ᓀᐦᐃᔭᐍᐏᐣ
كري السهول
الألجيكية (الألغونكية، الألغونكية الوسطى، الكري-مونتانييه-ناسكابي)
كري السهول (Nēhiyawēwin، «لغة الكري») هي الأكبر في متصل لهجات الكري، وهي اللهجة الـY المنطوقة عبر البراري الكندية. تُظهر سلسلة لهجات الكري (السهول crk ← الغابات cwd ← المستنقعات csw ← الموظ crm ← الشرق cr-East/cr-James) تحولات صوتية متدرجة لسليل *l الخوارزمي الجزائري الأولي (الألغونكي الأولي): السهول بها /j/ (y)، والغابات بها /ð/، والمستنقعات بها /n/، وما إلى ذلك. يحتفظ كري السهول بالصرف الألغونكي متعدد التركيب التقليدي مع تصنيف معقد للأفعال (حي/غير حي × متعدٍّ/لازم). والمقطعية الكرية (التي طوّرها في أربعينيات القرن التاسع عشر جيمس إيفانز للكري، وكُيّفت مع الإنكتيتوت والأوجيبوي) واسعة الاستخدام.
أين تُستخدم؟
87 كلمة أساسية في كري السهول
المصادر
مقارنة الكلمات
بالمقارنة مع لغات ذات صلة: الألجيكية (الألغونكية، الألغونكية الوسطى، الكري-مونتانييه-ناسكابي)
| المعنى | كري السهول | الكرية | الأتيكامكوية | الأوجيبوية | الألغونكوية | المينومينية | الموسني |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ماء | ᓂᐱᕀ /nipij/ | ᓂᐱᕀ /nipij/ | nipi /nipi/ | nibi /nibi/ | nibì /nɪbiː/ | nepāew /nəpaːew/ | mpíi /mbiː/ |
| نار | ᐃᐢᑯᑌᐤ /iskoteːw/ | ᐃᐢᑯᑌᐤ /iskoteːw/ | ickote /iʃkote/ | ishkode /iʃkode/ | ishkotè /ɪʃkɔteː/ | eskotēw /eskoteːw/ | lúhsuw /luhsuw/ |
| شمس | ᐲᓯᒼ /piːsim/ | ᐲᓯᒼ /piːsim/ | pisimw /pisimʷ/ | giizis /ɡiːzis/ | kìzis /kiːzɪs/ | kēsoq /keːsoʔ/ | kíishux /kiːʃux/ |
| قمر | ᑎᐱᐢᑳᐃᐧᐲᓯᒼ /tipiskaːwi piːsim/ | ᑎᐱᐢᑳᐏ ᐲᓯᒼ /tipiskaːwi piːsim/ | tipiskaw pisim /tipiskaw pisim/ | dibik-giizis /dibik ɡiːzis/ | tibik-kìzis /tɪbɪkkiːzɪs/ | tepāhkēsoq /tepaːhkeːsoʔ/ | nipáhum /nipahum/ |
| نجم | ᐊᒑᐦᑯᐢ /acaːhkos/ | ᐊᒑᐦᑯᐢ /atʃaːhkos/ | atcakoc /atʃakoʃ/ | anang /anaŋ/ | anang /aˈnaŋ/ | anaeq /anæʔ/ | alaánkw /alaːŋkʷ/ |
| ليل | ᑎᐱᐢᐠ /tipisk/ | ᑎᐱᐢᐠ /tipisk/ | tipisko /tipisko/ | dibik /dibik/ | tibik /tibik/ | tepāhkeh /tepaːhkeh/ | piskeew /piskeːw/ |
