Motu
الموتو
العائلة الأسترونيزية (الملايوية-البولينيزية، الأوقيانوسية، الغربية، طرف بابوا)
الموتو هي اللغة الأسترونيزية الأصلية لشعب الموتو في الإقليم الأوسط ببابوا غينيا الجديدة، المتمركز في قرى هانوابادا قرب بورت مورسبي. لا يتجاوز عدد المتحدثين الفعليين بالصيغة النقية نحو 14 ألفاً، لكن الموتو هي المصدر المعجمي للهيري موتو (hmo)، وهي اللغة الهجينة المبسطة التي أصبحت إحدى اللغات الرسمية الثلاث لبابوا غينيا الجديدة. تمتلك الموتو صرفاً أسترونيزياً كاملاً يشمل علامات الشخص للفاعل/المفعول، والملكية القابلة وغير القابلة للانفصال، ونظام الضمائر الأوقيانوسي المميز، وكلها بسّطها الهيري موتو تبسيطاً جذرياً في سياق التجارة الاستعمارية. ولا يزال كتاب القواعد لِليستر-تيرنر وكلارك لعام 1931 مرجعاً موثوقاً.
أين تُستخدم؟
87 كلمة أساسية في الموتو
المصادر
مقارنة الكلمات
بالمقارنة مع لغات ذات صلة: العائلة الأسترونيزية (الملايوية-البولينيزية، الأوقيانوسية، الغربية، طرف بابوا)
| المعنى | الموتو | الهيري موتو | فيجية | التوفالية | التونغية | ساموية | الموسو-إميرا |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ماء | ranu /ɾanu/ | ranu /ɾanu/ | wai /wai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | manu /manu/ |
| نار | lahi /lahi/ | lahi /lahi/ | buka /mbuka/ | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | kuraa /kuraː/ |
| شمس | dina /dina/ | dina /dina/ | matanisiga /matanisiŋa/ | laa /laː/ | laʻā /laʔaː/ | lā /laː/ | sinaka /sinaka/ |
| قمر | hua /hua/ | hua /hua/ | vula /βula/ | masina /masina/ | māhina /maːhina/ | māsina /maːsina/ | ulana /ulana/ |
| نجم | hisiu /hisiu/ | hisiu /hisiu/ | kalokalo /kalokalo/ | fetū /fetuː/ | fetuʻu /fetuʔu/ | fetū /fetuː/ | katoto /katoto/ |
| ليل | hanuaboi /hanuaboi/ | hanuaboi /hanuaboi/ | bogi /mboŋi/ | pō /poː/ | pō /poː/ | pō /poː/ | voo /voː/ |
| مطر | medu /medu/ | medu /medu/ | uca /uða/ | ua /ua/ | ʻuha /ʔuha/ | ua /ua/ | vaoo /vaoo/ |
| ريح | lai /lai/ | lai /lai/ | cagi /ðaŋi/ | matagi /mataŋi/ | matangi /mataŋi/ | matagi /mataŋi/ | kuukuu /kuukuu/ |
| تراب | tano /tano/ | tano /tano/ | qele /ᵑɡele/ | kelekele /kelekele/ | kelekele /kelekele/ | ʻeleʻele /ʔeleʔele/ | kosa /kosa/ |
| حجر | nadi /nadi/ | nadi /ˈnadi/ | vatu /vatu/ | fatu /fatu/ | maka /maka/ | maʻa /maʔa/ | atu /atu/ |
| جبل | ororo /oɾoɾo/ | ororo /ororo/ | ulunivanua /uluniβanua/ | mauga /mauŋa/ | moʻunga /moʔuŋa/ | mauga /mauŋa/ | motouru /motouru/ |
| بحر | davara /davara/ | davara /davara/ | wasawasa /wasawasa/ | tai /tai/ | tahi /tahi/ | sami /sami/ | paamanu /paamanu/ |
| أم | sinana /sinana/ | sina /sina/ | tina /tina/ | maatua /maːtua/ | faʻē /faʔeː/ | tinā /tinaː/ | kina /kina/ |
