Proto-Tai
Tai nguyên thủy
Ngôn ngữ nguyên thủy (tái dựng) · biến thể lịch sử / ẩn
Tiếng Tai nguyên thủy là tổ ngữ được tái dựng của nhánh Tai thuộc ngữ hệ Kra-Dai — tiếng Thái, tiếng Lào, tiếng Shan, tiếng Tráng, tiếng Bố Y và các ngôn ngữ họ hàng. Pittayaporn (2009) đặt nó ở vùng giáp ranh Quảng Tây – Quảng Đông ở miền nam Trung Quốc khoảng hai nghìn năm trước, trước các cuộc di cư đưa người nói tiếng Tai xuống phía nam và sang phía tây tới nơi ngày nay là Thái Lan, Lào và Myanmar. Đây là một trong những tổ ngữ được tái dựng tốt nhất ở Đông Nam Á lục địa: các tổ hợp phụ âm và hệ thống bốn thanh điệu (A, B, C, D) mà các ngôn ngữ hiện đại kế thừa đều có thể phục nguyên chi tiết. Ngữ hệ Kra-Dai rộng hơn, bao gồm cả tiếng Lê, nhánh Đồng-Thủy, tiếng Lâm Cao và nhánh Kra, được tái dựng mỏng hơn nhiều và các dạng của nó không được trình bày ở đây.
Nơi được sử dụng
87 từ cốt lõi trong Tai nguyên thủy
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh trong cùng họ: Ngôn ngữ nguyên thủy (tái dựng)
| Nghĩa | Tai nguyên thủy | Tiếng Thái Sukhothai | Tiếng Tai Lue | Tiếng Thái Đen | Tiếng Thái miền Bắc | Tiếng Thái miền Nam | Tiền Việt ngữ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | *nam /nam/ | น้ำ /naːm/ | ᦓᧄᧉ /nam/ | ꪙꪾꫂ /nam˧˩ˀ/ | น้ำ /nam˦˥/ | น้ำ /nam˧˥/ | *ɗaːk /ɗaːk/ |
| Lửa | *wɤj /wɤj/ | ไฟ /vaj/ | ᦺᦝ /fai/ | ꪼꪡ /faj˥/ | ไฟ /faj˥/ | ไฟ /faj˥/ | *-laːs /-laːs/ |
| Mặt trời | — /—/ | ตะวัน /tawan/ | ᦎᦱᦞᧃ /taː van/ | ꪔꪱꪹꪫꪸꪙ /taː˨ven˥/ | ตะวัน /ta˨˩wan˥/ | ตะวัน /ta˨˩wan˥/ | — /—/ |
| Mặt trăng | *ɓlɯən /ɓlɯən/ | เดือน /ʔdɯːan/ | ᦵᦡᦲᧃ /dɤn/ | ꪹꪚꪙ /bɯən˨/ | เดือน /dɯːan˥/ | เดือน /dɯan˥/ | *b-laŋ /b-laŋ/ |
| Sao | *naːw /naːw/ | ดาว /ʔdaːw/ | ᦡᦱᧁ /daːw˧/ | ꪒꪱꪫ /daːw˨/ | ดาว /daːw˧/ | ดาว /daːw˥/ | *k-raːw /k-raːw/ |
| Đêm | *ɣɯːn /ɣɯːn/ | คืน /kʰɯːn/ | ᦆᦹᧃ /xɨn/ | ꪁꪳꪙ /kɯn˥/ | คืน /kʰɯːn˧/ | คืน /kʰɯːn˥/ | *teːm /teːm/ |
| Mưa | *wɯn /wɯn/ | — | ᦚᦳᧃ /fun/ | ꪶꪠꪙ /fon˨/ | ฝน /fɔn˩˧/ | ฝน /fɔn˩˧/ | *k-maː /k-maː/ |
| Gió | *lɯm /lɯm/ | — | ᦟᦳᧄ /lum/ | ꪶꪩꪣ /lom˥/ | ลม /lom˧/ | ลม /lom˥/ | — |
| Đất | *ɗin /ɗin/ | — | ᦡᦲᧃ /din/ | ꪒꪲꪙ /din˨/ | ดิน /din˧/ | ดิน /din˥/ | *tət /tət/ |
