Kirimi
ニャトゥル語
ニジェール・コンゴ語族
ニャトゥル語(キリミ語、自称 Kinyaturu)はタンザニア中部バントゥ群(Glottolog F32)のバントゥ語で、タンザニア中部のシンギダ州(地域首都でニャトゥル文化中心のシンギダ町周辺)で約57万人によって話される。ニャトゥル人は伝統的に中部タンザニアの半乾燥高原の半遊牧的な牛飼牧民および雑穀・ソルガム農耕民で、姉妹言語のランギ語(lag、F33)とエヤシ湖/シンギダ・クラスター F30 的特徴を、より遠隔的にはニャムウェジ語(nym、F22)と共有する。言語学的に、ニャトゥル語は典型的な東部バントゥ的特徴(16以上の名詞クラス、主語・目的語・時制・相一致を伴う複雑な動詞形態、二段声調レジスター体系)を持ち、オルソンの1964年 SIL 音韻論記述が主要な現代文書である。共同体は教育と都市コンテキストでスワヒリ語に大きくシフトしているが、農村の村落ではニャトゥル語を主要な家庭言語として保持している。
話される地域
ニャトゥル語の基本87語
出典
単語の比較
ニジェール・コンゴ語族の関連言語と比較
| 意味 | ニャトゥル語 | ニャムウェジ語 | アス語 | スクマ語 | シャンバラ語 | マオレ・コモロ語 | キニヤルワンダ語 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | maji /madʒi/ | minzi /minzi/ | mende /mende/ | minzi /minzi/ | mazi /mazi/ | maji /maʒi/ | amazi /amaːzi/ |
| 火 | moto /moto/ | moto /moto/ | mshika /mʃika/ | moto /moto/ | moto /moto/ | moro /moro/ | umuriro /umuɾiɾo/ |
| 太陽 | yura /juɾa/ | lyuba /ljuβa/ | idhuva /iðuʋa/ | liimi /liːmi/ | zuwa /zuwa/ | jua /dʒua/ | izuba /izuba/ |
| 月 | umweri /umweɾi/ | ngʼwezi /ŋweːzi/ | mwezi /mwezi/ | ng'weji /ŋweːdʒi/ | ṅwezi /ŋwezi/ | mwezi /mwezi/ | ukwezi /ukwezi/ |
| 星 | njota /ndʒota/ | nsonda /nsonda/ | nyenyeri /ɲeɲeri/ | sonda /sonda/ | ntondwe /ntondwe/ | nyora /ɲora/ | inyenyeri /iɲeɲeri/ |
| 夜 | utiku /utiku/ | buziku /buziku/ | usiku /usiku/ | bujiku /budʒiku/ | kilo /kilo/ | uku /uku/ | ijoro /iʒoro/ |
| 雨 | mbura /mbura/ | mbula /mbula/ | mvua /mvua/ | mbula /mbula/ | fula /fula/ | vua /vua/ | imvura /imˈvura/ |
| 雪 | seluji /seludʒi/ | theluji /θeluʒi/ | chasheru /tʃaʃeru/ | seluji /seludʒi/ | — | uv̄amba /uβamba/ | shelegi /ʃeleɡi/ |
| 風 | mpefo /mpefo/ | myaga /mjaɡa/ | mpeho /mpeho/ | nyaga /ɲaɡa/ | mpeho /mpeho/ | pev̄o /peβo/ | umuyaga /umujaɣa/ |
| 土 | irongo /iɾoŋɡo/ | bulongo /buloŋɡo/ | isanga /isaŋɡa/ | bulongo /buloŋɡo/ | shanga /ʃaŋɡa/ | trotro /tɾotɾo/ | ubutaka /uɓutaka/ |
| 石 | igwe /iɡwe/ | iwe /iwe/ | ibwe /ibwe/ | iwe /iwe/ | iwe /iwe/ | ɓwe /ɓwe/ | ibuye /iˈɓuje/ |
| 山 | gitanto /ɡitanto/ | lugulu /luɡulu/ | ntuvi /ntuvi/ | lugulu /luɡulu/ | muima /muima/ | mulima /mulima/ | umusozi /umusozi/ |
| 海 | irambo /iɾambo/ | nyanza /ɲanza/ | bahari /bahari/ | nyanza /ɲanza/ | bahali /bahali/ | ɓahari /ɓahari/ | inyanja /iɲandʒa/ |
| 母 | mama /mama/ | mayu /maju/ | mama /mama/ | mayu /maju/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /maːma/ |
