Awajún chichám
アグアルナ語
ヒバロ語派
アグアルナ語(Awajún chichám、「アワフン人の言葉」)は最大のヒバロ諸語で、ペルー・アマゾン-アンデス生態移行地域で約50,000〜55,000人のアワフン人によって話される。ヒバロ諸語は4〜5の密接に関連する言語(シュアル jiv、アチュアル acu、ワンビサ、シウィアル、アワフン agr)からなる小規模な孤立南米語族で、本拠地はペルー・エクアドル国境のマラニョン川流域にまたがる。アワフン人話者はエクアドルのシュアル人と民族的に関連するが言語学的には区別される;相互理解は部分的。アワフン語はヒバロ諸語の特徴を保持する:鼻母音、焦点標識、類別詞名詞構文、そして熱帯雨林の完全な民族生物学的語彙。2009年のバグア虐殺はアワフン人の土地権利に国際的注目をもたらした。
話される地域
アグアルナ語の基本87語
出典
単語の比較
ヒバロ語派の関連言語と比較
| 意味 | アグアルナ語 | アチュアル語 | シュアル語 | シピボ・コニボ語 | アイマラ語 | セナ語 | コユトラ・トトナック語 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | yumi /jumi/ | yumi /jumi/ | yumi /jumi/ | jene /hɨnɨ/ | uma /uma/ | madzi /madzi/ | chúchut /tʃútʃut/ |
| 火 | jii /hiː/ | ji /hi/ | ji /hi/ | chii /tʃiː/ | nina /nina/ | moto /moto/ | lhkúyat /ɬkújat/ |
| 太陽 | etsá /ɨtsá/ | etsa /etsa/ | etsa /etsa/ | bari /baɾi/ | inti /inti/ | dzuwa /dzuwa/ | chichiní /tʃitʃiní/ |
| 月 | nántu /nántu/ | nantu /nantu/ | nantu /nantu/ | oxe /oʂɨ/ | phaxsi /pʰaχsi/ | mwedzi /mwedzi/ | papá /papá/ |
| 星 | yaya /jaja/ | yaa /jaː/ | yaa /jaː/ | wishti /wiʃtĩ/ | warawara /waɾawaɾa/ | nyenyezi /ɲeɲezi/ | staku /staku/ |
| 夜 | kashi /kaʃi/ | kashi /kaʃi/ | kashi /kaʃi/ | yame /jamɨ/ | aruma /aruma/ | usiku /usiku/ | tsisní /tsisní/ |
| 雨 | yumi /jumi/ | — | yumi /jumi/ | oi /oi/ | jallu /ˈxaʎu/ | mvura /mvura/ | sin /sin/ |
| 雪 | nieve /ˈnjebe/ | — | — | — | khunu /kʰunu/ | neve /neve/ | — |
| 風 | dase /dasɨ/ | nase /nase/ | nase /nase/ | niwe /niwɨ/ | thaya /ˈtʰaja/ | mphepo /mpʰepo/ | uún /uún/ |
| 土 | nugka /nuɡka/ | nungka /nuŋka/ | nunka /nuŋka/ | mai /mai/ | uraqi /uɾaqi/ | mataka /mataka/ | tíyat /tíjat/ |
| 石 | kaya /kaja/ | kaya /kaja/ | kaya /kaja/ | makan /makan/ | qala /ˈqala/ | mwala /mwala/ | chíwix /tʃíwiʃ/ |
| 山 | nain /nain/ | mura /muɾa/ | náint /naint/ | manan /manan/ | qullu /quʎu/ | phiri /pʰiri/ | kestín /kestín/ |
| 海 | nayants /najants/ | juun entsa /huːn entsa/ | nayaants /najaants/ | aniparo /anipaɾo/ | lamara /lamara/ | bara /bara/ | pupunú /pupunú/ |
| 母 | dukú /dukú/ | nukur /nukuɾ/ | nukur /nukuɾ/ | tita /tita/ | mama /mama/ | mai /mai/ | tzí /tsí/ |
| 父 | apá /apá/ | apar /apaɾ/ | apar /apaɾ/ | papa /papa/ | tata /tata/ | baba /baba/ | tlat /tɬat/ |
| 娘 | nawan /nawan/ | nawantur /nawantuɾ/ | nawantur /nawantuɾ/ | bake ainbo /bake ãĩbo/ | phucha /pʰutʃa/ | mwana wankazi /mwana wankazi/ | tsumat /tsumat/ |
