Trumai
Tiếng Trumai
Ngôn ngữ cô lập (Trumai)
Tiếng Trumai là một ngôn ngữ biệt lập ở vùng thượng Xingu, bang Mato Grosso, Brasil, chỉ còn rất ít người nói. Từ lâu nó là một phần của mạng lưới văn hóa đa ngôn ngữ, đa sắc tộc vùng thượng Xingu.
Nơi được sử dụng
87 từ cốt lõi trong tiếng Trumai
Nguồn
- UT Austin Hunter-Gatherer Language Database #382
- Glottolog trum1247; ISO 639-3 tpy
So sánh từ vựng
So sánh trong cùng họ: Ngôn ngữ cô lập (Trumai)
| Nghĩa | Tiếng Trumai | Tiếng Makushi | Tiếng Baniwa | Tiếng Pilagá | Tiếng Yanomami | Tiếng Mocoví | Tiếng Karajá |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | misu /misu/ | tuna /tuna/ | óoni /óoni/ | noʁop /noʁop/ | maũ ũ /maũ ũ/ | waʁajaq /waʁajaq/ | be /be/ |
| Lửa | so /so/ | apóó /apóó/ | ttídzee /t̪ídzee/ | doleʔ /doleʔ/ | koa wakə /koa wakə/ | norek /norek/ | heɔtɨ /heɔtɨ/ |
| Mặt trời | atetla /atetla/ | wéi /wéi/ | kámoi /kámoi/ | kʔatena /kʔatena/ | motʰoka /motʰoka/ | raʔaasa /raʔaasa/ | tʃuu /tʃuu/ |
| Mặt trăng | atetlpak /atetlpak/ | kapói /kapói/ | kéeri /kéeɻi/ | ʔawoʁoik /ʔawoʁoik/ | peɾipo /peɾipo/ | ʃiraigo /ʃiraiɡo/ | ahãdu /ahãdu/ |
| Sao | asih /asih/ | sírikɨ́ /sírikɨ́/ | hiwírhi /hiwíɻhi/ | waqtʃiɲi /waqtʃiɲi/ | ʃitikaɾi /ʃitikaɾi/ | waqahɲi /waqahɲi/ | taina /taina/ |
| Đêm | ʃanixnis /ʃanixnis/ | ewaron /ewaron/ | déepi /déepi/ | piʔjaq /piʔjaq/ | titi ha /titi ha/ | pe /pe/ | ruu /ruu/ |
| Mưa | kʔawixu /kʔawixu/ | konoʔ /konoʔ/ | íidza /íidza/ | wetep /wetep/ | maː /maː/ | jaʁat /jaʁat/ | biu /biu/ |
| Tuyết | — /—/ | — /—/ | — /—/ | loɲi /loɲi/ | — /—/ | loɲi /loɲi/ | — /—/ |
| Gió | sut /sut/ | aʔsitun /aʔsitun/ | káwaaɺe /káwaaɺe/ | lajat /lajat/ | watoɾi /watoɾi/ | nonot /nonot/ | ɨhɨ /ɨhɨ/ |
| Đất | tenexne /tenexne/ | non /non/ | híipai /híipai/ | ʔalewa /ʔalewa/ | maʃitʰa /maʃitʰa/ | ʔlawa /ʔlawa/ | — /—/ |
| Đá | itak /itak/ | tɨʔ /tɨʔ/ | hiipada /hiipada/ | qaʔ /qaʔ/ | maa ma /maa ma/ | qaʔ /qaʔ/ | mɨna /mɨna/ |
| Mẹ | atle /atle/ | maʔmá /maʔmá/ | hádoa /hádoa/ | latʔe /latʔe/ | najə /najə/ | lateʔe /lateʔe/ | adi /adi/ |
| Cha | ao /ao/ | paʔpá /paʔpá/ | hániɻi /hániɻi/ | letʔa /letʔa/ | hajə /hajə/ | letaʔa /letaʔa/ | təbɨ /təbɨ/ |
| Con gái | atadi /atadi/ | yensi /jensi/ | — | lekʔoqte /lekʔoqte/ | — | lʲaale /lʲaale/ | deei /deːi/ |
| Tôi | ha /ha/ | urɨ /urɨ/ | nhóa /nhóa/ | hajim /hajim/ | ja /ja/ | ajim /ajim/ | dʒiarɨ̃ /dʒiarɨ̃/ |
| Bạn | hi /hi/ | ámɨrɨ́ /ámɨrɨ́/ | phía /pʰía/ | ʔam /ʔam/ | wa /wa/ | qamiʔ /qamiʔ/ | kai /kai/ |
| Chúng ta | ka wan / ha wan /ka wan / ha wan/ | uurɨʔnɨkon / anna /uurɨʔnɨkon / anna/ | wha /wha/ | qoʔmi /qoʔmi/ | pəmakə /pəmakə/ | qomiʔ /qomiʔ/ | dʒiarɨ̃ boho /dʒiarɨ̃ boho/ |
| Tên | taak /taak/ | yeseʔ /jeseʔ/ | iipítana /iipítana/ | lenaʁat /lenaʁat/ | wãhã /wãhã/ | leenaʁat /leenaʁat/ | ni /ni/ |
