Wayuunaiki
الواييوية
أراواكية (الشمالية)
الوايو (Wayuunaiki) أكبر لغة أصلية في شمال كولومبيا وفنزويلا، ومنطقتها الأصلية شبه جزيرة لا غواخيرا. والوايوون شعب رعوي يقوم على نظام الانتساب الأمومي ويتميز باستمرارية ثقافية ولغوية قوية.
أين تُستخدم؟
87 كلمة أساسية في الواييوية
chocolate
raranja
المصادر
مقارنة الكلمات
بالمقارنة مع لغات ذات صلة: أراواكية (الشمالية)
| المعنى | الواييوية | الغاريفونا | التشول | مام | المايا اليوكاتية | أورومية | الجاكارو |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ماء | wuin /wuin/ | huya /huja/ | jaʼ /haʔ/ | aʼ /aʔ/ | jaʼ /haʔ/ | bishaan /biʃaːn/ | uma /uma/ |
| نار | siki /siki/ | watu /watu/ | kʼajk /kʼahk/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | kʼáakʼ /kʼaːkʼ/ | ibidda /ibidːa/ | nina /nina/ |
| شمس | kaʼi /kaʔi/ | weyu /weju/ | kʼiñ /kʼiɲ/ | qʼij /qʼih/ | kʼiin /kʼiːn/ | aduu /aduː/ | inti /inti/ |
| قمر | kashi /kaʃi/ | hati /hati/ | uw /uw/ | xjaw /ʃaw/ | uj /uh/ | jiʼa /dʒiʔa/ | paxshi /paχʃi/ |
| نجم | jolotsü /holotsɨ/ | waruguma /waɾuɡuma/ | ekʼ /ʔekʼ/ | cheʼw /tʃeʔw/ | eekʼ /eːkʼ/ | urjii /urdʒiː/ | waraxa /waɾaχa/ |
| ليل | aiʼpaʼa /aiʔpaʔa/ | gañau /ɡaɲau/ | akʼälel /akʼɨlel/ | qonikʼen /qonikʼən/ | áakʼabʼ /aːkʼaɓ/ | halkan /halkan/ | aruma /aruma/ |
| مطر | huya /huja/ | gunubu /ɡunubu/ | jaʼal /haʔal/ | jbʼal /ʃɓal/ | cháak /tʃáːk/ | bokkaa /ˈbokːaː/ | jallu /haʎu/ |
| ريح | houtai /houtai/ | garabali /ɡarabali/ | ikʼ /ikʼ/ | kyqʼiqʼ /kʲqʼiqʼ/ | iikʼ /iːkʼ/ | bubbee /ˈbubːeː/ | wawya /wawja/ |
| تراب | mmoo-ľuʼu /mmoo-ľuʔu/ | múa /mua/ | lum /lum/ | txʼotxʼ /tʃʼotʃʼ/ | luʼum /luʔum/ | lafa /lafa/ | — |
| حجر | ipa /ipa/ | dübü /dɨbɨ/ | xajlel /ʃahlel/ | abʼaj /aɓax/ | tuunich /tuːˈnitʃ/ | dhagaa /ɖaˈɡaː/ | qala /qala/ |
| جبل | uuchi /uːtʃi/ | wǘbü /ˈwɨbɨ/ | wits /wits/ | wutz /wuts/ | wiits /wiːts/ | tulluu /tulːuː/ | qaaqa /qaːqa/ |
| بحر | palaa /palaː/ | barana /ˈbarana/ | ñajb /ɲahɓ/ | plow /plow/ | kʼáaʼnáab /kʼaːʔnaːb/ | galaana /ɡalaːna/ | — |
| أم | ei /ei/ | úguchu /uɡutʃu/ | ñaʼ /ɲaʔ/ | nan /nan/ | naʼ /naʔ/ | haadha /haːɗa/ | mama /mama/ |
| أب | ashi /aʃi/ | úguchili /uɡutʃili/ | tat /tat/ | mam /mam/ | taata /taːta/ | abbaa /abːaː/ | awki /awki/ |
| بنت | achon /atʃon/ | isani würi /isani wɨɾi/ | ixikʼal /iʃikʼal/ | meʼal /meʔal/ | x aal /ʃaːl/ | intala /intala/ | — |
| أنا | taya /taja/ | au /au/ | joñoñ /hoɲoɲ/ | aqiin /aˈqiːn/ | teen /teːn/ | ani /ani/ | na /na/ |
| أنت | pia /pia/ | amürü /amɨɾɨ/ | jatyet /hatʲet/ | aya /aˈja/ | teech /teːtʃ/ | ati /ati/ | juma /huma/ |
