Wayuunaiki
ワユー語
アラワク語族(北部)
ワユー語(Wayuunaiki)はコロンビア北部とベネズエラの最大の先住民言語で、カリブ海沿岸のグアヒラ半島が母語地域である。約40万人の話者を持つ。アラワク語族の北マイプル語派の一部。ワユー族はコロンビア・ベネズエラ国境にまたがるにもかかわらず、強い文化的・言語的連続性を持つ母系的牧畜民(羊、山羊、牛)である。ベネズエラの公的先住民言語として認められており(1999年憲法)、コロンビアのグアヒラ県でも保護されている。動詞先頭の統語論と豊かな代名詞形態論を持つ。伝統的な物語と現代作品を含む大量の文学がある。
話される地域
ワユー語の基本87語
chocolate
raranja
出典
単語の比較
アラワク語族(北部)の関連言語と比較
| 意味 | ワユー語 | ガリフナ語 | チョル語 | マム語 | ユカテコ・マヤ語 | オロモ語 | ハカル語 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | wuin /wuin/ | huya /huja/ | jaʼ /haʔ/ | aʼ /aʔ/ | jaʼ /haʔ/ | bishaan /biʃaːn/ | uma /uma/ |
| 火 | siki /siki/ | watu /watu/ | kʼajk /kʼahk/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | kʼáakʼ /kʼaːkʼ/ | ibidda /ibidːa/ | nina /nina/ |
| 太陽 | kaʼi /kaʔi/ | weyu /weju/ | kʼiñ /kʼiɲ/ | qʼij /qʼih/ | kʼiin /kʼiːn/ | aduu /aduː/ | inti /inti/ |
| 月 | kashi /kaʃi/ | hati /hati/ | uw /uw/ | xjaw /ʃaw/ | uj /uh/ | jiʼa /dʒiʔa/ | paxshi /paχʃi/ |
| 星 | jolotsü /holotsɨ/ | waruguma /waɾuɡuma/ | ekʼ /ʔekʼ/ | cheʼw /tʃeʔw/ | eekʼ /eːkʼ/ | urjii /urdʒiː/ | waraxa /waɾaχa/ |
| 夜 | aiʼpaʼa /aiʔpaʔa/ | gañau /ɡaɲau/ | akʼälel /akʼɨlel/ | qonikʼen /qonikʼən/ | áakʼabʼ /aːkʼaɓ/ | halkan /halkan/ | aruma /aruma/ |
| 雨 | huya /huja/ | gunubu /ɡunubu/ | jaʼal /haʔal/ | jbʼal /ʃɓal/ | cháak /tʃáːk/ | bokkaa /ˈbokːaː/ | jallu /haʎu/ |
| 風 | houtai /houtai/ | garabali /ɡarabali/ | ikʼ /ikʼ/ | kyqʼiqʼ /kʲqʼiqʼ/ | iikʼ /iːkʼ/ | bubbee /ˈbubːeː/ | wawya /wawja/ |
| 土 | mmoo-ľuʼu /mmoo-ľuʔu/ | múa /mua/ | lum /lum/ | txʼotxʼ /tʃʼotʃʼ/ | luʼum /luʔum/ | lafa /lafa/ | — |
| 石 | ipa /ipa/ | dübü /dɨbɨ/ | xajlel /ʃahlel/ | abʼaj /aɓax/ | tuunich /tuːˈnitʃ/ | dhagaa /ɖaˈɡaː/ | qala /qala/ |
| 山 | uuchi /uːtʃi/ | wǘbü /ˈwɨbɨ/ | wits /wits/ | wutz /wuts/ | wiits /wiːts/ | tulluu /tulːuː/ | qaaqa /qaːqa/ |
| 海 | palaa /palaː/ | barana /ˈbarana/ | ñajb /ɲahɓ/ | plow /plow/ | kʼáaʼnáab /kʼaːʔnaːb/ | galaana /ɡalaːna/ | — |
| 母 | ei /ei/ | úguchu /uɡutʃu/ | ñaʼ /ɲaʔ/ | nan /nan/ | naʼ /naʔ/ | haadha /haːɗa/ | mama /mama/ |
