Tu'un Sávi
الميشتيك الميتلاتونوكي
أوتو-مانغوية (مشتيكية)
لغة الميشتيك المِتلاتونوكية (الاسم الذاتي Tu'un Sávi، أي «كلام شعب المطر») هي إحدى أصناف الميشتيك في منطقة لا مونتانيا بشرق ولاية غيريرو في المكسيك، ويبلغ عدد متحدثيها نحو 25,000 متحدث. وهي تنتمي إلى المجموعة اللغوية الميشتيكية ضمن أسرة لغات الأوتومانغي، وتشترك في الأصل مع عشرات أصناف الميشتيك غير المتبادلة الفهم المنطوقة في أواكساكا وغيريرو وبويبلا. وكسائر لغات الميشتيك، فهي لغة نَبرية (ثلاث نبرات تمييزية) وتتميز بأسلوب الميشتيك الشعري المزدوج الأبيات المستخدم في الخطابة الطقسية. ويواجه متحدثو المِتلاتونوكية ضغطًا هجريًا شديدًا — إذ يعمل كثير منهم عمالًا زراعيين موسميين في شمال المكسيك وفي ولاية كاليفورنيا بالولايات المتحدة، حيث يشكّلون جالية أصلية مهجرية مهمة تنتظم تحت مظلة Frente Indígena de Organizaciones Binacionales (FIOB).
أين تُستخدم؟
87 كلمة أساسية في الميشتيك الميتلاتونوكي
chocolate
computadora
té
المصادر
مقارنة الكلمات
بالمقارنة مع لغات ذات صلة: أوتو-مانغوية (مشتيكية)
| المعنى | الميشتيك الميتلاتونوكي | الميشتيكية | الميشتيكية ميشتبيك | الويتشيتية | الزابوتيكية | التوهولابال | الناهواتل الغيريرية |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ماء | tiakuii /cakʷiː/ | ndute /ndute/ | chikuii /tʃīkʷíî/ | kicʔa /kitsʔa/ | nisa /nisa/ | jaʼ /haʔ/ | atl /atɬ/ |
| نار | ñuʼu /ɲuʔu/ | ñuʼu /ɲuʔu/ | ñuʼu /ɲṹʔũ̀/ | heːcʔa /heːtsʔa/ | gui /ɡi/ | kʼakʼ /kʼakʼ/ | tlitl /tɬitɬ/ |
| شمس | ñuʼù /ɲuʔù/ | nikandii /nikandiː/ | nikanchii /nìkàndʒīǐ/ | saːkhirʔa /saːkʰiɾʔa/ | gubidxa /ɡubidʒa/ | kʼakʼu /kʼakʼu/ | tonajli /tonahli/ |
| قمر | yoo /joː/ | yoo /joː/ | yoo /jóó/ | waːh /waːh/ | beeu /beːu/ | ixaw /iʃaw/ | metztli /metstɬi/ |
| نجم | kimi /kimi/ | kimi /kimi/ | chuun /tʃũ̀ũ̀/ | hiːkwirikʔa /hiːkʷiɾikʔa/ | béleguí /beleɡiʔ/ | kʼanal /kʼanal/ | sitlalin /siˈtɬalin/ |
| ليل | ñuu /ɲuː/ | chikuaa /tʃikʷaː/ | chikuaa /tʃikʷaː/ | ckhaːrʔa /tskʰaːɾʔa/ | gueela /ɡeːla/ | aʼkwal /aʔkʷal/ | yowalli /jowalːi/ |
| مطر | savi /saβi/ | savi /saβi/ | savi /sàví/ | — | nisaguié /nisaɡie/ | — | quiyahuitl /kijawitɬ/ |
| ثلج | nieve /njeβe/ | — | yuva /jùvá/ | hiraːʔa /hiɾaːʔa/ | nieve /njebe/ | sakal kʼinal /sakal kʼinal/ | nieve /ˈnjebe/ |
| ريح | tachi /tatʃi/ | tachi /tatʃi/ | tachi /tatʃi/ | niweʔeːrʔa /niweʔeːɾʔa/ | bi /bi/ | ikʼ /ʔikʼ/ | ajacatl /ahakatɬ/ |
| تراب | ñuʼu /ɲuʔu/ | ñuʼu /ɲuʔu/ | ñuʼú /ɲùʔú/ | — | yu /ju/ | luʼum /luʔum/ | tlajli /tɬahli/ |
| حجر | yuu /juu/ | yuu /juː/ | yuú /jùú/ | — | guie /ɡie/ | ton /ton/ | tetl /teːtɬ/ |
