Lwoo
الأشولية
نيلية-صحراوية (سودانية شرقية, النيلية, نيلية غربية, الجنوبية لو)
الأكولي (Acoli) لغة لوو جنوبية من الفرع النيلي الغربي لعائلة اللغات النيلية الصحراوية. يتحدث بها نحو 1.5 مليون شخص، معظمهم من شعب الأكولي في منطقة أكوليلاند شمالي أوغندا والمناطق المجاورة في جنوب السودان. تُكتب بالأبجدية اللاتينية، وترتبط ارتباطاً وثيقاً بلغات لانغو وألور ودولوو، وهي لغة نغمية.
أين تُستخدم؟
87 كلمة أساسية في الأشولية
المصادر
- Acoli Bible Revision (ABR), Bible Society of Uganda, bible.com version 4851; Acholi Bible 1985, bible.com version 559
مقارنة الكلمات
بالمقارنة مع لغات ذات صلة: نيلية-صحراوية (سودانية شرقية, النيلية, نيلية غربية, الجنوبية لو)
| المعنى | الأشولية | اللانغو | الدهولوية | الأنواك | النويرية | الدنكاوية | الأتيسو |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ماء | pii /piː/ | pii /piː/ | pi /pi/ | pii /piː/ | pi /pi/ | piu /piu/ | akipi /akipi/ |
| نار | mac /matʃ/ | mac /matʃ/ | mach /matʃ/ | mac /matʃ/ | mäc /mɛtʃ/ | mac /matʃ/ | akim /akim/ |
| شمس | ceng /tʃɛŋ/ | ceŋ /tʃɛŋ/ | chiengʼ /tʃiɛŋ/ | ceeŋ /tʃeːŋ/ | caŋ /tʃaŋ/ | akɔ̈l /akɔl/ | akolong /akoloŋ/ |
| قمر | dwe /dwe/ | dwe /dwe/ | dwe /dwe/ | dwee /dweː/ | pay /paj/ | pɛɛi /pɛːi/ | elap /elap/ |
| نجم | lakalatwe /lakalatwɛ/ | lakalatwe /lakalatwɛ/ | sulwe /sulwɛ/ | cero /tʃero/ | räl /ral/ | kuel /kwɛl/ | akanyeret /akaɲeret/ |
| ليل | dyewor /dʲɛwor/ | owuor /owuor/ | otieno /otiɛno/ | wɛr /wɛr/ | wɛr /wɛr/ | wakɔu /wakɔu/ | akware /akʷare/ |
| مطر | kot /kot/ | kot /kot/ | koth /kɔθ/ | — | nhiaal /n̪iaːl/ | deng /deŋ/ | akiru /akiru/ |
| ريح | yamo /jamo/ | yamo /jamo/ | yamo /jamo/ | yamo /jamo/ | jiom /dʒiom/ | yom /jom/ | ekwam /ekʷam/ |
| تراب | ngom /ŋɔm/ | ngom /ŋom/ | lowo /loːwo/ | — | piny /piɲ/ | piny /pinʲ/ | alup /alup/ |
| حجر | kidi /kidi/ | gweŋ /ɡweŋ/ | kidi /ˈkidi/ | kidi /kidi/ | päm /pam/ | kuur /kuːr/ | amoru /amoru/ |
| جبل | got /ɡot/ | kidi /kidi/ | got /ɡɔt/ | — | — | gɔ̈ɔ̈t /ɡɔːt/ | emoru /emoru/ |
| بحر | nam /nam/ | nam /nam/ | nam /nam/ | — | bar /bar/ | — | angolol /aŋolol/ |
| أم | mego /meɡo/ | mego /meɡo/ | mama /mama/ | min /min/ | maar /maːr/ | man /man/ | toto /toto/ |
| أب | baba /baba/ | papo /papo/ | baba /baba/ | waad /waːd/ | gwaar /ɡwaːr/ | wun /wun/ | papa /papa/ |
| بنت | nya /ɲa/ | nya /ɲa/ | nyar /ɲar/ | — | nya /ɲa/ | nyan /ɲan/ | akoku /akoku/ |
