Tiwi
ティウィ語
孤立言語
ティウィ語はオーストラリア北部準州の沖合に位置するティウィ諸島(バサースト島とメルヴィル島)で話される系統不明の孤立言語である。広範な名詞抱合(noun incorporation)、強い複統合性(polysynthesis)、複雑な性体系(gender system)といった文法的特徴と、他のオーストラリア諸語からの地理的孤立とが相まって、その正確な系統的位置づけは長年にわたり不確定のままであり、現在では一般にパマ・ニュンガン語族には属さないと考えられている。現代ティウィ語は伝統的ティウィ語(深い儀礼レジスター)とは形態・語彙の両面で大きく異なり、植民地接触後の急速な言語変化を反映したものとなっている。
話される地域
ティウィ語の基本87語
出典
単語の比較
孤立言語の関連言語と比較
| 意味 | ティウィ語 | アドニャマザンハ語 | ナンダ語 | ラーディル語 | ワルピリ語 | ングンナワル語 | ワーンマン語 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | kukuni /kukuni/ | awi /awi/ | kapi /kapi/ | nguka /ŋuka/ | ngapa /ŋapa/ | kungal /kuŋal/ | kalyu /kaʎu/ |
| 火 | yikwani /jikʷani/ | ardrla /aʈɭa/ | warla /waɻla/ | nyuda /ɲuda/ | warlu /waɭu/ | warba /waɻba/ | nguja /ŋuɟa/ |
| 太陽 | warnarringa /waɾnaɾiŋa/ | yurnrdu /juɳʈu/ | wurʼa /wuɾʔa/ | warrka /waɾka/ | wanta /wanta/ | winyu /wiɲu/ | karrpu /karpu/ |
| 月 | japarra /dʒapaɾa/ | viRa /viɹa/ | kanyala /kaɲala/ | kirdikir /kiɖikir/ | kirntangi /kiɳʈaŋi/ | birrang /biɻaŋ/ | panyalpa /paɲalpa/ |
| 星 | japalinga /dʒapaliŋa/ | vurdli /vuʈli/ | indiya /indija/ | kuwa thungal /kuwa θuŋal/ | yanjilypiri /jaɲɟiʎpiɻi/ | dyurra /ɟura/ | kurtalya /kuʈaʎa/ |
| 夜 | japinamini /dʒapinamini/ | wilydya /wiʎca/ | maru /maru/ | nata /nata/ | munga /muŋa/ | kaku /kaku/ | payin /pajin/ |
| 雨 | pakitringa /pakitɾiŋa/ | warrana /warana/ | pundu /pundu/ | — | minyira /miɲiɻa/ | garrit /ɡaɻit/ | kuluwa /kuluwa/ |
| 風 | wunijaka /wunidʒaka/ | milyaRu /miʎaɹu/ | uudinu /uudinu/ | — | warlpa /waɭpa/ | — | karlalarra /kaɭalara/ |
| 土 | kiluwarti /kiluwaɾti/ | yarta /jaʈa/ | — | — | walya /walja/ | dhaura /d̪auɻa/ | langa /laŋa/ |
| 石 | waranga /waɾaŋa/ | adynya /acɲa/ | — | — | pirli /piɭi/ | wullung /wuluŋ/ | purli /puɭi/ |
| 山 | jupunyini /dʒupuɲini/ | — | — | — | pamarrpa /pamaɾpa/ | — | — |
| 海 | winga /wiŋa/ | — | — | — | mangkuru /maŋkuɻu/ | — | — |
| 母 | naringa /naɾiŋa/ | ngami /ŋami/ | ngamaji /ŋamadʒi/ | ngama /ŋama/ | ngati /ŋati/ | guni /ɡuni/ | pipirnpa /pipiɳpa/ |
| 父 | rringani /ɾiŋani/ | vapi /vapi/ | kuthurra /kutʰuɻa/ | kantha /kan̪t̪a/ | kirda /kiɖa/ | pumba /pumba/ | mamarnpa /mamaɳpa/ |
| 娘 | miraninga /miɾaniŋa/ | — | yurdu /juɖu/ | — | yurntalpa /juɳʈalpa/ | — | yurntalpa /juɳʈalpa/ |
| 私 | ngiya /ŋija/ | ngayi /ŋaji/ | ngayi /ŋaji/ | ngada /ŋada/ | ngaju /ŋaɟu/ | ngaya /ŋaja/ | parra /para/ |
| あなた | nginja /ŋiɲca/ | nhina /n̪ina/ | nyini /ɲini/ | nyingki /ɲiŋki/ | nyuntu /ɲuntu/ | ngindu /ŋindu/ | parrangku /paraŋku/ |
| 私たち | ngawa /ŋawa/ | ngarlpurla /ŋaɭpuɭa/ | ngayinu /ŋajinu/ | ngakuli / nyali /ŋakuli / ɲali/ | ngalipa / nganimpa /ŋalipa / ŋanimpa/ | gulanyin / gulanyilla /ɡulaɲin / ɡulaɲila/ | parrawarta /parawaʈa/ |
| 名前 | yintanga /jintaŋa/ | mityi /mici/ | yini /jini/ | nyunda /ɲunda/ | yirdi /jiɖi/ | yini /jini/ | lirrka /lirka/ |