| 私 | wi /wi/ | wi /wi/ | wi /wi/ | ea /ea/ | naya /naja/ | ine /ine/ | akit /akit/ |
| あなた | amé /amé/ | ame /ame/ | ame /ame/ | mia /mia/ | juma /xuma/ | iwe /iwe/ | wix /wiʃ/ |
| 私たち | ii /iː/ | ii /iː/ | ii /iː/ | noa /noa/ | jiwasa / nanaka /xiwasa / nanaka/ | ife /ife/ | akinín /akinín/ |
| 名前 | daaji /daːhi/ | naari /naːɾi/ | naari /naːɾi/ | jane /hanɨ/ | suti /suti/ | dzina /dzina/ | takuwiní /takuwiní/ |
| 人 | aents /aɨnts/ | aints /aints/ | aents /aents/ | joni /honi/ | jaqi /xaqi/ | munthu /muntʰu/ | — |
| 頭 | buuk /buːk/ | muuk /muːk/ | muuk /muːk/ | mapo /mapo/ | pʼiqi /pʼiqi/ | nsolo /nsolo/ | akgxakga /aqʃaqa/ |
| 目 | jíi /híː/ | jii /hiː/ | jii /hiː/ | bero /bɨɾo/ | nayra /najɾa/ | diso /diso/ | lakgastapu /laqastapu/ |
| 耳 | kuwish /kuwiʃ/ | kuwish /kuwiʃ/ | kuish /kwiʃ/ | pabíki /pabiki/ | jinchu /xintʃu/ | khutu /kʰutu/ | takgén /taqén/ |
| 鼻 | nuji /nuhi/ | nuji /nuhi/ | nuji /nuhi/ | rekin /ɾɨkin/ | nasa /ˈnasa/ | mphuno /mpʰuno/ | — |
| 口 | wenu /wɨnu/ | wene /wene/ | wene /wene/ | kexa /kɨʂa/ | laka /ˈlaka/ | nkanwa /nkanwa/ | kilhni /kiɬni/ |
| 歯 | dai /dai/ | nai /nai/ | nai /nai/ | xeta /ʂɨta/ | lakʼa /lakʼa/ | dzino /dzino/ | tatsán /tatsán/ |
| 舌 | inai /inai/ | inai /inai/ | inai /inai/ | jana /hana/ | laxra /laχra/ | lirimi /lirimi/ | simakgat /simaqat/ |
| 手 | uwéj /uwéh/ | uwej /uweh/ | uwej /uweh/ | meken /mɨkɨn/ | ampara /ampaɾa/ | nkono /nkono/ | makán /makán/ |
| 足 | dawe /dawɨ/ | nawe /nawe/ | nawe /nawe/ | tae /taɨ/ | kayu /kaju/ | mwendo /mwendo/ | tantún /tantún/ |
| 心 | anéntai /anɨ́ntai/ | enentai /enentai/ | enentai /enentai/ | joínti /hointi/ | chuyma /tʃujma/ | ntima /ntima/ | naku /naku/ |
| 骨 | ukunch /ukuntʃ/ | ukunch /ukuntʃ/ | ukunch /ukuntʃ/ | xao /ʂao/ | chʼakha /tʃʼakʰa/ | gogodo /ɡoɡodo/ | lúkut /lúkut/ |
| 血 | numpa /numpa/ | numpa /numpã/ | numpa /numpã/ | jimi /himi/ | wila /wila/ | malopa /malopa/ | kgalhni /qaɬni/ |
| うんち | ija /iha/ | ija /iha/ | íjia /ˈihia/ | poi /poi/ | jama /xama/ | matubzwi /matubzwi/ | — |
| 愛 | wakejut /wakɨhut/ | anentin /anentin/ | anentaiti /anentaiti/ | noi /noi/ | munasiña /munasiɲa/ | kufuna /kufuna/ | — /—/ |
| 木 | númi /númi/ | numi /numi/ | numi /numi/ | jiwi /hiwi/ | quqa /quqa/ | muti /muti/ | kiwi /kiwi/ |
| 犬 | yawá /jawá/ | yawa /jawa/ | yawá /jaˈwa/ | ochiti /otʃiti/ | anu /anu/ | mbwa /mbwa/ | chichi /tʃitʃi/ |
