Արեւմտահայերէն
Armeno occidentale
indoeuropeo
L'armeno occidentale (Արեւմտահայերէն Arevmdahayerēn) è la varietà della lingua armena che discende dalla tradizione letteraria delle regioni armene occidentali (anatoliche) dell'Impero ottomano. Il genocidio armeno del 1915 sfollò ~1,5 milioni di parlanti di armeno occidentale dalla loro patria anatolica verso il Levante (Libano/Siria), le Americhe e l'Europa; oggi l'armeno occidentale sopravvive quasi interamente nella diaspora. Si distingue dall'armeno orientale (hy, la lingua standard dell'Armenia moderna) per tratti fonologici (occlusive desonorizzate: b/d/g nell'armeno classico, p/t/k nell'orientale, b/d/g/sonore nell'occidentale; ortografia classica conservata contro la grafia riformata in epoca sovietica) e per differenze lessicali e grammaticali. L'UNESCO lo classifica come decisamente in pericolo a causa del declino della trasmissione intergenerazionale nella diaspora.
Dove si parla
87 parole essenziali in armeno occidentale
Fonti
Parole a confronto
Confronto con lingue della stessa classificazione: indoeuropeo
| Significato | Armeno occidentale | Armeno | Armeno classico | Curdo | Portoghese | Portoghese di Macao | Portoghese capoverdiano |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Acqua | ջուր /tʃuɾ/ | ջուր /dʒuɾ/ | ջուր /dʒuɾ/ | av /ɑːv/ | água /ˈaɡwɐ/ | água /ˈaɣwɐ/ | água /ˈaɣwɐ/ |
| Fuoco | կրակ /ɡɾɑɡ/ | կրակ /kəˈɾɑk/ | հուր /huɾ/ | agir /ɑɡɪɾ/ | fogo /ˈfoɡu/ | fogo /ˈfoɣu/ | fogo /ˈfoɣu/ |
| Sole | արեւ /ɑˈɾev/ | արև /ɑˈɾev/ | արեւ /ɑɾɛw/ | roj /ɾoːʒ/ | sol /sɔɫ/ | sol /sɔl/ | sol /sɔɫ/ |
| Luna | լուսին /lusin/ | լուսին /luˈsin/ | լուսին /lusin/ | heyv /hejv/ | lua /ˈluɐ/ | lua /ˈluɐ/ | lua /ˈluɐ/ |
| Stella | աստղ /asdʁ/ | աստղ /ˈɑstəʁ/ | աստղ /astɫ/ | stêrk /stɛːɾk/ | estrela /ɨʃˈtɾelɐ/ | estrela /ɨʃˈtɾelɐ/ | estrela /ʃˈtɾelɐ/ |
| Notte | գիշեր /kiˈʃɛɾ/ | գիշեր /ɡiˈʃeɾ/ | գիշեր /ɡiʃer/ | şev /ʃɛv/ | noite /ˈnojtɨ/ | noite /ˈnojtɨ/ | noite /ˈnojte/ |
