Pemon
Tiếng Pemón
ngữ hệ Carib
Tiếng Pemón (ISO 639-3: aoc) là một ngôn ngữ Carib bị đe dọa, chủ yếu do người Pemón sử dụng tại miền đông nam Venezuela, đặc biệt ở Gran Sabana và Vườn quốc gia Canaima thuộc bang Bolívar, với các cộng đồng liên hệ bên kia biên giới tại Guyana và Brazil. Tên Pemón có nghĩa là “người” hay “con người” và được nhiều cộng đồng khu vực sử dụng. Ba biến thể lớn thông hiểu lẫn nhau thường được công nhận là Arekuna, Kamarakoto và Taurepan, có vùng phân bố trải qua khu vực biên giới Venezuela–Guyana–Brazil. Tiếng Pemón được viết bằng các hệ chính tả Latinh thực dụng dùng trong giáo dục, văn bản tôn giáo và tư liệu ngôn ngữ học; áp lực từ tiếng Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha khác nhau theo từng nước, nhưng ngôn ngữ này vẫn là dấu hiệu bản sắc quan trọng và tiếp tục được truyền qua các thế hệ trong nhiều cộng đồng.
Nơi được sử dụng
87 từ cốt lõi trong tiếng Pemón
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh trong cùng họ: ngữ hệ Carib
| Nghĩa | Tiếng Pemón | Tiếng Akawaio | Tiếng Makushi | Tiếng Kari'na | Tiếng Maquiritari | Tiếng Bororo | Tiếng Asháninka |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | tuna /tuna/ | tuna /tuna/ | tuna /tuna/ | tuna /tuna/ | tuna /tuna/ | pobo /pobo/ | nija /niha/ |
| Lửa | apok /apok/ | apok /apok/ | apóó /apóó/ | wàto /wahto/ | waʼto /waʔto/ | joru /dʒoɾu/ | paamari /paːmaɾi/ |
| Mặt trời | wei /wei/ | wïi /wɨi/ | wéi /wéi/ | weju /weju/ | shii /ʃiː/ | meri /meɾi/ | oorya /oːɾja/ |
| Mặt trăng | kapüi /kapɨi/ | kapïi /kapɨi/ | kapói /kapói/ | nuno /nuno/ | nuunö /nuːnə/ | ari /aɾi/ | kashiri /kaʃiɾi/ |
| Sao | chirikö /tʃiɾikə/ | sirikɨ /siɾikɨ/ | sírikɨ́ /sírikɨ́/ | siriko /siɾiko/ | shidiichö /ʃiɾ̠iːtʃə/ | kuieje /kuiedʒe/ | impoquiro /impokiɾo/ |
| Đêm | ewaron /ewaɾon/ | ewarupɨ /ewaɾupɨ/ | ewaron /ewaron/ | koko /koko/ | chomomüdü /tʃomomɨɾ̠ɨ/ | boečo /boetʃo/ | tsiteni /tsiteni/ |
| Mưa | konok /konok/ | — | konoʔ /konoʔ/ | konopo /konopo/ | konoojo /konoːho/ | bubutu /bubutu/ | inkani /iŋkani/ |
| Gió | aʼchitun /aʔtʃitun/ | aʼsetun /aʔsetun/ | aʔsitun /aʔsitun/ | pepeito /pepeito/ | jejeenchö /heheːntʃə/ | bakuru /bakuɾu/ | tampea /tampea/ |