| 猫 | bishu /biʃu/ | micha /mitʃa/ | míchik /ˈmitʃik/ | mishito /miʃito/ | phisi /pʰisi/ | paka /paka/ | mishtu /miʃtu/ |
| 魚 | namak /namak/ | namak /namak/ | namak /namak/ | yapa /japa/ | challwa /tʃaʎwa/ | omba /omba/ | skiti /skiti/ |
| 鳥 | pishak /piʃak/ | chingki /tʃiŋki/ | chinki /tʃiŋki/ | isa /isa/ | jamachʼi /xamatʃʼi/ | mbalame /mbalame/ | spun /spun/ |
| 蝶 | wámpishuk /wámpiʃuk/ | shimpiampu /ʃimpiampu/ | wámpishuk /ˈwampiʃuk/ | pëpë /pɨ̃pɨ̃/ | pilpintu /pilpintu/ | bemberuwa /bemberuwa/ | — |
| 卵 | nujín /nuˈhin/ | nujin /nuhin/ | nujint /nuhint/ | bachi /batʃi/ | kʼawna /kʼawna/ | dzai /dzai/ | kálhwat /káɬwat/ |
| 熊 | chayú /tʃajú/ | chayu /tʃaju/ | chai /tʃai/ | oso /oso/ | jukumari /xukumaɾi/ | urusu /urusu/ | oso /oso/ |
| 馬 | kawayu /kawaju/ | kawai /kawai/ | kawai /kawai/ | kabayo /kabajo/ | kawallu /kawaʎu/ | kavalo /kavalo/ | kawayu /kawaju/ |
| 家 | jega /hɨɡa/ | jea /hea/ | jea /hea/ | xobo /ʂobo/ | uta /uta/ | nyumba /ɲumba/ | chiki /tʃiki/ |
| 牛乳 | muntsu /muntsu/ | muntsu /muntsu/ | muntsu /muntsu/ | xoma /ʂoma/ | millkʼi /miʎkʼi/ | nkaka /nkaka/ | leche /letʃe/ |
| 蜂蜜 | dapa yumiji /dapa jumihi/ | wapasa yumiri /wapasa jumiɾi/ | chinij /tʃinih/ | bona jene /bona hɨnɨ/ | miskʼi /miskʼi/ | uci /utʃi/ | táxkat /táʃkat/ |
| 塩 | wee /wɨː/ | wee /weː/ | wee /weː/ | tashi /taʃi/ | jayu /ˈxaju/ | munyu /muɲu/ | mátzat /mátsat/ |
| ワイン | vino /ˈbino/ | vino /ˈbino/ | winiu /winiu/ | vino /ˈbino/ | vino /vino/ | vinyu /viɲu/ | vino /bino/ |
| 米 | ajus /ahus/ | arrus /aɾus/ | arús /aˈɾus/ | aros /aɾos/ | arusa /aɾusa/ | mpunga /mpuŋɡa/ | — |
| 鉄 | jiju /hihu/ | jiru /hiɾu/ | jiru /hiru/ | yami /jami/ | qillaya /qiʎaja/ | utale /utale/ | likán /likán/ |
| 車輪 | rueda /rueda/ | — | tuntunk /tuntuŋk/ | karotae /kaɾotaɨ/ | rueda /ɾweda/ | roda /roda/ | — |
| 絹 | seda /seda/ | seda /seda/ | séta /ˈseta/ | seda /seda/ | seda /seda/ | seda /seda/ | seda /seda/ |
| 本 | papi /papi/ | papi /papi/ | papí /paˈpi/ | kirika /kiɾika/ | panka /panka/ | bukhu /bukʰu/ | libro /libro/ |
| 食べる | yuwámu /juwámu/ | yuata /juata/ | yuata /juata/ | piti /piti/ | manqʼaña /manqʼaɲa/ | kudya /kudja/ | wayán /waján/ |
| 飲む | umut /umut/ | umarta /umaɾta/ | umarta /umaɾta/ | xeati /ʂɨati/ | umaña /umaɲa/ | kumwa /kumwa/ | kgotnún /qotnún/ |
