Taa
Tiếng Taa
ngữ hệ Tuu (trước gọi là Khoisan Nam)
Tiếng Taa (!Xóõ) nổi tiếng vì có kho âm vị lớn nhất trong số các ngôn ngữ còn sống: Anthony Traill (1985, 1994) ghi nhận khoảng 159 âm vị, bao gồm năm loại âm mút (click) — răng ǀ, lợi ǃ, bên ǁ, ngạc cứng ǂ và âm mút môi hiếm ʘ. Mỗi âm mút có thể kết hợp với nhiều đặc trưng đi kèm. Khoảng 2.500 người nói ở vùng biên giới Botswana–Namibia, thuộc ngữ hệ Tuu.
Nơi được sử dụng
87 từ cốt lõi trong tiếng Taa
Nguồn
- Traill (1985) Phonetic and Phonological Studies of !XÓÕ Bushman. Helmut Buske Verlag.
- Traill (1994) A !Xóõ Dictionary. Rüdiger Köppe Verlag.
- Glottolog: Taa (taaa1242)
- Ethnologue: nmn
So sánh từ vựng
So sánh trong cùng họ: ngữ hệ Tuu (trước gọi là Khoisan Nam)
| Nghĩa | Tiếng Taa | Tiếng Damin | Tiếng Yangkaal | Tiếng Korana | Tiếng Phrygia | Tiếng Umbria | Ngôn ngữ Nhật-Hàn nguyên thủy |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | ǃqhàa /ǃqʰaː/ | n!2u /ŋ͡ǃŋ͡ǃu/ | nguku /ŋuku/ | ǁammi /ǁamːi/ | bedu /ˈbedu/ | utur /ˈutur/ | — /—/ |
| Lửa | ǀʼàã /ǀʼãː/ | — /—/ | ngida /ŋida/ | ǀʼaeb /ǀʔaeb/ | — /—/ | pir /pir/ | — /—/ |
| Mặt trời | ǁʼân /ǁʼã/ | — /—/ | warrku /waɾku/ | sores /sores/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Mặt trăng | ǃqhàn /ǃqʰã/ | — /—/ | waldarra /waldaɾa/ | ǁxãb /ǁxãb/ | masê /maˈseː/ | — /—/ | — /—/ |
| Sao | ǃqʰái /ǃqʰái/ | — /—/ | miburlda thungalda /mibuɭda t̪uŋalda/ | ǀʼamirob /ǀʔamirob/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Đêm | ǃnoe /ǃnoe/ | — /—/ | ngimi /ŋimi/ | thũxub /tʰũxub/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Mưa | ǃkxʼôe /ǃkxʼoe/ | — | — | tūs /tuːs/ | — | — | — |
| Gió | ǂqhùe /ǂqʰue/ | — | — | ǂʼoab /ǂʔoab/ | — | — | — |
| Đất | ǂkxʼûm /ǂkxʼum/ | — | — | ǃhūb /ǃʰuːb/ | — | — | — |
| Mẹ | qáe /qae/ | — /—/ | ngamathu /ŋamat̪u/ | ĩs /ĩs/ | mater /ˈmater/ | matrer /ˈmatrer/ | *əma /əma/ |
| Cha | a̰a /a̰a/ | — /—/ | kanthathu /kant̪at̪u/ | abob /abob/ | atas /aˈtas/ | patre /ˈpatre/ | *əpa /əpa/ |
| Tôi | ń /ŋ̩/ | n!aa /ŋ͡ǃaː/ | ngada /ŋada/ | tita /tita/ | az /az/ | — /—/ | — /—/ |
| Bạn | a /aː/ | n!uu /ŋ͡ǃuː/ | nyingka /ɲiŋka/ | sats /sats/ | — /—/ | tu /tuː/ | — /—/ |
| Chúng ta | īh /iː/ | n!aa /ŋ͡ǃaː/ | ngakulda / ngalda /ŋakulda / ŋalda/ | sada / sida /sada / sida/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Tên | ǀqʼûle /ǀʛûle/ | — /—/ | nida /nida/ | ǀkxʼonna /ǀkxʼonːa/ | onoman /ˈonoman/ | nome /ˈnome/ | — /—/ |
| Người | tâa /taː/ | ngaajpu /ŋaːt̠ʲpu/ | — | khoeb /kʰoeb/ | — | — | — |
| Đầu | ǀnàn /ǀnã/ | nguu /ŋuː/ | — | mũǃʼãb /mũǃʔãb/ | — | — | — |
| Mắt | ǃʼûĩ /ǃʼũĩ/ | k'uu /kʼuː/ | miburlda /mibuɭda/ | mũb /mũb/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Miệng | ǂûe /ǂue/ | — | — | kxʼamma /kxʼamːa/ | — | — | — |