| Đất | non /non/ | non /non/ | non /non/ | nono /nono/ | nono /nono/ | moto /moto/ | kipatsi /kipatsi/ |
| Đá | ötök /ətək/ | tɨʼ /tɨʔ/ | tɨʔ /tɨʔ/ | topu /topu/ | töʼju /təʔhu/ | tori /toɾi/ | mapi /mapi/ |
| Núi | wük /wɨk/ | wïʼ /wɨʔ/ | wɨʔ /wɨʔ/ | wypy /wɨpɨ/ | jüü /hʷɨː/ | tori kurireu /toɾi kuɾiɾew/ | otishi /otiʃi/ |
| Mẹ | mamã /mamɑ̃/ | saŋ /saŋ/ | maʔmá /maʔmá/ | sano /sano/ | denü /denɨ/ | muga /mɨɡa/ | ina /ina/ |
| Cha | papai /papai/ | papai /papai/ | paʔpá /paʔpá/ | papa /papa/ | jaja /haha/ | iogwa /ioɡwa/ | apa /apa/ |
| Con gái | ensi /ensi/ | ensi /ensi/ | yensi /jensi/ | emyiry /emɨiɾɨ/ | — | onaregody aredy /onaɾeɡodɨ aɾedɨ/ | noshinto /noʃinto/ |
| Tôi | yuurö /juːɾə/ | urɨ /uɾɨ/ | urɨ /urɨ/ | au /au/ | üwü /ɨwɨ/ | imi /imi/ | naaka /naːka/ |
| Bạn | amörö /aməɾə/ | amɨrɨ /amɨɾɨ/ | ámɨrɨ́ /ámɨrɨ́/ | amoro /amoɾo/ | amöödö /aməːɾ̠ə/ | aki /aki/ | aviro /aβiɾo/ |
| Chúng ta | urönokon / ina /uɾənokon / ina/ | urɨʼnokon / ina /uɾɨʔnokon / ina/ | uurɨʔnɨkon / anna /uurɨʔnɨkon / anna/ | kʉʼkaron / naʼna /kəʔkaɾon / naʔna/ | künwanno /kɨnwanːo/ | pagi / cegi /paɡi / tʃeɡi/ | arori / narori /aɾoɾi / naɾoɾi/ |
| Tên | itesek /itesek/ | eseʼ /eseʔ/ | yeseʔ /jeseʔ/ | eeti /eːti/ | eesedi /eːseɾ̠i/ | ie /ie/ | ivairo /iβaiɾo/ |
| Người | pemon /pemon/ | kaʼpon /kaʔpon/ | pemonkon /pemoŋkoŋ/ | kariʼna /kaɾiʔna/ | soto /soto/ | — | atiri /atiɾi/ |
| Đầu | pupai /pupai/ | puʼpai /puʔpai/ | puʔpai /puʔpai/ | upuʼpo /upuʔpo/ | juʼhö /huʔhə/ | ao /ao/ | noito /noito/ |
| Mắt | enu /enu/ | enu /enu/ | énu /énu/ | enu /enu/ | enu /enu/ | joku /dʒoku/ | noki /noki/ |
| Tai | pana /pana/ | pana /pana/ | pana /pana/ | panari /panari/ | jaana /haːna/ | bija /bidʒa/ | noyempita /nojempita/ |
| Mũi | yeuna /jeuna/ | enna /enna/ | yeuna /jeuna/ | anàta /anahta/ | önna /ənna/ | eno /eno/ | noirina /noiɾina/ |
| Miệng | müta /mɨta/ | mïta /mɨta/ | mutá /mutá/ | pota /pota/ | önta /ənta/ | — | novante /noβante/ |
| Răng | ye /je/ | ɨ /ɨ/ | yé /jé/ | yerï /jelə/ | dedü /deɾ̠ɨ/ | o /o/ | nayi /naji/ |
| Lưỡi | unu /unu/ | ani /ani/ | nu /nu/ | nuru /nuɾu/ | ñudu /ɲuɾ̠u/ | eru /eɾu/ | nene /nene/ |
| Tay | yenna /jenːa/ | emiyaʼ /emijaʔ/ | míá /míá/ | aina /aina/ | amoodü /amoːɾ̠ɨ/ | kera /keɾa/ | nako /nako/ |
