𑀆𑀭𑁆𑀰𑀺 𑀓𑀾𑀦𑁆𑀢𑁆𑀯𑁄
Tiếng Tochari A
hệ Ấn-Âu (Tochari) · biến thể lịch sử / ẩn
Tiếng Tochari A (Tochari Đông, tiếng Agni) là một trong hai ngôn ngữ Ấn-Âu đã tuyệt chủng từng tồn tại ở bồn địa Tarim (nay là Tân Cương), được lưu giữ trong văn liệu Phật giáo. Phát hiện đầu thế kỷ 20 cho thấy ngữ hệ Ấn-Âu từng tới tận cực đông Á-Âu. Có quan hệ chị em với tiếng Tochari B.
Nơi được sử dụng
87 từ cốt lõi trong tiếng Tochari A
Nguồn
- Sieg, Siegling & Schulze (1931) Tocharische Grammatik
- Ringe (1996) On the Chronology of Sound Changes in Tocharian
- Glottolog: tokh1242
So sánh từ vựng
So sánh trong cùng họ: hệ Ấn-Âu (Tochari)
| Nghĩa | Tiếng Tochari A | Tiếng Tochari B | Tiếng Tochari nguyên thủy | Tiếng Hittite | Tiếng Luwi | Tiếng Hy Lạp Mycenae | Tiếng Wichita |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | 𑀯𑀭𑁆 /wær/ | 𑀯𑀭𑁆 /war/ | *wär /wər/ | 𒉿𒀀𒋻 /waːtar/ | wār /waːr/ | 𐀄𐀈 /hudɔːr/ | kicʔa /kitsʔa/ |
| Lửa | 𑀧𑁄𑀭𑁆 /por/ | 𑀧𑀼𑀯𑀭𑁆 /puwar/ | *pŭwār /puwaːr/ | 𒉺𒄴𒄯 /paxːur/ | pāḫur /ˈpaːxur/ | 𐀢 /pyːr/ | heːcʔa /heːtsʔa/ |
| Mặt trời | 𑀓𑁄𑀁 /kom/ | 𑀓𑁅𑀁 /kauŋ/ | *kāunä /kaːunə/ | — /—/ | 𔖖𔓚 /ˈtiwad/ | 𐀀𐀸𐀪𐀍 /haːwelios/ | saːkhirʔa /saːkʰiɾʔa/ |
| Mặt trăng | 𑀫𑀜𑁆 /mæɲ/ | 𑀫𑁂𑀜𑁂 /meɲe/ | *mēñē /meːɲeː/ | 𒀀𒅈𒈠 /arma/ | 𔓜𔒄𔗦 /ˈarmas/ | 𐀕 /mɛːn/ | waːh /waːh/ |
| Sao | 𑀰𑁆𑀭𑁂𑀁 /ɕreⁿ/ | 𑀰𑁆𑀘𑀺𑀭𑁆𑀬𑁂 /ɕtɕirje/ | *scär /stsər/ | 𒄩𒀸𒋼𒅕𒍝 /xasterts/ | — /—/ | 𐀀𐀳𐀫 /astɛːr/ | hiːkwirikʔa /hiːkʷiɾikʔa/ |
