ꪼꪕꪒꪾ
Tiếng Thái Đen
Kra-Dai (Tai, Tây Nam, Tây Bắc)
Tiếng Tai Đam ("Thái Đen", từ trang phục nhuộm chàm truyền thống của phụ nữ) là một ngôn ngữ Tai Tây Nam của tây-bắc Việt Nam và các vùng giáp ranh ở Lào và Trung Quốc. Người Tai Đam đã phát triển chữ Tai Việt riêng (gốc từ thời trung cổ, mã hóa Unicode 5.2/2009) — khác với chữ Thái và Lào, vẫn bảo tồn các đặc điểm Brahmic đã mất ở các hệ chữ Thái chuẩn hóa. Có 6 thanh điệu tương phản (5 thanh trên âm tiết bằng + 1 thanh đường viền). Sau sự chia cắt Việt Nam năm 1954 và sự sụp đổ Sài Gòn năm 1975, các cộng đồng tị nạn Tai Đam lớn đã hình thành ở Hoa Kỳ (Iowa) và Pháp.
Nơi được sử dụng
87 từ cốt lõi trong tiếng Thái Đen
Nguồn
- Glottolog: Tai Dam
- Ethnologue: blt
- Baccam Don, Baccam Faluang, Baccam Hung & Dorothy Fippinger (1989) Tai Dam–English, English–Tai Dam Vocabulary Book. Summer Institute of Linguistics
- Fippinger (1971) Tai Dam phonology — Mon-Khmer Studies III
- Unicode Tai Viet block (U+AA80–AADF)
So sánh từ vựng
So sánh trong cùng họ: Kra-Dai (Tai, Tây Nam, Tây Bắc)
| Nghĩa | Tiếng Thái Đen | Tiếng Isan | Tiếng Thái miền Nam | Tiếng Thái miền Bắc | Tiếng Shan | Tiếng Thái Song | Tiếng Lào |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | ꪙꪾꫂ /nam˧˩ˀ/ | น้ำ /nam˦˥/ | น้ำ /nam˧˥/ | น้ำ /nam˦˥/ | ၼမ်ႉ /nam˦˨ˀ/ | น้ำ /nam˦˧/ | ນ້ຳ /naːm˥˨/ |
| Lửa | ꪼꪡ /faj˥/ | ไฟ /faj˥/ | ไฟ /faj˥/ | ไฟ /faj˥/ | ၾႆး /faj˥/ | ไฟ /faj˧˥˦/ | ໄຟ /faj˧˥/ |
| Mặt trời | ꪔꪱꪹꪫꪸꪙ /taː˨ven˥/ | ตะเว็น /ta˨˩wen˥/ | ตะวัน /ta˨˩wan˥/ | ตะวัน /ta˨˩wan˥/ | ဝၼ်း /wan˥/ | ตะวัน /ta˨˦ wan˧˥˦/ | ຕາເວັນ /taː˩˧ ven˧˥/ |
| Mặt trăng | ꪹꪚꪙ /bɯən˨/ | เดือน /dɯan˥/ | เดือน /dɯan˥/ | เดือน /dɯːan˥/ | လိူၼ် /lɤn˨˦/ | เดือน /dɯːan˨˦/ | ດວງເດືອນ /duaŋ˩˧ dɯːan˩˧/ |
