ᏣᎳᎩ
الشيروكية
إيروكوية
الشيروكية (ᏣᎳᎩ Tsalagi) لغة إيروكوية جنوبية يتحدث بها بطلاقة نحو ألفَي شخص إضافةً إلى نحو عشرة آلاف متعلّم، وهي اللغة الرئيسية لأمة الشيروكي (أوكلاهوما) والفرع الشرقي لهنود الشيروكي (كارولاينا الشمالية، محمية كوالا). تشتهر بالمقطعية الشيروكية التي ابتكرها سيكويا عام 1821، وتضم 86 حرفًا يمثل كل منها مقطعًا صوتيًّا، وهي مثال نادر على نظام كتابة ابتكره فرد واحد كان أمّيًّا من قبل. وهي مهددة بالانقراض بشدة، وتقود مدارس الانغماس اللغوي (Cherokee Immersion School) جهود إحيائها.
أين تُستخدم؟
87 كلمة أساسية في الشيروكية
المصادر
مقارنة الكلمات
بالمقارنة مع لغات ذات صلة: إيروكوية
| المعنى | الشيروكية | اليغرية | الكانيتي | لهجة أوموري | التشوكتو | الموتو | البايوان |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ماء | ᎠᎹ /ama/ | nina /nina/ | tina /tina/ | 水 /mizɯ/ | oka /oka/ | ranu /ɾanu/ | zaljum /zaʎum/ |
| نار | ᎠᏥᎳ /atʃila/ | hali /hali/ | ata /ata/ | 火 /hi/ | luak /luak/ | lahi /lahi/ | sapuy /sapui/ |
| شمس | ᏅᏓ /nə̃daː/ | yege /jeɡe/ | yage /jaɡe/ | 日 /hi/ | hashi /haʃi/ | dina /dina/ | qadaw /qadaw/ |
| قمر | ᏅᏓ ᏒᏃᏱ /nə̃daː sə̃noji/ | gei /ɡei/ | ika /ika/ | 月 /tsɯki/ | hashi ninak /haʃi ninak/ | hua /hua/ | qiljas /qiʎas/ |
| نجم | ᏃᏈᏏ /noˈkʷisi/ | ganevi /ɡanevi/ | kaʼnefi /kaʔnefi/ | 星 /hoɕi/ | fichik /fitʃik/ | hisiu /hisiu/ | vituqan /vituqan/ |
| ليل | ᏒᏃᏱ /sənojĩ/ | hanena /hanena/ | hani /hani/ | 夜 /joɾɯ/ | ninak /ninak/ | hanuaboi /hanuaboi/ | qezemezemetj /qəzəməzəmətʲ/ |
| مطر | ᎠᎦᏍᎬ /aɡasɡə̃/ | gona /ɡona/ | kola /kola/ | 雨 /ame/ | umba /omba/ | medu /medu/ | qudjalj /quɟaʎ/ |
| ثلج | ᎤᎾᏥ /unatsi/ | — | — | 雪 /jɯki/ | oktosha /oktoʃa/ | — | sulja /suʎa/ |
| ريح | ᎤᏃᎴ /unole/ | yasi /jasi/ | yasi /jasi/ | 風 /kadze/ | mahli /mahli/ | lai /lai/ | vali /vali/ |
| تراب | ᎦᏓ /ɡada/ | igopa /iɡopa/ | mopa /mopa/ | 土 /tsɯtɕi/ | yakni /jaːkni/ | tano /tano/ | qipu /qipu/ |
| حجر | ᏅᏯ /nə̃ja/ | yavana /javana/ | yafa /jafa/ | 石 /iɕi/ | tali /ˈtali/ | nadi /nadi/ | qaciljai /qatsiʎai/ |