| Pioggia | անձրև /ɑnˈtsɾɛv/ | անձրև /ɑndzˈɾev/ | անձրեւ /ɑnzɾɛw/ | baran /bɑːɾɑn/ | chuva /ˈʃuvɐ/ | chuva /ˈʃuvɐ/ | chuva /ˈʃuvɐ/ |
| Neve | ձիւն /tsjun/ | ձյուն /dzjun/ | ձիւն /dziwn/ | berf /bɛɾf/ | neve /nɛvɨ/ | neve /ˈnɛvɨ/ | neve /ˈnɛvɨ/ |
| Vento | քամի /kʰɑˈmi/ | քամի /kʰɑˈmi/ | հողմ /hoʁm/ | ba /ba/ | vento /ˈvẽtu/ | vento /ˈvẽtu/ | vento /ˈvẽtu/ |
| Terra | հող /hoʁ/ | հող /hoʁ/ | հող /hoʁ/ | ax /ax/ | terra /ˈtɛʁɐ/ | terra /ˈtɛʁɐ/ | terra /ˈtɛʁɐ/ |
| Pietra | քար /kʰɑɾ/ | քար /kʰɑɾ/ | քար /kʰɑɾ/ | kevir /kɛˈvɪɾ/ | pedra /ˈpɛðɾɐ/ | pedra /ˈpɛðɾɐ/ | pedra /ˈpɛdɾɐ/ |
| Montagna | սար /sɑɾ/ | սար /sɑɾ/ | լեառն /lɛarn/ | çiya /tʃɪˈja/ | montanha /mõˈtaɲɐ/ | montanha /mõˈtɐɲɐ/ | montanha /mõˈtɐɲɐ/ |
| Mare | ծով /dzov/ | ծով /tsov/ | ծով /tsov/ | derya /dɛrˈja/ | mar /maɾ/ | mar /maɾ/ | mar /maɾ/ |
| Madre | մայր /majɾ/ | մայր /majɾ/ | մայր /majɾ/ | dê /dɛː/ | mãe /mɐ̃j/ | mãe /mɐ̃j̃/ | mãe /mɐ̃j̃/ |
| Padre | հայր /hajɾ/ | հայր /hajɾ/ | հայր /hajɾ/ | bav /bɑːv/ | pai /paj/ | pai /paj/ | pai /paj/ |
| Figlia | դուստր /tustɾ/ | աղջիկ /ɑχˈtʃʰik/ | դուստր /dustr/ | keç /kɛtʃ/ | filha /ˈfiʎɐ/ | filha /ˈfiʎɐ/ | filha /ˈfiʎɐ/ |
| Io | ես /jɛs/ | ես /jes/ | ես /es/ | ez /ɛz/ | eu /ew/ | eu /ew/ | eu /ew/ |
| Tu | դուն /tʰun/ | դու /du/ | դու /du/ | tu /tu/ | tu /tu/ | tu /tu/ | tu /tu/ |
| Noi | մենք /mɛnkʰ/ | մենք /menkʰ/ | մեք /mekʰ/ | em /ɛm/ | nós /nɔʃ/ | nós /nɔʃ/ | nós /nɔʃ/ |
| Nome | անուն /aˈnun/ | անուն /ɑˈnun/ | անուն /anun/ | nav /nav/ | nome /ˈnomɨ/ | nome /ˈnomɨ/ | nome /ˈnomɨ/ |
| Persona | մարդ /mɑɾt/ | մարդ /mɑɾtʰ/ | մարդ /mɑrd/ | mirov /mɨˈrov/ | pessoa /pɨˈsoɐ/ | pessoa /pɨˈsoɐ/ | pessoa /pɨˈsoɐ/ |
| Testa | գլուխ /kəˈluχ/ | գլուխ /ɡəˈluχ/ | գլուխ /ɡlux/ | ser /sɛɾ/ | cabeça /kɐˈbesɐ/ | cabeça /kɐˈβesɐ/ | cabeça /kɐˈbesɐ/ |
| Occhio | աչք /ɑtʃkʰ/ | աչք /ɑtʃʰkʰ/ | ակն /ɑkn/ | çav /tʃɑːv/ | olho /ˈoʎu/ | olho /ˈoʎu/ | olho /ˈoʎu/ |
