ཆོས་སྐད
古典チベット語
シナ・チベット（チベット・ビルマ、ボド語派） · 歴史的・非表示の変種
古典チベット語は7世紀から12世紀ごろのチベット文学言語を指し、サンスクリット語からの仏教経典翻訳（カンギュル・テンギュル）と、土着チベット文学の標準形として用いられた。正書法は古チベット語の子音連結や末尾子音を保持しており、これらは話し言葉のラサ・チベット語では大きく簡略化された。今日でもチベット仏教の典礼語・学問語として、モンゴル、ブータン、西方ディアスポラを含む世界各地で生きた使用が続いている。古典チベット語の文献コーパスは仏教学・チベット学において最も重要な研究対象の一つを形成している。
話される地域
古典チベット語の基本87語
出典
単語の比較
シナ・チベット（チベット・ビルマ、ボド語派）の関連言語と比較
| 意味 | 古典チベット語 | バルティ語 | ラダック語 | シェルパ語 | チベット仏典朗誦 | シッキム語 | アムド・チベット語 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ་ /tɕʰə/ |
| 火 | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /mi/ | མེ་ /ȵe/ |
| 太陽 | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲimə/ | ཉིམ /ɲim/ | ཉི་མ་ /ȵəma/ |
| 月 | ཟླ་བ /zlaba/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /lzawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /tawa/ | ཟླ་བོ /dau/ | ཟླ་བ་ /hdawa/ |
| 星 | སྐར་མ /skarma/ | སྐར་མ /skarma/ | སྐར་མ /skarma/ | སྐར་མ /karma/ | སྐར་མ /kaːma/ | སྐར་མ་ /kaːma/ | སྐར་མ /hkarma/ |
| 夜 | མཚན་མོ /mtsʰanmo/ | མཚན /tsʰan/ | མཚན /tsʰen/ | ནུབ /nup/ | མཚན་མོ /tsʰɛ̃mo/ | ཕྱི་རུ /pʰiru/ | མཚན་མོ /tsʰamo/ |
| 雨 | ཆར་པ /tɕʰarpa/ | ཆར་པ /tʃʰarpa/ | ཆར་པ /tʃʰarpa/ | ཆར་པ /tɕʰarwa/ | ཆར་པ /tɕʰaːpa/ | ཆར་པོ /tɕʰaːp/ | ཆར་པ /tɕʰarwa/ |
| 雪 | ཁ་བ /kʰaba/ | ཁ་བ /kʰawa/ | ཁ /kʰa/ | ཁ་བ /kʰawa/ | ཁ་བ /kʰawa/ | ཁ་བོ /kʰau/ | ཁངས /kʰaŋ/ |
| 風 | རླུང /rluŋ/ | རླུང /r̥luŋ/ | རླུང /l̥uŋ/ | རླུང /luŋ/ | རླུང /luŋ/ | རླུང /luŋ/ | རླུང /ɬuŋ/ |
| 土 | ས /sa/ | ས /sa/ | ས /sa/ | ས /sa/ | ས /sa/ | ས /sa/ | ས /sʰa/ |
| 石 | རྡོ /rdo/ | རྡོ /rdo/ | རྡོ /rdo/ | རྡོ /do/ | རྡོ /to/ | རྡོ /do/ | རྡོ /do/ |
| 山 | རི /ri/ | རི /ri/ | རི /ri/ | རི /ri/ | རི /ʐi/ | — | རི /rə/ |
| 海 | རྒྱ་མཚོ /rɡja mtsʰo/ | — | རྒྱ་མཚོ /rɡʲatsʰo/ | རྒྱ་མཚུ /ɡjamtsu/ | རྒྱ་མཚོ /ɟa tsʰo/ | རྒྱ་མཚོ /ɡʲamtsʰo/ | རྒྱ་མཚོ /dʑamtsʰo/ |
| 母 | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མོ /amo/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨམ /am/ | ཨ་མ་ /ɑ mɑ/ |
| 父 | ཕ /pʰa/ | ཨ་ཏ /ata/ | ཨ་བ /aba/ | ཨ་པ /apa/ | ཡབ /jap/ | ཨ་པོ /apo/ | ཕ་ /pʰɑ/ |
| 娘 | བུ་མོ /bumo/ | བུ་མོ /bumo/ | བུ་མོ /bomo/ | བུ་མོ /bumo/ | བུ་མོ /pʰumo/ | བུམ /bum/ | བུ་མོ་ /wə mo/ |