| أب | tamana /tamana/ | tama /tama/ | tama /tama/ | tamana /tamana/ | tamai /tamai/ | tamā /tamaː/ | tama /tama/ |
| بنت | natuna kekenina /natuna kekenina/ | natuna kekeni /natuna kekeni/ | luve yalewa /luβe jalewa/ | tama fafine /tama fafine/ | ʻofefine /ʔofefine/ | afafine /afafine/ | natuna vause /natuna vause/ |
| أنا | lau /lau/ | lau /lau/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | aʻu /aʔu/ | aghi /aɣi/ |
| أنت | oi /oi/ | oi /oi/ | iko /iko/ | koe /koe/ | koe /koe/ | ʻoe /ʔoe/ | io /io/ |
| نحن | ita / ai /ita / ai/ | ita / ai /ita / ai/ | keda / keimami /kenda / kejmami/ | tātou / mātou /taːtou / maːtou/ | kitautolu / kimautolu /kitautolu / kimautolu/ | tātou / mātou /taːtou / maːtou/ | ita / ami /ita / ami/ |
| اسم | ladana /ladana/ | ladana /laˈdana/ | yaca /jaða/ | igoa /iŋoa/ | hingoa /hiŋoa/ | igoa /iŋoa/ | arari /arari/ |
| شخص | taunimanima /taunimanima/ | taunimanima /taunimanima/ | tamata /tamata/ | tino /tino/ | tangata /taŋata/ | tagata /taŋata/ | taumata /taumata/ |
| رأس | kwara /kʷaɾa/ | kwarana /kʷarana/ | ulu /ulu/ | ulu /ulu/ | ʻulu /ʔulu/ | ulu /ulu/ | uru /uru/ |
| عين | matana /matana/ | matana /matana/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| أذن | taiana /taiana/ | taiana /taiana/ | daliga /ndaliŋa/ | taliga /taliŋa/ | telinga /teliŋa/ | taliga /taliŋa/ | talinga /taliŋa/ |
| أنف | udu-baubau /udubaubau/ | udubaubauna /udubaubauna/ | ucu /uðu/ | isu /isu/ | ihu /ihu/ | isu /isu/ | ngusu /ŋusu/ |
| فم | udu /udu/ | uduna /uduna/ | gusu /ŋusu/ | gutu /ŋutu/ | ngutu /ŋutu/ | gutu /ŋutu/ | paa /paa/ |
| سن | ise /ise/ | isena /isena/ | bati /mbati/ | nifo /nifo/ | nifo /nifo/ | nifo /nifo/ | ngalungalu /ŋaluŋalu/ |
| لسان | mala /mala/ | mala /mala/ | yame /jame/ | alelo /alelo/ | ʻelelo /ʔelelo/ | laulaufaiva /laulaufaiva/ | ramuramuti paa /ramuramuti paa/ |
| يد | ima /ima/ | ima /ima/ | liga /liŋa/ | lima /lima/ | nima /nima/ | lima /lima/ | nima /nima/ |
| قدم | ae /ae/ | ae /ae/ | yava /java/ | vae /vae/ | vaʻe /vaʔe/ | vae /vae/ | keke /keke/ |
| قلب | kudouna /kudouna/ | kudouna /kudouna/ | uto /uto/ | fatu /fatu/ | loto /loto/ | loto /loto/ | urunguita /uruŋuita/ |
| عظم | turia /turia/ | turia /turia/ | sui /sui/ | ivi /ivi/ | hui /hui/ | ivi /ivi/ | riu /riu/ |
| دم | rara /rara/ | rara /rara/ | dra /ndra/ | toto /toto/ | toto /toto/ | toto /toto/ | rae /rae/ |
| كاكا | taḡe /taɣe/ | kukuri /kukuri/ | de /nde/ | tae /tae/ | taʻe /taʔe/ | tae /tae/ | — |
| حب | lalokau /lalokau/ | lalokau /lalokau/ | loloma /loloma/ | alofa /alofa/ | ʻofa /ʔofa/ | alofa /alofa/ | aielousi /aielousi/ |