| أنا | an /an/ | an /an/ | an /an/ | än /an/ | ɣän /ɣan/ | ɣɛn /ɣɛn/ | eong /eoŋ/ |
| أنت | in /in/ | yin /jin/ | in /in/ | in /in/ | jin /jin/ | yïn /jin/ | ijo /iɟo/ |
| نحن | wan /wan/ | wan /wan/ | wan /wan/ | wän /wan/ | kɔn /kɔn/ | ɣok /ɣɔk/ | siong /sioŋ/ |
| اسم | nying /ɲiŋ/ | nying /ɲiŋ/ | nying /ɲiŋ/ | nyiŋ /ɲiŋ/ | ciot /tɕɔːt/ | rin /rin/ | ekiror /ekiror/ |
| شخص | dano /dano/ | dano /dano/ | dhano /ðano/ | — | raan /raːn/ | raan /raːn/ | etunganan /etuŋanan/ |
| رأس | wic /witʃ/ | wic /witʃ/ | wich /witʃ/ | wic /witʃ/ | wic /witʃ/ | nhom /n̪om/ | akou /akou/ |
| عين | wang /waŋ/ | waŋ /waŋ/ | wangʼ /waŋ/ | waang /waːŋ/ | waŋ /waŋ/ | nyin /ɲin/ | akongu /akoŋu/ |
| أذن | it /it/ | it /it/ | it /it/ | yith /jiθ/ | jith /dʒiθ/ | yith /jic/ | akit /akit/ |
| أنف | um /um/ | um /um/ | um /um/ | wum /wum/ | wum /wum/ | wum /wum/ | ekume /ekume/ |
| فم | dog /doɡ/ | dog /doɡ/ | dhok /ðok/ | — | thok /t̪ɔk/ | thok /t̪ɔk/ | akituk /akituk/ |
| سن | lak /lak/ | lak /lak/ | lak /lak/ | leo /leo/ | lei /lei/ | lec /letʃ/ | ekialai /ekialai/ |
| لسان | leb /lɛb/ | leb /lɛb/ | lep /lɛp/ | lɛph /lɛpʰ/ | lɛp /lɛpʰ/ | liep /liep/ | angajep /aŋaɟep/ |
| يد | cing /tʃiŋ/ | cing /tʃiŋ/ | lwedo /lwɛdo/ | cing /tʃiŋ/ | tet /tet/ | cin /tʃin/ | akan /akan/ |
| قدم | tyen /tʲɛn/ | tyen /tjɛn/ | tielo /tiɛlo/ | tielo /tielo/ | cio̱o̱k /tɕɔːk/ | cök /tʃɔk/ | akeju /akeɟu/ |
| قلب | cwiny /tʃwiɲ/ | cwiny /tʃwiɲ/ | chuny /tʃuɲ/ | cuny /tʃuɲ/ | lëŋ /lɛŋ/ | piöu /piɔu/ | etau /etau/ |
| عظم | cogo /tʃoɡo/ | cogo /tʃoɡo/ | chogo /tʃoɡo/ | cou /tʃou/ | cɔɣ /tʃɔɣ/ | yuɔɔm /juɔːm/ | akoyit /akojit/ |
| دم | remo /rɛmo/ | rem /rɛm/ | remo /rɛmo/ | remoʼ /rɛmoʔ/ | riɛm /riɛm/ | riɛm /riɛm/ | awokot /awokot/ |
| كاكا | cet /tʃɛt/ | cet /tʃɛt/ | chieth /tʃiɛθ/ | — | — | ciɛ̈th /tʃiɛt̪/ | acin /atʃin/ |
| حب | mar /mar/ | amara /amara/ | hera /hera/ | mar /mar/ | nhok /nok/ | nhiär /n̪iar/ | akimina /akimina/ |
| شجرة | yat /jat/ | yat /jat/ | yath /jaθ/ | yat /jat/ | jïath /dʒiat̪/ | tim /tim/ | ekitoi /ekitoi/ |
| كلب | gwok /ɡʷok/ | gwok /ɡwok/ | guok /ɡuok/ | guok /ɡuok/ | jiek /dʒiek/ | jɔ̈ŋ /dʒɔŋ/ | ekingok /ekiŋok/ |
| قطة | ngabu /ŋabu/ | mbweko /mbweko/ | paka /paka/ | nyamur /ɲamur/ | gec /ɡetʃ/ | gec /ɡetʃ/ | ekapa /ekapa/ |
| سمكة | rec /rɛtʃ/ | rec /rɛtʃ/ | rech /rɛtʃ/ | reo /reoʔ/ | rec /rɛtʃ/ | rec /rɛtʃ/ | ekoleit /ekoleit/ |