| مطر | ᑭᒥᐘᐣ /kimiwan/ | ᑭᒥᐘᐣ /kimiwan/ | kimiwon /kimiwon/ | gimiwan /ɡimiwan/ | kimiwan /kimiwan/ | — | — |
| ثلج | ᑰᓇ /koːna/ | ᑰᓇ /koːna/ | kon /kon/ | goon /ɡoːn/ | kòn /kɔːn/ | kōn /koːn/ | koon /koːn/ |
| ريح | ᔫᑎᐣ /joːtin/ | ᔫᑎᐣ /joːtin/ | rotin /ɾotin/ | noodin /noːdin/ | nòdin /nɔːdin/ | — | — |
| تراب | ᐊᓯᐢᑭᕀ /asiskij/ | ᐊᓯᐢᑭᕀ /asiskij/ | aski /aski/ | aki /aki/ | aki /aki/ | ahkēw /ahkeːw/ | — |
| حجر | ᐊᓯᓂᕀ /asinij/ | ᐊᓯᓂᕀ /asinij/ | asini /asini/ | asin /aˈsin/ | asin /asin/ | aqsan /aʔsan/ | asun /əsən/ |
| جبل | ᐘᒋᕀ /wacij/ | ᐘᒋᕀ /watʃij/ | matinaw /matinaw/ | wajiw /wadʒiw/ | pikwadin /pikwadin/ | wacēw /watʃeːw/ | — |
| بحر | ᑭᐦᒋᑲᒥᕀ /kihcikamij/ | ᑭᐦᒋᑲᒥᕀ /kihtʃikamij/ | kitcikami /kitʃikami/ | gichigami /ɡitʃiɡami/ | kichigam /kitʃiɡam/ | kaeqcekam /kæʔtʃekam/ | — |
| أم | ᓂᑳᐃᐧ /nikaːwij/ | ᓂᑲᐎᕀ /nikaːwij/ | okawi /okawi/ | nimaamaa /nimaːmaː/ | ningà /nɪŋɡaː/ | nekīah /nekiːah/ | nkáhees /ŋkaheːs/ |
| أب | ᓅᐦᑖᐃᐧ /noːhtaːwij/ | ᓄᐦᑖᐎᕀ /noːhtaːwij/ | otawi /otawi/ | indede /indede/ | nòs /nɔːs/ | nōhnāeh /noːhnaːeh/ | nóoxw /noːxw/ |
| بنت | ᓂᑖᓂᐢ /nitaːnis/ | ᓂᑖᓂᐢ /nitaːnis/ | otanis /otaːnis/ | indaanis /indaːnis/ | — | — | — |
| أنا | ᓂᔭ /nija/ | ᓂᔭ /nija/ | nir /niɾ/ | niin /niːn/ | niin /niːn/ | nenah /nɛnah/ | nii /niː/ |
| أنت | ᑭᔭ /kija/ | ᑭᔭ /kija/ | kir /kiɾ/ | giin /ɡiːn/ | giin /ɡiːn/ | kenah /kɛnah/ | kii /kiː/ |
| نحن | ᑭᔭᓈᓇᐤ / ᓂᔭᓈᐣ /kijaːnaw / nijanaːn/ | ᑭᔭᓈᓇᐤ / ᓂᔭᓈᐣ /kijaːnaw / nijanaːn/ | kirano / ninan /kiɾano / ninan/ | giinawind / niinawind /ɡiːnawind / niːnawind/ | giinawind / niinawind /ɡiːnawind / niːnawind/ | kenaq / nenaq /kɛnaʔ / nɛnaʔ/ | kiilóona / niilóona /kiːloːna / niːloːna/ |
| اسم | ᐑᐦᐅᐏᐣ /wiːhowin/ | ᐏᐦᐅᐎᐣ /wiːhowin/ | icinikatewin /iʃinikatewin/ | izhinikaazowin /iʒinikaːzowin/ | wiinzowin /wiːnzowin/ | -esian /ɛsian/ | wiinzuwaakan /wiːnzuwaːkan/ |
| شخص | ᐊᔨᓯᔨᓂᐤ /ajisijiniw/ | ᐊᔨᓯᔨᓂᐤ /ajisijiniw/ | iriniw /iɾiniw/ | anishinaabe /aniʃinaːbe/ | — | — | — |