| شجرة | au /au/ | au /au/ | kau /kau/ | laakau /laːkau/ | ʻakau /ʔakau/ | laʻau /laʔau/ | ai /ai/ |
| كلب | sisia /sisia/ | sisia /sisia/ | koli /koli/ | kuli /kuli/ | kulī /kuliː/ | maile /maile/ | paua /paua/ |
| قطة | gosi /ɡosi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | busi /busi/ |
| سمكة | gwarume /ɡʷaɾume/ | gwarume /ɡʷaɾume/ | ika /ika/ | ika /ika/ | ika /ika/ | iʻa /iʔa/ | kko /kːo/ |
| طائر | manu /ˈmanu/ | manu /manu/ | manumanu /manumanu/ | manu /manu/ | manupuna /manupuna/ | manu /manu/ | ghila /ɣila/ |
| فراشة | kaubebe /kaubebe/ | kaubebe /kaubebe/ | bēbē /ᵐbeːᵐbeː/ | pepe /pepe/ | pepe /pepe/ | pepe /pepe/ | kaubebe /kaubebe/ |
| بيضة | gatoi /ɡatoi/ | gatoi /ɡatoi/ | yaloka /jaloka/ | fuamoa /fuamoa/ | foʻi moa /foʔi moa/ | fuamoa /fuamoa/ | otolu /otolu/ |
| دب | bea /bea/ | bea /bea/ | bea /mbea/ | pea /pea/ | pea /pea/ | pea /pea/ | beaa /beaː/ |
| حصان | hosi /hosi/ | hosi /hosi/ | ose /ose/ | solofanua /solofanua/ | hoosi /hoːsi/ | solofanua /solofanua/ | ooso /ooso/ |
| بيت | ruma /ɾuma/ | ruma /ɾuma/ | vale /βale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | ale /ale/ |
| حليب | rata /rata/ | rata /rata/ | sucu /suðu/ | susu /susu/ | huʻakau /huʔakau/ | susu /susu/ | rarumi ssu /ɾarumi sːu/ |
| عسل | bada ranuna /bada ɾanuna/ | — | oni /oni/ | hani /hani/ | hone /hone/ | meli /meli/ | iruena /iɾuena/ |
| ملح | damena /damena/ | damena /damena/ | masima /masima/ | masima /masima/ | māsima /maːsima/ | masima /masima/ | uela /uela/ |
| نبيذ | vine ranuna /vine ɾanuna/ | uaina /uaina/ | waini /waini/ | uaina /uaina/ | uaine /uaine/ | uaina /uaina/ | uaeni /uaeni/ |
| أرز | raisi /raisi/ | raisi /raisi/ | raisi /raisi/ | laisi /laisi/ | laise /laise/ | alaisa /alaisa/ | — |
| حديد | auri /ˈauɾi/ | auri /ˈauɾi/ | kaukamea /kaukamea/ | fiti /fiti/ | ukamea /ukamea/ | uʻamea /uʔamea/ | aeana /aeana/ |
| عجلة | ava-keikei /avakeikei/ | uili /uili/ | yava /java/ | teka /teka/ | veʻeteka /veʔeteka/ | uili /uili/ | — |
| كتاب | buka /buka/ | buka /ˈbuka/ | ivola /ivola/ | tusi /tusi/ | tohi /tohi/ | tusi /tusi/ | vuku /vuku/ |
| أكل | aniani /aniani/ | ania /ania/ | kana /kana/ | kai /kai/ | kai /kai/ | ʻai /ʔai/ | nama /nama/ |
| شرب | inuinu /inuinu/ | inua /inua/ | gunu /ŋunu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | ropi /ropi/ |
| نام | mahuta /maˈhuta/ | mahuta /maˈhuta/ | moce /moðe/ | moe /moe/ | mohe /mohe/ | moe /moe/ | asekanue /asekanue/ |
| واحد | ta /ta/ | ta /ta/ | dua /ndua/ | tasi /tasi/ | taha /taha/ | tasi /tasi/ | sesa /sesa/ |
| اثنان | rua /rua/ | rua /rua/ | rua /rua/ | lua /lua/ | ua /ua/ | lua /lua/ | lua /lua/ |