| جبل | iku /iku/ | yuku /juku/ | yukú /júkú/ | — | dani /dani/ | wits /wits/ | tepetl /ˈtepeːtɬ/ |
| بحر | tyañuʼu /caɲuʔu/ | nducha mar /ndutʃa mar/ | — | — | nisadoʼ /nisadoʔ/ | niwan paman jaʼ /niwan paman haʔ/ | mar /mar/ |
| أم | siʼi /siʔi/ | nana /nana/ | maa /māā/ | eciyeːh /etsijeːh/ | jñaa /xɲaː/ | nan /nan/ | nanan /nanan/ |
| أب | tatá /tatá/ | tatá /tatá/ | tata /táta/ | taːtah /taːtah/ | bixhoze /biʃoze/ | tat /tat/ | tatah /tatah/ |
| بنت | seʼe ñaʼa /seʔe ɲaʔa/ | seʼe siʼi /seʔe siʔi/ | — | — | xiñi dxaapa /ʃiɲi dʒaːpa/ | ʼixukil /ʔiʃukil/ | nochpoch /ˈnotʃpotʃ/ |
| أنا | yuʼu /juʔu/ | ruʼu /ɾuʔu/ | ruʼu /ɾuʔu/ | nacʔih /natsʔih/ | naa /naːʔ/ | keʼn /keʔn/ | nejua /neˈwa/ |
| أنت | yoʼo /joʔo/ | yoʼo /joʔo/ | yóʼó /jóʔó/ | nasʔih /nasʔih/ | liiʼ /liːʔ/ | weʼn /weʔn/ | tejua /teˈwa/ |
| نحن | yóʼó / yuʼu /jóʔó / juʔu/ | yóʼó / ruʼu /jóʔó / ɾuʔu/ | yóʼó / ruʼu /jóʔó / ɾuʔu/ | — /—/ | laanu / laadu /laːnu / laːdu/ | keʼntik / keʼntikon /keʔntik / keʔntikon/ | tejuamej /teˈwameh/ |
| اسم | sivi /siβi/ | sɨvɨ /sɨβɨ/ | sivi /siβi/ | hissaːrʔa /hissaːɾʔa/ | lá /la/ | bʼiʼil /ɓiʔil/ | tocaitl /toˈkaitɬ/ |
| شخص | yuvi /juβi/ | yivi /jiβi/ | nivi /niβi/ | ihaas /ihaas/ | binni /binːi/ | winkil /winkil/ | tlacatl /ˈtɬakatɬ/ |
| رأس | xini /ʃini/ | xini /ʃini/ | xini /ʃìní/ | — | ique /ike/ | ʼolom /ʔolom/ | tzontecomitl /tsonteˈkomitɬ/ |
| عين | nduchi /ndutʃi/ | nduchi /ndutʃi/ | ntuchinuu /ndùtʃínũ̀ṹ/ | kirikʔa /kiɾikʔa/ | lú /lú/ | satej /sateh/ | ixtololo /iʃtololo/ |
| أذن | soʼo /soʔo/ | soho /soho/ | soʼo /sòʔō/ | — | diaga /diaɡa/ | chikin /tʃikin/ | nacas /nakas/ |
| أنف | sitin /sitin/ | yuxijni /juʃihni/ | xichi /ʃìtʃì/ | — | xii /ʃiː/ | niʼ /niʔ/ | yacatl /jakatɬ/ |
| سن | nuʼu /nuʔu/ | nuʼu /nuʔu/ | nuʼun /nũ̀ʔṹ/ | aːkʔa /aːkʔa/ | laya /laja/ | ex /eʃ/ | tlan /tɬan/ |
| لسان | yaa /jaː/ | yaa /jaː/ | yaa /jàá/ | hacʼa /hatsʔa/ | ludxi /ludʒi/ | akʼ /akʼ/ | nenepil /nenepil/ |
| يد | ndaʼa /ndaʔa/ | ndaʼa /ndaʔa/ | ntaʼa /ndāʔá/ | iskʔa /iskʔa/ | na /naʔ/ | kʼabʼ /kʼaɓ/ | maitl /maitɬ/ |
| قدم | xaʼa /ʃaʔa/ | — | tsaʼa /tsaʔá/ | asʔa /asʔa/ | ñee /ɲeː/ | ok /ok/ | icxitl /ikʃitɬ/ |
| قلب | ini /ini/ | ini /ini/ | ini /ini/ | sikicʔa /sikitsʔa/ | ladxi /ladʒi/ | altzil /altsil/ | yojlotl /johlotɬ/ |
| عظم | iki /iki/ | yiki /jiki/ | kicheʼe /kītʃéʔé/ | kiːsʔa /kiːsʔa/ | dxita /dʒita/ | bakel /ɓakel/ | omitl /omitɬ/ |
