة المصاحبة.
أين تُستخدم؟
87 كلمة أساسية في لغة سيتو رجيالرونج
المصادر
- Nagano Yasuhiko & Marielle Prins 2013, rGyalrongic Languages Database (Maerkang Soman), via lexibank/naganorgyalrongic; Sun Hongkai et al. 1991 (Maerkang rGyalrong) via lexibank/suntb
مقارنة الكلمات
بالمقارنة مع لغات ذات صلة: صينية تبتية (اللغات الجيالرونغية)
| المعنى | لغة سيتو رجيالرونج | التبتية الكلاسيكية | اللغة التبتية الأمدو | التبتية الكلاسيكية الطقسية | السيكيمية | الشيربا | اللاداخية |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ماء | tə-tɕi /tətɕi/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ་ /tɕʰə/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ |
| نار | tə-mtɕək /təmtɕək/ | མེ /me/ | མེ་ /ȵe/ | མེ /me/ | མེ /mi/ | མེ /me/ | མེ /me/ |
| شمس | kə-jam /kəjam/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ་ /ȵəma/ | ཉི་མ /ɲimə/ | ཉིམ /ɲim/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ |
| قمر | tsə la /tsəla/ | ཟླ་བ /zlaba/ | ཟླ་བ་ /hdawa/ | ཟླ་བ /tawa/ | ཟླ་བོ /dau/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /lzawa/ |
| نجم | tsəu ri /tsəuri/ | སྐར་མ /skarma/ | སྐར་མ /hkarma/ | སྐར་མ /kaːma/ | སྐར་མ་ /kaːma/ | སྐར་མ /karma/ | སྐར་མ /skarma/ |
| ليل | tə-mor /təmor/ | མཚན་མོ /mtsʰanmo/ | མཚན་མོ /tsʰamo/ | མཚན་མོ /tsʰɛ̃mo/ | ཕྱི་རུ /pʰiru/ | ནུབ /nup/ | མཚན /tsʰen/ |
| مطر | tə-mu /təmu/ | ཆར་པ /tɕʰarpa/ | ཆར་པ /tɕʰarwa/ | ཆར་པ /tɕʰaːpa/ | ཆར་པོ /tɕʰaːp/ | ཆར་པ /tɕʰarwa/ | ཆར་པ /tʃʰarpa/ |
| ثلج | ta-jpa /tajpa/ | ཁ་བ /kʰaba/ | ཁངས /kʰaŋ/ | ཁ་བ /kʰawa/ | ཁ་བོ /kʰau/ | ཁ་བ /kʰawa/ | ཁ /kʰa/ |
| ريح | kʰa li /kʰali/ | རླུང /rluŋ/ | རླུང /ɬuŋ/ | རླུང /luŋ/ | རླུང /luŋ/ | རླུང /luŋ/ | རླུང /l̥uŋ/ |
| تراب | sɐ ʒə /sɐʒə/ | ས /sa/ | ས /sʰa/ | ས /sa/ | ས /sa/ | ས /sa/ | ས /sa/ |
| حجر | ndʑə lək /ndʑələk/ | རྡོ /rdo/ | རྡོ /do/ | རྡོ /to/ | རྡོ /do/ | རྡོ /do/ | རྡོ /rdo/ |
| جبل | ro ŋɡo /roŋɡo/ | རི /ri/ | རི /rə/ | རི /ʐi/ | — | རི /ri/ | རི /ri/ |
| بحر | rɟjɐ mtsho /rɟjɐmtsʰo/ | རྒྱ་མཚོ /rɡja mtsʰo/ | རྒྱ་མཚོ /dʑamtsʰo/ | རྒྱ་མཚོ /ɟa tsʰo/ | རྒྱ་མཚོ /ɡʲamtsʰo/ | རྒྱ་མཚུ /ɡjamtsu/ | རྒྱ་མཚོ /rɡʲatsʰo/ |
| أم | tə-mo /təmo/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ་ /ɑ mɑ/ | ཨ་མ /ama/ | ཨམ /am/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ |
| أب | tɐ-pɐ /tɐpɐ/ | ཕ /pʰa/ | ཕ་ /pʰɑ/ | ཡབ /jap/ | ཨ་པོ /apo/ | ཨ་པ /apa/ | ཨ་བ /aba/ |