| Đá | *triːl /triːl/ | หิน /hin/ | ᦠᦲᧃ /hin˥/ | ꪬꪲꪙ /hin˨/ | หิน /hin˨˦/ | หิน /hin˩˧/ | — |
| Núi | *doːj /doːj/ | เขา /kʰaw/ | ᦗᦴ /puː˥˩/ | ꪝꪴ /puː˥/ | ดอย /dɔːj˧/ | ภูเขา /pʰuː˥kʰaw˩˧/ | — |
| Mẹ | *meː /meː/ | แม่ /mɛː/ | ᦶᦙᧈ /mɛ/ | ꪵꪣ꪿ /mɛː˦/ | แม่ /mɛː˥˩/ | แม่ /mɛː˥˩/ | *meːʔ /meːʔ/ |
| Cha | *boː /boː/ | พ่อ /bɔː/ | ᦗᦸᧈ /pɔː/ | ꪮ꫁ꪱꪥ /ʔaːj˨˩ˀ/ | พ่อ /pʰɔː˨˩/ | พ่อ /pʰɔː˥˩/ | *bɔːʔ /bɔːʔ/ |
| Tôi | *kuː /kuː/ | กู /kuː/ | ᦂᧁ /kaw˥˩/ | ꪄ꫁ꪮꪥ /kʰɔj˨˩ˀ/ | ตู /tuː˩/ | ฉาน /tɕʰaːn˩˧/ | *soː /soː/ |
| Bạn | *mɯŋ /mɯŋ/ | มึง /mɯŋ/ | ᦙᦹᧂ /mɯŋ˧/ | ꪣꪳꪉ /mɯŋ˥/ | ตั๋ว /tua˩˩˦/ | สู /suː˩˧/ | *miː /miː/ |
| Chúng ta | — /—/ | เรา /raw/ | ᦣᧁ / ᦎᦴ /haw˥˩ / tuː˥/ | ꪹꪭꪱ /haw˥/ | เฮา /haw˥/ | เรา /raw˥/ | — /—/ |
| Tên | *ɟɤː /ɟɤː/ | ชื่อ /dʑɯː/ | ᦋᦹᧈ /tsɨː˧/ | ꪋꪳ꪿ /tɕɯ˦/ | จื้อ /tɕɯː˧/ | ชื่อ /tɕʰɯː˥˩/ | — /—/ |
| Người | *ɢwɯn /ɢwɯn/ | คน /ɡon/ | ᦅᦳᧃ /kun˥˩/ | ꪶꪁꪙ /kon˥/ | คน /kʰon˧/ | คน /kʰon˥/ | *ŋaːj /ŋaːj/ |
| Đầu | *truə /truə/ | หัว /hua/ | ᦷᦠ /hoː˥/ | ꪬꪺ /huə˨/ | หัว /hua˩˧/ | หัว /hua˩˧/ | *k-loːk /k-loːk/ |
| Mắt | *taː /taː/ | ตา /taː/ | ᦎᦱ /taː/ | ꪔꪱ /taː˨/ | ต๋า /taː˩˧/ | ตา /taː˥/ | *mat /mat/ |
| Tai | *krwɯː /krwɯː/ | หู /huː/ | ᦣᦴ /huː/ | ꪬꪴ /huː˨/ | หู /huː˩˧/ | หู /huː˩˧/ | *saːj /saːj/ |
| Mũi | *ɗaŋ /ɗaŋ/ | จมูก /tɕamuːk/ | ᦡᧂ /daŋ/ | — | ดัง /daŋ˧/ | จมูก /tɕa˨˩muːk˨˩/ | *muːs /muːs/ |
| Miệng | *paːk /paːk/ | ปาก /paːk/ | ᦔᦱᧅ /paːk˧˥/ | ꪜꪱꪀ /paːʔ˦˥/ | ปาก /paːk˨˩/ | ปาก /paːk˨˩/ | *mɛːŋʔ /mɛːŋʔ/ |
| Răng | *wan /wan/ | ฟัน /van/ | ᦵᦆᧁ /xɛw˥/ | ꪵꪄ꫁ꪫ /kʰɛw˨˩ˀ/ | ฟัน /fan˧/ | ฟัน /fan˥/ | *k-saŋ /k-saŋ/ |
| Lưỡi | *liːn /liːn/ | ลิ้น /lin/ | ᦟᦲᧃ /lin˥/ | ꪩꪲ꫁ꪙ /lin˧˩ˀ/ | ลิ้น /lin˦˥/ | ลิ้น /lin˧˥/ | *laːs /laːs/ |
| Tay | *mwɯː /mwɯː/ | มือ /mɯː/ | ᦙᦹ /mɯː/ | ꪣꪳ /mɯ˥/ | มือ /mɯː˥/ | มือ /mɯː˥/ | *siː /siː/ |
| Bàn chân | *tiːn /tiːn/ | ตีน /tiːn/ | ᦎᦲᧃ /tiːn˧/ | ꪔꪲꪙ /tin˨/ | ตี๋น /tiːn˩˧/ | ตีน /tiːn˥/ | *ciɲ /ciɲ/ |
| Tim | *cɤɰ /cɤɰ/ | ใจ /tɕaɯ/ | ᦺᦈ /tsaj/ | ꪻꪊ /tɕaɯ˨/ | ใจ๋ /tɕaj˩˧/ | ใจ /tɕaj˥/ | — /—/ |
| Xương | *duk /duk/ | ดูก /ʔduːk/ | ᦡᦳᧅᧈ /duːk˧˥/ | ꪒꪴꪀ /duʔ˦˥/ | ดูก /duːk˨˩/ | ดูก /duːk˨˩/ | *ɟaːŋ /ɟaːŋ/ |
| Máu | *lɯət /lɯət/ | เลือด /lɯat/ | ᦟᦹᧆ /lɤt˥/ | ꪹꪩꪒ /lɯət˦/ | เลือด /lɯat˥˧/ | เลือด /lɯat˥˩/ | *t-muːʔ /t-muːʔ/ |
