تۆرکجه
الأذرية الجنوبية
تركية (أوغوزية، أذربيجانية)
يُعرف أيضًا بـ: Iranian Azerbaijani, Azeri (Iran)
الأذربيجانية الجنوبية هي أكبر لغة أقلية في إيران، يتحدث بها 13-15 مليون شخص (يُرجَّح أن العدد أقل من الواقع) في المقام الأول في محافظات أذربيجان الشرقية/الغربية وأردبيل وزنجان. وهي لغة تركية أوغوزية، شقيقة الأذربيجانية (الشمالية) المتحدَّث بها في جمهورية أذربيجان، مع تأثير معجمي فارسي كبير يعكس قروناً من الهيمنة الإدارية الفارسية. تُكتَب بخط فارسي-عربي معدَّل (على عكس الخط اللاتيني المستخدم في أذربيجان). ورغم أن الدستور الإيراني لعام 2002 يسمح بالتعليم بلغات الأقليات، فإن القيود الرسمية على التعليم بالأذربيجانية لا تزال موضع جدل واسع.
أين تُستخدم؟
87 كلمة أساسية في الأذرية الجنوبية
المصادر
مقارنة الكلمات
بالمقارنة مع لغات ذات صلة: تركية (أوغوزية، أذربيجانية)
| المعنى | الأذرية الجنوبية | الأذربيجانية | قشقائية | التتارية القرمية | التركمانية | تركية | اللغة الغاغوزية |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ماء | سو /su/ | su /su/ | su /su/ | suv /suv/ | suw /suːw/ | su /su/ | su /su/ |
| نار | اوْد /od/ | od /od/ | ot /ot/ | ateş /ateʃ/ | ot /oːt/ | ateş /ateʃ/ | ateş /aˈteʃ/ |
| شمس | گۆنش /ɡyneʃ/ | günəş /ɟynæʃ/ | gün /ɟyn/ | küneş /kyneʃ/ | gün /ɡyn/ | güneş /ɟyneʃ/ | güneş /ɟyˈneʃ/ |
| قمر | آی /aj/ | ay /ɑj/ | ay /aj/ | ay /aj/ | aý /ɑːj/ | ay /aj/ | ay /aj/ |
| نجم | اولدوز /ulˈduz/ | ulduz /ulˈduz/ | ulduz /ulduz/ | yıldız /jɯɫˈdɯz/ | ýyldyz /jɯɫˈdɯz/ | yıldız /jɯɫˈdɯz/ | yıldız /jɯɫˈdɯz/ |
| ليل | گئجه /ɡedʒæ/ | gecə /ɡedʒæ/ | gecə /ɡedʒæ/ | gece /ɡedʒe/ | gije /ɡidʒe/ | gece /ɡedʒe/ | gecä /ɡedʒæ/ |
| مطر | یاغیش /jaːˈɣɯʃ/ | yağış /jaːˈɣɯʃ/ | — | yağmur /jaːmur/ | ýagyş /jaːʁɯʃ/ | yağmur /jaːˈmuɾ/ | yaamur /jaːˈmur/ |
| ثلج | قار /ɡɑɾ/ | qar /ɡɑɾ/ | qar /ɡar/ | qar /qɑr/ | gar /ɡar/ | kar /kaɾ/ | kaar /kaːr/ |
| ريح | کولک /cyˈlæc/ | külək /cyˈlæc/ | — | yel /jel/ | ýel /jel/ | rüzgâr /ɾyzˈɟaːɾ/ | yel /jel/ |
| تراب | تورپاق /toɾpɑɣ/ | torpaq /tʰoɾpɑɣ/ | — | topraq /topɾaq/ | toprak /topɾɑk/ | toprak /topɾak/ | toprak /topɾak/ |