| Orecchio | ականջ /akantʃ/ | ականջ /ɑˈkɑndʒ/ | ականջ /ɑkɑndʒ/ | guh /ɡuh/ | orelha /oˈɾeʎɐ/ | orelha /oˈɾeʎɐ/ | orelha /oˈɾeʎɐ/ |
| Naso | քիթ /kʰit/ | քիթ /kʰitʰ/ | քիթ /kʰitʰ/ | poz /poz/ | nariz /nɐˈɾiʃ/ | nariz /nɐˈɾiʃ/ | nariz /naˈɾiʃ/ |
| Bocca | բերան /pɛˈɾɑn/ | բերան /beˈɾɑn/ | բերան /beˈɾɑn/ | dev /dɛv/ | boca /ˈbokɐ/ | boca /ˈbokɐ/ | boca /ˈbokɐ/ |
| Dente | ատամ /ɑˈdɑm/ | ատամ /ɑˈtɑm/ | ատամն /atamn/ | diran /dɪˈɾaːn/ | dente /ˈdẽtɨ/ | dente /ˈdẽtɨ/ | dente /ˈdẽte/ |
| Lingua | լեզու /lɛˈzu/ | լեզու /leˈzu/ | լեզու /lezu/ | ziman /zɪˈmaːn/ | língua /ˈlĩɡwɐ/ | língua /ˈlĩɡwɐ/ | língua /ˈlĩɡwa/ |
| Mano | ձեռք /tsɛɾkʰ/ | ձեռք /dzeɾkʰ/ | ձեռն /dzeɾn/ | dest /dɛst/ | mão /mɐ̃w/ | mão /mɐ̃w̃/ | mão /mɐ̃w̃/ |
| Piede | ոտք /vodkʰ/ | ոտք /votkʰ/ | ոտն /otn/ | pê /peː/ | pé /pɛ/ | pé /pɛ/ | pé /pɛ/ |
| Cuore | սիրտ /siɾd/ | սիրտ /siɾt/ | սիրտ /siɾt/ | dil /dɪl/ | coração /kuɾɐˈsɐ̃w/ | coração /kuɾɐˈsɐ̃w̃/ | coração /kuɾɐˈsɐ̃w̃/ |
| Osso | ոսկոր /vosˈɡoɾ/ | ոսկոր /vosˈkoɾ/ | ոսկր /oskr/ | hestî /hesˈtiː/ | osso /ˈosu/ | osso /ˈosu/ | osso /ˈosu/ |
| Sangue | արիւն /aɾˈjun/ | արյուն /ɑɾˈjun/ | արիւն /ariwn/ | xwîn /xwiːn/ | sangue /ˈsɐ̃ɡɨ/ | sangue /ˈsɐ̃ɡɨ/ | sangue /ˈsɐ̃ɡe/ |
| Cacca | քաք /kʰɑkʰ/ | քաքա /kʰɑkʰɑ/ | աղբ /ɑʁb/ | gû /ɡuː/ | cocó /kuˈkɔ/ | cocó /kuˈkɔ/ | cocó /kuˈkɔ/ |
| Amore | սէր /sɛɾ/ | սեր /seɾ/ | սէր /sɛːɾ/ | evîn /ɛviːn/ | amor /ɐˈmoɾ/ | amor /ɐˈmoɾ/ | amor /ɐˈmoɾ/ |
| Albero | ծառ /dzaɾ/ | ծառ /tsɑr/ | ծառ /tsɑr/ | dar /dɑːɾ/ | árvore /ˈaɾvuɾɨ/ | árvore /ˈaɾvuɾɨ/ | árvore /ˈaɾvuɾɨ/ |
| Cane | շուն /ʃun/ | շուն /ʃun/ | շուն /ʃun/ | kûçik /kuːtʃɪk/ | cão /kɐ̃w/ | cão /kɐ̃w̃/ | cão /kɐ̃w̃/ |
| Gatto | կատու /ɡɑdu/ | կատու /kɑˈtu/ | կատու /kɑtu/ | pisîk /pɪsiːk/ | gato /ɡatu/ | gato /ˈɡatu/ | gato /ɡatu/ |
| Pesce | ձուկ /tsuɡ/ | ձուկ /dzuk/ | ձուկն /dzukn/ | masî /maˈsiː/ | peixe /ˈpajʃɨ/ | peixe /ˈpajʃɨ/ | peixe /ˈpejʃe/ |
| Uccello | թռչուն /tʰərtʃʰun/ | թռչուն /tʰərˈtʃʰun/ | հաւ /hɑw/ | balinde /balinde/ | pássaro /ˈpasɐɾu/ | pássaro /ˈpasɐɾu/ | pássaro /ˈpasɐɾu/ |