| 父 | ashi /aʃi/ | úguchili /uɡutʃili/ | tat /tat/ | mam /mam/ | taata /taːta/ | abbaa /abːaː/ | awki /awki/ |
| 娘 | achon /atʃon/ | isani würi /isani wɨɾi/ | ixikʼal /iʃikʼal/ | meʼal /meʔal/ | x aal /ʃaːl/ | intala /intala/ | — |
| 私 | taya /taja/ | au /au/ | joñoñ /hoɲoɲ/ | aqiin /aˈqiːn/ | teen /teːn/ | ani /ani/ | na /na/ |
| あなた | pia /pia/ | amürü /amɨɾɨ/ | jatyet /hatʲet/ | aya /aˈja/ | teech /teːtʃ/ | ati /ati/ | juma /huma/ |
| 私たち | waya /waja/ | wagía /waɡia/ | joñonla / joñon lojon /hoɲonla / hoɲon lohon/ | aqoʼ /aˈqoʔ/ | toʼon /toʔon/ | nuti /nuti/ | jiwsa /hiwsa/ |
| 名前 | anülia /anɨlia/ | iri /iɾi/ | kʼabaʼ /kʼaɓaʔ/ | biʼ /ɓiʔ/ | kʼaabaʼ /kʼaːɓaʔ/ | maqaa /makʼaː/ | shutyi /ʃuci/ |
| 人 | wayuu /wajuː/ | mútu /ˈmutu/ | kixtyañu /kiʃtʲaɲu/ | xjaal /ʃxaːl/ | máak /maːk/ | nama /nama/ | jaqi /haqi/ |
| 頭 | ekii /ekiː/ | ichǘgü /iˈtʃɨɡɨ/ | jol /hol/ | wiʼ /wiʔ/ | pool /poːl/ | mataa /mataː/ | nampʼa /nampʼa/ |
| 目 | oʼu /oʔu/ | úgubu /uɡubu/ | wut /wut/ | witz /wits/ | ich /itʃ/ | ija /idʒa/ | nayra /najɾa/ |
| 耳 | ta-čeʼe /ta-tʃeʔe/ | arigei /ariɡei/ | chikin /tʃikin/ | xkyin /ʃkʲin/ | xikin /ʃikin/ | gurra /ɡurra/ | jinchu /hintʃu/ |
| 鼻 | eʼichi /eʔitʃi/ | igiri /iɡiɾi/ | niʼ /niʔ/ | txaʼn /tʃaʔn/ | niʼ /niʔ/ | funyaan /fuɲaːn/ | nasa /nasa/ |
| 口 | aaniikii /aːniːkiː/ | iumaü /iumaɨ/ | tiʼ /tiʔ/ | tziʼ /tsiʔ/ | chiʼ /tʃiʔ/ | afaan /afaːn/ | — |
| 歯 | ai /ai/ | ari /ari/ | ej /eh/ | eʼ /eʔ/ | koh /koh/ | ilkaan /ilkaːn/ | shimi /ʃimi/ |
| 舌 | ayee /ajeː/ | iñeñei /iɲeɲei/ | äkʼ /ɨkʼ/ | aqʼ /aqʼ/ | aakʼ /aːkʼ/ | arraba /arːaba/ | naxra /naχra/ |
| 手 | ajapü /axapɨ/ | úhabu /uhabu/ | kʼäb /kʼɨɓ/ | qʼobʼ /qʼoɓ/ | kʼabʼ /kʼaɓ/ | harka /haɾka/ | ampara /ampaɾa/ |
| 足 | ooʼui /oːʔui/ | ugúdi /uɡudi/ | ok /ok/ | qan /qan/ | ook /oːk/ | miilla /miːlːa/ | kayu /kaju/ |
| 心 | aaʼin /aːʔin/ | anigi /aniɡi/ | pusʼikʼal /pusʼikʼal/ | anma /anma/ | puksiʼikʼal /puksiʔikʼal/ | onnee /onːeː/ | kurasunha /kuɾasunha/ |