| Bàn chân | pʉta /pɨta/ | pïta /pɨta/ | puu /puu/ | pupu /pupu/ | uju /uhu/ | ewure /ewɨɾe/ | noiti /noiti/ |
| Tim | sïköpoka /sikəpoka/ | ewan /ewan/ | yewan /jewan/ | emanga /emaŋɡa/ | yeewanü /jeːwanɨ/ | bapo /bapo/ | nosanto /nosanto/ |
| Xương | epʉ /epɨ/ | eʼpï /eʔpɨ/ | yeʔpɨ /jeʔpɨ/ | yepo /jepo/ | yeʼhö /jeʔhə/ | ra /ɾa/ | tonki /tonki/ |
| Máu | mün /mɨn/ | mïn /mɨn/ | mɨ́ŋ /mɨ́ŋ/ | mʉnʉ /mənə/ | munu /munu/ | ku /ku/ | iraja /iɾaha/ |
| Phân | watö /watə/ | — | — /—/ | — | weetü /weːtɨ/ | pe /pe/ | notia /notia/ |
| Yêu | kemenü /kemenɨ/ | — /—/ | saʔnama /saʔnama/ | kataneko /kataneko/ | hyummadü /hjumːadɨ/ | — /—/ | nonintsi /nonintsi/ |
| Cây | yöi /jəi/ | yïi /jɨi/ | yéi /jéi/ | wewe /wewe/ | dee /deː/ | i /i/ | inchato /intʃato/ |
| Chó | arimaraka /aɾimaɾaka/ | pero /peɾo/ | areimaraaká /areimaraaká/ | pero /peɾo/ | süʼna /sɨʔna/ | arigao /aɾiɡao/ | otsiti /otsiti/ |
| Mèo | pichana /pitʃana/ | — /—/ | pisana /pisana/ | meu /meu/ | meeshi /meːʃi/ | gato /ɡato/ | mishito /miʃito/ |
| Cá | morok /moɾok/ | moro /moɾo/ | moróʔ /moróʔ/ | woto /woto/ | nakukwano /nakukwano/ | karo /kaɾo/ | shima /ʃima/ |
| Chim | toron /toɾon/ | toron /toɾon/ | toron /toron/ | tonoro /tonoɾo/ | jawi /hawi/ | kiogo /kioɡo/ | tsimeri /tsimeɾi/ |
| Bướm | wakau /wakau/ | wagau /waɡau/ | peppeʔ /pepːeʔ/ | palanpalan /palanpalan/ | matutu /matutu/ | baragadu /baɾaɡadu/ | tsampi /tsampi/ |
| Trứng | pumoi /pumoi/ | pïmoi /pɨmoi/ | pomói /pomói/ | iʼmo /iʔmo/ | iʼmoi /iʔmoi/ | ba /ba/ | iitsoki /iːtsoki/ |
| Ngựa | kaware /kawaɾe/ | kaware /kawaɾe/ | kaware /kaware/ | kaware /kawaɾe/ | kawaayu /kawaːju/ | kuwaru /kuwaɾu/ | kavayo /kaβajo/ |
| Nhà | tapüi /tapɨi/ | — /—/ | wɨttɨ /wɨttɨ/ | paty /pati/ | mmaa /mːaː/ | bai /bai/ | pankotsi /paŋkotsi/ |
| Mật ong | wan /wan/ | teusan /teusan/ | wan /wan/ | wano /wano/ | wanö /wanə/ | meiawe eweguru /meiawe eweɡuɾu/ | ija pitsi /iha pitsi/ |
| Muối | inönek /inənek/ | waiyo /waijo/ | pan /pan/ | wajo /wajo/ | sayu /saju/ | sal /sal/ | tivi /tiβi/ |
| Rượu vang | vino /bino/ | waain /waːin/ | wuku /wuku/ | winu /winu/ | chööjedüüdü ekkudu /tʃəːheɾ̠ɨːɾ̠ɨ ekːuɾ̠u/ | vinho /ˈviɲu/ | ovaja /oβaha/ |
