Juǀ'hoansi
Tiếng Juǀhoan
Ngữ hệ Kx'a (Ju)
Juǀ'hoan là một ngôn ngữ Kx'a của người San (Bushman) ở sa mạc Kalahari, nổi tiếng với một trong những kho âm vị lớn nhất thế giới — 4 loại âm chặc lưỡi (click) (âm răng ǀ, âm lợi ǃ, âm bên ǁ, âm vòm ǂ) kết hợp với 17 thành phần đi kèm, tạo ra gần 50 phụ âm chặc lưỡi. Các nguyên âm mang thanh điệu, sự mũi hóa, hơi thở (giọng thở) và sự yết hầu hóa.
Nơi được sử dụng
87 từ cốt lõi trong tiếng Juǀhoan
Nguồn
- Dickens, Patrick J. (1994) English-Juǀ'hoan Juǀ'hoan-English Dictionary. Rüdiger Köppe Verlag, Köln.
- Snyman, Jan W. (1970) An Introduction to the !Xũ (!Kung) Language. A. A. Balkema, Cape Town.
- Miller, Amanda (2011) The Representation of Clicks. In The Blackwell Companion to Phonology.
- Glottolog: Juǀ'hoan
So sánh từ vựng
So sánh trong cùng họ: Ngữ hệ Kx'a (Ju)
| Nghĩa | Tiếng Juǀhoan | Tiếng Korana | Tiếng Taa | Tiếng Dakota | Tiếng Navajo | Tiếng Lakota | Tiếng Nama |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | gǃú /ᶢǃú/ | ǁammi /ǁamːi/ | ǃqhàa /ǃqʰaː/ | mní /mní/ | tó /tʰó/ | mní /mní/ | ǁgam-i /ǁɡamːi/ |
| Lửa | daʼa /daʔa/ | ǀʼaeb /ǀʔaeb/ | ǀʼàã /ǀʼãː/ | phéta /pʰéta/ | kǫʼ /kʰõ̀ʔ/ | pȟéta /pˣéta/ | ǀae-s /ǀaes/ |
| Mặt trời | ǀam /ǀam/ | sores /sores/ | ǁʼân /ǁʼã/ | aŋpétuwí /aŋpétuwí/ | jóhonaaʼéí /tʃóhònàːʔéí/ | wí /wí/ | sores /sores/ |
| Mặt trăng | nǃui /ᵑǃui/ | ǁxãb /ǁxãb/ | ǃqhàn /ǃqʰã/ | haŋyétuwí /haŋjétuwí/ | tłʼéhonaaʼéí /tɬʼéhònɑ̀ːʔéí/ | haŋhépi wí /haŋhépi wí/ | ǁkhâb /ǁkʰãːb/ |
| Sao | ǂuhn /ǂṳ̃/ | ǀʼamirob /ǀʔamirob/ | ǃqʰái /ǃqʰái/ | wičaȟpi /witʃaχpi/ | sǫʼ /sõ̀ʔ/ | wičháȟpi /witʃʰáχpi/ | ǀgamiros /ǀɡamiros/ |
| Đêm | gǀu /ᶢǀu/ | thũxub /tʰũxub/ | ǃnoe /ǃnoe/ | haŋyetu /hãjetu/ | tłʼééʼ /tɬʼéːʔ/ | haŋhépi /hãhépi/ | tsuxub /tsuxub/ |
| Mưa | gǃà /ᶢǃà/ | tūs /tuːs/ | ǃkxʼôe /ǃkxʼoe/ | maǧažu /maɣaʒu/ | níłtsą́ /níɬtsʰɑ̃́/ | maǧážu /maɣáʒu/ | ǀnanub /ǀnanub/ |
| Đá | nǃòm /ᵑǃòm/ | ǀʼuis /ǀʔuis/ | — | íŋyaŋ /ĩ́jã/ | tsé /tsʰé/ | íŋyaŋ /ˈĩjã/ | ǀuib /ǀuib/ |
| Mẹ | taqe /taˤe/ | ĩs /ĩs/ | qáe /qae/ | iná /iná/ | shimá /ʃimá/ | iná /iná/ | ǁgûs /ǁɡũːs/ |
| Cha | ba /bà/ | abob /abob/ | a̰a /a̰a/ | até /até/ | shizhéʼé /ʃiʒéʔé/ | até /até/ | ǁgûb /ǁɡũːb/ |