| ثلاثة | toi /toi/ | toi /toi/ | tolu /tolu/ | tolu /tolu/ | tolu /tolu/ | tolu /tolu/ | kotolu /kotolu/ |
| أربعة | hani /hani/ | hani /hani/ | vā /vaː/ | fā /faː/ | fā /faː/ | fā /faː/ | ghaata /ɣaata/ |
| خمسة | ima /ima/ | ima /ima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | nima /nima/ | lima /lima/ | lima /lima/ |
| مئة | sinahu /sinahu/ | handred /handred/ | drau /ndrau/ | selau /selau/ | teau /teau/ | selau /selau/ | kateva ai /kateva ai/ |
| مرحبا | namo gida /namo ɡida/ | namona /namona/ | bula /mbula/ | taalofa /taːlofa/ | mālō e lelei /maːloː e lelei/ | talofa /talofa/ | elue talaua /elue talaua/ |
| شكرا | oi namo /oi namo/ | tanikiu /tanikiu/ | vinaka /βinaka/ | fakafetai /fakafetai/ | mālō /maːloː/ | faʻafetai /faʔafetai/ | kaili emasina /kaili emasina/ |
| جيد | namo /namo/ | namo /namo/ | vinaka /βinaka/ | lei /lei/ | lelei /lelei/ | lelei /lelei/ | masina /masina/ |
| جديد | matamata /matamata/ | matamata /matamata/ | vou /βou/ | fou /fou/ | foʻou /foʔou/ | fou /fou/ | ouna /ouna/ |
| أحمر | kakakaka /kakakaka/ | kakakaka /kakakaka/ | damudamu /ndamundamu/ | kula /kula/ | kulokula /kulokula/ | mūmū /muːmuː/ | raeraeana /raeraeana/ |
| أبيض | kurokuro /kurokuro/ | kurokuro /kurokuro/ | vulavula /βulaβula/ | kena /kena/ | hinehina /hinehina/ | paʻepaʻe /paʔepaʔe/ | usousoana /usousoana/ |
| أسود | koremakorema /koɾemakoɾema/ | korema /korema/ | loaloa /loaloa/ | uli /uli/ | ʻuliʻuli /ʔuliʔuli/ | uliuli /uliuli/ | voovongiena /voovoŋiena/ |
| أخضر | gadokagadoka /ɡadokaɡadoka/ | gadoka gadoka /ɡadoka ɡadoka/ | drokadroka /ndrokandroka/ | lanu lau niu /lanu lau niu/ | lanu mata /lanu mata/ | lanumeamata /lanumeamata/ | — |
| أزرق | gadokagadoka /ɡadokaɡadoka/ | gadoka gadoka /ɡadoka ɡadoka/ | karakarawa /karakarawa/ | lanu moana /lanu moana/ | lanu moana /lanu moana/ | lanumoana /lanumoana/ | — |
| حاسوب | kompiuta /kompiuta/ | kompiuta /kompiuta/ | kompiuta /kompiuta/ | komupiuta /komupiuta/ | komipiuta /komipiuta/ | komipiuta /komipiuta/ | — |
| شاي | ti /ti/ | ti /ti/ | tī /tiː/ | tī /tiː/ | tī /tiː/ | tī /tiː/ | — |
| قهوة | kofi /kofi/ | kofi /kofi/ | kofi /kofi/ | kofe /kofe/ | kofi /kofi/ | kofe /kofe/ | — |
| سكر | suga /suɡa/ | suga /suɡa/ | suka /suka/ | suka /suka/ | suka /suka/ | suka /suka/ | — |
افتح الخريطة التفاعلية: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
جزء من LangMap — مشروع لتصور اللغات. هذا ملخص ثابت قابل للفهرسة؛ توفر الخرائط التفاعلية صوت النطق والمرشحات وعرض الكرة الأرضية.
من إعداد Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · الصفحة الرئيسية LangMap