| Phân | *qɯj /qɯj/ | — | ᦃᦲᧉ /xiː˩˧/ | — | อึ /ʔɯ˨˩/ | อึ /ʔɯ˨˩/ | — |
| Yêu | — /—/ | รัก /rak/ | ᦣᧅ /hak/ | — /—/ | ฮัก /hak˦˥/ | รัก /rak˧˥/ | — /—/ |
| Cây | *mwaj /mwaj/ | ไม้ /maːj/ | ᦂᦸᦺᦙᧉ /kɔː mai/ | ꪼꪣ꫁ /maj˧˩ˀ/ | ต้นไม้ /ton˥˩maj˦˥/ | ต้นไม้ /ton˥˩maj˧˥/ | *gəl /gəl/ |
| Chó | *ʰmaː /ʰmaː/ | หมา /m̊aː/ | ᦖᦱ /maː/ | ꪢꪱ /maː˨/ | หมา /maː˩˧/ | หมา /maː˩˧/ | *ʔa-cɔːʔ /ʔa-cɔːʔ/ |
| Mèo | — /—/ | แมว /mɛːw/ | ᦶᦙᧁ /mɛw/ | ꪵꪣꪫ /mɛːw˥/ | แมว /mɛːw˥/ | แมว /mɛːw˥/ | — /—/ |
| Cá | *plaː /plaː/ | ปลา /plaː/ | ᦔᦱ /paː˧/ | ꪜꪱ /paː˨/ | ปลา /paː˧/ | ปลา /plaː˥/ | *ʔa-kaːʔ /ʔa-kaːʔ/ |
| Chim | *nok /nok/ | นก /nok/ | ᦷᦓᧅ /nok/ | ꪶꪙꪀ /noʔ˦/ | นก /nok˦˥/ | นก /nok˧˥/ | *ciːm /ciːm/ |
| Bướm | *ɓɤːj /ɓɤːj/ | — | — | — | ก่ำเบ้อ /kam˨˩bɤː˥˩/ | ผีเสื้อ /pʰiː˩˧ sɯa˥˩/ | — |
| Trứng | *qraj /qraj/ | ไข่ /kʰaj/ | ᦺᦃᧈ /xaj/ | ꪼꪎ꪿ /saj˦˥/ | ไข่ /kʰaj˨˩/ | ไข่ /kʰaj˨˩/ | *k-ləːŋʔ /k-ləːŋʔ/ |
| Gấu | *ʰmwɯj /ʰmwɯj/ | หมี /m̊iː/ | ᦖᦲ /miː/ | ꪢꪲ /miː˨/ | หมี /miː˩˧/ | หมี /miː˩˧/ | *c-guːʔ /c-guːʔ/ |
| Ngựa | *maː /maː/ | ม้า /maː/ | ᦙᦱᧉ /maː˩/ | ꪣ꫁ꪱ /maː˧˩ˀ/ | ม้า /maː˦˥/ | ม้า /maː˧˥/ | *m-ŋəːʔ /m-ŋəːʔ/ |
| Nhà | *rɤːn /rɤːn/ | เรือน /rɯːan/ | ᦵᦣᦲᧃ /hɤn/ | ꪹꪭꪙ /hɯən˥/ | เฮือน /hɯːan˥/ | บ้าน /baːn˥˩/ | *ɲaː /ɲaː/ |
| Muối | *klwɯə /klwɯə/ | เกลือ /klɯa/ | ᦵᦂᦲ /kɤː˥/ | ꪹꪀ /kɯə˨/ | เกื๋อ /kɯa˩˧/ | เกลือ /klɯa˥/ | *ɓɔːjʔ /ɓɔːjʔ/ |
| Gạo | *qaw /qaw/ | ข้าว /kʰaːw/ | ᦃᧁᧉ /xaw˩˧/ | ꪹꪄ꫁ꪱ /kʰaw˨˩ˀ/ | ข้าว /kʰaw˥˩/ | ข้าว /kʰaːw˥˩/ | — |
| Sắt | *ʰlek /ʰlek/ | เหล็ก /l̥ek/ | ᦵᦜᧅ /lek/ | — | เหล็ก /lek˨˩/ | เหล็ก /lek˨˩/ | — |
| Sách | *sɯː /sɯː/ | — | ᦗᦸᧇ /pɔp˧/ | — | หนังสือ /naŋ˩˧sɯː˩˧/ | หนังสือ /naŋ˩˧sɯː˩˧/ | — |
| Ăn | *kɯɲ /kɯɲ/ | กิน /kin/ | ᦂᦲᧃ /kin/ | ꪀꪲꪙ /kin˨/ | กิ๋น /kin˩˧/ | กิน /kin˥/ | *ʔan /ʔan/ |
| Uống | — /—/ | กิน /kin/ | ᦂᦲᧃᦓᧄᧉ /kin nam/ | ꪀꪲꪙ ꪙꪾꫂ /kin˨ nam˧˩ˀ/ | ดื่ม /dɯːm˨˩/ | ดื่ม /dɯːm˨˩/ | *ʔɔːŋʔ /ʔɔːŋʔ/ |
| Ngủ | *nwɯːn /nwɯːn/ | นอน /nɔːn/ | ᦓᦸᧃ /nɔn/ | ꪙꪮꪙ /nɔn˥/ | นอน /nɔːn˧/ | นอน /nɔːn˥/ | — |
| Một | *nɯːŋ /nɯːŋ/ | ณื่ง /nɯŋ/ | ᦓᦹᧂᧈ /nɯŋ/ | ꪙꪳ꪿ꪉ /nɯŋ˦/ | หนึ่ง /nɯŋ˨˩/ | หนึ่ง /nɯŋ˨˩/ | *moːc /moːc/ |
| Hai | *soːŋ /soːŋ/ | โสง /sɔːŋ/ | ᦉᦸᧂ /sɔːŋ˥˩/ | ꪎꪮꪉ /sɔːŋ˨/ | สอง /sɔːŋ˩/ | สอง /sɔːŋ˩˧/ | *haːr /haːr/ |