| 頭 | pungintaga /puŋintaɡa/ | vapardrla /vapaʈɭa/ | — | — | jurru /ɟuru/ | guddagong /ɡuddaɡoŋ/ | kata /kata/ |
| 目 | pijara /pidʒaɾa/ | mina /mina/ | kuru /kuɻu/ | kuwa /kuwa/ | milpa /milpa/ | mil /mil/ | panaya /panaja/ |
| 耳 | purrakurninga /puɾakuɾniŋa/ | yuri /juɾi/ | wurtka /wuʈka/ | — | langa /laŋa/ | guri /ɡuɻi/ | kurlka /kuɭka/ |
| 鼻 | jinimuli /dʒinimuli/ | — | muttha /mut̪a/ | — | mulyu /muʎu/ | nyigity /ɲiɡiɟ/ | mulya /muʎa/ |
| 口 | yirripuntikawa /jiɾipuntikawa/ | — | ngarnmanu /ŋaɳmanu/ | — | lirra /liɾa/ | dhambir /d̪ambiɻ/ | jawa /ɟawa/ |
| 歯 | yingkana /jiŋkana/ | ira /iɾa/ | idaji /idadʒi/ | kadma leman /kadma leman/ | kartirdi /kaʈiɖi/ | weera /weːra/ | yirra /jira/ |
| 舌 | yimitarla /jimitaɭa/ | yarli /jaɭi/ | thalanyu /t̪alaɲu/ | jalda leman /dʒalda leman/ | jalanypa /ɟalaɲpa/ | dalang /dalaŋ/ | nyanyjarla /ɲaɲɟaɭa/ |
| 手 | yikara /jikaɾa/ | mara /maɾa/ | mara /maɻa/ | marlda /maɭda/ | rdaka /ɖaka/ | mara /maɻa/ | mapirrpa /mapirpa/ |
| 足 | malapwara /malapʷaɾa/ | idna /idna/ | yina /jina/ | jaa /dʒaː/ | wirliya /wiɭija/ | dyinang /ɟinaŋ/ | jina /ɟina/ |
| 心 | miringa /miɾiŋa/ | yurlk-aka /juɭkaka/ | pulpara /pulpaɻa/ | bulja /buldʒa/ | rduku-rduku /ɖukuɖuku/ | gauar /ɡauar/ | kurturtu /kuʈuʈu/ |
| 骨 | pwaja /pʷadʒa/ | warlpu /waɭpu/ | mambu /mambu/ | kadma /kadma/ | larrpa /laɾpa/ | wiak /wiak/ | yika /jika/ |
| 血 | majipani /madʒipani/ | arti /aʈi/ | nguba /ŋuba/ | kanda /kanda/ | yalyu /jaʎu/ | guruba /ɡuruba/ | miji /miɟi/ |
| うんち | kinyirri /kiɲiɾi/ | udna /utna/ | wuna /wuna/ | — | kuna /kuna/ | gunung /ɡunuŋ/ | murla /muɭa/ |
| 愛 | payinti /pajinti/ | ngadha-pa- /ŋat̪apa/ | kanyji /kaɲdʒi/ | — /—/ | yulkami /julkami/ | marmit /maɻmit/ | — /—/ |
| 木 | pirntali /piɾntali/ | wirti /wiʈi/ | parntany /paɳʈaɲ/ | thungal /θuŋal/ | watiya /watija/ | warabi /waɻabi/ | mungka /muŋka/ |
| 犬 | marlapwawa /maɭapʷawa/ | wirlka /wiɭka/ | kuwiyarl /kuwijaɻl/ | ngawa /ŋawa/ | jarntu /ɟaɳʈu/ | mirri /miɻi/ | jarntu /ɟaɳʈu/ |
| 猫 | pussycat /pusikat/ | — /—/ | paka /paka/ | — /—/ | mungalpa /muŋalpa/ | poosi /puːsi/ | pujikatu /puɟikatu/ |
| 魚 | miputi /miputi/ | varru /varu/ | wiitya /wiːca/ | yaka /jaka/ | yawu /jawu/ | kuya /kuja/ | kapi /kapi/ |
| 鳥 | tokwampini /tokʷampini/ | — | — | — | jurlpu /ˈɟuɭpu/ | budyan /buɟan/ | yintajarra /jintaɟara/ |
| 蝶 | kwarikwaringa /kʷaɾikʷaɾiŋa/ | arli vilhi-vilhi /aɭi vil̪i-vil̪i/ | ngaabeera /ŋaːbeːra/ | — | pinta-pinta /pintapinta/ | — | wirripintapinta /wiripintapinta/ |
| 卵 | pajipajuwu /padʒipadʒuwu/ | vipi /vipi/ | — | — | ngipiri /ŋipiɻi/ | gubbong /ɡubboŋ/ | ngampu /ŋampu/ |
| 馬 | pika /pika/ | — | — | — | nantuwu /nantuwu/ | — | — |
| 家 | kurrampali /kuɾampali/ | wardrli /waʈɭi/ | nhurra /ɳuɻa/ | ngambirr /ŋambir/ | yuwarli /juwaɭi/ | kuni /kuni/ | maya /maja/ |