| نحن | waya /waja/ | wagía /waɡia/ | joñonla / joñon lojon /hoɲonla / hoɲon lohon/ | aqoʼ /aˈqoʔ/ | toʼon /toʔon/ | nuti /nuti/ | jiwsa /hiwsa/ |
| اسم | anülia /anɨlia/ | iri /iɾi/ | kʼabaʼ /kʼaɓaʔ/ | biʼ /ɓiʔ/ | kʼaabaʼ /kʼaːɓaʔ/ | maqaa /makʼaː/ | shutyi /ʃuci/ |
| شخص | wayuu /wajuː/ | mútu /ˈmutu/ | kixtyañu /kiʃtʲaɲu/ | xjaal /ʃxaːl/ | máak /maːk/ | nama /nama/ | jaqi /haqi/ |
| رأس | ekii /ekiː/ | ichǘgü /iˈtʃɨɡɨ/ | jol /hol/ | wiʼ /wiʔ/ | pool /poːl/ | mataa /mataː/ | nampʼa /nampʼa/ |
| عين | oʼu /oʔu/ | úgubu /uɡubu/ | wut /wut/ | witz /wits/ | ich /itʃ/ | ija /idʒa/ | nayra /najɾa/ |
| أذن | ta-čeʼe /ta-tʃeʔe/ | arigei /ariɡei/ | chikin /tʃikin/ | xkyin /ʃkʲin/ | xikin /ʃikin/ | gurra /ɡurra/ | jinchu /hintʃu/ |
| أنف | eʼichi /eʔitʃi/ | igiri /iɡiɾi/ | niʼ /niʔ/ | txaʼn /tʃaʔn/ | niʼ /niʔ/ | funyaan /fuɲaːn/ | nasa /nasa/ |
| فم | aaniikii /aːniːkiː/ | iumaü /iumaɨ/ | tiʼ /tiʔ/ | tziʼ /tsiʔ/ | chiʼ /tʃiʔ/ | afaan /afaːn/ | — |
| سن | ai /ai/ | ari /ari/ | ej /eh/ | eʼ /eʔ/ | koh /koh/ | ilkaan /ilkaːn/ | shimi /ʃimi/ |
| لسان | ayee /ajeː/ | iñeñei /iɲeɲei/ | äkʼ /ɨkʼ/ | aqʼ /aqʼ/ | aakʼ /aːkʼ/ | arraba /arːaba/ | naxra /naχra/ |
| يد | ajapü /axapɨ/ | úhabu /uhabu/ | kʼäb /kʼɨɓ/ | qʼobʼ /qʼoɓ/ | kʼabʼ /kʼaɓ/ | harka /haɾka/ | ampara /ampaɾa/ |
| قدم | ooʼui /oːʔui/ | ugúdi /uɡudi/ | ok /ok/ | qan /qan/ | ook /oːk/ | miilla /miːlːa/ | kayu /kaju/ |
| قلب | aaʼin /aːʔin/ | anigi /aniɡi/ | pusʼikʼal /pusʼikʼal/ | anma /anma/ | puksiʼikʼal /puksiʔikʼal/ | onnee /onːeː/ | kurasunha /kuɾasunha/ |
| عظم | ipü /ipɨ/ | ábu /abu/ | bäk /ɓɨk/ | bʼaq /ɓaq/ | bʼaak /ɓaːk/ | lafee /lafeː/ | tsʼaaka /tsʼaːka/ |
| دم | isha /iʃaː/ | hitaü /hitaɨ/ | chʼichʼ /tʃʼitʃʼ/ | chikʼ /tʃikʼ/ | kʼiʼikʼ /kʼiʔikʼ/ | dhiiga /ɖiːɡa/ | wila /wila/ |
| كاكا | achaʼa /atʃaʔa/ | — | taʼ /taʔ/ | txaʼ /tʃaʔ/ | taʼ /taʔ/ | udaan /udaːn/ | — |
| حب | alasüin /alasɨin/ | hínsiñe /hinsiɲe/ | kʼuxbiñ /kʼuʃbiɲ/ | oqxan /oqʃan/ | yaakuntej /jaːkunteh/ | jaalala /dʒaːlala/ | munasiña /munasiɲa/ |
| شجرة | wunuʼu /wunuʔu/ | wewe /wewe/ | teʼ /teʔ/ | tzeʼ /tseʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | muka /muka/ | arbuli /aɾbuli/ |
| كلب | erü /eɾɨː/ | aulamu /aulamu/ | tsʼiʼ /tsʼiʔ/ | txʼyan /tʃʼjan/ | peekʼ /peːkʼ/ | saree /saɾeː/ | hallqʼu /haʎqʼu/ |
| قطة | misho /miʃo/ | meu /meu/ | mis /mis/ | wiix /wiːʃ/ | miis /miːs/ | adurree /adurːeː/ | phishi /pʰiʃi/ |
| سمكة | jime /hime/ | üduraü /ɨduɾaɨ/ | chäy /tʃɨj/ | kyiẍ /kjiʃ/ | kay /kaj/ | qurxummii /qurxummiː/ | challwa /tʃaʎwa/ |
| طائر | wuchii /wutʃiː/ | dúnuru /ˈdunuɾu/ | mut /mut/ | chʼit /tʃʼit/ | chʼíichʼ /tʃʼiːtʃʼ/ | simbirroo /simbirroː/ | chʼipi /tʃʼipi/ |