| Ba | *saːm /saːm/ | สาม /saːm/ | ᦉᦱᧄ /saːm˧/ | ꪎꪱꪣ /saːm˨/ | สาม /saːm˨˦/ | สาม /saːm˩˧/ | *paː /paː/ |
| Bốn | *siː /siː/ | สี่ /siː/ | ᦉᦲᧈ /siː˧˥/ | ꪎꪲ꪿ /siː˦˥/ | สี่ /siː˨˩/ | สี่ /siː˨˩/ | *poːnʔ /poːnʔ/ |
| Năm | *haː /haː/ | ห้า /haː/ | ᦠᦱᧉ /haː/ | ꪬ꫁ꪱ /haː˨˩ˀ/ | ห้า /haː˥˩/ | ห้า /haː˥˩/ | *ɗam /ɗam/ |
| Trăm | *rɔːj /rɔːj/ | ร้อย /rɔːj/ | ᦣᦾᧉ /hɔj˩/ | ꪭ꫁ꪮꪥ /hɔj˧˩ˀ/ | ฮ้อย /hɔːj˦˥/ | ร้อย /rɔːj˧˥/ | — |
| Xin chào | — /—/ | — /—/ | ᦷᦡᧃᦟᦲ /dɔn liː/ | — /—/ | สวัสดี /sa˨˩wat˨˩diː˥/ | สวัสดี /sa˨˩wat˨˩diː˥/ | — /—/ |
| Cảm ơn | — /—/ | — /—/ | ᦀᦸᧃᦷᦓᧁ /ʔɔn nau/ | — /—/ | ขอบคุณ /kʰɔːp˨˩kʰun˥/ | ขอบคุณ /kʰɔːp˨˩kʰun˥/ | — /—/ |
| Tốt | *ɗɤj /ɗɤj/ | ดี /ʔdiː/ | ᦡᦲ /diː/ | ꪒꪲ /diː˨/ | ดี /diː˥/ | ดี /diː˥/ | — /—/ |
| Mới | *ʰmɤːl /ʰmɤːl/ | — | ᦺᦖᧈ /maj˧˥/ | — | ใหม่ /maj˨˩/ | ใหม่ /maj˨˩/ | *ɓəːjʔ /ɓəːjʔ/ |
| Đỏ | *dwiːŋ /dwiːŋ/ | แดง /ʔdɛːŋ/ | ᦵᦡᧂ /dɛŋ/ | ꪵꪒꪉ /dɛŋ˨/ | แดง /dɛːŋ˧/ | แดง /dɛːŋ˥/ | *tɔh /tɔh/ |
| Trắng | *xaːw /xaːw/ | ขาว /kʰaːw/ | ᦃᦱᧁ /xaːu/ | ꪒ꪿ꪮꪙ /dɔn˦˥/ | ขาว /kʰaːw˩˧/ | ขาว /kʰaːw˩˧/ | *k-laŋʔ /k-laŋʔ/ |
| Đen | *dam /dam/ | ดำ /ʔdam/ | ᦡᧄ /dam˥/ | ꪒꪾ /dam˨/ | ดำ /dam˧/ | ดำ /dam˥/ | — |
| Xanh lá | *xiəw /xiəw/ | — | ᦵᦃᧁ /xeu/ | ꪵꪄꪫ /kʰɛw˨/ | เขียว /kʰiaw˩˧/ | เขียว /kʰiaw˩˧/ | — |
Trang 1/8
So sánh âm Hán tự
So sánh trong cùng họ: Tai-Kadai > Tai (proto)
| Chữ Hán | Tai nguyên thủy | Tiếng Thái | Tiếng Tráng Sawndip | Cổ Hán Việt | Tiếng Quảng Đông | Tiếng Quảng Hồng Kông | Tiếng Quảng Ma Cao |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 一 | *ɲɯŋ.A /*ɲɯŋ˧/ | et /ʔet̚˨˩/ | ndeu /ɗeːu˨˦/ | — | jat1 /jɐt̚˥/ | jat1 /jɐt̚˥/ | jat1 /jɐt̚˥/ |
| 二 | *soːŋ.A /*soːŋ˧/ | yi /jiː˥˩/ | song /θoːŋ˨˦/ | nhì /ɲi˨˩/ | ji6 /jiː˨/ | ji6 /jiː˨/ | ji6 /jiː˨/ |
| 三 | *saːm.A /*saːm˧/ | sam /saːm˩˩˦/ | sam /θaːm˨˦/ | — | saam1 /saːm˥/ | saam1 /saːm˥/ | saam1 /saːm˥/ |
| 四 | *siː.B /*siː˨/ | si /siː˨˩/ | seiq /θei˧˥/ | tư /tɨ˧˧/ | sei3 /sei˧/ | sei3 /sei˧/ | sei3 /sei˧/ |
| 五 | *haː.C /*haː˥˩/ | ha /haː˥˩/ | haj /ha˥/ | — | ng5 /ŋ̍˩˧/ | ng5 /ŋ̍˩˧/ | ng5 /ŋ̍˩˧/ |
| 六 | *hrok.D /*hrok̚/ | hok /hok̚˨˩/ | roek /ɣok̚˥/ | — | luk6 /lʊk̚˨/ | luk6 /lʊk̚˨/ | luk6 /lʊk̚˨/ |