| 骨 | ipü /ipɨ/ | ábu /abu/ | bäk /ɓɨk/ | bʼaq /ɓaq/ | bʼaak /ɓaːk/ | lafee /lafeː/ | tsʼaaka /tsʼaːka/ |
| 血 | isha /iʃaː/ | hitaü /hitaɨ/ | chʼichʼ /tʃʼitʃʼ/ | chikʼ /tʃikʼ/ | kʼiʼikʼ /kʼiʔikʼ/ | dhiiga /ɖiːɡa/ | wila /wila/ |
| うんち | achaʼa /atʃaʔa/ | — | taʼ /taʔ/ | txaʼ /tʃaʔ/ | taʼ /taʔ/ | udaan /udaːn/ | — |
| 愛 | alasüin /alasɨin/ | hínsiñe /hinsiɲe/ | kʼuxbiñ /kʼuʃbiɲ/ | oqxan /oqʃan/ | yaakuntej /jaːkunteh/ | jaalala /dʒaːlala/ | munasiña /munasiɲa/ |
| 木 | wunuʼu /wunuʔu/ | wewe /wewe/ | teʼ /teʔ/ | tzeʼ /tseʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | muka /muka/ | arbuli /aɾbuli/ |
| 犬 | erü /eɾɨː/ | aulamu /aulamu/ | tsʼiʼ /tsʼiʔ/ | txʼyan /tʃʼjan/ | peekʼ /peːkʼ/ | saree /saɾeː/ | hallqʼu /haʎqʼu/ |
| 猫 | misho /miʃo/ | meu /meu/ | mis /mis/ | wiix /wiːʃ/ | miis /miːs/ | adurree /adurːeː/ | phishi /pʰiʃi/ |
| 魚 | jime /hime/ | üduraü /ɨduɾaɨ/ | chäy /tʃɨj/ | kyiẍ /kjiʃ/ | kay /kaj/ | qurxummii /qurxummiː/ | challwa /tʃaʎwa/ |
| 鳥 | wuchii /wutʃiː/ | dúnuru /ˈdunuɾu/ | mut /mut/ | chʼit /tʃʼit/ | chʼíichʼ /tʃʼiːtʃʼ/ | simbirroo /simbirroː/ | chʼipi /tʃʼipi/ |
| 蝶 | julirü /huliɾɨ/ | wurigabagaba /wuɾiɡabaɡaba/ | pejpem /pehpem/ | pakaʼl /pakaʔl/ | péepen /peːpen/ | billaacha /bilːaːtʃa/ | — |
| 卵 | ashuku /aʃuku/ | gañe /ɡaɲe/ | tumut /tumut/ | jos /xos/ | jeʼ /heʔ/ | hanqaaquu /hanqaːquː/ | nuru /nuɾu/ |
| 熊 | jeesü /heːsɨ/ | osu /osu/ | oso /oso/ | oso /ˈoso/ | oso /oso/ | — | — |
| 馬 | ama /ama/ | gabáyu /ɡaˈbaju/ | kawayuʼ /kawajuʔ/ | chej /tʃex/ | tsíimin /tsiːmin/ | farda /farda/ | — |
| 家 | miichi /miːtʃi/ | muna /muna/ | otyot /otjot/ | jaa /haː/ | naj /nah/ | mana /mana/ | uta /uta/ |
| 牛乳 | leechi /leːtʃi/ | miligi /miliɡi/ | chuʼ /tʃuʔ/ | taʼl imaj /taʔl imax/ | leche /letʃe/ | aannan /aːnːan/ | — |
| 蜂蜜 | mapa /mapa/ | maba /maba/ | chab /tʃaɓ/ | taʼl xiiʼ /taʔl ʃiːʔ/ | kaab /kaːb/ | damma /damːa/ | — |
| 塩 | ichii /itʃiː/ | sálu /ˈsalu/ | atsʼam /atsʼam/ | atzʼan /atsʼan/ | taʼab /taʔaɓ/ | soogidda /soːɡidːa/ | katyi /kaci/ |