| Sao | ꪒꪱꪫ /daːw˨/ | ดาว /daːw˧/ | ดาว /daːw˥/ | ดาว /daːw˧/ | လၢဝ် /laːw˨˦/ | ดาว /daːw˨˦/ | ດາວ /daːw˩˧/ |
| Đêm | ꪁꪳꪙ /kɯn˥/ | คืน /kʰɯːn˧/ | คืน /kʰɯːn˥/ | คืน /kʰɯːn˧/ | ၶိုၼ်း /kʰɯn˥/ | คืน /kʰɯːn˧˥˦/ | ຄືນ /kʰɯːn˧˥/ |
| Mưa | ꪶꪠꪙ /fon˨/ | ฝน /fɔn˩˧/ | ฝน /fɔn˩˧/ | ฝน /fɔn˩˧/ | ၽူၼ် /pʰon˨˦/ | ฝน /fon˨˦/ | ຝົນ /fɔn˩˧/ |
| Gió | ꪶꪩꪣ /lom˥/ | ลม /lom˧/ | ลม /lom˥/ | ลม /lom˧/ | လူမ်း /lom˥/ | ลม /lom˧˥˦/ | ລົມ /lom˧˥/ |
| Đất | ꪒꪲꪙ /din˨/ | ดิน /din˥/ | ดิน /din˥/ | ดิน /din˧/ | လိၼ် /lin˨˦/ | ดิน /din˨˦/ | ດິນ /din˩˧/ |
| Đá | ꪬꪲꪙ /hin˨/ | หิน /hin˩˧/ | หิน /hin˩˧/ | หิน /hin˨˦/ | ႁိၼ် /hin˨˦/ | หิน /hin˨˦/ | ຫີນ /hiːn˩˧/ |
| Núi | ꪝꪴ /puː˥/ | ภูเขา /pʰuː˥ kʰaw˩˧/ | ภูเขา /pʰuː˥kʰaw˩˧/ | ดอย /dɔːj˧/ | လွႆ /lɔj˨˦/ | ภูเขา /pʰuː˧˥˦ kʰaw˨˦/ | ພູເຂົາ /pʰuː˧˥kʰaw˩˧/ |
| Biển | ꪙꪾ꫁ꪹꪚꪸ꫁ /nam˧˩ˀbeː˨˩ˀ/ | ทะเล /tʰa˦˥leː˥/ | ทะเล /tʰa˧˥leː˥/ | ทะเล /tʰa˦˥leː˧/ | ပၢင်ႇလၢႆႇ /paːŋ˩ laːj˩/ | — | ທະເລ /tʰa˧leː˧˥/ |
| Mẹ | ꪵꪣ꪿ /mɛː˦/ | แม่ /mɛː˥˩/ | แม่ /mɛː˥˩/ | แม่ /mɛː˥˩/ | မႄႈ /mɛː˧˨/ | แม่ /mɛː˦/ | ແມ່ /mɛː˧/ |
| Cha | ꪮ꫁ꪱꪥ /ʔaːj˨˩ˀ/ | พ่อ /pʰɔː˨˩/ | พ่อ /pʰɔː˥˩/ | พ่อ /pʰɔː˨˩/ | ပေႃႈ /pɔː˧˨/ | พ่อ /pʰɔː˦/ | ພໍ່ /pʰɔː˧/ |
| Con gái | ꪩꪴꪀꪑꪲꪉ /luʔ˦ɲiŋ˥/ | ลูกสาว /luːk˥˩ saːw˩˧/ | ลูกสาว /luːk˥˩ saːw˩˧/ | ลูกสาว /luːk˥˧ saːw˩˧/ | လုၵ်ႈယိင်း /luk˧˨ jiŋ˥/ | ลูกสาว /luːk˦ saːw˨˦/ | ລູກສາວ /luːk˥˨ saːw˩˧/ |
| Tôi | ꪄ꫁ꪮꪥ /kʰɔj˨˩ˀ/ | ข้อย /kʰɔːj˧/ | ฉาน /tɕʰaːn˩˧/ | ตู /tuː˩/ | ၵဝ် /kaw˨˦/ | กู /kuː˨˦/ | ຂ້ອຍ /kʰɔːj˧˩/ |
| Bạn | ꪣꪳꪉ /mɯŋ˥/ | เจ้า /tɕaw˧/ | สู /suː˩˧/ | ตั๋ว /tua˩˩˦/ | မႂ်း /maɰ˥/ | มึง /mɯŋ˧˥˦/ | ເຈົ້າ /tɕaːw˥˨/ |
| Chúng ta | ꪹꪭꪱ /haw˥/ | เฮา /haw˥/ | เรา /raw˥/ | เฮา /haw˥/ | ႁဝ်း /haw˥/ | เฮา /haw˧˥˦/ | ເຮົາ /haw˧˥/ |