| 七 | *cet.D /*cet̚/ | chet /tɕet̚˨˩/ | caet /ɕat̚˥/ | — | cat1 /tsʰɐt̚˥/ | cat1 /tsʰɐt̚˥/ | cat1 /tsʰɐt̚˥/ |
| 八 | *peːt.D /*peːt̚/ | paet /pɛːt̚˨˩/ | bet /peːt̚˧˥/ | — | baat3 /paːt̚˧/ | baat3 /paːt̚˧/ | baat3 /paːt̚˧/ |
| 九 | *kɤw.C /*kɤw˥˩/ | kao /kaw˥˩/ | gouj /kou˥/ | — | gau2 /kɐu˧˥/ | gau2 /kɐu˧˥/ | gau2 /kɐu˧˥/ |
| 十 | *sip.D /*sip̚/ | sip /sip̚˨˩/ | cib /ɕip̚˧/ | — | sap6 /sɐp̚˨/ | sap6 /sɐp̚˨/ | sap6 /sɐp̚˨/ |
| 天 | *ɓɯn.A /*ɓɯn˧/ | — | mbwn /ɓɯn˨˦/ | — | tin1 /tʰiːn˥/ | tin1 /tʰiːn˥/ | tin1 /tʰiːn˥/ |
| 地 | *ɗin.A /*ɗin˧/ | — | deih /tei˧/ | — | dei6 /tei˨/ | dei6 /tei˨/ | dei6 /tei˨/ |
| 日 | *ŋwan.A /*ŋwan˧/ | — | ngoenz /ŋon˧˩/ | — | jat6 /jɐt̚˨/ | jat6 /jɐt̚˨/ | jat6 /jɐt̚˨/ |
| 月 | *ɓlɯan.A /*ɓlɯan˧/ | — | ndwen /ɗɯːn˨˦/ | — | jyut6 /jyːt̚˨/ | jyut6 /jyːt̚˨/ | jyut6 /jyːt̚˨/ |
| 山 | *ɓlɔj.A /*ɓlɔj˧/ | — | bya /pʲa˨˦/ | — | saan1 /saːn˥/ | saan1 /saːn˥/ | saan1 /saːn˥/ |
| 水 | *C̬.nam.C /*nam˥˩/ | — | raemx /ɣam˦˨/ | — | seoi2 /sɵy˧˥/ | seoi2 /sɵy˧˥/ | seoi2 /sɵy˧˥/ |
| 火 | *wɤj.A /*vɤj˧/ | — | feiz /fei˧˩/ | — | fo2 /fɔː˧˥/ | fo2 /fɔː˧˥/ | fo2 /fɔː˧˥/ |
| 木 | *mwaj.C /*mwaj˥˩/ | — | faex /fai˦˨/ | — | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨/ |
| 土 | *ɗin.A /*ɗin˧/ | — | namh /naːm˧/ | — | tou2 /tʰou˧˥/ | tou2 /tʰou˧˥/ | tou2 /tʰou˧˥/ |
| 石 | *triːl.A /*triːl˧/ | — | rin /ɣin˨˦/ | — | sek6 /sɛːk̚˨/ | sek6 /sɛːk̚˨/ | sek6 /sɛːk̚˨/ |
| 鐵 | *hlek.D /*hlek̚/ | lek /lek̚˨˩/ | diet /tiːt̚˧˥/ | — | tit3 /tʰiːt̚˧/ | tit3 /tʰiːt̚˧/ | tit3 /tʰiːt̚˧/ |
| 雨 | *C̥.wɯn.A /*wɯn˧/ | — | fwn /fɯn˨˦/ | — | jyu5 /jyː˩˧/ | jyu5 /jyː˩˧/ | jyu5 /jyː˩˧/ |
| 牛 | *ŋwɯa.A /*ŋwɯa˧/ | — | vaiz /waːi˧˩/ | — | ngau4 /ŋɐu˨˩/ | ngau4 /ŋɐu˨˩/ | ngau4 /ŋɐu˨˩/ |
| 虎 | *xrwaːj.A /*xrwaːj˧/ | — | guk /kuk̚˥/ | — | fu2 /fuː˧˥/ | fu2 /fuː˧˥/ | fu2 /fuː˧˥/ |
| 龍 | *ŋɯak.D /*ŋɯak̚/ | — | lungz /luŋ˧˩/ | rồng /ʐawŋ͡m˨˩ < *bləwŋ/ | lung4 /lʊŋ˨˩/ | lung4 /lʊŋ˨˩/ | lung4 /lʊŋ˨˩/ |
| 蛇 | *ŋwɯː.A /*ŋwɯː˧/ | — | ngwz /ŋɯ˧˩/ | — | se4 /sɛː˨˩/ | se4 /sɛː˨˩/ | se4 /sɛː˨˩/ |
| 馬 | *maː.C /*maː˥˩/ | ma /maː˦˥/ | max /ma˦˨/ | ngựa /ŋɨə˧ˀ˨ʔ < *ŋraːʔ/ | maa5 /maː˩˧/ | maa5 /maː˩˧/ | maa5 /maː˩˧/ |