| 寝る | kanut /kanut/ | kanarta /kanaɾta/ | kanarta /kanaɾta/ | oxa /oʂa/ | ikiña /iˈkiɲa/ | kugona /kuɡona/ | lhtata /ɬtata/ |
| 一 | makichik /makitʃik/ | kichik /kitʃik/ | chikichik /tʃikitʃik/ | westíora /wɨstioɾa/ | maya /maja/ | posi /posi/ | aktum /aktum/ |
| 二 | jimag /himaɡ/ | jimiar /himiaɾ/ | jimiará /himiaɾa/ | rabé /ɾabɨ/ | paya /paja/ | piŵiri /piwiri/ | aktuy /aktuj/ |
| 三 | kampatum /kampatum/ | kampatam /kampatam/ | menaintiu /menaintʲu/ | kimisha /kimiʃa/ | kimsa /kimsa/ | pitatu /pitatu/ | aktutu /aktutu/ |
| 四 | ipaksumat /ipaksumat/ | aintiuk /aintʲuk/ | aintiuk /aintʲuk/ | chosko /tʃosko/ | pusi /pusi/ | pinai /pinai/ | aktati /aktati/ |
| 五 | uweja amua /uwɨha amua/ | ewej /eweh/ | ewej /eweh/ | pichika /pitʃika/ | phisqa /ˈpʰisqa/ | xanu /ʃanu/ | kitsis /kitsis/ |
| 百 | cien /sjen/ | pachak /patʃak/ | sian /sian/ | pacha /patʃa/ | pataka /pataka/ | dzana /dzana/ | ciento /sjento/ |
| こんにちは | pujámek /puhámɨk/ | pujamek /puhamek/ | pujamek /puhamek/ | jakon raoma /hakon raoma/ | kamisaki /kamisaki/ | mwadzukabwanji /mwadzukabwandʒi/ | tlen lhítat /tɬen ɬítat/ |
| ありがとう | see /sɨː/ | mai-tikut /majtikut/ | yuminsajme /juminsahme/ | irake /iɾake/ | yuspagara /juspaɣaɾa/ | ndatenda /ndatenda/ | paʼxkatkatsiniyán /paʔʃkatkatsiniján/ |
| 良い | pegkeg /pɨɡkɨɡ/ | pengker /peŋkeɾ/ | penker /peŋkeɾ/ | jakon /hakon/ | suma /suma/ | nadidi /nadidi/ | tlan /tɬan/ |
| 新しい | yamajam /jamaham/ | yamaram /jamaɾam/ | yamaram /jamaram/ | bena /bɨna/ | machaqa /matʃaqa/ | ipsa /ipsa/ | xasasti /ʃasasti/ |
| 赤い | kapantu /kapantu/ | kapantin /kapantin/ | kapaku /kapaku/ | joshin /hoʃin/ | wila /wila/ | funga /funɡa/ | tsutsokgo /tsutsoqo/ |
| 白い | puju /puhu/ | puju /puhu/ | pujú /puˈhu/ | joxo /hoʂo/ | janqʼu /ˈxaɴqʼu/ | cena /tʃena/ | snapapa /snapapa/ |
| 黒い | bukusea /bukusɨa/ | shuwin /ʃuwin/ | mukusa /mukusa/ | wiso /wiso/ | chʼiyara /tʃʼijara/ | psipa /psipa/ | tsitsekge /tsitseqe/ |
| 緑 | samekbau /samɨkbau/ | samek /samek/ | sámek /ˈsamek/ | yãkõ /jãkõ/ | chʼuxña /tʃʼuxɲa/ | — | — |
| 青 | wigka /wiɡka/ | — | sámek /ˈsamek/ | yãkõ /jãkõ/ | larama /laɾama/ | — | — |
| カッコウ | ikáncham /iˈkantʃam/ | — | — | — | — | — | — |
ページ 1/10
インタラクティブ版を開く: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
LangMap — 言語の可視化プロジェクトの一部です。これは静的でクロール可能な要約です。インタラクティブマップでは発音音声・フィルター・地球儀ビューを利用できます。
制作 Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap ホーム