| جبل | ᎣᏓᎸ /odalə̃/ | ae /ae/ | agoʼya /aɡoʔja/ | 山 /jama/ | nanih /nanih/ | ororo /oɾoɾo/ | gadu /ɡadu/ |
| بحر | ᎠᎺᏉᎯ /amekʷohi/ | hage nina /haɡe nina/ | hage li /haɡe li/ | 海 /ɯmi/ | okhata /okhata/ | davara /davara/ | ljavek /ʎavək/ |
| أم | ᎡᏥ /edʒi/ | nene /nene/ | ita /ita/ | かっちゃ /kattɕa/ | ishki /iʃki/ | sinana /sinana/ | kina /kina/ |
| أب | ᎡᏙᏓ /edoda/ | avoʼa /avoʔa/ | nafa /nafa/ | とっちゃ /tottɕa/ | inki /inki/ | tamana /tamana/ | kama /kama/ |
| بنت | ᎤᏪᏥ ᎠᎨᏴ /uwetsi aɡejə̃/ | abade /abade/ | muna /muna/ | — | ushetik /uʃitik/ | natuna kekenina /natuna kekenina/ | aljak a vavayan /aʎak a vavajan/ |
| أنا | ᎠᏯ /aˈja/ | dagaea /daɡaea/ | nagaya /naɡaja/ | わ /wa/ | ano /ano/ | lau /lau/ | tiaken /tiakən/ |
| أنت | ᏂᎯ /niˈhi/ | gagaea /ɡaɡaea/ | kagaya /kaɡaja/ | な /na/ | chishno /tʃiʃno/ | oi /oi/ | sun /sun/ |
| نحن | ᎠᏴ /ajə̃/ | lagaea /laɡaea/ | tagaya /taɡaja/ | わんど /wando/ | pishno /piʃno/ | ita / ai /ita / ai/ | titjen / tiamen /titʲən / tiamən/ |
| اسم | ᏚᏙᎥ /dudoə̃/ | agi /aɡi/ | agi /aɡi/ | 名前 /namae/ | hohchifo /hohtʃifo/ | ladana /ladana/ | ngadan /ŋadan/ |
| شخص | ᏴᏫ /jə̃wi/ | — | — | — | hattak /hatːak/ | taunimanima /taunimanima/ | caucau /tsautsau/ |
| رأس | ᎠᏍᎪᎵ /askoːli/ | anuna /anuna/ | anu /anu/ | 頭 /adama/ | nushkobo /noʃkobo/ | kwara /kʷaɾa/ | qulu /qulu/ |
| عين | ᎠᎦᏔ /akta/ | oulega /ouleɡa/ | aulaga /aulaɡa/ | 目 /me/ | nishkin /niʃkin/ | matana /matana/ | maca /matsa/ |
| أذن | ᎦᎴᏂ /ɡaleni/ | ageta /aɡeta/ | agesa /aɡesa/ | 耳 /mimi/ | haksobish /haksobiʃ/ | taiana /taiana/ | caliŋa /tsaliŋa/ |
| أنف | ᎠᏴᏐᎵ /ajəsoli/ | agota /aɡota/ | — | 鼻 /hana/ | ibishakni /ibiʃakni/ | udu-baubau /udubaubau/ | ŋudus /ŋudus/ |
| فم | ᎠᎰᎵ /aholi/ | haeyapa /haejapa/ | avaya /avaja/ | 口 /kɯtɕi/ | iti /iti/ | udu /udu/ | angal /aŋaɭ/ |
| سن | ᎦᎾᏙᎦ /ɡanadoɡa/ | haemota /haemota/ | ave /ave/ | 歯 /ha/ | noti /noti/ | ise /ise/ | alis /aɭis/ |
| لسان | ᎦᏅᎪ /ɡanə̃ɡo/ | nevoda /nevoda/ | avefuʼna /avefuʔna/ | 舌 /ɕida/ | isunlash /isunlaʃ/ | mala /mala/ | sema /səma/ |
