Proto-Uto-Aztecan
Tiền Uto-Aztec ngữ
Ngôn ngữ nguyên thủy (tái dựng) · biến thể lịch sử / ẩn
Tiền Uto-Aztec ngữ là ngôn ngữ tổ tiên được tái lập của ngữ hệ Uto-Aztec ở tây Bắc Mỹ và Mexico (tiếng Nahuatl, Hopi, Comanche, Shoshone...). Nó thường được đặt ở tây nam Hoa Kỳ hoặc tây bắc Mexico khoảng 3000–2500 TCN.
Nơi được sử dụng
87 từ cốt lõi trong Tiền Uto-Aztec ngữ
Nguồn
- Langacker (1977) Studies in Uto-Aztecan Grammar
- Stubbs (2011) Uto-Aztecan: A Comparative Vocabulary
So sánh từ vựng
So sánh trong cùng họ: Ngôn ngữ nguyên thủy (tái dựng)
| Nghĩa | Tiền Uto-Aztec ngữ | Tiếng Comanche | Tiếng Paiute Bắc | Tiếng Messap | Tiếng Scythia | Ngôn ngữ Ký hiệu Nicaragua | Tiếng Tartessos |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | *paʔ /paʔ/ | paa /paː/ | paa /paː/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Lửa | *na- /na/ | kuuna /kuːna/ | kosso /kosːo/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Mặt trời | *ta /ta/ | taabe /taːbe/ | taba /tapa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Mặt trăng | *mɨca /mɨca/ | mʉa /mɨa/ | muha /mɨha/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Sao | — /—/ | tatsinuupi /tatsinuːpi/ | pasohoobʉ /pasohoːbɨ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Đêm | *tuku /tuku/ | tukaani /tukaːni/ | tukano /tukano/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Mưa | *yuku /juku/ | ʉmaarʉ /ɨmaːɾɨ/ | paumaba /paumapa/ | — | — | — | — |
| Gió | *hɨka /hɨka/ | nʉepi /nɨepi/ | hɨkwaba /hɨkʷapa/ | — | — | — | — |
| Đá | *tɨn /tɨn/ | tʉpi /tɨpi/ | tɨppi /tɨpːi/ | — | — | — | — |
| Núi | *yohawi /johawi/ | — | kaipa /kaipa/ | — | — | — | — |
| Biển | *mɨma /mɨma/ | — | — | — | — | — | — |
| Mẹ | — /—/ | pia /pia/ | pia /pia/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Cha | *owa /owa/ | ahpʉ /ahpɨ/ | naa /naː/ | ana /ˈana/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Con gái | *mala /mala/ | — | — | bilia /ˈbilia/ | — | — | — |
| Tôi | *nɨ /nɨ/ | nʉ /nɨ/ | nʉʉ /nɨː/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Bạn | *ʔɨ /ʔɨ/ | ʉnʉ /ɨnɨ/ | ʉʉ /ɨː/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Chúng ta | — /—/ | tanʉ / nʉnʉ /tanɨ / nɨnɨ/ | tami / nʉmi /tami / nɨmi/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Tên | *tewa /tewa/ | nahnia /nahnia/ | nia /niʔa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Người | *takaC /takaC/ | nʉmʉ /ˈnɨmɨ/ | nɨmɨ /nɨmɨ/ | — | oior /ojor/ | — | — |
| Đầu | *moʔo /moʔo/ | paapi /paːpi/ | kwo /kʷo/ | — | — | — | — |
| Mắt | *pusi /pusi/ | puui /puːi/ | pui /pui/ | — /—/ | spou /spu/ | — /—/ | — /—/ |
| Tai | *naka /naka/ | naki /naki/ | naka /naka/ | — | — | — | — |
| Mũi | *yaka /jaka/ | — | mupi /muβi/ | — | — | — | — |
| Miệng | *tɨʔni /tɨʔni/ | tʉpe /tɨpe/ | tɨppa /tɨpːa/ | — | — | — | — |
| Răng | *tama /tama/ | tama /tama/ | tama /tama/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Lưỡi | *nene /nene/ | eeko /eːko/ | eho /exo/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Tay | *maʔ /maʔ/ | moʼo /moʔo/ | mai /mai/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Bàn chân | *tala /tala/ | naape /naːpe/ | kuku /kuku/ | — | — | — | — |
| Tim | *sula /sula/ | pihi /pihi/ | piwi /piwi/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Xương | *ohomï-ta /ohomɨta/ | tsuhnipʉ /tsuhnipɨ/ | oho /oho/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Máu | *ɨtwa /ɨtwa/ | — /—/ | puupe /pɨːpːi/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Phân | *kwittaC /kwittaC/ | — | — | — | — | — | — |
| Yêu | — /—/ | — /—/ | suabetɨ /suapetɨ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Cây | *kut /kut/ | huupi /huːpi/ | hupi /hupi/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Chó | *woci /woci/ | sarii /saɾiː/ | saduʼu /satɨʔɨ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Mèo | — /—/ | waʔoo /waʔoː/ | mosa /mosa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Cá | *paki /paki/ | pekwi /pekʷi/ | pakwi /pakʷi/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Nhà | *ki /ki/ | kahni /kahni/ | nobi /nopi/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Muối | *ona /ona/ | — | ongabe /oŋabe/ | — | — | — | — |
| Ăn | *kwaʔa /kwaʔa/ | tʉhkarʉ /tɨhkaɾɨ/ | tɨka /tɨka/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Uống | *hiʔpa /hiʔpa/ | hibi /hibi/ | hibi /hipi/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Ngủ | *koci /koci/ | ʉʉpʉi /ɨːpɨi/ | ɨwi /ɨwi/ | — | — | — | — |
| Một | *sɨmɨ /sɨmɨ/ | sʉmʉ /sɨmɨ/ | simɨ /simɨ/ | — /—/ | arima /arima/ | — /—/ | — /—/ |
| Hai | *wo /wo/ | waha /waha/ | waha /waha/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Ba | *pahi /pahi/ | pahiitʉ /pahiːtɨ/ | pahe /pahe/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Bốn | *na-wakay /nawakaj/ | — | wasugwe /wasuɡwe/ | — | — | — | — |
| Năm | *cipo /cipo/ | moʼobetʉ /moʔoˈbetɨ/ | manigiʼyu /maniɡiʔju/ | — | — | — | — |
| Xin chào | — /—/ | marʉawe /maɾɨawe/ | maikwa /maikwa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Cảm ơn | — /—/ | ʉra /ɨɾa/ | pesa /pesa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Tốt | — /—/ | tsaatʉ /tsaːtɨ/ | pesa /pesa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Mới | *pɨtuwa /pɨtuwa/ | ʉkʉ /ɨkɨ/ | pɨdɨ /pɨtɨ/ | — | — | — | — |
| Đỏ | — /—/ | ekapi /ekapi/ | atsa /atʰsa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Trắng | *tosa /tosa/ | tosaʼ /tosaʔ/ | toha /toha/ | — | — | — | — |
| Đen | *tuku /tuku/ | — | tuhu /tuhu/ | — | — | — | — |
Trang 1/7
Mở bản đồ tương tác: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.
Thực hiện bởi Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Trang chủ LangMap