| دم | nii /niː/ | niñi /nĩɲĩ/ | nii /nìí/ | waːckicʔa /waːtskitsʔa/ | rini /rini/ | chikʼel /tʃikʼel/ | yestli /jestɬi/ |
| حب | kunduu ini /kundúː iniʔ/ | kundáʼú ini /kundáʔú ini/ | kúu ini /kúu ini/ | — /—/ | ranaxhii /ɾanaʃiː/ | skʼana /skʼana/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ |
| شجرة | itun /itun/ | yutu /jutu/ | yutu /jút̪ù/ | tiyaːhkw /tijaːhkʷ/ | yaga /jaɡa/ | teʼ /teʔ/ | kojtli /kohtɬi/ |
| كلب | tina /tina/ | tina /tina/ | tina /tǐnà/ | kiciyeːh /kitsijeːh/ | biʼcuʼ /biʔkuʔ/ | tsʼiʼ /tsʼiʔ/ | itzcuintli /itskʷintɬi/ |
| قطة | vilu /βilu/ | vilú /βilú/ | vilu /vilu/ | — /—/ | mistuu /mistuː/ | mis /mis/ | miston /miston/ |
| سمكة | tyaka /caka/ | chaka /tʃaka/ | chaka /tʃàká/ | kaːcʔa /kaːtsʔa/ | benda /benda/ | chay /tʃaj/ | michin /mitʃin/ |
| طائر | saa /saa/ | saa /saː/ | saa /sàà/ | ichir /itsʰiɾ/ | maniʼ huiiniʼ /maniʔ wiːniʔ/ | yal chan /jal tʃan/ | tototl /ˈtototɬ/ |
| بيضة | ndivi /ndiβi/ | ndivi /ndiβi/ | ntivi /nt̪ìví/ | nikwiːkʔa /nikʷiːkʔa/ | dxita bere /dʒita bere/ | nolobʼ /noloɓ/ | totoltetl /totolˈtetɬ/ |
| دب | oso /oso/ | oso /oso/ | — | — | oso /oso/ | oso /oso/ | oso /ˈoso/ |
| حصان | kuayu /kʷaju/ | kuayu /kʷaju/ | kiti /kìt̪ǐ/ | — | maniʼ /maniʔ/ | kawu /kawu/ | caballo /kaˈbajo/ |
| بيت | veʼe /βeʔe/ | veʼe /βeʔe/ | veʼe /veʔe/ | akhaːrʔa /akʰaːɾʔa/ | lidxi /lidʒi/ | naj /nah/ | kajli /kahli/ |
| حليب | chichin /tʃitʃin/ | lechu /letʃu/ | xikui /ʃikʷi/ | — | leche /letʃe/ | lech /letʃ/ | leche /ˈletʃe/ |
| عسل | ñuñu /ɲuɲu/ | nduxi /nduʃi/ | ntuxi /ndǔʃì/ | — | dxiña yaga /dʒiɲa jaɡa/ | chab /tʃaɓ/ | necutli /neˈkutɬi/ |
| ملح | ñii /ɲiː/ | ñii /ɲiː/ | iín /ĩĩ́/ | — | zidi /zidi/ | atsʼam /atsʼam/ | istatl /istatɬ/ |
| نبيذ | vino /ˈbino/ | vino /βino/ | — | — | vinu /binu/ | yaalel tzʼusub /jaːlel tsʼusub/ | vino /ˈbino/ |
| شوكولاتة | chocolate | — | — | — | dxuladi /dʒuladi/ | tsʼanubʼal kakaw /tsʼanuɓal kakaw/ | chikolatl /tʃikoˈlatɬ/ |
| حديد | kaa /kaː/ | kaa /kaː/ | — | — | guiibaʼ /ɡiːbaʔ/ | takʼin /takʼin/ | tepostli /tepostɬi/ |
| عجلة | llanta /janta/ | — | — | — | rueeda /ɾweːda/ | rweda /rweda/ | — |
| كتاب | tutu /tutu/ | tutu /tutu/ | — | — | guiʼchi /ɡiʔtʃi/ | juʼun /huʔun/ | libro /ˈlibro/ |
| أكل | kuxi /kuʃi/ | kasi /kasi/ | katsi /kàtsí/ | kaʔac /kaʔats/ | ro /ɾo/ | waʼel /waʔel/ | tlakua /tɬakʷa/ |
| شرب | koʼo /koʔo/ | koʼo /koʔo/ | koʼo /kóʔo/ | kikʔa /kikʔa/ | ge /ɡe/ | ukʼ /ukʼ/ | koni /koni/ |
| نام | kixi /kiʃi/ | kixi /kiʃi/ | kusu /kùsù/ | — | rasi /ɾasi/ | wayel /wajel/ | cochi /ˈkotʃi/ |