| Farfalla | թիթեռ /tʰiˈtʰeɾ/ | թիթեռ /tʰiˈtʰer/ | թիթեռն /tʰitʰeɾn/ | perperîk /pɛrpɛˈriːk/ | borboleta /buɾbuˈletɐ/ | borboleta /buɾbuˈletɐ/ | borboleta /buɾbuˈletɐ/ |
| Uovo | ձու /tsʰu/ | ձու /dzu/ | ձու /dzu/ | hêk /heːk/ | ovo /ˈovu/ | ovo /ˈovu/ | ovo /ˈovu/ |
| Orso | արջ /aɾtʃ/ | արջ /ɑɾtʃʰ/ | արջ /ɑrdʒ/ | hirç /hɪɾtʃ/ | urso /ˈuɾsu/ | urso /ˈuɾsu/ | urso /ˈuɾsu/ |
| Cavallo | ձի /tsi/ | ձի /dzi/ | ձի /dzi/ | hesp /hɛsp/ | cavalo /kɐˈvalu/ | cavalo /kɐˈvalu/ | cavalo /kɐˈvalu/ |
| Casa | տուն /dun/ | տուն /tun/ | տուն /tun/ | mal /mɑːl/ | casa /ˈkazɐ/ | casa /ˈkazɐ/ | casa /ˈkazɐ/ |
| Latte | կաթ /ɡɑtʰ/ | կաթ /kɑtʰ/ | կաթն /katʰn/ | şîr /ʃiːr/ | leite /ˈlejtɨ/ | leite /ˈlejtɨ/ | leite /ˈlejte/ |
| Miele | մեղր /mɛʁɾ/ | մեղր /ˈmeʁəɾ/ | մեղր /meʁɾ/ | hingiv /hɪnˈɡiv/ | mel /mɛl/ | mel /mɛl/ | mel /mɛl/ |
| Sale | աղ /ɑʁ/ | աղ /ɑʁ/ | աղ /aɫ/ | xwê /xweː/ | sal /saɫ/ | sal /sal/ | sal /saɫ/ |
| Vino | գինի /kʰiˈni/ | գինի /ɡiˈni/ | գինի /ɡini/ | şerab /ʃɛˈɾab/ | vinho /ˈviɲu/ | vinho /ˈviɲu/ | vinho /ˈviɲu/ |
| Riso | բրինձ /pʰɾints/ | բրինձ /bəˈɾindz/ | բրինձ /bɾindz/ | birinc /bɪˈrindʒ/ | arroz /ɐˈʁoʃ/ | arroz /ɐˈʁoʃ/ | arroz /ɐˈʁoʃ/ |
| Cioccolato | շոքոլա /ʃokʰoˈla/ | շոկոլադ /ʃokoˈlɑd/ | — | çoklata /tʃoklata/ | chocolate /ʃukuˈlatɨ/ | chocolate /ʃukuˈlatɨ/ | chocolate /ʃukuˈlatɨ/ |
| Ferro | երկաթ /jeɾˈɡɑtʰ/ | երկաթ /jeɾˈkɑtʰ/ | երկաթ /erkatʰ/ | hesin /hɛˈsɪn/ | ferro /ˈfɛʁu/ | ferro /ˈfɛʁu/ | ferro /ˈfɛʁu/ |
| Ruota | անիւ /aˈniv/ | անիվ /ɑˈniv/ | անիւ /aniw/ | teker /tɛˈkɛɾ/ | roda /ˈʁɔdɐ/ | roda /ˈʁɔdɐ/ | roda /ˈʁɔdɐ/ |
| Seta | մետաքս /mɛˈdakʰs/ | մետաքս /meˈtɑkʰs/ | մետաքս /metɑkʰs/ | hevirmiş /hɛvɪɾˈmɪʃ/ | seda /ˈsedɐ/ | seda /ˈsedɐ/ | seda /ˈsedɐ/ |
| Libro | գիրք /kiɾk/ | գիրք /ɡiɾkʰ/ | գիրք /ɡirkʰ/ | pirtûk /pɪɾˈtuːk/ | livro /ˈlivɾu/ | livro /ˈlivɾu/ | livro /ˈlivɾu/ |