| Đêm | 𑀯𑀱𑁂 /wʂe/ | 𑀬𑀱𑀻𑀬𑁂 /jʂiːje/ | *wyäṣi /wjəʂi/ | 𒅖𒉺𒀭𒍝 /ispants/ | — /—/ | — /—/ | ckhaːrʔa /tskʰaːɾʔa/ |
| Mưa | 𑀲𑁆𑀯𑀲𑁂 /swase/ | 𑀲𑁆𑀯𑁂𑀲𑁂 /swese/ | *sŭwese /suwese/ | 𒄭𒂊𒍑 /xeːus/ | — | — | — |
| Gió | 𑀯𑀦𑁆𑀢𑁆 /want/ | 𑀬𑁂𑀦𑁆𑀢𑁂 /jente/ | *wyente /wjente/ | 𒄷𒌋𒉿𒀭𒍝 /xuwants/ | — | 𐀀𐀚𐀗 /anemos/ | niweʔeːrʔa /niweʔeːɾʔa/ |
| Đất | 𑀢𑁆𑀓𑀁 /tkam/ | 𑀓𑁂𑀁 /kem/ | *tken /tken/ | 𒋼𒂊𒅗𒀭 /teːkan/ | tiyamma- /tijamma/ | — | — |
| Đá | 𑀓𑀭𑁆𑀯𑀸𑀜𑁆 /kərwaɲ/ | 𑀓𑀭𑁆𑀯𑁂𑀜𑁂 /kərweɲe/ | — | 𒉺𒀸𒅆𒆷𒀸 /pasːilas/ | assu- /ˈasːu/ | — | — |
| Núi | 𑀱𑀼𑀮𑁆 /ʂul/ | 𑀱𑀮𑁂 /ʂale/ | *ṣwyäle /ʂwjəle/ | — | watti- /ˈwatːi/ | — | — |
| Biển | 𑀲𑀸𑀫𑀼𑀤𑁆𑀢𑀭𑁆 /saːmudtər/ | 𑀲𑀫𑀼𑀤𑁆𑀢𑀭𑁆 /samudtər/ | — | 𒀀𒊒𒈾𒀸 /arunas/ | — | — | — |
| Mẹ | 𑀫𑀸𑀘𑀭𑁆 /maːtsar/ | 𑀫𑀸𑀘𑁂𑀭𑁆 /maːtɕer/ | *mācer /maːtser/ | 𒀭𒈾𒀸 /anːas/ | anni- /ˈanni/ | 𐀔𐀳 /maːtɛːr/ | eciyeːh /etsijeːh/ |
| Cha | 𑀧𑀸𑀘𑀭𑁆 /paːtsar/ | 𑀧𑀸𑀘𑁂𑀭𑁆 /paːtɕer/ | *āppo /aːppo/ | 𒀜𒋫𒀸 /atːas/ | 𔐞𔑣𔓯𔗔 /ˈtadis/ | 𐀞𐀳 /patɛːr/ | taːtah /taːtah/ |
| Con gái | 𑀘𑁆𑀓𑀸𑀘𑀭𑁆 /tskaːtsar/ | 𑀢𑁆𑀓𑀸𑀘𑁂𑀭𑁆 /tkaːtɕer/ | *t(ŭ)kācēr /tkaːtseːr/ | — | duttariyati- /ˈdutːarijati/ | 𐀶𐀏𐀳 /tʰuɡatɛːr/ | — |
| Tôi | 𑀦𑀱𑁆 /nəʂ/ | 𑀜𑀰𑁆 /ɲəɕ/ | *ñäś /ɲəɕ/ | 𒌑𒊌 /uːk/ | 𔐀 /ˈamu/ | 𐀁𐀒 /eɡɔː/ | nacʔih /natsʔih/ |
| Bạn | 𑀢𑀼 /tu/ | 𑀢𑀼𑀯𑁂 /tuwe/ | *tuwe /tuwe/ | 𒍣𒅅 /tsik/ | tu /tu/ | 𐀶 /tuː/ | nasʔih /nasʔih/ |
| Chúng ta | 𑀯𑀲𑁆 /was/ | 𑀯𑁂𑀲𑁆 /wes/ | — /—/ | 𒌑𒂊𒌍 /weːs/ | anzāš /ˈantsaːs/ | — /—/ | — /—/ |
| Tên | 𑀜𑁄𑀁 /ɲom/ | 𑀜𑁂𑀫𑁆 /ɲem/ | *ñēmä /ɲeːmə/ | 𒆷𒀀𒈠𒀭 /laːman/ | 𔐓𔓇𔒄𔖪 /ˈalamantsa/ | 𐀃𐀜𐀔 /onoma/ | hissaːrʔa /hissaːɾʔa/ |