| 父 | tata /tata/ | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ | tate /tate/ | ɓaɓa /ɓaɓa/ | papa /paːpa/ |
| 娘 | muncha /muntʃa/ | mwana mukima /mwana mukima/ | mwana wa kibora /mwana wa kibora/ | nshike /nʃike/ | ṅwana ywa kindele /ŋwana jwa kindele/ | mwana mutrumushe /mwana mutrumuʃe/ | umukobwa /umukobwa/ |
| 私 | une /une/ | nene /ˈnene/ | mine /mine/ | nene /nene/ | imi /imi/ | wami /wami/ | njye /ɲɟe/ |
| あなた | uwe /uwe/ | gwegwe /ˈɡweɡwe/ | uwe /uwe/ | bebe /bebe/ | iwe /iwe/ | wawe /wawe/ | wowe /wowe/ |
| 私たち | sese /sese/ | iswe /iswe/ | uswi /uswi/ | yise /jise/ | ishwi /iʃwi/ | wasi /wasi/ | twebwe /twebwe/ |
| 名前 | rina /ɾina/ | lina /ˈlina/ | izina /izina/ | lina /lina/ | zina /zina/ | dzina /dzina/ | izina /izina/ |
| 人 | muntu /muntu/ | munhu /munhu/ | mntu /mntu/ | munhu /munhu/ | mntu /mntu/ | mutru /mutɾu/ | umuntu /umuntu/ |
| 頭 | itwe /itwe/ | mutwe /mutwe/ | mtwi /mtwi/ | ntwe /ntwe/ | mtwi /mtwi/ | shitswa /ʃitswa/ | umutwe /umutwe/ |
| 目 | riho /riho/ | liso /liso/ | iiso /iːso/ | liso /liso/ | zisho /ziʃo/ | dzitso /dzitso/ | ijisho /iʒiʃo/ |
| 耳 | ikutwi /ikutwi/ | itwi /itwi/ | isikio /isikio/ | gutu /ɡutu/ | shikio /ʃikio/ | kio /kio/ | ugutwi /uɣutwi/ |
| 鼻 | mpura /mpuɾa/ | nindo /nindo/ | fua /fua/ | lyulu /ljulu/ | mpua /mpua/ | pua /pua/ | izuru /iˈzuɾu/ |
| 口 | momo /momo/ | mulomo /mulomo/ | momo /momo/ | nomo /nomo/ | kanwa /kanwa/ | hanyo /haɲo/ | akanwa /akanwa/ |
| 歯 | ino /ino/ | lino /lino/ | jino /dʒino/ | lino /lino/ | zino /zino/ | dzino /dzino/ | iryinyo /irjiɲo/ |
| 舌 | urimi /urimi/ | lulimi /lulimi/ | ulimi /ulimi/ | lulimi /lulimi/ | ulimi /ulimi/ | ulimi /ulimi/ | ururimi /ururimi/ |
| 手 | ukuboko /ukuboko/ | kukono /kukono/ | mkono /mkono/ | nkono /nkono/ | mkono /mkono/ | muhono /muhono/ | ikiganza /ikiɡanza/ |
| 足 | mughuu /muɣuː/ | kugulu /kuɡulu/ | ivunda /ivunda/ | lupambala /lupambala/ | mulundi /mulundi/ | mundru /mundɾu/ | ikirenge /ikirenɡe/ |
| 心 | umutima /umutima/ | moyo /mojo/ | ngiti /ŋɡiti/ | ng'holo /ŋholo/ | moyo /mojo/ | umo /umo/ | umutima /umutima/ |
| 骨 | ikufa /ikufa/ | iguha /iɡuha/ | ivindi /ivindi/ | iguha /iɡuha/ | vuha /vuha/ | shiɓa /ʃiɓa/ | igufwa /iɡufwa/ |