| Tên | ꪋꪳ꪿ /tɕɯ˦/ | ซื่อ /sɨː˧/ | ชื่อ /tɕʰɯː˥˩/ | จื้อ /tɕɯː˧/ | ၸိုဝ်ႈ /tsɯː˧˨/ | ซื่อ /sɯː˦/ | ຊື່ /sɯː˧/ |
| Người | ꪶꪁꪙ /kon˥/ | คน /kʰon˥/ | คน /kʰon˥/ | คน /kʰon˧/ | ၵူၼ်း /kon˥/ | — | ຄົນ /kʰon˧˥/ |
| Đầu | ꪬꪺ /huə˨/ | หัว /hua˩˧/ | หัว /hua˩˧/ | หัว /hua˩˧/ | ႁူဝ် /hoː˨˦/ | หัว /huːa˨˦/ | ຫົວ /hua˩˧/ |
| Mắt | ꪔꪱ /taː˨/ | ตา /taː˥/ | ตา /taː˥/ | ต๋า /taː˩˧/ | တႃ /taː˨˦/ | ตา /taː˨˦/ | ຕາ /taː˩˧/ |
| Tai | ꪬꪴ /huː˨/ | หู /huː˩˧/ | หู /huː˩˧/ | หู /huː˩˧/ | ႁူ /huː˨˦/ | หู /huː˨˦/ | ຫູ /huː˩˧/ |
| Miệng | ꪜꪱꪀ /paːʔ˦˥/ | ปาก /paːk˨˩/ | ปาก /paːk˨˩/ | ปาก /paːk˨˩/ | ပၢၵ်ႇ /paːk˩/ | — | ປາກ /paːk˧˩/ |
| Răng | ꪵꪄ꫁ꪫ /kʰɛw˨˩ˀ/ | ฟัน /fan˧/ | ฟัน /fan˥/ | ฟัน /fan˧/ | ၶဵဝ်ႈ /kʰew˧˨/ | ฟัน /fan˧˥˦/ | ແຂ້ວ /kʰɛːw˧˩/ |
| Lưỡi | ꪩꪲ꫁ꪙ /lin˧˩ˀ/ | ลิ้น /lin˦˥/ | ลิ้น /lin˧˥/ | ลิ้น /lin˦˥/ | လိၼ်ႉ /lin˦˨ˀ/ | ลิ้น /lin˦˧/ | ລີ້ນ /lin˥˨/ |
| Tay | ꪣꪳ /mɯ˥/ | มือ /mɯː˥/ | มือ /mɯː˥/ | มือ /mɯː˥/ | မိုဝ်း /mɯː˥/ | มือ /mɯː˧˥˦/ | ມື /mɯː˧˥/ |
| Bàn chân | ꪔꪲꪙ /tin˨/ | ตีน /tiːn˥/ | ตีน /tiːn˥/ | ตี๋น /tiːn˩˧/ | တိၼ် /tin˨˦/ | ตีน /tiːn˨˦/ | ຕີນ /tiːn˩˧/ |
| Tim | ꪻꪊ /tɕaɯ˨/ | ใจ /tɕaj˥/ | ใจ /tɕaj˥/ | ใจ๋ /tɕaj˩˧/ | ၸႂ် /tsaɰ˨˦/ | ใจ /tɕaj˨˦/ | ໃຈ /tɕaj˩˧/ |
| Xương | ꪒꪴꪀ /duʔ˦˥/ | ดูก /duːk˨˩/ | ดูก /duːk˨˩/ | ดูก /duːk˨˩/ | လုပ်ႇ /lup˩/ | ดูก /duːk˧˥/ | ກະດູກ /ka˧˥duːk˧˩/ |
| Máu | ꪹꪩꪒ /lɯət˦/ | เลือด /lɯat˥˩/ | เลือด /lɯat˥˩/ | เลือด /lɯat˥˧/ | လိူတ်ႈ /lɤt˧˨/ | เลียด /liːat˦/ | ເລືອດ /lɯat˥˨/ |
| Yêu | — /—/ | ฮัก /hak˦˥/ | รัก /rak˧˥/ | ฮัก /hak˦˥/ | ႁၵ်ႉ /hak˦˨ˀ/ | ฮัก /hak˦/ | ຮັກ /hak˧/ |
| Cây | ꪼꪣ꫁ /maj˧˩ˀ/ | ต้นไม้ /ton˥˩maj˦˥/ | ต้นไม้ /ton˥˩maj˧˥/ | ต้นไม้ /ton˥˩maj˦˥/ | တူၼ်ႈမႆႉ /ton˧˨ maj˦˨ˀ/ | ต้นไม้ /ton˧ maj˦˧/ | ຕົ້ນໄມ້ /ton˥˨ maj˥˨/ |