| Người | 𑀦𑀧𑁂𑀁 /napem/ | 𑀰𑁅𑀫𑁄 /ɕau̯mo/ | *ćāumo /tɕaːumo/ | 𒀭𒌅𒉿𒀪𒄩𒀸 /antuwaxːas/ | ziti- /ˈtsiti/ | 𐀀𐀵𐀫𐀦 /antʰrɔːkʷos/ | ihaas /ihaas/ |
| Đầu | 𑀮𑀧𑁆 /lap/ | 𑀆𑀰𑁆𑀘𑁂 /aːɕtɕe/ | *ćäpālä /tɕəpaːlə/ | 𒄩𒅈𒊭𒅈 /xarsar/ | ḫarmaḫi- /ˈxarmaxi/ | — | — |
| Mắt | 𑀅𑀓𑁆 /ak/ | 𑀏𑀓𑁆 /ek/ | *ëk /ək/ | 𒊭𒆪𒉿 /sakuwa/ | tawi- /ˈtawi/ | — /—/ | kirikʔa /kiɾikʔa/ |
| Tai | 𑀓𑁆𑀮𑁄𑀢𑁆𑀲𑁆 /klots/ | 𑀓𑁆𑀮𑁅𑀢𑁆𑀲𑁄 /klau̯tso/ | *kleutsān /kleutsaːn/ | 𒅖𒋫𒈠𒀭 /istaman/ | tummant- /ˈtumːant/ | — | — |
| Mũi | 𑀫𑀮𑁆 /mal/ | 𑀫𑁂𑀮𑀺 /meli/ | *mele- /mele/ | — | — | — | — |
| Răng | 𑀓𑀫 /kəm/ | 𑀓𑁂𑀫𑁂 /keme/ | *keme /keme/ | 𒅗𒀀𒂵 /kaːɡa/ | — /—/ | — /—/ | aːkʔa /aːkʔa/ |
| Lưỡi | 𑀓𑀦𑁆𑀢𑀼 /kəntu/ | 𑀓𑀦𑁆𑀢𑁆𑀯𑁄 /kantwo/ | *käntwo /kəntwo/ | 𒆷𒀀𒆷𒀸 /laːlas/ | lāli- /ˈlaːli/ | — /—/ | hacʼa /hatsʔa/ |
| Tay | 𑀢𑁆𑀲𑀭𑁆 /tsar/ | 𑀱𑀭𑁆 /ʂar/ | *ṣar /ʂar/ | 𒆠𒅖𒊭𒅈 /kesːar/ | 𔑁𔓯𔑶𔖸 /ˈistri/ | 𐀐𐀁 /kʰɛːr/ | iskʔa /iskʔa/ |
| Bàn chân | 𑀧𑁂 /pe/ | 𑀧𑁃𑀬𑁆𑀬𑁂 /paijːe/ | *peine /peine/ | 𒉺𒋫 /pata/ | pāta- /ˈpaːta/ | 𐀡𐀆 /podei/ | asʔa /asʔa/ |
| Tim | 𑀅𑀭𑀸𑀜𑁆𑀘𑁆 /araːɲts/ | 𑀅𑀭𑀾𑀜𑁆𑀘𑁂 /araɲtɕe/ | *āräñce /aːrəɲtse/ | 𒆠𒅕 /ker/ | zārt- /tsaːrt/ | — /—/ | sikicʔa /sikitsʔa/ |
| Xương | 𑀆𑀬𑁆 /aːj/ | 𑀆𑀬𑁆 /aːj/ | *āyä /aːjə/ | 𒄩𒀸𒋫𒄿 /xastaːi/ | ḫāssa- /ˈxaːsːa/ | — /—/ | kiːsʔa /kiːsʔa/ |
| Máu | 𑀬𑁆𑀲𑀸𑀭𑁆 /jsaːr/ | 𑀬𑀲𑀭 /jasar/ | *yä́sar /jə́sar/ | 𒂊𒌍𒄯 /eːsxar/ | āšḫar- /ˈaːsxar/ | — /—/ | waːckicʔa /waːtskitsʔa/ |