| واحد | iʼin /iʔin/ | in /ĩ/ | in /ĩĩ/ | chiʔass /tsʰiʔass/ | tobi /tobi/ | jun /hun/ | ce /se/ |
| اثنان | uu /uː/ | uvi /uβi/ | uvi /uvi/ | wic /wits/ | chupa /tʃupa/ | chabʼ /tʃaɓ/ | ome /ˈome/ |
| ثلاثة | uni /ùnì/ | uni /uni/ | uni /ùnì/ | taw /taw/ | chonna /tʃonːa/ | oxe /oʃe/ | yeyi /jeji/ |
| أربعة | kuun /kũũ/ | kumi /kumi/ | kumi /kùmǐ/ | taːkwic /taːkʷits/ | tapa /tapa/ | chane /tʃane/ | nahui /nawi/ |
| خمسة | uʼun /ũʔũ/ | uʼun /ũʔũ/ | uʼun /ũ̀ʔũ̀/ | — | gaayuʼ /ɡaːjuʔ/ | joʼe /hoʔe/ | makuijli /makʷihli/ |
| مئة | ciento /sjento/ | iin cientu /ĩː sjentu/ | — | — | gayuaa /ɡajuaː/ | joʼ winkeʼ /hoʔ winkeʔ/ | ciento /ˈsjento/ |
| مرحبا | saʼa /saʔa/ | nasáa /nasáː/ | nasáa /nasáː/ | — /—/ | padixhe /padiʃe/ | lekilukʼ /lekilukʼ/ | panolti /panolti/ |
| شكرا | tatuʼun /tatuʔun/ | tachuʼun /tatʃuʔũ/ | tachuʼun /tatʃuʔun/ | — /—/ | xtiozenu /ʃtjozenu/ | yuj /juh/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ |
| جيد | vaʼa /βaʔa/ | vaʼa /βaʔa/ | vaʼa /vàʔā/ | acs /atss/ | nazaaca /nazaːka/ | lek /lek/ | kuajli /kʷahli/ |
| جديد | xaa /ʃaː/ | jaa /haː/ | tsaa /tsáà/ | — | nacubi /nakubi/ | yajkʼachil /jahkʼatʃil/ | yencuic /ˈjenkʷik/ |
| أحمر | kwaʼa /kʷaʔa/ | kuaʼa /kʷaʔa/ | kuaʼa /kwáʔà/ | kwhaːc /kʷʰaːts/ | xiñaʼ /ʃiɲaʔ/ | chak /tʃak/ | chichiltik /tʃitʃiltik/ |
| أسود | ndiaa /ndiaː/ | jnuu /hnuː/ | nchaʼi /ntʃaʔi/ | — | nayaaseʼ /najaːseʔ/ | kʼikʼ /kʼikʼ/ | capotztic /kaˈpotstik/ |
| أخضر | kuii /kʷiː/ | kuii /kʷiː/ | kuii /kwìjí/ | — | naberde /naberde/ | yaʼax /jaʔaʃ/ | xoxojki /ʃoˈʃohki/ |
| أزرق | kuii /kʷiː/ | — | — | — | azul /asul/ | yaʼax /jaʔaʃ/ | azul /aˈsul/ |
| حاسوب | computadora | — | — | — | computadora /komputadoɾa/ | computadora /komputadora/ | computadora /komputaˈdora/ |
| شاي | té | — | — | — | — | té /te/ | té /te/ |
| قهوة | café /kaˈfe/ | — | kafe /káfe/ | — | — | kajpe /kahpe/ | café /kaˈfe/ |
| سكر | azúcar /aˈsukaɾ/ | — | asukar /asúkàr/ | — | dxiña /dʒiɲa/ | sakal askal /sakal ʔaskal/ | azúcar /aˈsukar/ |
| برتقال | naranja /naˈɾaŋxa/ | — | tikuaa /tikwàá/ | — | naranja /naɾanxa/ | naranja /naranha/ | naranja /naˈranxa/ |
افتح الخريطة التفاعلية: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
جزء من LangMap — مشروع لتصور اللغات. هذا ملخص ثابت قابل للفهرسة؛ توفر الخرائط التفاعلية صوت النطق والمرشحات وعرض الكرة الأرضية.
من إعداد Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · الصفحة الرئيسية LangMap