| يد | ᎤᏬᏰᏂ /uwojeːni/ | anita /anita/ | ayana /ajana/ | 手 /te/ | ibbak /ibbak/ | ima /ima/ | lima /lima/ |
| قدم | ᎤᎳᏏᏕᏂ /ulasideni/ | iya /ija/ | aiya /aija/ | 足 /aɕi/ | iyyi /ijji/ | ae /ae/ | — |
| قلب | ᎠᏓᏅᏙ /adanə̃do/ | alutumopa /alutumopa/ | agu /aɡu/ | 心 /koɡoɾo/ | chunkash /tʃunkaʃ/ | kudouna /kudouna/ | varung /vaɾuŋ/ |
| عظم | ᎪᎳ /ɡola/ | apova /apova/ | ayamufa /ajamufa/ | 骨 /hone/ | foni /foni/ | turia /turia/ | cuqelalj /tsuqəlaʎ/ |
| دم | ᎩᎦ /ɡiɡa/ | golana /ɡolana/ | kola /kola/ | 血 /tɕi/ | issish /isːiʃ/ | rara /rara/ | djamuq /ɟamuq/ |
| حب | ᎠᏓᎨᏳᏗ /adaɡejudi/ | amige /amiɡe/ | avesi /avesi/ | 愛 /ai/ | hullo /hulːo/ | lalokau /lalokau/ | nasaqaqa /nasaqaqa/ |
| شجرة | ᏡᎬ /tluɡə̃/ | yava /java/ | yosa /josa/ | 木 /ki/ | itti /itti/ | au /au/ | kasiw /kasiw/ |
| كلب | ᎩᏟ /ɡitli/ | gala /ɡala/ | kala /kala/ | 犬 /inɯ/ | ofi /ofi/ | sisia /sisia/ | vatu /vatu/ |
| قطة | ᏪᏌ /wesa/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | ねご /neɡo/ | katos /katos/ | gosi /ɡosi/ | ngiaw /ŋiaw/ |
| سمكة | ᎠᏣᏗ /atsadi/ | fayana /fajana/ | noyame /nojame/ | さがな /saɡana/ | nani /nani/ | gwarume /ɡʷaɾume/ | ciqaw /tsiqaw/ |
| طائر | ᏥᏍᏆ /tʃisɡʷa/ | nama /nama/ | nama /nama/ | 鳥 /toɾi/ | hushi /hoʃiʔ/ | manu /ˈmanu/ | qayaqayam /qajaqajam/ |
| فراشة | ᎧᎹᎹ /kamama/ | gokopala /ɡokopala/ | — | 蝶 /tɕoː/ | hatapushik /hatapoʃik/ | kaubebe /kaubebe/ | pepe /pəpə/ |
| بيضة | ᎤᏪᏥ /uwetsi/ | amuna /amuna/ | — | 卵 /tamaɡo/ | akankushi /akankoʃi/ | gatoi /ɡatoi/ | qecilu /qətsiɭu/ |
| دب | ᏲᎾ /jona/ | — | pea /pea/ | 熊 /kɯma/ | nita /nita/ | bea /bea/ | cumay /tsumai/ |
| حصان | ᏐᏈᎵ /sokʷili/ | silumata /silumata/ | hosi /hosi/ | 馬 /ɯma/ | issuba /issuba/ | hosi /hosi/ | rigi /ɾiɡi/ |
| بيت | ᎦᎵᏦᏕ /ɡalitsode/ | yona /jona/ | no /no/ | 家 /ie/ | chukka /tʃukka/ | ruma /ɾuma/ | umaq /umaq/ |
| حليب | ᎤᏅᏗ /unə̃di/ | duna /duna/ | nu /nu/ | 牛乳 /ɡʲɯːɲɯː/ | pishukchi /piʃoktʃi/ | rata /rata/ | — |
| عسل | ᏩᏚᎵᏏ /wadulisi/ | utaʼ gabe /utaʔ ɡabe/ | — | 蜂蜜 /hatɕimitsɯ/ | foi bila /foi bila/ | bada ranuna /bada ɾanuna/ | alju /aʎu/ |