| رأس | ᒥᐢᑎᒁᐣ /mistikwaːn/ | ᒥᐢᑎᒁᐣ /mistikwaːn/ | octikwaninan /oʃtikwaninan/ | oshtigwaan /oʃtiɡwaːn/ | oshtigwàn /ɔʃtiɡwaːn/ | — | — |
| عين | ᒥᐢᑮᓯᐠ /miskiːsik/ | ᒥᐢᑮᓯᐠ /miskiːsik/ | ockicikonan /oʃkiʃikonan/ | oshkiinzhig /oʃkiːnʒiɡ/ | oshkìnzhig /ɔʃkiːnʒɪɡ/ | oskēsek /oskeːsek/ | wíikšiit /wiːkʃiːt/ |
| أذن | ᒥᐦᑕᐘᑲᕀ /mihtawakaj/ | ᒥᐦᑕᐘᑲᕀ /mihtawakaj/ | otokainan /otokainan/ | otawag /otawaɡ/ | otawag /ɔtawaɡ/ | — | — |
| أنف | ᒥᐢᑭᐘᐣ /miskiwan/ | ᒥᐢᑭᐘᐣ /miskiwan/ | okotinan /okotinan/ | ojaanzh /odʒaːnʒ/ | — | — | — |
| فم | ᒥᑑᐣ /mitoːn/ | ᒥᑑᐣ /mitoːn/ | otoninan /otoninan/ | odoon /odoːn/ | odòn /ɔdɔːn/ | — | — |
| سن | ᒦᐱᐟ /miːpit/ | ᒦᐱᐟ /miːpit/ | wipit /wipit/ | wiibid /wiːbid/ | wiibid /wiːbid/ | wēpet /weːpet/ | nipit /nipit/ |
| لسان | ᒥᑌᔭᓂᕀ /miteːjanij/ | ᒥᑌᔭᓂᕀ /miteːjanij/ | oterininan /oteɾininan/ | denaniw /denaniw/ | apijan /apidʒan/ | tēnaniw /teːnaniw/ | wilanew /wilanew/ |
| يد | ᒥᒋᒋᕀ /micicij/ | ᒥᒋᐦᒋᕀ /mitʃihtʃij/ | otcitcinan /otʃitʃinan/ | ninij /ninidʒ/ | ninj /nɪndʒ/ | onehkeh /onehkeh/ | mléelii /mleːliː/ |
| قدم | ᒥᓯᐟ /misit/ | ᒥᓯᐟ /misit/ | osit /osit/ | nizid /nizid/ | ozid /ozid/ | osēt /oseːt/ | nzíit /nziːt/ |
| قلب | ᒥᑌᐦ /miteːh/ | ᒥᑌᐦ /miteːh/ | otehinan /otehinan/ | odeʼ /odeʔ/ | odè /ɔdeː/ | otēh /oteːh/ | ulehyii /ulehjiː/ |
| عظم | ᒥᐢᑲᐣ /miskan/ | ᒥᐢᑲᐣ /miskan/ | oskaninan /oskaninan/ | okan /okan/ | okan /okan/ | ohkan /ohkan/ | wakan /wakan/ |
| دم | ᒥᐦᑯ /mihko/ | ᒥᐦᑯ /mihko/ | miko /miko/ | miskwi /miskwi/ | miskwi /miskwi/ | meskoh /mɛskoh/ | mokw /mokʷ/ |
| كاكا | ᒣᔨ /meːji/ | ᒣᔨ /meːji/ | mei /mej/ | moow /moːw/ | — | — | — |
| حب | ᓵᑭᐦᐃᐍᐃᐧᐣ /saːkihiweːwin/ | ᓵᑭᐦᐃᐍᐏᐣ /saːkihiweːwin/ | sakihiwewin /sakihiwewin/ | zaagiʼiwewin /zaːɡiʔiweːwin/ | sàgiʼà /saːɡiʔaː/ | kesāenemāew /kesaːenemaːew/ | ahóoluw /ahoːluw/ |
| شجرة | ᒥᐢᑎᐠ /mistik/ | ᒥᐢᑎᐠ /mistik/ | mictikw /miʃtikʷ/ | mitig /mitiɡ/ | mitig /mɪtɪɡ/ | metekoh /metekoh/ | hìttuk /hitːuk/ |