| 血 | sakami /sakami/ | magazi /maɡazi/ | sakame /sakame/ | mininga /miniŋɡa/ | mpome /mpome/ | damu /damu/ | amaraso /amaraso/ |
| 愛 | butogwa /butoɡwa/ | butogwa /butoɡwa/ | lumba /lumba/ | butogwa /butoɡwa/ | kukunda /kukunda/ | mahaba /mahaba/ | urukundo /uɾukundo/ |
| 木 | umuti /umuti/ | muti /muti/ | mti /mti/ | nti /nti/ | mti /mti/ | muri /muri/ | igiti /iɡiti/ |
| 犬 | imbwa /imbwa/ | mbwa /mbwa/ | mbwa /mbwa/ | mva /mva/ | kuli /kuli/ | mbwa /ᵐbwa/ | imbwa /imbwa/ |
| 猫 | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | nyabu /ɲabu/ | nyau /ɲau/ | paka /paka/ | injangwe /indʒaŋɡwe/ |
| 魚 | somba /somba/ | somba /soːmba/ | samaki /samaki/ | ndilo /ndilo/ | samaki /samaki/ | fi /fi/ | ifi /ifi/ |
| 鳥 | nyonyi /ɲoɲi/ | noni /noni/ | ideghe /ideɣe/ | noni /noni/ | deghe /deɣe/ | nyunyi /ɲuɲi/ | inyoni /iˈɲoni/ |
| 卵 | ighe /iɣe/ | igi /iɡi/ | igi /iɡi/ | igi /iɡi/ | tagi /taɡi/ | jwai /dʒwai/ | igi /iɡi/ |
| 馬 | nyumbu /ɲumbu/ | falasi /falasi/ | farasi /farasi/ | falasa /falasa/ | faashi /faːʃi/ | farasi /farasi/ | ifarashi /ifaˈraʃi/ |
| 家 | nyumba /ɲumba/ | numba /numba/ | nyumba /ɲumba/ | numba /numba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | inzu /inzu/ |
| 牛乳 | maya /maja/ | mabeele /maβeːle/ | mavee /maveː/ | mabeele /mabeːle/ | mele /mele/ | dziya /dzija/ | amata /amata/ |
| 蜂蜜 | ruke /ruke/ | buuki /buːki/ | nzoke /nzoke/ | buuki /buːki/ | woki /woki/ | ngizi /ŋizi/ | ubuki /ubuki/ |
| 塩 | munyu /muɲu/ | munu /munu/ | munyu /muɲu/ | munhu /munhu/ | munyu /muɲu/ | shingo /ʃiŋɡo/ | umunyu /umuɲu/ |
| ワイン | divai /divai/ | mvinyo /mviɲo/ | mvinyo /mviɲo/ | mvinya /mviɲa/ | mvinyo /mviɲo/ | maji ya zaɓiɓu /maʒi ja zaɓiɓu/ | divayi /divaji/ |
| 鉄 | ichuma /itʃuma/ | kisinza /kisinza/ | kighera /kiɣera/ | jisinza /dʒisinza/ | kiama /kiama/ | shuma /ʃuma/ | icyuma /iˈtʃuma/ |
| 絹 | hariri /haɾiɾi/ | — | hariri /hariri/ | halili /halili/ | halili /halili/ | hariri /hariri/ | hariri /hariri/ |
| 本 | gitabu /ɡitabu/ | kitabu /kitabu/ | kitabu /kitabu/ | shitabo /ʃitabo/ | kitabu /kitabu/ | shio /ʃio/ | igitabo /iɡitabo/ |
| 食べる | kuria /kuɾia/ | kulya /kuʎa/ | kurya /kurja/ | kulya /kuʎa/ | kuja /kuɟa/ | ula /ula/ | kurya /kuɾja/ |
| 飲む | kunywa /kuɲwa/ | kunwa /kunwa/ | kunwa /kunwa/ | kung'wa /kuŋwa/ | kunywa /kuɲwa/ | unwa /unwa/ | kunywa /kuɲwa/ |