| ワイン | wiino /ˈwiːno/ | diweín /diweˈin/ | vino /ˈbino/ | vino /ˈbino/ | vino /bino/ | daadhii wayinii /daːɗiː wajiniː/ | — |
| 米 | roo /roː/ | ri /ri/ | arus /aɾus/ | arros /aros/ | arroz /aros/ | ruuzii /ruːziː/ | — |
| チョコレート | chocolate | chuguladi /tʃuɡuladi/ | chocolate | chocolate | chukwaʼ /tʃukwaʔ/ | chekoleetii | — |
| 鉄 | kachueera /katʃueːra/ | gürábu /ɡɨˈɾabu/ | — | kxbʼil /kʃɓil/ | máaskab /maːskab/ | sibiila /sibiːla/ | — |
| 車輪 | — /—/ | tubalabala /tubalabala/ | — | — | rueda /rweda/ | geengoo /ɡeːnɡoː/ | — |
| 絹 | seera /seːra/ | séda /ˈseda/ | seda /seda/ | seda /seda/ | seda /seda/ | arrii /arːiː/ | — |
| 本 | karaloukta /karaloukta/ | líburu /ˈlibuɾu/ | juñ /huɲ/ | uʼjbʼil /uʔxɓil/ | juʼun /huʔun/ | kitaaba /kitaːba/ | — |
| 食べる | ekaa /ekaː/ | éiga /eiɡa/ | kʼux /kʼuʃ/ | waan /waːn/ | jaant /haːnt/ | nyaachuu /ɲaːtʃuː/ | paluña /paluɲa/ |
| 飲む | asaa /asaː/ | ata /ata/ | uchʼ /utʃʼ/ | kʼaan /kʼaːn/ | ukʼul /ukʼul/ | dhuguu /ɗuɡuː/ | umaña /umaɲa/ |
| 寝る | atunkaa /atuŋkaː/ | arúmuga /aˈɾumuɡa/ | wäyel /wɨjel/ | ktan /ktan/ | wenel /wenel/ | rafuu /rafuː/ | ikiña /iˈkiɲa/ |
| 一 | wanee /waneː/ | aban /aban/ | jun /hun/ | jun /hun/ | jun /hun/ | tokko /tokːo/ | maya /maja/ |
| 二 | piama /piama/ | biama /biama/ | chaʼ /tʃaʔ/ | kabʼe /ˈkaɓeʔ/ | kaʼ /kaʔ/ | lama /lama/ | paxa /paχa/ |
| 三 | apünüin /apɨnɨin/ | ürüwa /ɨɾɨwa/ | uxpʼejl /uʃpʼehl/ | oxe /oʃe/ | óox /ʔoːʃ/ | sadii /sadiː/ | kimsa /kimsa/ |
| 四 | pienchi /pieɲtʃi/ | gádürü /ˈɡadɨɾɨ/ | chämpʼejl /tʃɨmpʼehl/ | kyaje /kjaxe/ | kan /kan/ | afur /afur/ | pushi /puʃi/ |
| 五 | jaʼrai /haʔrai/ | seingü /seiŋɡy/ | joʼ /hoʔ/ | jweʼ /xweʔ/ | joʼ /hoʔ/ | shan /ʃan/ | pichqa /pitʃqa/ |
| 百 | poloo shikii /poloː ʃikiː/ | san /saŋ/ | joʼkʼal /hoʔkʼal/ | jokʼal /xokʼal/ | joʼokʼáal /hoʔokʼaːl/ | dhibba /ɗibba/ | pachak /patʃak/ |
| こんにちは | jamaya /xamaja/ | mabuiga /mabuiɡa/ | kabʼ /kaɓ/ | chjonte tey /tʃhonte tej/ | baʼax ka waʼalik /baʔaʃ ka waʔalik/ | akkam /akːam/ | kamishti /kamiʃti/ |