| طائر | winyo /wiɲo/ | winyo /wiɲo/ | winyo /wiɲo/ | — | dit /dit/ | diɛt /diɛt/ | akweny /akʷeɲ/ |
| فراشة | lapwopwo /lapwopwo/ | kapwopwo /kapwopwo/ | oguyo /oɡujo/ | — | del kwoth /dɛl kwɔt̪/ | dap /dap/ | apelipelet /apelipelet/ |
| بيضة | tong /toŋ/ | toŋ /toŋ/ | tongʼ /toŋ/ | tøŋ gwienø /tøŋ ɡwienø/ | tuoŋ /tuɔŋ/ | tuɔŋ /tuɔŋ/ | abeet /abeet/ |
| حصان | aguragura /aɡuraɡura/ | aguragura /aɡuraɡura/ | faras /faras/ | okweeny /okweːɲ/ | jio̱k tuɔ̱ruɔ̱k /dʒiɔk tuɔruɔk/ | mathiaŋ /mat̪iaŋ/ | ebalasit /ebalasit/ |
| بيت | ot /ot/ | ot /ot/ | ot /ot/ | ot /ot/ | dööl /dɔːl/ | ɣöt /ɣɔt/ | etogo /etoɡo/ |
| حليب | cak /tʃak/ | cak /tʃak/ | chak /tʃak/ | caak /tʃaːk/ | cak /tʃak/ | ca /tʃa/ | akile /akile/ |
| عسل | kic /kitʃ/ | moo kic /moː kitʃ/ | mor kich /mor kitʃ/ | maar kïc /maːr kitʃ/ | tuaar /tuaːr/ | kiɛ̈c /kiɛtʃ/ | asik /asik/ |
| ملح | kado /kado/ | kado /kado/ | chumbi /tʃumbi/ | — | milɛ /milɛ/ | awai /awai/ | abalang /abalaŋ/ |
| نبيذ | bwino /bwino/ | koŋo /koŋo/ | divai /divai/ | køøŋ nyïïomøki /køːŋ ɲiːomøki/ | kɔaŋ /kɔaŋ/ | mɔ̈u /mɔu/ | ebino /ebino/ |
| أرز | ruc /rutʃ/ | — | ochele /otʃele/ | — | — | — | emuceeri /emutʃeeri/ |
| حديد | nyonyo /ɲoɲo/ | nyonyo /ɲoɲo/ | nyinyo /ˈɲiɲo/ | — | yiëëth /jiɛːt̪/ | weeth /weːt̪/ | asowat /asowat/ |
| عجلة | lawala /lawala/ | okot /okot/ | nyange /ɲaŋe/ | — | wil /wil/ | köl /kɔl/ | ekokoro /ekokoro/ |
| حرير | aridi /aridi/ | — | las /las/ | — | — | — | aliri /aliri/ |
| كتاب | buk /buk/ | buk /buk/ | buk /buk/ | — | bok /bɔk/ | athör /at̪ɔr/ | ekitabo /ekitabo/ |
| أكل | cam /tʃam/ | camo /tʃamo/ | chiemo /tʃiemo/ | cam /tʃam/ | cam /tʃam/ | cam /tʃam/ | akinyam /akiɲam/ |
| شرب | mat /mat/ | matho /matʰo/ | madho /maðo/ | maath /maːt̪/ | math /mat̪/ | dek /dek/ | akimat /akimat/ |
| نام | nino /nino/ | nino /nino/ | nindo /nindo/ | nin /nin/ | nin /nin/ | nin /niːn/ | ajo /aɟo/ |
| واحد | acel /atʃɛl/ | acel /atʃɛl/ | achiel /atʃiɛl/ | acel /atʃel/ | kɛl /kɛl/ | tök /tɔk/ | ediopet /ediopet/ |
| اثنان | aryo /arjo/ | aryo /arjo/ | ariyo /arijo/ | aryew /arjɛw/ | rew /rɛw/ | rou /rou/ | iarei /iarei/ |
| ثلاثة | adek /adek/ | adek /adek/ | adek /adek/ | adak /adʌk/ | diɔ̱k /dijɔk/ | diak /diak/ | iuni /iuni/ |
| أربعة | angwen /aŋwɛn/ | angwen /aŋwɛn/ | angʼwen /aŋwɛn/ | angween /aŋweːn/ | ŋuan /ŋwan/ | ŋuan /ŋuan/ | iwongon /iwoŋon/ |