| 私 | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང་ /ŋa/ | ང /ŋa/ |
| あなた | ཁྱོད /kʰjod/ | ཁྱང /kʰjaŋ/ | ཁྱེད་རང /kʰeːraŋ/ | ཁྱེད་རང /kʰeraŋ/ | ཁྱོད /tɕʰø/ | ཆོད /tɕʰøʔ/ | ཁྱོད /tɕʰo/ |
| 私たち | ངེད /ŋed/ | ང་ཏང /ŋataŋ/ | ང་ཞ /ŋaʒa/ | བདག་པུ / ངིད་རང /dakpu / ɲiraŋ/ | ངེད /ŋed/ | ང་ཅག་ /ŋatɕaʔ/ | ང་ཚོ /ŋatsʰo/ |
| 名前 | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང་ /miŋ/ | མིང /ȵaŋ/ |
| 人 | མི /mi/ | མི /mi/ | མི /mi/ | མི /mi/ | མི /mi/ | མི /mi/ | མི /ȵə/ |
| 頭 | མགོ /mɡo/ | མགོ /ɡo/ | མགོ /ɡo/ | མགོའ /ɡoː/ | མགོ /ko/ | མགོ /ɡo/ | མགོ /nɡo/ |
| 目 | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mi/ | མིག /mik/ | མིག་ /hȵɔχ/ |
| 耳 | རྣ་བ /rnaba/ | རྣ་བ /naba/ | ནམ་ཅོག /namtɕok/ | ཨ་མཆོག /amtɕʰok/ | རྣ་བ /nawa/ | — | རྣ་མཆོག /hnamdʑok/ |
| 鼻 | སྣ /sna/ | སྣ /sna/ | སྣ /sna/ | སྣ /na/ | སྣ /na/ | སྣ /n̥a/ | སྣ /na/ |
| 口 | ཁ /kʰa/ | ཁ /kʰa/ | ཁ /kʰa/ | ཁ /kʰa/ | ཁ /kʰa/ | ཁ /kʰa/ | ཁ /kʰa/ |
| 歯 | སོ /so/ | སོ /so/ | སོ /so/ | ས /sa/ | སོ /so/ | སོ /so/ | སོ /sʰo/ |
| 舌 | ལྕེ /ltɕe/ | ལྕེ /ltʃe/ | ལྕེ /ltʃe/ | ལྕེ་ལ /tɕelak/ | ལྕེ /tɕe/ | ལྕེ /tɕe/ | ལྕེ /htɕe/ |
| 手 | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་ཀོ /lako/ | ལག་པ་ /laχkwa/ |
| 足 | རྐང་པ /rkaŋpa/ | རྐང་མ /kaŋma/ | རྐང་པ /skaŋpa/ | རྐང་པ /kaŋba/ | རྐང་པ /kaŋpa/ | རྐངམ /kaːm/ | རྐང་པ་ /hkaŋwa/ |
| 心 | སྙིང /sɲiŋ/ | སྙིང /sniŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /hȵaŋ/ |
| 骨 | རུས་པ /ruspa/ | རུས་པ /ruspa/ | རུས་པ /ruspa/ | རུས་པ /rupa/ | རུས་པ /ruspa/ | རུས་པ /rupa/ | རུས་པ /rəpa/ |
| 血 | ཁྲག /kʰraɡ/ | ཁྲག /kʰraq/ | ཁྲག /kʰraq/ | ཁྲག /ʈʂʰaʔ/ | ཁྲག /ʈʂʰa/ | ཁྱག /kʰjaʔ/ | ཁྲག /tɕʰak/ |
| うんち | རྐྱག་པ /rkjakpa/ | — | — | སྐྱག་པ /kjakpa/ | རྐྱག་པ /tɕakpa/ | སྐྱག་ཀོ /kʲakko/ | — |
| 愛 | དགའ་བ /dɡaba/ | དགའ་བ /ɡaba/ | དགའ /ɡa/ | བློ་ཆོ /lotɕʰo/ | བྱམས་པ /tɕʰampa/ | དགའ /ɡa/ | དགའ་ /ɡɑ/ |
| 木 | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ʃiŋ/ | སྡོང་པོ /dompo/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང་ /ʂɪŋ/ |
| 犬 | ཁྱི /kʰji/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /cʰi/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི་ /tɕʰə/ |