| 羊 | *pɛː.C /*pɛː˥˩/ | — | yiengz /jiːŋ˧˩/ | — | joeng4 /jœːŋ˨˩/ | joeng4 /jœːŋ˨˩/ | joeng4 /jœːŋ˨˩/ |
| 雞 | *kaj.B /*kaj˨/ | — | gaeq /kai˧˥/ | — | gai1 /kɐi˥/ | gai1 /kɐi˥/ | gai1 /kɐi˥/ |
| 犬 | *hmaː.A /*hmaː˧/ | — | ma /ma˨˦/ | — | hyun2 /hyːn˧˥/ | hyun2 /hyːn˧˥/ | hyun2 /hyːn˧˥/ |
| 豬 | *hmuː.A /*hmuː˧/ | — | mou /mou˨˦/ | — | zyu1 /tsyː˥/ | zyu1 /tsyː˥/ | zyu1 /tsyː˥/ |
| 貓 | *mɛːw.A /*mɛːw˧/ | — | — | mèo /mɛw˨˩/ | maau1 /maːu˥/ | maau1 /maːu˥/ | maau1 /maːu˥/ |
| 鳥 | *C̬.nok.D /*nok̚/ | — | roeg /ɣok̚˧/ | — | niu5 /niːu˩˧/ | niu5 /niːu˩˧/ | niu5 /niːu˩˧/ |
| 魚 | *plaː.A /*plaː˧/ | — | bya /pʲa˨˦/ | — | jyu4 /jyː˨˩/ | jyu4 /jyː˨˩/ | jyu4 /jyː˨˩/ |
| 頭 | *kraw.C /*kraw˥˩/ | — | gyaeuj /kʲau˥/ | đầu /ɗəw˨˩ < *dô/ | tau4 /tʰɐu˨˩/ | tau4 /tʰɐu˨˩/ | tau4 /tʰɐu˨˩/ |
| 目 | *p.taː.A /*taː˧/ | — | da /ta˨˦/ | — | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨/ |
| 耳 | *krwɯː.A /*qruː˧/ | — | rwz /ɣɯ˧˩/ | — | ji5 /jiː˩˧/ | ji5 /jiː˩˧/ | ji5 /jiː˩˧/ |
| 鼻 | *ɗaŋ.A /*ɗaŋ˧/ | — | ndaeng /ɗaŋ˨˦/ | — | bei6 /pei˨/ | bei6 /pei˨/ | bei6 /pei˨/ |
| 口 | *paːk.D /*paːk̚/ | — | bak /paːk̚˧˥/ | — | hau2 /hɐu˧˥/ | hau2 /hɐu˧˥/ | hau2 /hɐu˧˥/ |
| 牙 | *ŋaː.A /*ŋaː˧/ | — | heuj /heːu˥/ | ngà /ŋaː˨˩/ | ngaa4 /ŋaː˨˩/ | ngaa4 /ŋaː˨˩/ | ngaa4 /ŋaː˨˩/ |
| 心 | *caj.A /*caj˧/ | — | sim /θim˨˦/ | tim /tim˧˧/ | sam1 /sɐm˥/ | sam1 /sɐm˥/ | sam1 /sɐm˥/ |
| 手 | *mɯː.A /*mɯː˧/ | — | fwngz /fɯŋ˧˩/ | — | sau2 /sɐu˧˥/ | sau2 /sɐu˧˥/ | sau2 /sɐu˧˥/ |
| 足 | *tiːn.A /*tiːn˧/ | — | din /tin˨˦/ | — | zuk1 /tsʊk̚˥/ | zuk1 /tsʊk̚˥/ | zuk1 /tsʊk̚˥/ |
| 血 | *lɯat.D /*lɯat̚/ | — | lwed /lɯːt̚˧/ | tiết /tiət˧˥/ | hyut3 /hyːt̚˧/ | hyut3 /hyːt̚˧/ | hyut3 /hyːt̚˧/ |
| 肉 | *nɯːʔ.C /*nɯː˥˩/ | — | noh /no˧/ | — | juk6 /jʊk̚˨/ | juk6 /jʊk̚˨/ | juk6 /jʊk̚˨/ |
| 人 | *ɢwɯn.A /*kɤn˧/ | — | vunz /wun˧˩/ | — | jan4 /jɐn˨˩/ | jan4 /jɐn˨˩/ | jan4 /jɐn˨˩/ |
| 兒 | *lɯːk.D /*lɯːk̚/ | — | lwg /lɯk̚˧/ | — | ji4 /jiː˨˩/ | ji4 /jiː˨˩/ | ji4 /jiː˨˩/ |
| 家 | *rɤːn.A /*rɤːn˧/ | — | ranz /ɣaːn˧˩/ | — | gaa1 /kaː˥/ | gaa1 /kaː˥/ | gaa1 /kaː˥/ |
| 門 | *tuː.A /*tuː˧/ | — | dou /tou˨˦/ | — | mun4 /muːn˨˩/ | mun4 /muːn˨˩/ | mun4 /muːn˨˩/ |