| خمسة | abic /abitʃ/ | abic /aˈbitʃ/ | abich /abitʃ/ | abic /abitʃ/ | dhieec /ɟiec/ | dhiëc /ɟiɛc/ | ikany /ikaɲ/ |
| مئة | miya /mija/ | mia /miə/ | mia /mia/ | dipa /dipa/ | kuɔ̱r /kuɔr/ | buɔt /buɔt/ | akwatat /akʷatat/ |
| مرحبا | itye nining /itʲɛ niniŋ/ | itye nining /itje niniŋ/ | misawa /misawa/ | mali /mali/ | malɛ /malɛ/ | ke yïn /ke jin/ | yoga /joɡa/ |
| شكرا | apwoyo /apwojo/ | apwoyo /apwojo/ | erokamano /erokamano/ | apwoyo /apwojo/ | lɛrnyä /lɛrɲa/ | alanyiek /alaɲiek/ | eyalama /ejalama/ |
| جيد | ber /ber/ | ber /ber/ | maber /maber/ | ber /ber/ | gɔaa /ɡɔaː/ | piath /piat̪/ | ejok /eɟok/ |
| جديد | manyen /maɲɛn/ | anyen /aɲen/ | manyien /maɲien/ | nyään /ɲaːn/ | — | yam /jam/ | lokitetet /lokitetet/ |
| أحمر | makwar /makwar/ | makwar /makwar/ | makwar /makwar/ | kwaar /kwaːr/ | lual /lual/ | thith /tʰitʰ/ | lokarengan /lokareŋan/ |
| أبيض | tar /tar/ | tar /tar/ | rachar /ratʃar/ | tar /tar/ | bor /bor/ | ɣer /ɣer/ | akwang /akʷaŋ/ |
| أسود | macol /matʃol/ | acol /atʃol/ | ratengʼ /ratɛŋ/ | cøl /tʃøl/ | car /tʃar/ | col /tʃol/ | lokirionon /lokirionon/ |
| أخضر | atworo /atworo/ | — | — | — | tɔc /tɔtʃ/ | tɔ̈c /tɔtʃ/ | — |
| أزرق | mabulu /mabulu/ | bululu /bululu/ | rambulu /rambulu/ | — | yiel /jiel/ | — | lobululu /lobululu/ |
| حاسوب | kompiuta /kompiuta/ | kompiuta /kompiuta/ | kompyuta /kompjuta/ | — | — | makuɛ̈n /makuɛn/ | akompiuta /akompiuta/ |
| شاي | cai /tʃai/ | — | chai /tʃai/ | — | — | cai /tʃai/ | ecai /etʃai/ |
| قهوة | kawa /kawa/ | kawa /kawa/ | kahawa /kahawa/ | — | — | — | ekawa /ekawa/ |
| سكر | cukari /tʃukari/ | — | sukari /sukari/ | — | — | thukar | esukali /esukali/ |
| برتقال | mucungwa /mutʃuŋwa/ | — | machunga /matʃuŋɡa/ | — | — | bertukan /bertukan/ | — |
| 99 | pyere abongwen wiye abongwen /pjere aboŋwɛn wije aboŋwɛn/ | pyeraboŋwen wie aboŋwen /pjeraboŋwɛn wie aboŋwɛn/ | piero ochiko gochiko /piero otʃiko ɡotʃiko/ | — | jiɛn bäŋuan wi̱cdɛ bäŋuan /ɟiɛn bʌŋwan wicdɛ bʌŋwan/ | thiärdhoŋuan ku dhoŋuan /t̪iard̪oŋuan ku d̪oŋuan/ | akaisakany kaungon ka ikanykawongon /akaisakaɲ kauŋon ka ikaɲkawoŋon/ |
افتح الخريطة التفاعلية: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
جزء من LangMap — مشروع لتصور اللغات. هذا ملخص ثابت قابل للفهرسة؛ توفر الخرائط التفاعلية صوت النطق والمرشحات وعرض الكرة الأرضية.
من إعداد Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · الصفحة الرئيسية LangMap