| Yêu | 𑀢𑀼𑀁𑀓𑁆 /tuŋk/ | — /—/ | — /—/ | 𒀀𒀸𒅆𒅀𒋻 /aːsːijatar/ | azza- /ˈatsːa/ | 𐀠𐀫 /pʰilos/ | — /—/ |
| Cây | 𑀲𑁆𑀢𑀸𑀫𑁆 /staːm/ | 𑀲𑁆𑀢𑀸𑀫𑁆 /staːm/ | — /—/ | 𒋫𒊒 /taru/ | — /—/ | 𐀈𐀬 /doru/ | tiyaːhkw /tijaːhkʷ/ |
| Chó | 𑀓𑀼 /ku/ | 𑀓𑀼 /ku/ | *ku /ku/ | 𒆪𒉿𒀭 /kuwan/ | zuwana- /tsuˈwana/ | 𐀓𐀺 /kuwɔːn/ | kiciyeːh /kitsijeːh/ |
| Mèo | 𑀓𑀼𑀫𑀽𑀱𑁆 /kumuːʂ/ | 𑀫𑀸𑀭𑁆𑀚𑀸𑀭𑁂 /maːrdʑaːre/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Cá | 𑀮𑀓𑁆𑀱 /laks/ | 𑀮𑀓𑁆𑀱 /laks/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | kaːcʔa /kaːtsʔa/ |
| Ngựa | 𑀬𑀼𑀓𑁆 /juk/ | 𑀬𑀓𑁆𑀯𑁂 /jakwe/ | *yäkwe /jəkwe/ | — | azzu- /ˈatsːu/ | 𐀂𐀦 /ikkʷos/ | — |
| Nhà | 𑀯𑀱𑁆𑀢𑁆 /waʂt/ | 𑀑𑀲𑁆𑀢𑁆 /ost/ | *wostŭ /wostu/ | 𒂍 /peːr/ | 𔔙𔐤𔖪 /ˈparnantsa/ | 𐀺𐀂𐀒 /woikos/ | akhaːrʔa /akʰaːɾʔa/ |
| Sữa | 𑀫𑀮𑁆𑀓𑁂 /malke/ | 𑀫𑀮𑁆𑀓𑁆𑀯𑁂𑀭𑁆 /malkwer/ | — | — | — | — | — |
| Mật ong | 𑀫𑀺𑀢𑁆 /mit/ | 𑀫𑀺𑀢𑁆 /mit/ | *ḿətə /mʲətə/ | 𒈪𒇷𒀉 /milit/ | malli- /ˈmalːi/ | 𐀕𐀪 /meli/ | — |
| Muối | 𑀲𑀸𑀮𑁂 /saːle/ | 𑀲𑀮𑁆𑀬𑀺𑀬𑁂 /saʎije/ | — | — | — | — | — |
| Gạo | 𑀓𑁆𑀮𑀼 /klu/ | 𑀓𑁆𑀮𑀼 /klu/ | — | — | — | — | — |
| Bánh xe | 𑀓𑀼𑀓𑀮𑁆 /kukəl/ | — /—/ | — | 𒄷𒌨𒆠𒅖 /xurkis/ | — | 𐀀𐀗 /harmo/ | — |
| Sách | 𑀧𑁄𑀲𑁆𑀢𑀓𑁆 /postak/ | 𑀧𑁄𑀲𑁆𑀢𑀓𑁆 /postak/ | — | — | — | — | — |
| Ăn | 𑀰𑀯𑁆 /ɕæw/ | 𑀰𑀼𑀯 /ɕuwa/ | — /—/ | 𒂊𒄑𒍝𒊍𒍣 /eːtsːatsːi/ | ad- /ad/ | 𐀁𐀈𐀕𐀙 /edmenai/ | kaʔac /kaʔats/ |
| Uống | 𑀬𑁄𑀓𑁆 /jok/ | 𑀬𑁄𑀓𑁆 /jok/ | — /—/ | 𒂊𒆪𒍣 /ekutsi/ | ū- /uː/ | 𐀡𐀜 /piːnɔː/ | kikʔa /kikʔa/ |
| Ngủ | 𑀓𑁆𑀮𑀺𑀲𑁆 /klis/ | 𑀓𑁆𑀮𑀦𑁆𑀢𑁆𑀲𑁆 /klənts/ | — | 𒊺𒌍𒍣 /sestsi/ | — | — | — |