| كلب | ᐊᑎᒼ /atim/ | ᐊᑎᒼ /atim/ | atimw /atimʷ/ | animosh /animoʃ/ | animosh /anɪmɔʃ/ | anēm /aneːm/ | mwáakaneew /mwaːkaneːw/ |
| قطة | ᒥᓅᐢ /minoːs/ | ᒥᓅᐢ /minoːs/ | minoc /minoʃ/ | gaazhagens /ɡaːʒaɡens/ | — /—/ | — /—/ | póshiis /poʃiːs/ |
| سمكة | ᑭᓄᓭᐤ /kinoseːw/ | ᑭᓄᓭᐤ /kinoseːw/ | names /names/ | giigoonh /ɡiːɡõː/ | kikons /kiɡons/ | namēs /nameːs/ | names /names/ |
| طائر | ᐱᔦᓰᐢ /pijeːsiːs/ | ᐱᔦᓰᐢ /pijeːsiːs/ | pirecic /piɾeʃiʃ/ | bineshiinh /bineʃĩː/ | — | — | awehléeshoosh /awehleːʃoːʃ/ |
| فراشة | ᑲᒫᒪᑯᐢ /kamaːmakos/ | ᑲᒫᒪᐠ /kamaːmak/ | kwakwapito /kwakwapito/ | memengwaa /memeŋɡwaː/ | — | mīmīkwǣw /miːmiːkwæːw/ | — |
| بيضة | ᐚᐏ /waːwi/ | ᐚᐎ /waːwi/ | waw /waw/ | waawan /waːwan/ | — | — | wáhwal /wahwal/ |
| دب | ᒪᐢᑿ /maskwa/ | ᒪᐢᑿ /maskwa/ | masko /masko/ | makwa /makwa/ | makwa /makwa/ | awǣhsaeh /awæːhsæh/ | maxkw /maxkʷ/ |
| حصان | ᒥᐢᑕᑎᒼ /mistatim/ | ᒥᐢᑕᑎᒼ /mistatim/ | atikw /atikʷ/ | bebezhigooganzhii /bebeʒiɡoːɡanʒiː/ | pejòshkwe /peʒɔːʃkʷe/ | — | — |
| بيت | ᐚᐢᑲᐦᐃᑲᐣ /waːskahikan/ | ᐚᐢᑲᐦᐃᑲᐣ /waːskahikan/ | mikiwam /mikiwam/ | wiigiwaam /wiːɡiwaːm/ | wàkàigan /waːkaːiɡan/ | wīkewam /wiːkewam/ | wíikwam /wiːkwam/ |
| حليب | ᑐᐦᑑᓵᐳᕀ /tohtoːsaːpoj/ | ᑐᐦᑑᓵᐳᕀ /tohtoːsaːpoj/ | tcotcocanapo /tʃotʃoʃanapo/ | doodooshaaboo /doːdoːʃaːboː/ | tòdòshànàbò /tɔːdɔːʃaːnaːbɔː/ | — | — |
| عسل | ᐋᒧᐤ ᒣᔨ /aːmow meːji/ | ᐋᒨᓰᐦᒋᑲᐣ /aːmoːsiːhtʃikan/ | amo naminas /amo naminas/ | aamoo-ziinzibaakwad /aːmoː ziːnzibaːkwad/ | àmòsizibàkwad /aːmɔːsizibaːkwad/ | — | — |
| ملح | ᓰᐑᐦᑖᑲᐣ /siːwiːhtaːkan/ | ᓰᐑᐦᑖᑲᐣ /siːwiːhtaːkan/ | ciwotakan /ʃiwotakan/ | zhiiwitaagan /ʒiːwitaːɡan/ | shìwitàgan /ʃiːwitaːɡan/ | sēwehtākan /seːwehtaːkan/ | shíiwang /ʃiːwaŋ/ |
| نبيذ | ᓲᒥᓈᐳᕀ /soːminaːpoj/ | ᓲᒥᓈᐳᕀ /soːminaːpoj/ | minicapo /miniʃapo/ | mazhoominaaboo /maʒoːminaːboː/ | — | — | — |
| أرز | ᐚᐸᔫᒥᐣ /waːpajoːmin/ | ᐚᐸᔫᒥᐣ /waːpajoːmin/ | miromin /miɾomin/ | waabi-manoomin /waːbi manoːmin/ | — | manōmaeh /manoːmæh/ | — |