| 飯 | *C̬.qaw.C /*qaw˥˩/ | — | haeux /hau˦˨/ | — | faan6 /faːn˨/ | faan6 /faːn˨/ | faan6 /faːn˨/ |
| 茶 | *ɟaː.A /*ɟaː˧/ | — | — | chè /cɛ˨˩/ | caa4 /tsʰaː˨˩/ | caa4 /tsʰaː˨˩/ | caa4 /tsʰaː˨˩/ |
| 年 | *piː.A /*piː˧/ | — | bi /pi˨˦/ | — | nin4 /niːn˨˩/ | nin4 /niːn˨˩/ | nin4 /niːn˨˩/ |
| 死 | *p.taːj.A /*taːj˧/ | — | dai /taːi˨˦/ | — | sei2 /sei˧˥/ | sei2 /sei˧˥/ | 白讀sei2 /sei˧˥/文讀si2 /siː˧˥/ |
| 行 | *jaːŋ.A /*jaːŋ˧/ | — | bae /pai˨˦/ | — | 文讀hang4 /hɐŋ˨˩/白讀haang4 /haːŋ˨˩/ | 文讀hang4 /hɐŋ˨˩/白讀haang4 /haːŋ˨˩/ | 文讀hang4 /hɐŋ˨˩/白讀haang4 /haːŋ˨˩/ |
| 来 | *maː.A /*maː˧/ | — | daeuj /tau˥/ | — | 文讀loi4 /lɔːi˨˩/白讀lai4 /lɐi˨˩/ | 文讀loi4 /lɔːi˨˩/白讀lai4 /lɐi˨˩/ | 文讀loi4 /lɔːi˨˩/白讀lai4 /lɐi˨˩/ |
| 去 | *paj.A /*paj˧/ | — | bae /pai˨˦/ | — | heoi3 /hɵy˧/ | heoi3 /hɵy˧/ | heoi3 /hɵy˧/ |
| 走 | *lɛːn.B /*lɛːn˨/ | — | — | — | zau2 /tsɐu˧˥/ | zau2 /tsɐu˧˥/ | zau2 /tsɐu˧˥/ |
| 飛 | *ɓil.A /*ɓil˧/ | — | mbin /ɓin˨˦/ | — | fei1 /fei˥/ | fei1 /fei˥/ | fei1 /fei˥/ |
| 坐 | *naŋ.B /*naŋ˨/ | — | naengh /naŋ˧/ | — | co5 /tsʰɔː˩˧/ | co5 /tsʰɔː˩˧/ | co5 /tsʰɔː˩˧/ |
| 立 | *ɟɯn.A /*ɟɯn˧/ | — | — | — | laap6 /laːp̚˨/ | laap6 /laːp̚˨/ | laap6 /laːp̚˨/ |
| 見 | *hen.A /*hen˧/ | — | raen /ɣan˨˦/ | — | gin3 /kiːn˧/ | gin3 /kiːn˧/ | gin3 /kiːn˧/ |
| 聞 | *ɟɯː.B /*ɟɯː˨/ | — | — | — | man4 /mɐn˨˩/ | man4 /mɐn˨˩/ | man4 /mɐn˨˩/ |
| 知 | *rɯːw.C /*rɯːw˥˩/ | — | rox /ɣo˦˨/ | — | zi1 /tsiː˥/ | zi1 /tsiː˥/ | zi1 /tsiː˥/ |
| 食 | *kɯn.A /*kɯn˧/ | — | gwn /kɯn˨˦/ | — | sik6 /sɪk̚˨/ | sik6 /sɪk̚˨/ | sik6 /sɪk̚˨/ |
| 飲 | *ɗɯːm.A /*ɗɯːm˧/ | — | gwn /kɯn˨˦/ | — | jam2 /jɐm˧˥/ | jam2 /jɐm˧˥/ | jam2 /jɐm˧˥/ |
| 白 | *xaːw.A /*xaːw˧/ | — | hau /haːu˨˦/ | bạc /ɓaːk˧ˀ˨ʔ/ | baak6 /paːk̚˨/ | baak6 /paːk̚˨/ | baak6 /paːk̚˨/ |
| 黑 | *C̥.dam.A /*dam˧/ | — | ndaem /ɗam˨˦/ | — | hak1 /hɐk̚˥/ | hak1 /hɐk̚˥/ | hak1 /hɐk̚˥/ |
| 紅 | *C̥.dwiːŋ.A /*dwiːŋ˧/ | — | nding /ɗiŋ˨˦/ | — | hung4 /hʊŋ˨˩/ | hung4 /hʊŋ˨˩/ | hung4 /hʊŋ˨˩/ |
| 黃 | *hlɯəŋ.A /*hlɯəŋ˧/ | — | — | vàng /vaːŋ˨˩/ | wong4 /wɔːŋ˨˩/ | wong4 /wɔːŋ˨˩/ | wong4 /wɔːŋ˨˩/ |
| 綠 | *xiəw.A /*xiəw˧/ | — | heu /heːu˨˦/ | — | luk6 /lʊk̚˨/ | luk6 /lʊk̚˨/ | luk6 /lʊk̚˨/ |
| 灰 | *daw.B /*daw˨/ | — | daeuh /tau˧/ | — | fui1 /fuːi˥/ | fui1 /fuːi˥/ | fui1 /fuːi˥/ |