| ملح | ᎠᎹ /aːmã/ | hage /haɡe/ | sole /sole/ | 塩 /ɕio/ | hapi /hapi/ | damena /damena/ | qatia /qatia/ |
| نبيذ | ᎩᎦᎨ ᎠᏗᏔᏍᏗ /ɡiɡaɡe aditasdi/ | vaeni /vaeni/ | — | ワイン /waiɴ/ | oka pa̱ki /oka pãki/ | vine ranuna /vine ɾanuna/ | vava /vava/ |
| أرز | ᏗᎵᏊ /dilikʷu/ | laesi /laesi/ | — | 米 /kome/ | onush lakchi /onoʃ laktʃi/ | raisi /raisi/ | paday /padai/ |
| شوكولاتة | ᎧᏰᏲ ᏚᏯ /kajejo tuja/ | — | — | — | — | — | — |
| حديد | ᏔᎷᎩᏍᎩ /taluɡisɡi/ | aeni /aeni/ | — | 鉄 /tetsɯ/ | — | auri /ˈauɾi/ | vatjuljayan /vatʲuʎajan/ |
| عجلة | ᎦᏆᏘᏗ /ɡakʷatidi/ | vili /vili/ | — | 車輪 /ɕaɾiɴ/ | chanalli /tʃanalli/ | ava-keikei /avakeikei/ | tjukutjuku /tʲukutʲuku/ |
| حرير | ᏏᎵᎩ /siliɡi/ | — | — | 絹 /kinɯ/ | silik /silik/ | — | — |
| كتاب | ᎪᏪᎵ /ɡoweli/ | buku /buku/ | avo /avo/ | 本 /hoɴ/ | holisso /holisso/ | buka /buka/ | sapitj /sapitʲ/ |
| أكل | ᎠᎵᏍᏓᏴᎲᏍᎦ /aːlstaːjə̃ːhə̃ska/ | de /de/ | ne /ne/ | 食って /kɯtte/ | impa /impa/ | aniani /aniani/ | keman /kəman/ |
| شرب | ᎠᏗᏔᏍᎦ /aːtiːtʰaska/ | de /de/ | ne /ne/ | 飲んで /nonde/ | ishko /iʃko/ | inuinu /inuinu/ | temekel /təməkəl/ |
| نام | ᎦᎵᎭ /ɡaliha/ | ouʼ hao /ouʔ hao/ | fae /fae/ | 寝る /neɾɯ/ | nusi /nosi/ | mahuta /maˈhuta/ | qemreng /qəmɾəŋ/ |
| واحد | ᏌᏊ /sakʷuː/ | bogo /boɡo/ | nagoke /naɡoke/ | 一 /itɕi/ | achafa /atʃafa/ | ta /ta/ | ita /ita/ |
| اثنان | ᏔᎵ /taˈli/ | lole /lole/ | tole /tole/ | 二 /ni/ | tuklo /toklo/ | rua /rua/ | drusa /ɖusa/ |
| ثلاثة | ᏦᎢ /tsoʔi/ | loleʼeʼ bogoʼeʼ /loleʔeʔ boɡoʔeʔ/ | tagufa /taɡufa/ | 三 /saɴ/ | tuchchina /totʃːina/ | toi /toi/ | tjelu /tʲəlu/ |
| أربعة | ᏅᎩ /nə̃ɡi/ | loleʼe loleʼe /loleʔe loleʔe/ | foʼa /foʔa/ | 四 /joɴ/ | ushta /oʃta/ | hani /hani/ | sepatj /səpatʲ/ |
| خمسة | ᎯᏍᎩ /hisɡi/ | faefu /faefu/ | faefuʼa /faefuʔa/ | 五 /ɡo/ | tahlápi /taɬaːpi/ | ima /ima/ | lima /lima/ |
| مئة | ᏍᎪᎯᏥᏆ /sɡohitsikʷa/ | hateleti /hateleti/ | vani hataleti /vani hataleti/ | — | talhepa /taɬipa/ | sinahu /sinahu/ | taidai /taidai/ |