| Chó | ꪢꪱ /maː˨/ | หมา /maː˩˧/ | หมา /maː˩˧/ | หมา /maː˩˧/ | မႃ /maː˨˦/ | หมา /maː˨˦/ | ໝາ /maː˩˧/ |
| Mèo | ꪵꪣꪫ /mɛːw˥/ | แมว /mɛːw˥/ | แมว /mɛːw˥/ | แมว /mɛːw˥/ | မႅဝ်း /mɛw˥/ | แมว /mɛːw˧˥˦/ | ແມວ /mɛːw˧˥/ |
| Cá | ꪜꪱ /paː˨/ | ปลา /paː˧/ | ปลา /plaː˥/ | ปลา /paː˧/ | ပႃ /paː˨˦/ | ปลา /paː˨˦/ | ປາ /paː˩˧/ |
| Chim | ꪶꪙꪀ /noʔ˦/ | นก /nok˦˥/ | นก /nok˧˥/ | นก /nok˦˥/ | ၼူၵ်ႉ /nok˦˨ˀ/ | นก /nok˦/ | ນົກ /nok˧/ |
| Trứng | ꪼꪎ꪿ /saj˦˥/ | ไข่ /kʰaj˨˩/ | ไข่ /kʰaj˨˩/ | ไข่ /kʰaj˨˩/ | ၶႆႇ /kʰaj˩/ | ไข่ /kʰaj˧˥/ | ໄຂ່ /kʰaj˧/ |
| Gấu | ꪢꪲ /miː˨/ | หมี /miː˩˧/ | หมี /miː˩˧/ | หมี /miː˩˧/ | မီ /miː˨˦/ | — | ໝີ /miː˩˧/ |
| Ngựa | ꪣ꫁ꪱ /maː˧˩ˀ/ | ม้า /maː˦˥/ | ม้า /maː˧˥/ | ม้า /maː˦˥/ | မႃႉ /maː˦˨ˀ/ | — | ມ້າ /maː˥˨/ |
| Nhà | ꪹꪭꪙ /hɯən˥/ | เฮือน /hɯan˥/ | บ้าน /baːn˥˩/ | เฮือน /hɯːan˥/ | ႁိူၼ်း /hɤn˥/ | เฮียน /hiːan˧˥˦/ | ເຮືອນ /hɯːan˧˥/ |
| Sữa | ꪶꪙꪣ /nom˥/ | นม /nom˧/ | นม /nom˥/ | นม /nom˧/ | ၼမ်ႉၼူမ်း /nam˦˨ˀ nom˥/ | — | ນົມ /nom˧˥/ |
| Muối | ꪹꪀ /kɯə˨/ | เกือ /kɯa˥/ | เกลือ /klɯa˥/ | เกื๋อ /kɯa˩˧/ | ၵိူဝ် /kɤː˨˦/ | เกีย /kiːa˨˦/ | ເກືອ /kɯa˩˧/ |
| Gạo | ꪹꪄ꫁ꪱ /kʰaw˨˩ˀ/ | ข้าว /kʰaːw˧/ | ข้าว /kʰaːw˥˩/ | ข้าว /kʰaw˥˩/ | ၶဝ်ႈ /kʰaw˧˨/ | — | ເຂົ້າ /kʰaw˧˩/ |
| Ăn | ꪀꪲꪙ /kin˨/ | กิน /kin˥/ | กิน /kin˥/ | กิ๋น /kin˩˧/ | ၵိၼ် /kin˨˦/ | กิน /kin˨˦/ | ກິນ /kin˩˧/ |
| Uống | ꪀꪲꪙ ꪙꪾꫂ /kin˨ nam˧˩ˀ/ | ดื่ม /dɯːm˨˩/ | ดื่ม /dɯːm˨˩/ | ดื่ม /dɯːm˨˩/ | ၵိၼ် /kin˨˦/ | กิน /kin˨˦/ | ດື່ມ /dɯːm˧/ |
| Ngủ | ꪙꪮꪙ /nɔn˥/ | นอน /nɔːn˥/ | นอน /nɔːn˥/ | นอน /nɔːn˧/ | ၼွၼ်း /nɔn˥/ | นอน /nɔːn˧˥˦/ | ນອນ /nɔːn˧˥/ |
| Một | ꪙꪳ꪿ꪉ /nɯŋ˦/ | หนึ่ง /nɯŋ˨˩/ | หนึ่ง /nɯŋ˨˩/ | หนึ่ง /nɯŋ˨˩/ | ၼိုင်ႈ /nɯŋ˧˨/ | หนึ่ง /nɯŋ˧˥/ | ໜຶ່ງ /nɯŋ˧/ |
| Hai | ꪎꪮꪉ /sɔːŋ˨/ | สอง /sɔːŋ˩˧/ | สอง /sɔːŋ˩˧/ | สอง /sɔːŋ˩/ | သွင် /sɔŋ˨˦/ | สอง /sɔːŋ˨˦/ | ສອງ /sɔːŋ˩˧/ |