| حجر | داش /daʃ/ | daş /daʃ/ | daş /dɑʃ/ | taş /taʃ/ | daş /daʃ/ | taş /taʃ/ | taş /taʃ/ |
| جبل | داغ /dɑɣ/ | dağ /dɑɣ/ | — | dağ /daɣ/ | dag /dɑːɣ/ | dağ /daː/ | bayır /baˈjɯɾ/ |
| بحر | دنیز /dæˈniz/ | dəniz /dæˈniz/ | — | deñiz /deˈŋiz/ | deňiz /deˈŋiz/ | deniz /deˈniz/ | deniz /deˈniz/ |
| أم | آنا /ɑnɑ/ | ana /ɑnɑ/ | ana /ana/ | ana /ana/ | ene /ene/ | anne /anːe/ | ana /aˈna/ |
| أب | آتا /ɑtɑ/ | ata /ɑtɑ/ | ata /ata/ | baba /baba/ | kaka /kaka/ | baba /baba/ | boba /boˈba/ |
| بنت | قیز /ɡɯz/ | qız /ɡɯz/ | qız /ɡɯz/ | qız /qɯz/ | gyz /ɡɯz/ | kız /kɯz/ | kız /kɯz/ |
| أنا | من /mæn/ | mən /mæn/ | men /mæn/ | men /men/ | men /men/ | ben /ben/ | bän /bæn/ |
| أنت | سن /sæn/ | sən /sæn/ | sen /sæn/ | sen /sen/ | sen /sen/ | sen /sen/ | sän /sæn/ |
| نحن | بیز /biz/ | biz /biz/ | biz /biz/ | biz /biz/ | biz /biz/ | biz /biz/ | biz /biz/ |
| اسم | آد /ɑd/ | ad /ɑd/ | ad /ad/ | isim /iˈsim/ | at /ɑːt/ | ad /ad/ | ad /ad/ |
| شخص | آدام /ɑdɑm/ | insan /inˈsan/ | — | adam /aˈdam/ | adam /ɑˈdɑm/ | kişi /kiˈʃi/ | insan /insan/ |
| رأس | باش /baʃ/ | baş /baʃ/ | — | baş /baʃ/ | baş /bɑʃ/ | baş /baʃ/ | baş /baʃ/ |
| عين | گؤز /ɡøz/ | göz /ɟøz/ | göz /ɟøz/ | köz /køz/ | göz /ɡøz/ | göz /ɟøz/ | göz /ɟøz/ |
| أذن | قولاق /ɡulɑɣ/ | qulaq /ɡulɑɣ/ | qulağ /ɡuˈlaʁ/ | qulaq /qulɑq/ | gulak /ɡuˈlak/ | kulak /kuˈɫak/ | kulak /kulak/ |
| أنف | بورون /buˈɾun/ | burun /buˈɾun/ | burun /buˈrun/ | burun /buˈɾun/ | burun /buˈɾun/ | burun /buˈɾun/ | burnu /burˈnu/ |
| فم | آغیز /ɑˈɣɯz/ | ağız /aˈɣɯz/ | — | ağız /aˈɣɯz/ | agyz /ɑˈɡɯz/ | ağız /aˈɯz/ | aaz /aːz/ |
| سن | دیش /diʃ/ | diş /diʃ/ | diş /diʃ/ | tiş /tiʃ/ | diş /diʃ/ | diş /diʃ/ | diş /diʃ/ |
| لسان | دیل /dil/ | dil /dil/ | dil /dil/ | til /til/ | dil /dil/ | dil /dil/ | dil /dil/ |
| يد | اَل /æl/ | əl /æl/ | el /el/ | el /el/ | el /el/ | el /el/ | el /el/ |
| قدم | آیاق /ɑjɑɣ/ | ayaq /ɑˈjɑx/ | ayağ /aˈjaʁ/ | ayaq /ajaq/ | aýak /aˈjak/ | ayak /ajak/ | ayak /aˈjak/ |