| شوكولاتة | ᒪᐢᑭᐦᑮᐢ /maskihkiːs/ | ᒪᐢᑭᐦᑮᐢ /maskihkiːs/ | kokocimiko /kokoʃimiko/ | — | — | — | — |
| حديد | ᐲᐚᐱᐢᐠ /piːwaːpisk/ | ᐲᐚᐱᐢᐠ /piːwaːpisk/ | piwapiskw /piwapiskʷ/ | biiwaabik /biːˈwaːbik/ | pìwàbik /piːwaːbik/ | — | — |
| عجلة | ᑎᐦᑎᐱᐸᔩᐢ /tihtipipajiːs/ | ᐅᑎᐦᑎᐱᐸᔨᐤ /otihtipipajiw/ | toro /toɾo/ | detibised /detibised/ | — | — | — |
| حرير | ᓭᓂᐹᓀᑭᐣ /seːnipaːneːkin/ | ᓭᓂᐹᓀᑭᐣ /seːnipaːneːkin/ | taripanekin /taɾipanekin/ | zenibaawegin /zenibaːweɡin/ | — | — | — |
| كتاب | ᒪᓯᓇᐦᐃᑲᐣ /masinahikan/ | ᒪᓯᓇᐦᐃᑲᐣ /masinahikan/ | masinahikan /masinahikan/ | mazinaʼigan /mazinaʔiɡan/ | mazinahigan /mazinahiɡan/ | masēnahekan /maseːnahekan/ | — |
| أكل | ᒨᐍᐤ /moːweːw/ | ᒦᒋᓱᐤ /miːtʃisow/ | mitciso /mitʃiso/ | wiisini /wiːsini/ | wìsini /wiːsɪni/ | mīcew /miːtʃew/ | mit /mit/ |
| شرب | ᒥᓂᐦᑴᐤ /minihkweːw/ | ᒥᓂᐦᐠᐌᐤ /minihkweːw/ | minikwew /minikwew/ | minikwe /minikwe/ | minikwe /mɪnɪkwe/ | menew /menew/ | mneew /mneew/ |
| نام | ᓂᐹᐤ /nipaːw/ | ᓂᐹᐤ /nipaːw/ | nipaw /nipaw/ | nibaa /nibaː/ | nibà /nibaː/ | nepāw /nepaːw/ | — |
| واحد | ᐯᔭᐠ /peːjak/ | ᐯᔭᐠ /peːjak/ | peikw /pejkʷ/ | bezhig /beʒiɡ/ | pejig /peʒɪɡ/ | nekot /nekot/ | ngwútii /ŋɡwutiː/ |
| اثنان | ᓃᓱ /niːso/ | ᓃᓱ /niːso/ | nicw /niʃʷ/ | niizh /niːʒ/ | niizh /niːʒ/ | nīs /niːs/ | niisha /niːʃa/ |
| ثلاثة | ᓂᐢᑐ /nisto/ | ᓂᐢᑐ /nisto/ | nicto /niʃto/ | niswi /niswi/ | nisin /nisin/ | nɛʔniw /nɛʔniw/ | nxáh /nxaːh/ |
| أربعة | ᓀᐓ /neːwo/ | ᓀᐓ /neːwo/ | new /new/ | niiwin /niːwin/ | niwin /niwin/ | nīw /niːw/ | néewa /neːwa/ |
| خمسة | ᓂᔮᓇᐣ /niːjaːnan/ | ᓂᔮᓇᐣ /nijaːnan/ | niaran /niaɾan/ | naanan /naːnan/ | naanan /naːnan/ | nyānan /njaːnan/ | náalan /naːlan/ |
| مئة | ᒥᑖᑕᐦᑐᒥᑕᓇᐤ /mitaːtahtomitanaw/ | ᒥᑖᑕᐦᑐᒥᑕᓇᐤ /mitaːtahtomitanaw/ | mitato mitana /mitato mitana/ | ingodwaak /inɡodwaːk/ | — | — | nkwətaːpóxkə /nkwətaːpoxkə/ |
| مرحبا | ᑖᓂᓯ /taːnisi/ | ᑖᓂᓯ /taːnisi/ | kwei /kwej/ | boozhoo /boːʒoː/ | Kwe /kwe/ | posoh /posoh/ | hé /heː/ |