| 牛乳 | pularti /pulaɾti/ | ngama /ŋama/ | — | — | lampurnu /lampuɳu/ | — | — |
| 蜂蜜 | yingwati /jiŋwati/ | — | — | — | ngarlu /ŋaɭu/ | kawangkal /kawaŋkal/ | — |
| 塩 | kirririka /kiɾiɾika/ | — | — | — | jarlti /ɟaɭti/ | — | — |
| ワイン | yingwatinga /jiŋwatiŋa/ | — | — | — | pama /pama/ | — | — |
| 米 | pirraja /piɾadʒa/ | — | — | — | — | — | — |
| 鉄 | wulimirri /wulimiɾi/ | — | — | — | yayini /jajini/ | — | — |
| 本 | jurra /dʒuɾa/ | — | — | — | pipa /pipa/ | — | — |
| 食べる | ngarini /ŋaɾini/ | ngarlku- /ŋaɭku/ | ngarna /ŋaɻna/ | jitha /dʒiθa/ | ngarni /ŋaɳi/ | daring /daɻiŋ/ | nyarrarni /ɲaraɳi/ |
| 飲む | pirninkili /piɾninkili/ | yapa- /japa/ | nyuna /ɲuna/ | kurdama /kuɖama/ | purrami /puɾami/ | nyu /ɲu/ | jikila /ɟikila/ |
| 寝る | mili /mili/ | miya /mija/ | wuupata /wuːpata/ | — | jarda ngunami /ɟaɖa ŋunami/ | ngambori /ŋamboɻi/ | kunyalajuwa /kuɲalaɟuwa/ |
| 一 | yati /jati/ | ubmanaka /upmanaka/ | kuyu /kuju/ | warnge /waɾŋe/ | jinta /ɟinta/ | meddhung /med̪uŋ/ | kumpinyu /kumpiɲu/ |
| 二 | yirrara /jiɾaɾa/ | alypilhanha /aʎpil̪an̪a/ | wuthada /wut̪ada/ | kiyarrng /kijaɾŋ/ | jirrama /ɟiɾama/ | bula /bula/ | kujarra /kuɟara/ |
| 三 | yirrajirrima /jiɾadʒiɾima/ | urlpa-rrina /uɭparina/ | marnngurdu /maɳŋuɖu/ | mungkalan /muŋkalan/ | jirrama-kari-jinta /ɟiɾamakaɾiɟinta/ | bula mittong /bula mitoŋ/ | kujarrakumpinyu /kuɟarakumpiɲu/ |
| 四 | yatapinti /jatapinti/ | — | — | — | jirrama-kari-jirrama-kari /ɟiɾamakaɾiɟiɾamakaɾi/ | — | kujarrakujarra /kuɟarakuɟara/ |
| 五 | pinginingita /piŋiniŋita/ | — | — | — | rdaka-pala /ɖakapala/ | — | — |
| こんにちは | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | yumalundi /jumalundi/ | palya /paʎa/ |
| ありがとう | wuta-wani /wutawani/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | miyamala /mijamala/ | — /—/ |
| 良い | pupuni /pupuni/ | warnrdu /waɳʈu/ | walykumarra /waʎkumaɻa/ | kuba /kuba/ | ngurrju /ŋuɾɟu/ | walunga /waluŋa/ | ngalypa /ŋaʎpa/ |
| 新しい | awirankini /awiɾankini/ | marra /mara/ | — | — | jalangu-warnu /ɟalaŋuwaɳu/ | — | — |
| 赤い | yaringa /jaɾiŋa/ | yalhdhatyi /jal̪t̪aci/ | marniwidi /maɳiwidi/ | kandukan /kandukan/ | yalyu-yalyu /jaʎujaʎu/ | dhiram-dhiram /d̪iɾamd̪iɾam/ | martarr /maʈar/ |
| 白い | turtiyangini /tuɾtijaŋini/ | upa /upa/ | wilidi /wilidi/ | — | kardirri /kaɖiɾi/ | daguru-gurag /daɡuɾuɡuɾaɡ/ | mirtamirta /miʈamiʈa/ |
| 黒い | tuniwunga /tuniwuŋa/ | — | — | — | kirdily /kiɖiʎ/ | buru-bura /buɻubuɻa/ | warrukurla /warukuɭa/ |
| 砂糖 | tingati /tiŋati/ | — | — | — | juka /ɟuka/ | — | — |
ページ 1/9
インタラクティブ版を開く: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
LangMap — 言語の可視化プロジェクトの一部です。これは静的でクロール可能な要約です。インタラクティブマップでは発音音声・フィルター・地球儀ビューを利用できます。
制作 Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap ホーム