| بنت | tə-mi /təmi/ | བུ་མོ /bumo/ | བུ་མོ་ /wə mo/ | བུ་མོ /pʰumo/ | བུམ /bum/ | བུ་མོ /bumo/ | བུ་མོ /bomo/ |
| أنا | nga /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང་ /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ |
| أنت | no /no/ | ཁྱོད /kʰjod/ | ཁྱོད /tɕʰo/ | ཁྱོད /tɕʰø/ | ཆོད /tɕʰøʔ/ | ཁྱེད་རང /kʰeraŋ/ | ཁྱེད་རང /kʰeːraŋ/ |
| نحن | ŋəɲe /ŋəɲe/ | ངེད /ŋed/ | ང་ཚོ /ŋatsʰo/ | ངེད /ŋed/ | ང་ཅག་ /ŋatɕaʔ/ | བདག་པུ / ངིད་རང /dakpu / ɲiraŋ/ | ང་ཞ /ŋaʒa/ |
| اسم | tə-rmɐ /tərmɐ/ | མིང /miŋ/ | མིང /ȵaŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང་ /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ |
| شخص | tə-rmi /tərmi/ | མི /mi/ | མི /ȵə/ | མི /mi/ | མི /mi/ | མི /mi/ | མི /mi/ |
| رأس | tako /tako/ | མགོ /mɡo/ | མགོ /nɡo/ | མགོ /ko/ | མགོ /ɡo/ | མགོའ /ɡoː/ | མགོ /ɡo/ |
| عين | tə-mɲak /təmɲak/ | མིག /mik/ | མིག་ /hȵɔχ/ | མིག /mi/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ |
| أذن | tə-rna /tərna/ | རྣ་བ /rnaba/ | རྣ་མཆོག /hnamdʑok/ | རྣ་བ /nawa/ | — | ཨ་མཆོག /amtɕʰok/ | ནམ་ཅོག /namtɕok/ |
| أنف | tə-ʃna /təʃna/ | སྣ /sna/ | སྣ /na/ | སྣ /na/ | སྣ /n̥a/ | སྣ /na/ | སྣ /sna/ |
| فم | tə-kʰa /təkʰa/ | ཁ /kʰa/ | ཁ /kʰa/ | ཁ /kʰa/ | ཁ /kʰa/ | ཁ /kʰa/ | ཁ /kʰa/ |
| سن | tə-swa /təswa/ | སོ /so/ | སོ /sʰo/ | སོ /so/ | སོ /so/ | ས /sa/ | སོ /so/ |
| لسان | tə-ɕme /təɕme/ | ལྕེ /ltɕe/ | ལྕེ /htɕe/ | ལྕེ /tɕe/ | ལྕེ /tɕe/ | ལྕེ་ལ /tɕelak/ | ལྕེ /ltʃe/ |
| يد | ta-jɐk /tajɐk/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ་ /laχkwa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་ཀོ /lako/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ |
| قدم | ta-mɛ /tamɛ/ | རྐང་པ /rkaŋpa/ | རྐང་པ་ /hkaŋwa/ | རྐང་པ /kaŋpa/ | རྐངམ /kaːm/ | རྐང་པ /kaŋba/ | རྐང་པ /skaŋpa/ |
| قلب | tə-ɕne /təɕne/ | སྙིང /sɲiŋ/ | སྙིང /hȵaŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ |
| عظم | ʃa-rə /ɕarə̂/ | རུས་པ /ruspa/ | རུས་པ /rəpa/ | རུས་པ /ruspa/ | རུས་པ /rupa/ | རུས་པ /rupa/ | རུས་པ /ruspa/ |
| دم | ta-ɕi /taɕi/ | ཁྲག /kʰraɡ/ | ཁྲག /tɕʰak/ | ཁྲག /ʈʂʰa/ | ཁྱག /kʰjaʔ/ | ཁྲག /ʈʂʰaʔ/ | ཁྲག /kʰraq/ |
| كاكا | tə-pʰʃɛ /təpʰʃɛ/ | རྐྱག་པ /rkjakpa/ | — | རྐྱག་པ /tɕakpa/ | སྐྱག་ཀོ /kʲakko/ | སྐྱག་པ /kjakpa/ | — |
| حب | nə-ŋɯ /nəŋɯ/ | དགའ་བ /dɡaba/ | དགའ་ /ɡɑ/ | བྱམས་པ /tɕʰampa/ | དགའ /ɡa/ | བློ་ཆོ /lotɕʰo/ | དགའ /ɡa/ |
| شجرة | ʃək phu /ʃəkpʰu/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང་ /ʂɪŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | སྡོང་པོ /dompo/ | ཤིང /ʃiŋ/ |