| فراشة | julirü /huliɾɨ/ | wurigabagaba /wuɾiɡabaɡaba/ | pejpem /pehpem/ | pakaʼl /pakaʔl/ | péepen /peːpen/ | billaacha /bilːaːtʃa/ | — |
| بيضة | ashuku /aʃuku/ | gañe /ɡaɲe/ | tumut /tumut/ | jos /xos/ | jeʼ /heʔ/ | hanqaaquu /hanqaːquː/ | nuru /nuɾu/ |
| دب | jeesü /heːsɨ/ | osu /osu/ | oso /oso/ | oso /ˈoso/ | oso /oso/ | — | — |
| حصان | ama /ama/ | gabáyu /ɡaˈbaju/ | kawayuʼ /kawajuʔ/ | chej /tʃex/ | tsíimin /tsiːmin/ | farda /farda/ | — |
| بيت | miichi /miːtʃi/ | muna /muna/ | otyot /otjot/ | jaa /haː/ | naj /nah/ | mana /mana/ | uta /uta/ |
| حليب | leechi /leːtʃi/ | miligi /miliɡi/ | chuʼ /tʃuʔ/ | taʼl imaj /taʔl imax/ | leche /letʃe/ | aannan /aːnːan/ | — |
| عسل | mapa /mapa/ | maba /maba/ | chab /tʃaɓ/ | taʼl xiiʼ /taʔl ʃiːʔ/ | kaab /kaːb/ | damma /damːa/ | — |
| ملح | ichii /itʃiː/ | sálu /ˈsalu/ | atsʼam /atsʼam/ | atzʼan /atsʼan/ | taʼab /taʔaɓ/ | soogidda /soːɡidːa/ | katyi /kaci/ |
| نبيذ | wiino /ˈwiːno/ | diweín /diweˈin/ | vino /ˈbino/ | vino /ˈbino/ | vino /bino/ | daadhii wayinii /daːɗiː wajiniː/ | — |
| أرز | roo /roː/ | ri /ri/ | arus /aɾus/ | arros /aros/ | arroz /aros/ | ruuzii /ruːziː/ | — |
| شوكولاتة | chocolate | chuguladi /tʃuɡuladi/ | chocolate | chocolate | chukwaʼ /tʃukwaʔ/ | chekoleetii | — |
| حديد | kachueera /katʃueːra/ | gürábu /ɡɨˈɾabu/ | — | kxbʼil /kʃɓil/ | máaskab /maːskab/ | sibiila /sibiːla/ | — |
| عجلة | — /—/ | tubalabala /tubalabala/ | — | — | rueda /rweda/ | geengoo /ɡeːnɡoː/ | — |
| حرير | seera /seːra/ | séda /ˈseda/ | seda /seda/ | seda /seda/ | seda /seda/ | arrii /arːiː/ | — |
| كتاب | karaloukta /karaloukta/ | líburu /ˈlibuɾu/ | juñ /huɲ/ | uʼjbʼil /uʔxɓil/ | juʼun /huʔun/ | kitaaba /kitaːba/ | — |
| أكل | ekaa /ekaː/ | éiga /eiɡa/ | kʼux /kʼuʃ/ | waan /waːn/ | jaant /haːnt/ | nyaachuu /ɲaːtʃuː/ | paluña /paluɲa/ |
| شرب | asaa /asaː/ | ata /ata/ | uchʼ /utʃʼ/ | kʼaan /kʼaːn/ | ukʼul /ukʼul/ | dhuguu /ɗuɡuː/ | umaña /umaɲa/ |
| نام | atunkaa /atuŋkaː/ | arúmuga /aˈɾumuɡa/ | wäyel /wɨjel/ | ktan /ktan/ | wenel /wenel/ | rafuu /rafuː/ | ikiña /iˈkiɲa/ |
| واحد | wanee /waneː/ | aban /aban/ | jun /hun/ | jun /hun/ | jun /hun/ | tokko /tokːo/ | maya /maja/ |
| اثنان | piama /piama/ | biama /biama/ | chaʼ /tʃaʔ/ | kabʼe /ˈkaɓeʔ/ | kaʼ /kaʔ/ | lama /lama/ | paxa /paχa/ |
| ثلاثة | apünüin /apɨnɨin/ | ürüwa /ɨɾɨwa/ | uxpʼejl /uʃpʼehl/ | oxe /oʃe/ | óox /ʔoːʃ/ | sadii /sadiː/ | kimsa /kimsa/ |
| أربعة | pienchi /pieɲtʃi/ | gádürü /ˈɡadɨɾɨ/ | chämpʼejl /tʃɨmpʼehl/ | kyaje /kjaxe/ | kan /kan/ | afur /afur/ | pushi /puʃi/ |