| 猫 | བྱི་ལ /bjila/ | བྱི་ལ /bjila/ | བྱི་ལ /pila/ | བྱི་ལ /bila/ | ཞི་མི /ʑimi/ | ཞི་མི /ʑimi/ | ཀུ་ཕ་ /kufa/ |
| 魚 | ཉ /ɲa/ | ཉ /ɲo/ | ཉ /ɲa/ | ཉ /ɲa/ | ཉ /ɲa/ | ཉ /ɲa/ | ཉ /ɲa/ |
| 鳥 | བྱ /bja/ | བྱ /bja/ | བྱ /bja/ | བྱ /tɕʰa/ | བྱ /tɕʰa/ | བྱ /bja/ | བྱ /ɕa/ |
| 蝶 | ཕྱེ་མ་ལེབ /pʰje ma leb/ | — | — | བ་ལིབ /pʰalip/ | ཕྱེ་མ་ལེབ /tɕʰe ma lep/ | — | — |
| 卵 | སྒོ་ང /sɡoŋa/ | — | — | བྱའི་མེན་ཏོག /tɕʰe mentok/ | སྒོ་ང /ɡoŋa/ | — | སྒོང་ང /ɡoŋŋa/ |
| 熊 | དོམ /dom/ | — | དྲེན་མོ /drenmo/ | དོམ /tʰom/ | དོམ /tʰom/ | — | དོམ /tom/ |
| 馬 | རྟ /rta/ | རྟ /r̥ta/ | རྟ /rta/ | རྟ /ta/ | རྟ /ta/ | རྟ /ta/ | རྟ /hta/ |
| 家 | ཁྱིམ /kʰjim/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ནང /naŋ/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁྱིམ /kʰim/ | ཁང་ /kʰɑŋ/ |
| 牛乳 | འོ་མ /oma/ | འོ་མ /oma/ | འོ་མ /oma/ | འོ་མ /oma/ | འོ་མ /oma/ | ཨོམ /om/ | འོ་མ /oma/ |
| 蜂蜜 | སྦྲང་རྩི /sbraŋ rtsi/ | — | རང་རྩི /raŋ tsi/ | སྦྲང /raŋ/ | སྦྲང་རྩི /ʈʂəŋ tsi/ | — | — |
| 塩 | ཚྭ /tsʰwa/ | ཚྭ /tsʰa/ | ཚྭ /tsʰa/ | ཚྭ /tsʰa/ | ཚྭ /tsʰa/ | ཚྭ /tsʰa/ | ཚྭ་ /tsʰa/ |
| ワイン | རྒུན་ཆང /rɡun tɕʰaŋ/ | — | རྒུན་ཆང /rɡuntɕʰaŋ/ | — | རྒུན་ཆང /kỹ tɕaŋ/ | — | — |
| 米 | འབྲས /bras/ | — | — | འབྲའ /ɖʐaː/ | འབྲས /ʈʂɛː/ | — | འབྲས /ndʐe/ |
| 鉄 | ལྕགས /ltɕaɡs/ | — | ལྕགས /ltʃaks/ | ལྕའ /tɕaː/ | ལྕགས /tɕa/ | ལྕགས /tɕaʔ/ | ལྕགས /htɕak/ |
| 車輪 | འཁོར་ལོ /kʰor lo/ | — | — | འཁོར་ལུ /kʰorlu/ | འཁོར་ལོ /kʰo lo/ | འཁོར་ལོ /kʰorlo/ | — |
| 絹 | དར /dar/ | — | — | — | དར /tʰaː/ | — | — |
| 本 | དཔེ་ཆ /dpe tɕʰa/ | ཤོག་བུ /ʃoɡbu/ | ཀི་དེབ /kideb/ | ཀི་ཏབ /kitap/ | དཔེ་ཆ /pe tɕʰa/ | དེབ /dep/ | དཔེ་ཆ /χwetɕa/ |
| 食べる | བཟའ /bza/ | ཟ /za/ | ཟ /za/ | ཟ /za/ | བཟའ /sa/ | ཟ /sa/ | ཟ་ /sa/ |
| 飲む | འཐུང /tʰuŋ/ | ཐུང་ /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰoŋ/ |
| 寝る | ཉལ /ɲal/ | ཉལ /ɲal/ | ཉལ /ɲal/ | ཉལ /ɲal/ | ཉལ /ɲɛː/ | ཉལ /ɲɛː/ | ཉལ་ /ɲal/ |
| 一 | གཅིག /ɡtɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | ཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕi/ | གཅིག /tɕiʔ/ | གཅིག་ /htɕək/ |
| 二 | གཉིས /ɡɲis/ | ངིས /ŋis/ | གཉིས /ɲis/ | གཉིས /ɲi/ | གཉིས /ɲiː/ | གཉིས་ /ɲiː/ | གཉིས /hȵi/ |