| Người | iau /iau/ | pemonkon /pemoŋkoŋ/ | newíki /newíki/ | sijaʁawa /sijaʁawa/ | jãnõmãmɨ /jãnõmãmɨ/ | qom leʔek /qom leʔek/ | inɨ /inɨ/ |
| Đầu | kut /kut/ | puʔpai /puʔpai/ | hiwída /hiwída/ | laqaik /laqaik/ | he /he/ | lqahik /lqahik/ | rati /rati/ |
| Mắt | xon /xon/ | énu /énu/ | thi /thi/ | lʔaite /lʔaite/ | mamo /mamo/ | nqote /nqote/ | rue /rue/ |
| Tai | faptɨ /faptɨ/ | pana /pana/ | héeni /héeni/ | leketela /leketela/ | jɨmɨkakɨ /jɨmɨkakɨ/ | lkeʔla /lkeʔla/ | nohõti /nohõti/ |
| Mũi | laʃa /laʃa/ | yeuna /jeuna/ | hitáko /hitáko/ | limik /limik/ | hu /hu/ | limik /limik/ | deiãsɨ̃ /deiãsɨ̃/ |
| Miệng | xop /xop/ | mutá /mutá/ | nóma /nóma/ | nedegaʁat /nedeɡaʁat/ | kahikɨ /kahikɨ/ | lap /lap/ | irɨ /irɨ/ |
| Răng | iʃa /iʃa/ | yé /jé/ | eétsha /eétʃa/ | lodaite /lodaite/ | nakɨ /nakɨ/ | lowe /lowe/ | dʒuu /dʒuu/ |
| Lưỡi | ano /ano/ | nu /nu/ | eenéne /eenéne/ | latʃaʁat /latʃaʁat/ | aka /aka/ | loʔlegaʁanaʁat /loʔleɡaʁanaʁat/ | dɔrɔtɔ /dɔrɔtɔ/ |
| Tay | kat /kat/ | míá /míá/ | káapi /káapi/ | lowaq /lowaq/ | imɨkɨ /imɨkɨ/ | lqaiʔlaʁat /lqaiʔlaʁat/ | debɔ /debɔ/ |
| Bàn chân | pitsʔ /pitsʔ/ | puu /puu/ | híipa /híipa/ | lapiaʔ /lapiaʔ/ | mamikɨ /mamikɨ/ | lapiaʔ /lapiaʔ/ | wa /wa/ |
| Tim | hotʔaput /hotʔaput/ | yewan /jewan/ | kaale /kaaɺe/ | likidiaqte /likidiaqte/ | koko pata /koko pata/ | leʔtaʁanata /leʔtaʁanata/ | telesõ /telesõ/ |
| Xương | daʃ /daʃ/ | yeʔpɨ /jeʔpɨ/ | áapi /áapi/ | pʔinek /pʔinek/ | ũ /ũ/ | piʔnek /piʔnek/ | ti /ti/ |
| Máu | du /du/ | mɨ́ŋ /mɨ́ŋ/ | iiránaa /iiɻánaa/ | letawoʔ /letawoʔ/ | ĩjə̃ĩjə̃pə /ĩjə̃ĩjə̃pə/ | lewoʔ /lewoʔ/ | hãləbu /hãləbu/ |
| Phân | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | ʃi /ʃi/ | — /—/ | — /—/ |
| Yêu | puʔdits /puʔdits/ | saʔnama /saʔnama/ | — /—/ | noqpita /noqpita/ | — /—/ | iʔʁoren /iʔʁoren/ | luu /luu/ |
| Cây | dei /dei/ | yéi /jéi/ | háiko /háiko/ | ʔepaq /ʔepaq/ | hii hi /hii hi/ | qoʔpaq /qoʔpaq/ | ɔwɔru /ɔwɔru/ |
| Chó | kasoro /kasoro/ | areimaraaká /areimaraaká/ | tsíino /tsíino/ | pioq /pioq/ | tʰãɾi /tʰãɾi/ | pioq /pioq/ | idʒɔrɔsa /idʒɔrɔsa/ |
| Mèo | — /—/ | pisana /pisana/ | pitsána /pitsána/ | mitʃa /mitʃa/ | mɨʃɨ /mɨʃɨ/ | regaatolek /reɡaatolek/ | hãloeni /hãloeni/ |
| Cá | kaʔte /kaʔte/ | moróʔ /moróʔ/ | kóphe /kúpʰe/ | nijaq /nijaq/ | juɾi /juɾi/ | nalʲin /nalʲin/ | ətora /ətora/ |
| Chim | uraʔi /uraʔi/ | toron /toron/ | áadaro /áadaɻo/ | majoʔ /majoʔ/ | seimɨ /seimɨ/ | ajo /ajo/ | nawii /nawii/ |
| Bướm | tumu tumu /tumu tumu/ | peppeʔ /pepːeʔ/ | makálo /makálo/ | petooloʁol /peˈtoːloʁol/ | uwãuwãmɨ /uwãuwãmɨ/ | paare /ˈpaːre/ | otʃiʃa /otʃiʃa/ |
| Trứng | taf /taf/ | pomói /pomói/ | éewhe /éewhe/ | lekʔoweʔ /lekʔoweʔ/ | natʰe /natʰe/ | lkoʔweʔ /lkoʔweʔ/ | si /si/ |
| Nhà | dat /dat/ | wɨttɨ /wɨttɨ/ | pántti /pánt̪i/ | ʔemek /ʔemek/ | ʃapono /ʃapono/ | ʔimek /ʔimek/ | heto /heto/ |