| Mangiare | ուտել /uˈdel/ | ուտել /uˈtel/ | ուտեմ /utem/ | xwarin /xwɑːɾɪn/ | comer /kuˈmeɾ/ | comer /kuˈmeɾ/ | comer /kuˈmeɾ/ |
| Bere | խմել /χəˈmel/ | խմել /χəˈmel/ | ըմպեմ /əmpem/ | vexwarin /vɛxwɑːɾɪn/ | beber /bɨˈbeɾ/ | beber /bɨˈβeɾ/ | beber /bɨˈβeɾ/ |
| Dormire | քնանալ /kʰənɑˈnɑl/ | քնել /kʰəˈnel/ | ննջեմ /nndʒem/ | razan /raˈzan/ | dormir /duɾˈmiɾ/ | dormir /duɾˈmiɾ/ | dormir /duɾˈmiɾ/ |
| Uno | մէկ /mɛɡ/ | մեկ /mek/ | մի /mi/ | yek /jɛk/ | um /ũ/ | um /ũ/ | um /ũ/ |
| Due | երկու /jɛɾˈɡu/ | երկու /jeɾˈku/ | երկու /erku/ | du /du/ | dois /dojʃ/ | dois /dojʃ/ | dois /dojʃ/ |
| Tre | երեք /jɛˈɾɛkʰ/ | երեք /jeˈɾekʰ/ | երեք /erekʰ/ | sê /seː/ | três /tɾeʃ/ | três /tɾeʃ/ | três /tɾeʃ/ |
| Quattro | չորս /tʃʰoɾs/ | չորս /tʃʰoɾs/ | չորք /tʃʰorkʰ/ | çar /tʃaːr/ | quatro /ˈkwatɾu/ | quatro /ˈkwatɾu/ | quatro /ˈkwatɾu/ |
| Cinque | հինգ /hinɡ/ | հինգ /hiŋɡ/ | հինգ /hinɡ/ | pênc /pɛːndʒ/ | cinco /ˈsĩku/ | cinco /ˈsĩku/ | cinco /ˈsĩku/ |
| Cento | հարիւր /hɑˈɾjuɾ/ | հարյուր /haɾˈjuɾ/ | հարիւր /hariwr/ | sed /sɛd/ | cem /sẽj̃/ | cem /sẽj̃/ | cem /sẽj̃/ |
| Ciao | բարեւ /bɑɾev/ | բարև /bɑˈɾev/ | ողջոյն /voʁdʒojn/ | silav /sɪlɑːv/ | olá /ɔˈla/ | olá /ɔˈla/ | olá /ɔˈla/ |
| Grazie | շնորհակալութիւն /ʃnoɾhɑɡɑluˈtʰjun/ | շնորհակալություն /ʃnoɾhɑkɑluˈtʰjun/ | շնորհակալութիւն /ʃnoɾhɑkɑlutʰiwn/ | spas /spɑːs/ | obrigado /obɾiˈɡadu/ | obrigado /ɔβɾiˈɣadu/ | obrigado /ɔβɾiˈɣaðu/ |
| Buono | աղուոր /ɑʁvoɾ/ | լավ /lɑv/ | բարի /baɾi/ | baş /bɑːʃ/ | bom /bõ/ | bom /bõ/ | bom /bõ/ |
| Nuovo | նոր /noɾ/ | նոր /noɾ/ | նոր /noɾ/ | nû /nuː/ | novo /ˈnovu/ | novo /ˈnovu/ | novo /ˈnovu/ |
| Rosso | կարմիր /ɡɑɾˈmiɾ/ | կարմիր /kɑɾˈmiɾ/ | կարմիր /kaɾmiɾ/ | sor /soɾ/ | vermelho /vɨɾˈmɐʎu/ | vermelho /vɨɾˈmɐʎu/ | vermelho /veɾˈmeʎu/ |
| Bianco | սպիտակ /sbiˈdak/ | սպիտակ /spiˈtɑk/ | սպիտակ /spitɑk/ | spî /spiː/ | branco /ˈbɾɐ̃ku/ | branco /ˈbɾɐ̃ku/ | branco /ˈbɾɐ̃ku/ |
| Nero | սեւ /sev/ | սև /sev/ | սեաւ /sɛaw/ | reş /rɛʃ/ | preto /ˈpɾetu/ | preto /ˈpɾetu/ | preto /ˈpɾetu/ |