| Con gái | ǂxàè /ᵏǂᵡàè/ | õas /õas/ | — | čuŋkší /tʃũkʃí/ | shichʼéʼé /ʃitʃʼéʔé/ | čhuŋwíŋtku /tʃʰuŋwíŋtku/ | ôas /õas/ |
| Tôi | mi /mí/ | tita /tita/ | ń /ŋ̩/ | miyé /mijé/ | shí /ʃí/ | miyé /mijé/ | tita /titá/ |
| Bạn | a /à/ | sats /sats/ | a /aː/ | niyé /nijé/ | ni /nì/ | niyé /nijé/ | sats /sats/ |
| Chúng ta | mǃa /mǃa/ | sada / sida /sada / sida/ | īh /iː/ | uŋkiyepi /ũkijepi/ | nihí /nihí/ | uŋkíyepi /ũkíjepi/ | sada / sida /sada / sida/ |
| Tên | ǃu /ǃu/ | ǀkxʼonna /ǀkxʼonːa/ | ǀqʼûle /ǀʛûle/ | čažé /tʃaʒé/ | ázhiʼ /ʔáʒìʔ/ | čhažé /tʃʰaʒé/ | ǀons /ǀòns/ |
| Đầu | nǀáí /ᵑǀáí/ | mũǃʼãb /mũǃʔãb/ | ǀnàn /ǀnã/ | phá /pʰá/ | atsiitsʼiin /ʔɑ̀tsʰìːtsʼìːn/ | natá /naˈta/ | danas /danas/ |
| Mắt | gǀaʼa /ᶢǀaʔa/ | mũb /mũb/ | ǃʼûĩ /ǃʼũĩ/ | ištá /iʃtá/ | anááʼ /ʔanáːʔ/ | ištá /iʃtá/ | mûs /mũːs/ |
| Răng | nǁah /ᵑǁa̤/ | ǁũb /ǁũb/ | ǃxu /ǃχu/ | hi /hi/ | awooʼ /ʔɑ̀wòːʔ/ | hi /hi/ | ǁgûb /ǁɡũːb/ |
| Lưỡi | dhari /dtʰari/ | tamma /tamːa/ | ǃnani /ǃnani/ | čeži /tʃeʒi/ | atsooʼ /atsoːʔ/ | čhejí /tʃʰeʒí/ | nammi /namːi/ |
| Tay | gǃau /ᶢǃau/ | ǃʼommi /ǃʔomːi/ | ǀkxʼàa /ǀkxʼaː/ | napé /naˈpe/ | álaʼ /ʔɑ́lɑ̀ʔ/ | napé /napé/ | ǃom-mi /ǃomːi/ |
| Bàn chân | ǀkáí /ǀkxáí/ | ǂaib /ǂʔaib/ | ǂnùũ /ǂnũũ/ | sihá /sihá/ | akeeʼ /ʔàkʰèːʔ/ | sihá /sihá/ | ǂaidi /ǂaidi/ |
| Tim | ǃka /ǃkxʼa/ | ǂaob /ǂaob/ | ǀqʼàn /ǀqʼã/ | čhaŋté /tʃʰaŋté/ | ajéí /ʔɑ̀tʃéí/ | čhaŋté /tʃʰaŋté/ | ǂgaob /ǂɡaob/ |
| Xương | ǃʼu /ᵑ̊ǃˀu/ | ǂxōb /ǂxoːb/ | ǂàã /ǂãã/ | huhú /huhú/ | tsʼin /tsʼìn/ | hohú /hohú/ | ǂkhōb /ǂkʰoːb/ |
| Máu | ǀʼang /ᵑ̊ǀˀaŋ/ | ǀʼaob /ǀʔaob/ | ǃxãu /ǃχãũ/ | we /we/ | dił /tìɬ/ | wé /wé/ | ǀaob /ǀaop/ |
| Yêu | ǀʼán /ǀʼán/ | ǀnām /ǀnaːm/ | — /—/ | thečhíȟida /tʰetʃʰíχida/ | ayóóʼánóshʼní /ʔɑ̀jóːʔɑ́nóʃʔní/ | thečhíȟila /tʰetʃʰíxila/ | ǀnam /ǀnam/ |
| Cây | ǃaihn /ǃaĩ̤/ | hais /hais/ | ʼʘnàje /ʔʘnaje/ | čháŋ /tʃʰáŋ/ | tsin /tsʰìn/ | čháŋ /tʃʰáŋ/ | hai-s /hais/ |
| Chó | gǂhuin /ᶢᵏǂʰuĩ/ | arib /arib/ | ǂqhài /ǂqʰai/ | šúŋka /ʃúŋka/ | łééchąąʼí /ɬéːtʃʰɑ̃̀ːʔí/ | šúŋka /ʃúŋka/ | arib /arib/ |
| Mèo | ǃhòè /ᵑǃʰòè/ | — /—/ | — /—/ | igmúŋ /iɡmúŋ/ | mósí /mósí/ | igmúŋke /iɡmúŋke/ | ǀores /ǀores/ |
| Cá | ǁʼau /ᵑ̊ǁˀau/ | ǁʼaub /ǁʔaub/ | ǀqhaa /ǀqʰaa/ | hogan /hoɣã/ | łóóʼ /ɬóːʔ/ | hogán /hoɣã́/ | ǁaub /ǁaub/ |