| كلب | kʰə na /kʰəna/ | ཁྱི /kʰji/ | ཁྱི་ /tɕʰə/ | ཁྱི /cʰi/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /kʰi/ |
| قطة | to ru /toru/ | བྱི་ལ /bjila/ | ཀུ་ཕ་ /kufa/ | ཞི་མི /ʑimi/ | ཞི་མི /ʑimi/ | བྱི་ལ /bila/ | བྱི་ལ /pila/ |
| سمكة | tʃə wjo /tʃəwjo/ | ཉ /ɲa/ | ཉ /ɲa/ | ཉ /ɲa/ | ཉ /ɲa/ | ཉ /ɲa/ | ཉ /ɲa/ |
| طائر | kə-wjam /kəwjam/ | བྱ /bja/ | བྱ /ɕa/ | བྱ /tɕʰa/ | བྱ /bja/ | བྱ /tɕʰa/ | བྱ /bja/ |
| فراشة | kʰai pa lolo /kʰai pa lolo/ | ཕྱེ་མ་ལེབ /pʰje ma leb/ | — | ཕྱེ་མ་ལེབ /tɕʰe ma lep/ | — | བ་ལིབ /pʰalip/ | — |
| بيضة | pka tʃu ŋɡam /pkatʃuŋɡam/ | སྒོ་ང /sɡoŋa/ | སྒོང་ང /ɡoŋŋa/ | སྒོ་ང /ɡoŋa/ | — | བྱའི་མེན་ཏོག /tɕʰe mentok/ | — |
| دب | tə-wam /təwam/ | དོམ /dom/ | དོམ /tom/ | དོམ /tʰom/ | — | དོམ /tʰom/ | དྲེན་མོ /drenmo/ |
| حصان | mbro /mbro/ | རྟ /rta/ | རྟ /hta/ | རྟ /ta/ | རྟ /ta/ | རྟ /ta/ | རྟ /rta/ |
| بيت | tə-tʃəm /tətʃəm/ | ཁྱིམ /kʰjim/ | ཁང་ /kʰɑŋ/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁྱིམ /kʰim/ | ནང /naŋ/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ |
| حليب | tə lo /təlo/ | འོ་མ /oma/ | འོ་མ /oma/ | འོ་མ /oma/ | ཨོམ /om/ | འོ་མ /oma/ | འོ་མ /oma/ |
| عسل | mba mbu ndʑo ndzɐ /mbambundʑondzɐ/ | སྦྲང་རྩི /sbraŋ rtsi/ | — | སྦྲང་རྩི /ʈʂəŋ tsi/ | — | སྦྲང /raŋ/ | རང་རྩི /raŋ tsi/ |
| ملح | tsʰɐ /tsʰɐ/ | ཚྭ /tsʰwa/ | ཚྭ་ /tsʰa/ | ཚྭ /tsʰa/ | ཚྭ /tsʰa/ | ཚྭ /tsʰa/ | ཚྭ /tsʰa/ |
| أرز | kʰʂi /kʰʂi/ | འབྲས /bras/ | འབྲས /ndʐe/ | འབྲས /ʈʂɛː/ | — | འབྲའ /ɖʐaː/ | — |
| حديد | ʃam /ʃam/ | ལྕགས /ltɕaɡs/ | ལྕགས /htɕak/ | ལྕགས /tɕa/ | ལྕགས /tɕaʔ/ | ལྕའ /tɕaː/ | ལྕགས /ltʃaks/ |
| عجلة | kʰor lo /kʰorlo/ | འཁོར་ལོ /kʰor lo/ | — | འཁོར་ལོ /kʰo lo/ | འཁོར་ལོ /kʰorlo/ | འཁོར་ལུ /kʰorlu/ | — |
| حرير | kho ʃtʃən /kʰoʃtʃən/ | དར /dar/ | — | དར /tʰaː/ | — | — | — |
| كتاب | tə tha /tətʰa/ | དཔེ་ཆ /dpe tɕʰa/ | དཔེ་ཆ /χwetɕa/ | དཔེ་ཆ /pe tɕʰa/ | དེབ /dep/ | ཀི་ཏབ /kitap/ | ཀི་དེབ /kideb/ |
| أكل | ka-za /kaza/ | བཟའ /bza/ | ཟ་ /sa/ | བཟའ /sa/ | ཟ /sa/ | ཟ /za/ | ཟ /za/ |
| شرب | ka-mot /kamot/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰoŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ |
| نام | ka-rma /karma/ | ཉལ /ɲal/ | ཉལ་ /ɲal/ | ཉལ /ɲɛː/ | ཉལ /ɲɛː/ | ཉལ /ɲal/ | ཉལ /ɲal/ |
| واحد | kə-tek /kətek/ | གཅིག /ɡtɕik/ | གཅིག་ /htɕək/ | གཅིག /tɕi/ | གཅིག /tɕiʔ/ | ཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ |
| اثنان | kə-nəs /kənəs/ | གཉིས /ɡɲis/ | གཉིས /hȵi/ | གཉིས /ɲiː/ | གཉིས་ /ɲiː/ | གཉིས /ɲi/ | གཉིས /ɲis/ |
| ثلاثة | kə-sam /kəsam/ | གསུམ /ɡsum/ | གསུམ /hsəm/ | གསུམ /sum/ | གསུམ /sum/ | གསུམ /sum/ | གསུམ /sum/ |
| أربعة | kə-wdi /kəwdi/ | བཞི /bʑi/ | བཞི /hʑə/ | བཞི /ɕi/ | བཞི /ʑi/ | བཞི /ʑi/ | བཞི /ʒi/ |
| خمسة | kəmŋo /kəmŋo/ | ལྔ /lŋa/ | ལྔ /hŋa/ | ལྔ /ŋa/ | ལྔ /ŋa/ | ལྔ /ŋa/ | ལྔ /ŋa/ |
| مئة | pərjɐ /pərjɐ/ | བརྒྱ /brɡja/ | བརྒྱ་ཐམ་པ /dʑatʰamba/ | བརྒྱ /ca/ | བརྒྱ /ɡʲɛ/ | — | བརྒྱ /rɡʲa/ |
| مرحبا | ŋ̩ /ŋ̩/ | བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས /bkra ɕis bde leɡs/ | བདེ་མོ་ /bdeː mo/ | བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས /ʈʂəɕi tele/ | ཁམས་བཟང /kʰamsaŋ/ | ཏ་ཤེས་ཏེ་ལེ /ʈʰaɕi tɕʰele/ | ཇུ་ལེ /dʑule/ |
| شكرا | ʒo /ʒɔ/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuksrdʑe tɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰoktɕe tɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕe tɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕʰe/ |
| جيد | kə-sna /kəsna/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ་ /joχwa/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ལེགམ /lɛm/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ |
| جديد | kə-ʃək /kəʃək/ | གསར་པ /ɡsarpa/ | — | གསར་པ /saːpa/ | — | གསམ་པ /samba/ | སོ་མ /soma/ |
| أحمر | kəwurnɛ /kəwurnɛ/ | དམར་པོ /dmar po/ | དམར་པོ /hmaro/ | དམར་པོ /maː po/ | དམར་པོ /maːpu/ | མར་རུ /maru/ | དམར་པོ /marpo/ |
| أبيض | kəpram /kəpram/ | དཀར་པོ /dkar po/ | དཀར་པོ /karo/ | དཀར་པོ /kaː po/ | དཀར་པོ /kaːpu/ | དཀར་རུ /karu/ | དཀར་པོ /kar po/ |
| أسود | kə-nɐk /kənɐk/ | ནག་པོ /nag po/ | ནག་པོ /naχkwo/ | ནག་པོ /nako/ | — | ནག་པུ /nakpu/ | ནག་པོ /nakpo/ |
| أخضر | ldʒaŋ kə /ldʒaŋkə/ | ལྗང་ཁུ /ldʑaŋkʰu/ | ལྗང་ཁུ /dʑaŋkʰə/ | ལྗང་ཁུ /tɕəŋku/ | ལྗང་ཀུ /dʑaŋku/ | ལྗང་སྨུ /dʑaŋmu/ | སྔོན་པོ /ŋonpo/ |
| أزرق | sŋon mbo /sŋonmbo/ | སྔོན་པོ /sngon po/ | སྔོན་པོ /hŋonpo/ | སྔོན་པོ /ŋø̃po/ | — | — | སྔོན་པོ /ŋonpo/ |
| شاي | tʂʰa /tʂʰa/ | ཇ /dʑa/ | ཇ་ /tɕa/ | ཇ /tɕʰa/ | ཇ /dʑa/ | ཇ /dʑa/ | — |
| سكر | ʃa ka ra /ʃakara/ | — | — | ཀ་ར /kara/ | ཅི་ནི /tɕini/ | — | — |
صفحة 1/10
افتح الخريطة التفاعلية: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
جزء من LangMap — مشروع لتصور اللغات. هذا ملخص ثابت قابل للفهرسة؛ توفر الخرائط التفاعلية صوت النطق والمرشحات وعرض الكرة الأرضية.
من إعداد Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · الصفحة الرئيسية LangMap