| ありがとう | talé /tale/ | seremein /seremein/ | wokolix awälä /wokoliʃ awɨlɨ/ | chjonte /tʃhonte/ | dios boʼotik /dios boʔotik/ | galatoomi /ɡalatoːmi/ | yuspaa /juspaː/ |
| 良い | anasü /anasɨ/ | buidu /bwidu/ | utsʼat /utsʼat/ | banix /baniʃ/ | maʼalob /maʔalob/ | gaarii /ɡaːriː/ | shuma /ʃuma/ |
| 新しい | jeketü /heketɨ/ | iséri /iˈseɾi/ | tsijib /tsihiɓ/ | akʼaj /akʼax/ | túumben /tuːmben/ | haaraa /haːraː/ | machaqa /matʃaqa/ |
| 赤い | ishoʼusü /iʃoˈʔusɨ/ | fúnati /ˈfunati/ | chächäk /tʃɨtʃɨk/ | kyaq /kjaq/ | chak /tʃak/ | diimaa /diːmaː/ | chukapa /tʃukapa/ |
| 白い | kasuusü /kasuːsɨ/ | harúti /haˈɾuti/ | säsäk /sɨsɨk/ | saq /saq/ | sak /sak/ | adii /adiː/ | janqʼu /hanqʼu/ |
| 黒い | mütsiiasü /mɨtsiːasɨ/ | wuriti /wuɾiti/ | iʼikʼ /iʔikʼ/ | qʼeq /qʼeq/ | box /boʃ/ | gurraacha /ɡurːaːtʃaː/ | tsʼirara /tsʼiɾaɾa/ |
| 緑 | wüitüsü /wɨitɨsɨ/ | — | yäjyäx /jɨhjɨʃ/ | txaʼx /tʃaʔʃ/ | yaʼax /jaʔaʃ/ | magariisa /maɡariːsa/ | — |
| 青 | wüitüsü /wɨitɨsɨ/ | dínguti /ˈdiŋɡuti/ | yäjyäx /jɨhjɨʃ/ | — | yaʼax /jaʔaʃ/ | cuquliisa /tʃukʼuliːsa/ | — |
| コンピューター | komputatoora /komputatoːra/ | konputadora /konputadoɾa/ | computadora /komputadoɾa/ | computadora /komputadora/ | computadora /komputadora/ | koompitara /koːmpitara/ | — |
| Wi-Fi | Wai-Pai /waipai/ | — | — | wifi | — | waayifaayii /waːjifaːjiː/ | — |
| お茶(茶) | té /te/ | ti /ti/ | té /te/ | té /te/ | té /te/ | shaayii /ʃaːjiː/ | — |
| コーヒー | kepein /kepein/ | gafe /ɡafe/ | kajpe /kahpe/ | kape /kape/ | café /kafe/ | buna /buna/ | — |
| 砂糖 | suukala /suːkala/ | súgara /ˈsuɡaɾa/ | asukal /asukal/ | azúcar /aˈsukar/ | asukaar /asukaːr/ | sukkaara /sukːaːra/ | — |
| オレンジ | raranja | aransu /aɾansu/ | alaxax /alaʃaʃ/ | lanch /lantʃ/ | pakʼáal /pakʼaːl/ | birtukaanii /birtukaːniː/ | — |
| アットマーク | aroowa /aroːwa/ | — | — | — | — | — | — |
ページ 1/10
インタラクティブ版を開く: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
LangMap — 言語の可視化プロジェクトの一部です。これは静的でクロール可能な要約です。インタラクティブマップでは発音音声・フィルター・地球儀ビューを利用できます。
制作 Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap ホーム