| مرحبا | ᎣᏏᏲ /osijo/ | amige /amiɡe/ | naipa /naipa/ | どうも /doːmo/ | halito /halito/ | namo gida /namo ɡida/ | masalu /masalu/ |
| شكرا | ᏩᏙ /wado/ | tega /teɡa/ | muse /muse/ | ありがどー /aɾiɡadoː/ | yakoke /jakoke/ | oi namo /oi namo/ | masalu /masalu/ |
| جيد | ᎣᏍᏓ /osda/ | ho /ho/ | kanale /kanale/ | 良くて /jokɯte/ | chukma /tʃukma/ | namo /namo/ | nguanguaq /ŋuaŋuaq/ |
| جديد | ᎠᏤ /atse/ | souva /souva/ | haegafa /haeɡafa/ | 新しい /adaɾaɕiː/ | himona /himona/ | matamata /matamata/ | vaquan /vaquan/ |
| أحمر | ᎩᎦᎨ /ɡiɡaɡe/ | gitumaʼ /ɡitumaʔ/ | haesa /haesa/ | あがい /aɡai/ | homma /homːa/ | kakakaka /kakakaka/ | qudjidjilj /quɟiɟiʎ/ |
| أبيض | ᎤᏁᎦ /uneɡa/ | efeʼ /efeʔ/ | efeʼage /efeʔaɡe/ | 白い /ɕiɾoi/ | tohbi /tohbi/ | kurokuro /kurokuro/ | vuqavuqalj /vuqavuqaʎ/ |
| أسود | ᎬᎾᎨ /ɡə̃naɡe/ | nupa /nupa/ | anupa /anupa/ | 黒い /kɯɾoi/ | lusa /losa/ | koremakorema /koɾemakoɾema/ | qucengecengel /qutsəŋətsəŋəl/ |
| أخضر | ᎢᏤᏳᏍᏗ /itsejusdi/ | — | — | 緑 /midoɾi/ | okchamali /oktʃamali/ | gadokagadoka /ɡadokaɡadoka/ | liljuas /ɭiʎuas/ |
| أزرق | ᏌᎪᏂᎨ /saɡoniɡe/ | gumo /ɡumo/ | — | 青い /aoi/ | okchamali /oktʃamali/ | gadokagadoka /ɡadokaɡadoka/ | cangiangia /tsaŋiaŋia/ |
| حاسوب | ᎠᏍᏆᎾᎪᏗᏍᎩ /asɡʷanaɡodisɡi/ | — | — | コンピューター /kombjɯːdaː/ | isht holhtina /iʃt hoɬtina/ | kompiuta /kompiuta/ | tinnaw /tinnaw/ |
| سوشي | ᏑᏏ /susi/ | — | — | 寿司 /sɨsɨ/ | — | — | susi /susi/ |
| شاي | ᎤᎦᎶᎦ /uɡaloɡa/ | — | — | お茶 /otɕa/ | ti /ti/ | ti /ti/ | ucia /utsia/ |
| قهوة | ᎧᏫ /kahwi/ | — | — | コーヒー /koːhiː/ | kafi /kafi/ | kofi /kofi/ | kuhi /kuhi/ |
| سكر | ᎧᎵᏎᏥ /kalisetsi/ | sukana /sukana/ | — | 砂糖 /sadoː/ | hapi champuli /hapi tʃampoli/ | suga /suɡa/ | ljualju /ʎuaʎu/ |
مقارنة ترتيب الكلمات
قارن بكبرى لغات العالم
افتح الخريطة التفاعلية: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
جزء من LangMap — مشروع لتصور اللغات. هذا ملخص ثابت قابل للفهرسة؛ توفر الخرائط التفاعلية صوت النطق والمرشحات وعرض الكرة الأرضية.
من إعداد Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · الصفحة الرئيسية LangMap