| Chim | tzama /tsʼama/ | kxʼanis /kxʼanis/ | — | zitkána /zitˈkana/ | tsídii /tsʰítìː/ | ziŋtkála /zĩˈtkala/ | anis /anis/ |
| Nhà | tjù /tʃʼù/ | kxʼommi /kxʼomːi/ | — /—/ | thípi /tʰípi/ | hooghan /hòːɣɑ̀n/ | thípi /tʰípi/ | oms /oms/ |
| Muối | gúí /ɡúí/ | ǂkxʼōb /ǂkxʼoːb/ | — | mniskúya /mniskúja/ | áshįįh /ʔáʃĩːh/ | mniskúya /mniskúja/ | ǂōb /ǂoːp/ |
| Ăn | ʼm /ʔm/ | ǂʼũ /ǂʔũ/ | ʼâã /ʔãː/ | yúta /júta/ | yishą́ /jiʃã́/ | yúta /júta/ | ǂû /ǂũː/ |
| Uống | kxʼáí /kxʼái/ | kxʼā /kxʼaː/ | kxʼāhã /kxʼaːhã/ | yatkáŋ /jatkáŋ/ | yishdlą́ /jiʃtɬã́/ | yatkáŋ /jatkáŋ/ | ā /aː/ |
| Ngủ | tza /tsʼa/ | ǁʼom /ǁʔom/ | ʘân /ʘã/ | ištíma /iʃtíma/ | ałhosh /ʔɑ̀ɬhòʃ/ | ištíma /iʃˈtima/ | ǁom /ǁom/ |
| Một | nǀèʼè /ᵑǀèʼè/ | ǀui /ǀui/ | ǂʼûã /ǂʼũã/ | waŋžidaŋ /waŋʒidaŋ/ | tʼááłáʼí /tʼɑ́ːɬɑ́ʔí/ | waŋží /waŋʒí/ | ǀgui /ǀɡui/ |
| Hai | tsàn /tsã̀/ | ǀam /ǀam/ | ǂnûm /ǂûm/ | nųpa /nũpa/ | naaki /nɑ̀ːkʰì/ | núŋpa /nṹpa/ | ǀgam /ǀɡàm/ |
| Ba | nǃàní /ᵑǃàní/ | ǃnona /ǃnona/ | ǁaeˀe /ǁaeʔe/ | yamni /jamni/ | tááʼ /tʰáːʔ/ | yámni /jámni/ | ǃnona /ǃnoná/ |
| Bốn | tsàn ko tsàn /tsã̀ ko tsã̀/ | haka /haka/ | — | tópa /tópa/ | dį́įʼ /tĩ́ːʔ/ | tópa /tópa/ | haka /haka/ |
| Năm | tsàn ko nǃàní /tsã̀ ko ᵑǃani/ | koro /koro/ | — | záptaŋ /záptã/ | ashdlaʼ /ʔɑ̀ʃtɬɑ̀ʔ/ | záptaŋ /záptã/ | koro /koro/ |
| Xin chào | mí kúrùwà /mí kúrùwà/ | — /—/ | — /—/ | háu /háu/ | yáʼátʼééh /jɑ́ʔɑ́tʼéːh/ | háu /háu/ | matisâ /matisãː/ |
| Cảm ơn | mí ǁʼàmà /mí ǁʼàmà/ | — /—/ | — /—/ | pidámayaye /pidámajaje/ | ahéheeʼ /ʔɑ̀héhèːʔ/ | philámayaye /pʰilámajaje/ | aios /aios/ |
| Tốt | ǀʼàn /ǀʼàn/ | ǃãi /ǃãi/ | — /—/ | wašté /waʃté/ | yáʼátʼééh /jɑ́ʔɑ́tʼéːh/ | wašté /waʃté/ | ǃgâib /ǃɡãĩb/ |
| Đỏ | gǃaan /ᶢǃaːn/ | ǀkxʼaba /ǀkxʼaba/ | ǀàa /ǀàa/ | šá /ʃa/ | łichííʼ /ɬìtʃʰíːʔ/ | šá /ʃa/ | ǀapa /ǀapa/ |
| Trắng | ǃàʼú /ǃàʔú/ | xati /xati/ | — | ska /ska/ | łigai /ɬìkɑ̀ì/ | ská /ská/ | ǃuri /ǃuri/ |
| Xanh lá | ǀauhn /ǀauhn/ | ǃkxʼam /ǃkxʼam/ | ᶢǀa̤ʕi /ᶢǀa̤ʕi/ | tȟó /txó/ | dootłʼizh /tòːtɬʼìʒ/ | tȟózi /ˈtxozi/ | ǃgam /ǃɡam/ |
| Xanh lam | ǀauhn /ǀauhn/ | ǃnoa /ǃnoa/ | ᶢǀa̤ʕi /ᶢǀa̤ʕi/ | tȟó /txó/ | dootłʼizh /tòːtɬʼìʒ/ | tȟó /txó/ | ǃhoa /ǃʰoa/ |
Mở bản đồ tương tác: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.
Thực hiện bởi Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Trang chủ LangMap