| Một | 𑀲𑀲𑁆 /sas/ | 𑀱𑁂 /ʂe/ | *sems /sems/ | 𒀸 /as/ | — /—/ | 𐀁 /hen/ | chiʔass /tsʰiʔass/ |
| Hai | 𑀯𑀼 /wu/ | 𑀯𑀺 /wi/ | *wë /wə/ | — /—/ | — /—/ | 𐀉𐀺 /duwoː/ | wic /wits/ |
| Ba | 𑀢𑁆𑀭𑁂 /tre/ | 𑀢𑁆𑀭𑀬 /traj/ | *treyä /trejə/ | 𒋼𒊑 /teri/ | tarri- /ˈtarːi/ | 𐀯𐀪 /tiri/ | taw /taw/ |
| Bốn | 𑀰𑁆𑀢𑁆𑀯𑀭𑁆 /ɕtwar/ | 𑀰𑁆𑀢𑁆𑀯𑁂𑀭𑁆 /ɕtwer/ | *ćätwerä /tɕətwerə/ | 𒈪𒂊𒉿𒀸 /miewas/ | māuwa- /ˈmaːuwa/ | 𐀤𐀵𐀫 /kʷetoro/ | taːkwic /taːkʷits/ |
| Năm | 𑀧𑀜𑁆 /pæɲ/ | 𑀧𑀺𑀰𑁆 /piɕ/ | *pʼä́ñćä /pʲə́ɲtɕə/ | — | panta /ˈpanta/ | — | — |
| Trăm | 𑀓𑀦𑁆𑀢𑁆 /kænt/ | 𑀓𑀦𑁆𑀢𑁂 /kante/ | *känte /kənte/ | — | — | — | — |
| Xin chào | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Cảm ơn | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Tốt | 𑀓𑀸𑀲𑀼 /kaːsu/ | 𑀓𑀭𑁆𑀢𑁆𑀲𑁂 /kartse/ | — /—/ | 𒀸𒋗 /asːu/ | 𔖢 /ˈwaːsu/ | 𐀀𐀏𐀳 /aɡatʰos/ | acs /atss/ |
| Mới | 𑀜𑀼 /ɲu/ | 𑀜𑀼𑀯𑁂 /ɲuwe/ | *ñäwe /ɲəwe/ | 𒉈𒂊𒉿𒀸 /neːwas/ | nāwa- /ˈnaːwa/ | 𐀚𐀺 /newos/ | — |
| Đỏ | 𑀭𑁆𑀢𑀸𑀭 /rtaːr/ | 𑀭𑀢𑁆𑀭𑁂 /ratre/ | *rŭtäre /rutəre/ | 𒈪𒄿𒋾𒅖 /miːtis/ | — /—/ | 𐀁𐀬𐀲𐀨 /erutʰraː/ | kwhaːc /kʷʰaːts/ |
| Trắng | 𑀆𑀭𑁆𑀓𑀺 /aːrki/ | 𑀆𑀭𑁆𑀓𑁆𑀯𑀺 /aːrkwi/ | *ārkwi /aːrkwi/ | 𒄯𒆠𒅖 /xarkis/ | — | 𐀩𐀄𐀒 /leukos/ | — |
| Đen | 𑀅𑀭𑁆𑀓𑀦𑁆𑀢𑁆 /arkant/ | 𑀏𑀭𑁆𑀓𑁂𑀦𑁆𑀢𑁆 /erkent/ | *erkent /erkent/ | 𒁕𒀭𒆪𒅖 /dankuis/ | — | — | — |
| Xanh lam | 𑀢𑁆𑀲𑁂𑀁 /tsem/ | — | — | — | — | — | — |
Trang 1/8
Mở bản đồ tương tác: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.
Thực hiện bởi Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Trang chủ LangMap