| Ba | ꪎꪱꪣ /saːm˨/ | สาม /saːm˩˧/ | สาม /saːm˩˧/ | สาม /saːm˨˦/ | သၢမ် /saːm˨˦/ | สาม /saːm˨˦/ | ສາມ /saːm˩˧/ |
| Bốn | ꪎꪲ꪿ /siː˦˥/ | สี่ /siː˨˩/ | สี่ /siː˨˩/ | สี่ /siː˨˩/ | သီႇ /siː˩/ | สี่ /siː˧˥/ | ສີ່ /siː˧/ |
| Năm | ꪬ꫁ꪱ /haː˨˩ˀ/ | ห้า /haː˥˩/ | ห้า /haː˥˩/ | ห้า /haː˥˩/ | ႁႃႈ /haː˧˨/ | ห้า /haː˧/ | ຫ້າ /haː˧˩/ |
| Trăm | ꪭ꫁ꪮꪥ /hɔj˧˩ˀ/ | ฮ้อย /hɔːj˦˥/ | ร้อย /rɔːj˧˥/ | ฮ้อย /hɔːj˦˥/ | ပၢၵ်ႇၼိုင်ႈ /paːk˩ nɯŋ˧˨/ | — | ຮ້ອຍ /hɔːj˥˨/ |
| Xin chào | — /—/ | สะบายดี /sa˨˩baːj˥diː˥/ | สวัสดี /sa˨˩wat˨˩diː˥/ | สวัสดี /sa˨˩wat˨˩diː˥/ | မႂ်ႇသုင် /maɰ˩ suŋ˨˦/ | สบายดี /sa˨˦ baːj˨˦ diː˨˦/ | ສະບາຍດີ /sa˧˥ baːj˩˧ diː˩˧/ |
| Cảm ơn | — /—/ | ขอบใจ /kʰɔːp˨˩tɕaj˥/ | ขอบคุณ /kʰɔːp˨˩kʰun˥/ | ขอบคุณ /kʰɔːp˨˩kʰun˥/ | ၶွပ်ႈၸႂ် /kʰɔp˧˨ tsaɰ˨˦/ | ขอบใจ /kʰɔːp˧˥ tɕaj˨˦/ | ຂອບໃຈ /kʰɔːp˧˩ tɕaj˩˧/ |
| Tốt | ꪒꪲ /diː˨/ | ดี /diː˥/ | ดี /diː˥/ | ดี /diː˥/ | လီ /liː˨˦/ | ดี /diː˨˦/ | ດີ /diː˩˧/ |
| Đỏ | ꪵꪒꪉ /dɛŋ˨/ | แดง /dɛːŋ˧/ | แดง /dɛːŋ˥/ | แดง /dɛːŋ˧/ | လႅင် /lɛŋ˨˦/ | แดง /dɛːŋ˨˦/ | ແດງ /dɛːŋ˩˧/ |
| Trắng | ꪒ꪿ꪮꪙ /dɔn˦˥/ | ขาว /kʰaːw˩˧/ | ขาว /kʰaːw˩˧/ | ขาว /kʰaːw˩˧/ | ၶၢဝ် /kʰaːw˨˦/ | ขาว /kʰaːw˨˦/ | ຂາວ /kʰaːw˩˧/ |
| Đen | ꪒꪾ /dam˨/ | ดำ /dam˧/ | ดำ /dam˥/ | ดำ /dam˧/ | လမ် /lam˨˦/ | ดำ /dam˨˦/ | ດຳ /dam˩˧/ |
| Xanh lá | ꪵꪄꪫ /kʰɛw˨/ | เขียว /kʰiaw˩˧/ | เขียว /kʰiaw˩˧/ | เขียว /kʰiaw˩˧/ | ၶဵဝ် /kʰew˨˦/ | — | ຂຽວ /kʰiːəw˩˧/ |
| Xanh lam | ꪵꪄꪫ /kʰɛw˨/ | — | ฟ้า /faː˧˥/ | น้ำเงิน /nam˦˥ ŋɤn˧/ | သွမ်ႇ /sɔm˩/ | — | ຟ້າ /faː˥˨/ |
| Trà | ꪵꪋ /tɕɛː˥/ | — | ชา /tɕʰaː˥/ | — | ၼမ်ႉၼဵင်ႈ /nam˦˨ˀ neŋ˧˨/ | — | ຊາ /saː˧˥/ |
Trang 1/8
Mở bản đồ tương tác: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.
Thực hiện bởi Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Trang chủ LangMap