| Mật ong | aus tsʔa /aus tsʔa/ | wan /wan/ | doni /doni/ | maʔage liʔi /maʔaɡe liʔi/ | puu /puu/ | rapik liʔi /rapik liʔi/ | bədi /bədi/ |
| Muối | iakɨr /iakɨr/ | pan /pan/ | íiwi /íiwi/ | qaaʔnowa /qaaʔnowa/ | saju /saju/ | ʔwe /ʔwe/ | dʒɨra /dʒɨra/ |
| Gạo | arosa /arosa/ | arosi /arosi/ | — | — | atoɾoso /atoɾoso/ | — | maiʃəmo /maiʃəmo/ |
| Ăn | ma /ma/ | entamoʔka /entamoʔka/ | íiñha /íiɲha/ | dekeʔe /dekeʔe/ | ijaɨ /ijaɨ/ | keʔe /keʔe/ | roʃi /roʃi/ |
| Uống | sone /sone/ | enɨrɨ /enɨrɨ/ | íira /íiɻa/ | nijom /nijom/ | koaɨ /koaɨ/ | neʔet /neʔet/ | õ /õ/ |
| Ngủ | iotl /iotl/ | wetun /wetun/ | ímaa /ímaa/ | dʔotʃi /dʔotʃi/ | miõ /miõ/ | laq /laq/ | õrõ /õrõ/ |
| Một | mihin /mihin/ | tiwíŋ /tiwíŋ/ | aapa /aapa/ | ʔoonolek /ʔoonolek/ | tahiapɨ /tahiapɨ/ | ʔona /ʔona/ | sohodʒi /sohodʒi/ |
| Hai | uuʃ /uuʃ/ | sáákɨné /sáákɨné/ | dzáma /dzáma/ | doosolqa /doosolqa/ | hoɾohopɨ /hoɾohopɨ/ | doosolqaiʔ /doosolqaiʔ/ | inatʃi /inatʃi/ |
| Ba | uʃtaxme /uʃtaxme/ | séúruné /séúruné/ | madali /madali/ | treesolqa /treesolqa/ | jãmi /jãmi/ | treesolqaiʔ /treesolqaiʔ/ | inataõ /inataõ/ |
| Năm | nekatkelan /nekatkelan/ | miaʔtaikin /miaʔtaikin/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | ʃiinkolqaiʔ /ʃiinkolqaiʔ/ | iruɨre /iruɨre/ |
| Xin chào | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Cảm ơn | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Tốt | deta /deta/ | morɨ /morɨ/ | mátsia /mátsia/ | nʔoota /nʔoota/ | totihitawə /totihitawə/ | noʔwen /noʔwen/ | awi /awi/ |
| Mới | xodae /xodae/ | amenan /amenan/ | éemi /éemi/ | dalaʁaik /dalaʁaik/ | tute /tute/ | dalaʁaik /dalaʁaik/ | itɨ̃mɨra /itɨ̃mɨra/ |
| Đỏ | tsiomat /tsiomat/ | suyú /sujú/ | íirai /íiɻai/ | toomaʁadaik /toomaʁadaik/ | wakə /wakə/ | tok /tok/ | isɔ /isɔ/ |
| Trắng | tsitore /tsitore/ | áímutun /áímutun/ | háale /háaɺe/ | japagaq /japaɡaq/ | au /au/ | jalagaq /jalaɡaq/ | ura /ura/ |
| Đen | tsidat /tsidat/ | arikkɨtun /arikːɨtun/ | íitta /íit̪a/ | leedaʁaik /leedaʁaik/ | iʃi /iʃi/ | naweʔ /naweʔ/ | iləbɨ /iləbɨ/ |
| Xanh lam | tsiauu /tsiauu/ | rora /rora/ | — | malaʁadaik /malaʁadaik/ | — | ikolaq /ikolaq/ | tyre /tɨ̃re/ |
| Chim cu cu | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Gâu gâu | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Máy tính | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Sushi | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Trà | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Đường | aroxoroxok /aroxoroxok/ | — | — | ʔasooka /ʔasooka/ | — | soka /soka/ | — |
| Cam | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Dopamine | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Dấu @ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
Trang 1/9
Mở bản đồ tương tác: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.
Thực hiện bởi Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Trang chủ LangMap