| خمسة | jaʼrai /haʔrai/ | seingü /seiŋɡy/ | joʼ /hoʔ/ | jweʼ /xweʔ/ | joʼ /hoʔ/ | shan /ʃan/ | pichqa /pitʃqa/ |
| مئة | poloo shikii /poloː ʃikiː/ | san /saŋ/ | joʼkʼal /hoʔkʼal/ | jokʼal /xokʼal/ | joʼokʼáal /hoʔokʼaːl/ | dhibba /ɗibba/ | pachak /patʃak/ |
| مرحبا | jamaya /xamaja/ | mabuiga /mabuiɡa/ | kabʼ /kaɓ/ | chjonte tey /tʃhonte tej/ | baʼax ka waʼalik /baʔaʃ ka waʔalik/ | akkam /akːam/ | kamishti /kamiʃti/ |
| شكرا | talé /tale/ | seremein /seremein/ | wokolix awälä /wokoliʃ awɨlɨ/ | chjonte /tʃhonte/ | dios boʼotik /dios boʔotik/ | galatoomi /ɡalatoːmi/ | yuspaa /juspaː/ |
| جيد | anasü /anasɨ/ | buidu /bwidu/ | utsʼat /utsʼat/ | banix /baniʃ/ | maʼalob /maʔalob/ | gaarii /ɡaːriː/ | shuma /ʃuma/ |
| جديد | jeketü /heketɨ/ | iséri /iˈseɾi/ | tsijib /tsihiɓ/ | akʼaj /akʼax/ | túumben /tuːmben/ | haaraa /haːraː/ | machaqa /matʃaqa/ |
| أحمر | ishoʼusü /iʃoˈʔusɨ/ | fúnati /ˈfunati/ | chächäk /tʃɨtʃɨk/ | kyaq /kjaq/ | chak /tʃak/ | diimaa /diːmaː/ | chukapa /tʃukapa/ |
| أبيض | kasuusü /kasuːsɨ/ | harúti /haˈɾuti/ | säsäk /sɨsɨk/ | saq /saq/ | sak /sak/ | adii /adiː/ | janqʼu /hanqʼu/ |
| أسود | mütsiiasü /mɨtsiːasɨ/ | wuriti /wuɾiti/ | iʼikʼ /iʔikʼ/ | qʼeq /qʼeq/ | box /boʃ/ | gurraacha /ɡurːaːtʃaː/ | tsʼirara /tsʼiɾaɾa/ |
| أخضر | wüitüsü /wɨitɨsɨ/ | — | yäjyäx /jɨhjɨʃ/ | txaʼx /tʃaʔʃ/ | yaʼax /jaʔaʃ/ | magariisa /maɡariːsa/ | — |
| أزرق | wüitüsü /wɨitɨsɨ/ | dínguti /ˈdiŋɡuti/ | yäjyäx /jɨhjɨʃ/ | — | yaʼax /jaʔaʃ/ | cuquliisa /tʃukʼuliːsa/ | — |
| حاسوب | komputatoora /komputatoːra/ | konputadora /konputadoɾa/ | computadora /komputadoɾa/ | computadora /komputadora/ | computadora /komputadora/ | koompitara /koːmpitara/ | — |
| واي فاي | Wai-Pai /waipai/ | — | — | wifi | — | waayifaayii /waːjifaːjiː/ | — |
| شاي | té /te/ | ti /ti/ | té /te/ | té /te/ | té /te/ | shaayii /ʃaːjiː/ | — |
| قهوة | kepein /kepein/ | gafe /ɡafe/ | kajpe /kahpe/ | kape /kape/ | café /kafe/ | buna /buna/ | — |
| سكر | suukala /suːkala/ | súgara /ˈsuɡaɾa/ | asukal /asukal/ | azúcar /aˈsukar/ | asukaar /asukaːr/ | sukkaara /sukːaːra/ | — |
| برتقال | raranja | aransu /aɾansu/ | alaxax /alaʃaʃ/ | lanch /lantʃ/ | pakʼáal /pakʼaːl/ | birtukaanii /birtukaːniː/ | — |
| علامة @ | aroowa /aroːwa/ | — | — | — | — | — | — |
صفحة 1/10
افتح الخريطة التفاعلية: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
جزء من LangMap — مشروع لتصور اللغات. هذا ملخص ثابت قابل للفهرسة؛ توفر الخرائط التفاعلية صوت النطق والمرشحات وعرض الكرة الأرضية.
من إعداد Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · الصفحة الرئيسية LangMap