| 小 | *noːj.C /*noːj˥˩/ | — | iq /ʔi˧˥/ | — | siu2 /siːu˧˥/ | siu2 /siːu˧˥/ | siu2 /siːu˧˥/ |
| 多 | *hlaːj.A /*hlaːj˧/ | — | lai /laːi˨˦/ | — | do1 /tɔː˥/ | do1 /tɔː˥/ | do1 /tɔː˥/ |
| 長 | *rɯj.A /*rɯj˧/ | — | raez /ɣai˧˩/ | — | coeng4 /tsʰœːŋ˨˩/ | coeng4 /tsʰœːŋ˨˩/ | coeng4 /tsʰœːŋ˨˩/ |
| 長 | *hmaː.C /*hmaː˥˩/ | — | — | — | zoeng2 /tsœːŋ˧˥/ | zoeng2 /tsœːŋ˧˥/ | zoeng2 /tsœːŋ˧˥/ |
| 老 | *keː.B /*keː˨/ | — | laux /laːu˦˨/ | — | lou5 /lou˩˧/ | lou5 /lou˩˧/ | lou5 /lou˩˧/ |
| 遠 | *k.laj.A /*laj˧/ | — | gyae /kʲai˨˦/ | — | jyun5 /jyːn˩˧/ | jyun5 /jyːn˩˧/ | jyun5 /jyːn˩˧/ |
| 熱 | *rwuːl.C /*rwuːl˥˩/ | — | ndat /ɗaːt̚˧˥/ | — | jit6 /jiːt̚˨/ | jit6 /jiːt̚˨/ | jit6 /jiːt̚˨/ |
| 香 | *hoːm.A /*hoːm˧/ | — | — | — | hoeng1 /hœːŋ˥/ | hoeng1 /hœːŋ˥/ | hoeng1 /hœːŋ˥/ |
| 上 | *kɯn.A /*kɯn˧/ | — | gwnz /kɯn˧˩/ | — | 上面・在上（locative: on/above）soeng⁶ /sœːŋ˨/上去・上來（directional verb: go up）soeng⁵ /sœːŋ˩˧/ | soeng6 /sœːŋ˨/ | soeng6 /sœːŋ˨/ |
| 下 | *tajˀ.C /*taj˥˩/ | — | laj /la˥/ | — | haa6 /haː˨/ | haa6 /haː˨/ | haa6 /haː˨/ |
| 左 | *saːj.C /*saːj˥˩/ | — | — | — | zo2 /tsɔː˧˥/ | zo2 /tsɔː˧˥/ | zo2 /tsɔː˧˥/ |
| 右 | *kwaː.A /*kwaː˧/ | — | — | — | jau6 /jɐu˨/ | jau6 /jɐu˨/ | jau6 /jɐu˨/ |
| 中 | *klaːŋ.A /*klaːŋ˧/ | — | — | — | zung1 /tsʊŋ˥/ | zung1 /tsʊŋ˥/ | zung1 /tsʊŋ˥/ |
| 中 | *klaːŋ.A /*klaːŋ˧/ | — | — | — | zung3 /tsʊŋ˧/ | zung3 /tsʊŋ˧/ | zung3 /tsʊŋ˧/ |
| 東 | *ʔɔːk.D /*ʔɔːk̚/ | — | — | — | dung1 /tʊŋ˥/ | dung1 /tʊŋ˥/ | dung1 /tʊŋ˥/ |
| 西 | *tok.D /*tok̚/ | — | — | — | sai1 /sɐi˥/ | sai1 /sɐi˥/ | sai1 /sɐi˥/ |
| 南 | *taːj.C /*taːj˥˩/ | — | — | — | naam4 /naːm˨˩/ | naam4 /naːm˨˩/ | naam4 /naːm˨˩/ |
| 北 | *nɯa.A /*nɯa˧/ | — | — | bấc /ɓək˧˥/ | bak1 /pɐk̚˥/ | bak1 /pɐk̚˥/ | bak1 /pɐk̚˥/ |
| 你 | *mɯŋ.A /*mɯŋ˧/ | — | mwngz /mɯŋ˧˩/ | — | nei5 /nei˩˧/ | nei5 /nei˩˧/ | nei5 /nei˩˧/ |
| 有 | *miː.A /*miː˧/ | — | miz /mi˧˩/ | — | jau5 /jɐu˩˧/ | jau5 /jɐu˩˧/ | jau5 /jɐu˩˧/ |
| 個 | *ʔal.A /*ʔal˧/ | — | aen /ʔan˨˦/ | — | go3 /kɔː˧/ | go3 /kɔː˧/ | go3 /kɔː˧/ |
Trang 1/10
Mở bản đồ tương tác: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.
Thực hiện bởi Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Trang chủ LangMap