| شكرا | ᐦᐊᕀ ᐦᐊᕀ /haj haj/ | ᑭᓇᓈᐢᑯᒥᑎᐣ /kinanaːskomitin/ | mikwetc /mikwetʃ/ | miigwech /miːɡʷetʃ/ | Migwech /mɪɡwetʃ/ | wāēwāēnen /waːeːwaːeːnen/ | wanìshi /waniʃi/ |
| جيد | ᒥᔼᓯᐣ /mijwaːsin/ | ᒥᔫ /mijoː/ | mirwacin /miɾwaʃin/ | mino /mino/ | mino /mɪnɔ/ | menwāewen /menwaːewen/ | weltóok /weltoːk/ |
| جديد | ᐅᐢᑳᔨ /oskaːji/ | ᐅᐢᑳᔨ /oskaːji/ | ocki /oʃki/ | oshki /oʃki/ | oshki /ɔʃki/ | — | — |
| أحمر | ᒥᐦᒁᐤ /mihkwaːw/ | ᒥᐦᒁᐤ /mihkwaːw/ | mikwaw /mikwaw/ | miskwaa /miskwaː/ | miskwa /miskwa/ | mɛhkon /mɛhkon/ | maxkeew /maxkeːw/ |
| أبيض | ᐚᐱᐢᑳᐤ /waːpiskaːw/ | ᐚᐱᐢᑳᐤ /waːpiskaːw/ | wapaw /wapaw/ | waabishkaa /waːbiʃkaː/ | wàbà /waːbaː/ | — | waapeew /waːpeːw/ |
| أسود | ᑲᐢᑭᑌᐚᐤ /kaskiteːwaːw/ | ᑲᐢᑭᑌᐚᐤ /kaskiteːwaːw/ | makatewaw /makatewaw/ | makadewaa /makadewaː/ | makadewà /makadewaː/ | — | — |
| أخضر | ᐊᐢᑭᐦᑕᒁᐤ /askihtakwaːw/ | ᐊᐢᑭᐦᑕᒁᐤ /askihtakwaːw/ | ocawackwaw /oʃawaʃkwaw/ | ozhaawashkwaa /oʒaːwaʃkwaː/ | ozhàwashkwà /ɔʒaːwaʃkwaː/ | — | — |
| أزرق | ᓰᐱᐦᒁᐤ /siːpihkwaːw/ | ᓰᐱᐦᒁᐤ /siːpihkwaːw/ | waseskonaw /waseskonaw/ | ozhaawashkwaa /oʒaːwaʃkwaː/ | — | — | — |
| شاي | ᓂᐦᑎᕀ /nihtij/ | ᓂᐦᑎᕀ /nihtij/ | nipicwapo /nipiʃwapo/ | aniibiish /aniːbiːʃ/ | — | — | — |
| قهوة | ᐱᐦᑲᐦᑌᐚᐳᕀ /pihkahteːwaːpoj/ | ᐱᐦᑲᐦᑌᐚᐳᕀ /pihkahteːwaːpoj/ | kapi /kapi/ | makade-mashkikiwaaboo /makade maʃkikiwaːboː/ | — | — | — |
| سكر | ᓰᐏᓂᑲᐣ /siːwinikan/ | ᓰᐏᓂᑲᐣ /siːwinikan/ | sisipaskot /sisipaskot/ | ziinzibaakwad /ziːnzibaːkwad/ | — | — | — |
| برتقال | ᐅᓵᐚᐢ /osaːwaːs/ | ᐅᓵᐚᐢ /osaːwaːs/ | wapimin ka osawacaket /wapimin ka osawaʃaket/ | wezaawiminagizid /wezaːwiminaɡizid/ | — | — | — |
افتح الخريطة التفاعلية: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
جزء من LangMap — مشروع لتصور اللغات. هذا ملخص ثابت قابل للفهرسة؛ توفر الخرائط التفاعلية صوت النطق والمرشحات وعرض الكرة الأرضية.
من إعداد Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · الصفحة الرئيسية LangMap