| 寝る | kurara /kuɾaɾa/ | kulala /kulala/ | kushinjia /kuʃindʒia/ | kulala /kulala/ | kugosha /kuɡoʃa/ | ulala /ulala/ | gusinzira /ɡusinzira/ |
| 一 | umwe /umwe/ | imo /imo/ | imwe /imwe/ | imo /imo/ | ṅwenga /ŋwenɡa/ | moja /moʒa/ | rimwe /ɾimwe/ |
| 二 | aviri /aβiri/ | ibili /iβili/ | avili /aβili/ | ibili /ibili/ | mbili /mbili/ | mbili /ᵐbili/ | kabiri /kabiri/ |
| 三 | itatu /itatu/ | idatu /idatu/ | adatu /adatu/ | idatu /idatʊ/ | katatu /katatu/ | traru /tɾaɾu/ | gatatu /ɡatatu/ |
| 四 | inne /inːe/ | inne /inːe/ | — | ine /ine/ | kane /kaːne/ | nne /nːe/ | kane /kane/ |
| 五 | itano /itano/ | itaano /itaːno/ | — | itano /itano/ | kashano /kaʃano/ | tsano /tsano/ | gatanu /ɡataːnu/ |
| 百 | ighana /iɣana/ | igana /iɡana/ | ighana /iɣana/ | igana /iɡana/ | gana /ɡana/ | mia /mia/ | ijana /iʒana/ |
| こんにちは | mbukire /mbukiɾe/ | mwadita /mwadita/ | shiloi /ʃiloi/ | mwangaluka /mwaŋɡaluka/ | — /—/ | Jeje /dʒedʒe/ | muraho /muɾaːho/ |
| ありがとう | asante /aˈsante/ | twabakaba /twaβakaβa/ | mwasanga /mwasaŋɡa/ | nakulumba /nakulumba/ | asante /asante/ | marahaba /marahaːba/ | murakoze /muɾakoze/ |
| 良い | kihi /kihi/ | soga /soɡa/ | mwamba /mwamba/ | awiza /awiza/ | mtana /mtana/ | ndjema /ndʒema/ | byiza /bjiza/ |
| 新しい | mpya /mpja/ | pya /pja/ | shaa /ʃaː/ | pya /pja/ | mpya /mpja/ | pia /pia/ | gishya /ɡiʃja/ |
| 赤い | ntune /ntune/ | laluku /laluku/ | nkundu /nkundu/ | ndulu /ndulu/ | nkundu /nkundu/ | ndzukundru /ndzukundɾu/ | utukura /utukura/ |
| 白い | njeru /ndʒeru/ | pe /pe/ | jewa /dʒewa/ | ape /ape/ | yengʼaa /jeŋaː/ | ndjeu /ndʒeu/ | umweru /umweru/ |
| 黒い | njiutiki /ndʒiutiki/ | pi /pi/ | jiru /dʒiru/ | api /api/ | size /size/ | ndziɗu /ndziɗu/ | umukara /umukara/ |
| 99 | makumi kenda na kenda /makumi kenda na kenda/ | makumi kenda na kenda /makumi kenda na kenda/ | makumi kenda na kenda /makumi kenda na kenda/ | makumi kenda na kenda /makʊmi kenda na kenda/ | milongo kenda na kenda /miloŋɡo keːnda na keːnda/ | — | mirongo cyenda nʼicyenda /miɾoŋɡo tʃenda nitʃenda/ |
ページ 1/9
インタラクティブ版を開く: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
LangMap — 言語の可視化プロジェクトの一部です。これは静的でクロール可能な要約です。インタラクティブマップでは発音音声・フィルター・地球儀ビューを利用できます。
制作 Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap ホーム