| 三 | གསུམ /ɡsum/ | གསུམ /xsum/ | གསུམ /sum/ | གསུམ /sum/ | གསུམ /sum/ | གསུམ /sum/ | གསུམ /hsəm/ |
| 四 | བཞི /bʑi/ | བཞི /bʒi/ | བཞི /ʒi/ | བཞི /ʑi/ | བཞི /ɕi/ | བཞི /ʑi/ | བཞི /hʑə/ |
| 五 | ལྔ /lŋa/ | ལྔ /ɣa/ | ལྔ /ŋa/ | ལྔ /ŋa/ | ལྔ /ŋa/ | ལྔ /ŋa/ | ལྔ /hŋa/ |
| 百 | བརྒྱ /brɡja/ | བརྒྱ་གཅིག /bɡja tɕik/ | བརྒྱ /rɡʲa/ | — | བརྒྱ /ca/ | བརྒྱ /ɡʲɛ/ | བརྒྱ་ཐམ་པ /dʑatʰamba/ |
| こんにちは | བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས /bkra ɕis bde leɡs/ | ཨ་སི་ལམ /asilam/ | ཇུ་ལེ /dʑule/ | ཏ་ཤེས་ཏེ་ལེ /ʈʰaɕi tɕʰele/ | བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས /ʈʂəɕi tele/ | ཁམས་བཟང /kʰamsaŋ/ | བདེ་མོ་ /bdeː mo/ |
| ありがとう | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuksrdʑe tɕʰe/ | བཀའ་དྲིན་ཆེ /kadrintɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕe tɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰoktɕe tɕʰe/ |
| 良い | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ལེགམ /lɛm/ | ཡག་པོ་ /joχwa/ |
| 新しい | གསར་པ /ɡsarpa/ | གསར་པ /sarpa/ | སོ་མ /soma/ | གསམ་པ /samba/ | གསར་པ /saːpa/ | — | — |
| 赤い | དམར་པོ /dmar po/ | དམར་པོ /marpo/ | དམར་པོ /marpo/ | མར་རུ /maru/ | དམར་པོ /maː po/ | དམར་པོ /maːpu/ | དམར་པོ /hmaro/ |
| 白い | དཀར་པོ /dkar po/ | དཀར་པོ /kar po/ | དཀར་པོ /kar po/ | དཀར་རུ /karu/ | དཀར་པོ /kaː po/ | དཀར་པོ /kaːpu/ | དཀར་པོ /karo/ |
| 黒い | ནག་པོ /nag po/ | ནག་པོ /naɡpo/ | ནག་པོ /nakpo/ | ནག་པུ /nakpu/ | ནག་པོ /nako/ | — | ནག་པོ /naχkwo/ |
| 緑 | ལྗང་ཁུ /ldʑaŋkʰu/ | — | སྔོན་པོ /ŋonpo/ | ལྗང་སྨུ /dʑaŋmu/ | ལྗང་ཁུ /tɕəŋku/ | ལྗང་ཀུ /dʑaŋku/ | ལྗང་ཁུ /dʑaŋkʰə/ |
| 青 | སྔོན་པོ /sngon po/ | — | སྔོན་པོ /ŋonpo/ | — | སྔོན་པོ /ŋø̃po/ | — | སྔོན་པོ /hŋonpo/ |
| カッコウ | ཁུ་བྱུག /kʰu bjuɡ/ | — | — | — | ཁུ་བྱུག /kʰu bjuɡ/ | — | — |
| コンピューター | རྩིས་པ /rtsis pa/ | — | — | — | — | — | — |
| お茶（茶） | ཇ /dʑa/ | ཇ /tɕa/ | — | ཇ /dʑa/ | ཇ /tɕʰa/ | ཇ /dʑa/ | ཇ་ /tɕa/ |
| 99 | དགུ་བཅུ་གོ་དགུ /dɡu btɕu ɡo dɡu/ | — | — | — | དགུ་བཅུ་གོ་དགུ /dɡu btɕu ɡo dɡu/ | — | — |
ページ 1/10
インタラクティブ版を開く: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
LangMap — 言語の可視化プロジェクトの一部です。これは静的でクロール可能な要約です。インタラクティブマップでは発音音声・フィルター・地球儀ビューを利用できます。
制作 Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap ホーム