| Verde | կանաչ /ɡɑˈnɑtʃ/ | կանաչ /kɑˈnɑtʃ/ | կանաչ /kɑnɑtʃ/ | kesk /kɛsk/ | verde /ˈveɾðɨ/ | verde /ˈveɾdɨ/ | verde /ˈveɾdɨ/ |
| Blu | կապոյտ /ɡɑˈbujd/ | կապույտ /kɑˈpujt/ | կապոյտ /kɑpojt/ | şîn /ʃiːn/ | azul /ɐˈzuɫ/ | azul /ɐˈzul/ | azul /ɐˈzuɫ/ |
| Cuculo | կկու /ɡəˈɡu/ | կկու /kəˈku/ | — | pepûk /pɛˈpuːk/ | cuco /ˈkuku/ | cuco /ˈkuku/ | cuco /ˈkuku/ |
| Computer | համակարգիչ /hɑmɑɡɑɾˈkitʃ/ | համակարգիչ /hɑmɑkɑɾˈkʰitʃʰ/ | — | komputer /komputɛɾ/ | computador /kõputɐˈdoɾ/ | computador /kõputɐˈdoɾ/ | computador /kõputaˈdoɾ/ |
| Sushi | սուշի /suˈʃi/ | սուշի /suˈʃi/ | — | sûşî /suːʃiː/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ |
| Tè | թէյ /tʰɛj/ | թեյ /tʰej/ | — | çay /tʃaj/ | chá /ʃa/ | chá /ʃa/ | chá /ʃa/ |
| Caffè | սուրճ /suɾdʒ/ | սուրճ /suɾtʃ/ | — | qehwe /qɛhˈwɛ/ | café /kɐˈfɛ/ | café /kɐˈfɛ/ | café /kaˈfɛ/ |
| Zucchero | շաքար /ʃɑˈkʰɑɾ/ | շաքար /ʃɑˈkʰɑɾ/ | շաքար /ʃɑkʰɑr/ | şekir /ʃɛˈkɪr/ | açúcar /ɐˈsukaɾ/ | açúcar /ɐˈsukaɾ/ | açúcar /ɐˈsukaɾ/ |
| Arancia | նարինճ /naˈɾintʃ/ | նարինջ /nɑˈɾindʒ/ | — | pirteqal /pɪɾtɛˈqal/ | laranja /lɐˈɾɐ̃ʒɐ/ | laranja /lɐˈɾɐ̃ʒɐ/ | laranja /lɐˈɾɐ̃ʒɐ/ |
| 99 | իննսունըինը /innəsunəˈinə/ | իննսունինը /innəsuˈninə/ | — | nod û neh /noːd uː nɛh/ | noventa e nove /nuˈvẽtɐ i ˈnɔvɨ/ | noventa e nove /nuˈvẽtɐ i ˈnɔvɨ/ | noventa e nove /nuˈvẽtɐ i ˈnɔvɨ/ |
| Dopamina | տոփամին /dopʰɑˈmin/ | դոֆամին /dofɑˈmin/ | — | dopamîn /dopaˈmiːn/ | dopamina /dupɐˈminɐ/ | dopamina /dupɐˈminɐ/ | dopamina /dupɐˈminɐ/ |
| Chiocciola (@) | շնիկ /ʃəˈniɡ/ | շնիկ /ʃəˈnik/ | — | at /ɑːt/ | arroba /ɐˈʁɔβɐ/ | arroba /ɐˈʁɔβɐ/ | arroba /ɐˈʁɔβɐ/ |
Pagina 1/11
Apri la mappa interattiva: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Parte di LangMap — un progetto di visualizzazione linguistica. Questo è un riepilogo statico e scansionabile; le mappe interattive offrono audio di pronuncia, filtri e una vista globo.
Realizzato da Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Home LangMap