| Sắt | ipotü /ipotɨ/ | waʼka pun /waʔka pun/ | — | siparari /sipaɾaɾi/ | sejaadadi /sehaːɾ̠aɾ̠i/ | meriri /meɾiɾi/ | ashiro /aʃiɾo/ |
| Ăn | manepotaro /manepotaɾo/ | — /—/ | entamoʔka /entamoʔka/ | onökö /onøkø/ | äsuukai /ɨsuːkai/ | ko /ko/ | noyaki /nojaki/ |
| Uống | atü /atɨ/ | ensi /ensi/ | enɨrɨ /enɨrɨ/ | ëne /ɘne/ | enku /enku/ | kudu /kudɨ/ | noiri /noiɾi/ |
| Một | taukin /taukin/ | tikin /tikin/ | tiwíŋ /tiwíŋ/ | o:wi /oːwi/ | tooni /toːni/ | mito /mito/ | aparoni /apaɾoni/ |
| Hai | saköne /sakəne/ | asaʼrɨ /asaʔɾɨ/ | sáákɨné /sáákɨné/ | oko /oko/ | aaʼkö /aːʔkə/ | pobe /pobe/ | apite /apite/ |
| Ba | eseurau /eseuɾau/ | osorïwau /osoɾɨwau/ | séúruné /séúruné/ | oruwa /oɾuwa/ | aduwawö /aɾ̠uwawə/ | pobe metia bokware /pobe metia bokwaɾe/ | maava /maːβa/ |
| Bốn | saköröroʼne /sakəɾəɾoʔne/ | — | saakɨrɨrɨ /saakɨrɨrɨ/ | okupaen /okupaen/ | aaʼköiʼchea /aːʔkəiʔtʃea/ | pobe puibiji /pobe puibidʒi/ | otsipasati /otsipasati/ |
| Xin chào | apî /api/ | kapon /kapon/ | — /—/ | mary /maɾi/ | etämä /etɨmɨ/ | are /aɾe/ | aviro /aβiɾo/ |
| Cảm ơn | waküpe man /wakɨpe man/ | tenki /tenki/ | — /—/ | irombo /iɾombo/ | enaña /enaɲa/ | iya /ija/ | naranki /naɾaŋki/ |
| Tốt | mïratö /miɾatə/ | wagï /waɡɨ/ | morɨ /morɨ/ | epoja /epoja/ | aashicha /aːʃitʃa/ | pemegareu /pemeɡaɾew/ | kameetsa /kameːtsa/ |
| Mới | amennak /amenːak/ | emennaʼ /emennaʔ/ | amenan /amenan/ | asery /aseɾɨ/ | eduuwaato /eɾ̠uːwaːto/ | maiwu /maiwu/ | iroakera /iɾoakeɾa/ |
| Đỏ | suweyu /suweju/ | suweyu /suweju/ | suyú /sujú/ | tapyre /tapɨɾe/ | seweichato /seweitʃato/ | kujagureu /kuʒaɡuɾew/ | kitioncari /kitionkaɾi/ |
| Trắng | aimutun /aimutun/ | aimuʼnan /aimuʔnan/ | áímutun /áímutun/ | tamuʼne /tamuʔne/ | töʼkeʼne /təʔkeʔne/ | kigadureu /kiɡaduɾew/ | kitamaari /kitamaːɾi/ |
| Đen | rikutun /ɾikutun/ | — | arikkɨtun /arikːɨtun/ | tykaraije /tɨkaɾaije/ | judumato /huɾ̠umato/ | — | potsitari /potsitaɾi/ |
| Xanh lá | rorape /ɾoɾape/ | — | rora /rora/ | — | sheene /ʃeːne/ | kaworureu /kawoɾuɾew/ | kenashi /kenaʃi/ |
| Chim cu cu | pika /ˈpika/ | pika /piˈka/ | — /—/ | pika /piˈka/ | — | — | tsiya /ˈtsija/ |
Trang 1/8
Mở bản đồ tương tác: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.
Thực hiện bởi Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Trang chủ LangMap