| Răng | ǃxu /ǃχu/ | — /—/ | damanda /damanda/ | ǁũb /ǁũb/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Lưỡi | ǃnani /ǃnani/ | — /—/ | jalngantha /ɟalŋant̪a/ | tamma /tamːa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Tay | ǀkxʼàa /ǀkxʼaː/ | — /—/ | — /—/ | ǃʼommi /ǃʔomːi/ | zeira /ˈzeːra/ | manuv-e /maˈnuwe/ | — /—/ |
| Bàn chân | ǂnùũ /ǂnũũ/ | nguuwii /ŋuːwiː/ | — | ǂaib /ǂʔaib/ | petes /ˈpetes/ | persi /ˈpersi/ | — |
| Tim | ǀqʼàn /ǀqʼã/ | — /—/ | — /—/ | ǂaob /ǂaob/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Xương | ǂàã /ǂãã/ | — /—/ | julda /ɟulda/ | ǂxōb /ǂxoːb/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Máu | ǃxãu /ǃχãũ/ | — /—/ | kandu /kandu/ | ǀʼaob /ǀʔaob/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Yêu | — /—/ | — /—/ | — /—/ | ǀnām /ǀnaːm/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Cây | ʼʘnàje /ʔʘnaje/ | wiijpu /wiːt̠ʲpu/ | — /—/ | hais /hais/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Chó | ǂqhài /ǂqʰai/ | nh!2u /ŋ͡ǀŋ͡ǀu/ | — /—/ | arib /arib/ | kan /kan/ | — /—/ | — /—/ |
| Mèo | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Cá | ǀqhaa /ǀqʰaa/ | l*i /ɬʔi/ | yakuri /jakuɾi/ | ǁʼaub /ǁʔaub/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Trứng | ᶢǂúã /ᶢǂũã/ | — | — | — | — | — | — |
| Nhà | — /—/ | — /—/ | — /—/ | kxʼommi /kxʼomːi/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Sữa | gǂqhèẽ /ɡǂqʰeẽ/ | — | — | bīb /biːb/ | — | — | — |
| Ăn | ʼâã /ʔãː/ | — /—/ | — /—/ | ǂʼũ /ǂʔũ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Uống | kxʼāhã /kxʼaːhã/ | — /—/ | — /—/ | kxʼā /kxʼaː/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Ngủ | ʘân /ʘã/ | — | — | ǁʼom /ǁʔom/ | — | — | — |
| Một | ǂʼûã /ǂʼũã/ | thuuku /t̻uːku/ | — /—/ | ǀui /ǀui/ | — /—/ | unu /ˈunu/ | — /—/ |
| Hai | ǂnûm /ǂûm/ | kurrijpi /kuɾit̠ʲpi/ | kiyarrngka /kijaɾŋka/ | ǀam /ǀam/ | — /—/ | dur /dur/ | — /—/ |
| Ba | ǁaeˀe /ǁaeʔe/ | — /—/ | — /—/ | ǃnona /ǃnona/ | — /—/ | trif /trif/ | — /—/ |
| Xin chào | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Cảm ơn | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Tốt | — /—/ | — /—/ | — /—/ | ǃãi /ǃãi/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Đỏ | ǀàa /ǀàa/ | — /—/ | kandukandu /kandukandu/ | ǀkxʼaba /ǀkxʼaba/ | — /—/ | rofa /ˈrofa/ | — /—/ |
| Xanh lá | ᶢǀa̤ʕi /ᶢǀa̤ʕi/ | — | — | ǃkxʼam /ǃkxʼam/ | — | — | — |
| Xanh lam | ᶢǀa̤ʕi /ᶢǀa̤ʕi/ | — | — | ǃnoa /ǃnoa/ | — | — | — |
Mở bản đồ tương tác: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.
Thực hiện bởi Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Trang chủ LangMap