| قلب | اۆرک /yræk/ | ürək /yɾæc/ | ürek /yˈɾæc/ | yürek /jyrek/ | ýürek /jyɾek/ | kalp /kalp/ | ürek /yˈrek/ |
| عظم | سۆمۆک /syˈmyk/ | sümük /syˈmyc/ | sümük /syˈmyk/ | süyek /syjek/ | süňk /syŋk/ | kemik /ceˈmic/ | kemik /keˈmik/ |
| دم | قان /ɡan/ | qan /ɡan/ | qan /qan/ | qan /qan/ | gan /ɡan/ | kan /kan/ | kan /kan/ |
| كاكا | کاکا /kaka/ | kaka /kaka/ | — | bok /bok/ | bok /bok/ | kaka /kaka/ | — |
| حب | سئوگی /sevɡi/ | sevgi /sevɟi/ | sevgi /sevˈɟi/ | sevgi /sevɡi/ | söýgi /søːjɡi/ | aşk /aʃk/ | sevgi /sevˈɟi/ |
| شجرة | آغاج /ɑɣɑdʒ/ | ağac /ɑɣɑdʒ/ | ağaç /aˈʁatʃ/ | terek /terek/ | agaç /ɑɡɑtʃ/ | ağaç /aˈatʃ/ | aaç /aːtʃ/ |
| كلب | ایت /it/ | it /ɪt/ | köpek /cøˈpæc/ | köpek /køpek/ | it /it/ | köpek /cøpek/ | köpek /køˈpek/ |
| قطة | پیشیک /piʃik/ | pişik /pɪʃɪc/ | pišik /piˈʃic/ | mışıq /mɯʃɯq/ | pişik /piʃik/ | kedi /cedi/ | kedi /keˈdi/ |
| سمكة | بالیق /baˈlɯɡ/ | balıq /baˈlɯɡ/ | balıq /baˈlɯx/ | balıq /baˈlɯq/ | balyk /baˈlɯk/ | balık /baˈɫɯk/ | balık /baˈlɯk/ |
| طائر | قوش /ɡuʃ/ | quş /ɡuʃ/ | quş /quʃ/ | quş /quʃ/ | guş /ɡuʃ/ | kuş /kuʃ/ | kuş /kuʃ/ |
| فراشة | کپهنک /kæpænæk/ | kəpənək /cæpæˈnæc/ | — | köbelek /købeˈlek/ | kebelek /kebelek/ | kelebek /celeˈbec/ | kelebek /keleˈbek/ |
| بيضة | يومورتا /jumurta/ | yumurta /jumuɾˈta/ | yumurta /jumurˈtɑ/ | yımırta /jɯmɯrta/ | ýumurtga /jumurtɡa/ | yumurta /jumuɾˈta/ | yımırta /jɯmɯrta/ |
| دب | آیی /ajɯ/ | ayı /aˈjɯ/ | ayı /ɑjɯ/ | ayuv /ajuw/ | aýy /ajɯ/ | ayı /aˈjɯ/ | ayı /aˈjɯ/ |
| حصان | آت /at/ | at /at/ | — | at /at/ | at /ɑt/ | at /at/ | beygir /bejˈɡir/ |
| بيت | ائو /ev/ | ev /ev/ | ev /ev/ | ev /ev/ | öý /øːj/ | ev /ev/ | ev /ev/ |
| حليب | سود /syd/ | süd /syd/ | süd /syd/ | süt /syt/ | süýt /syːjt/ | süt /syt/ | süt /syt/ |
| عسل | بال /bɑl/ | bal /bɑl/ | bal /bal/ | bal /bal/ | bal /bal/ | bal /baɫ/ | bal /bal/ |
| ملح | دوز /duz/ | duz /duz/ | duz /duz/ | tuz /tuz/ | duz /duz/ | tuz /tuz/ | tuz /tuz/ |
| نبيذ | شراب /ʃæˈɾab/ | şərab /ʃæˈɾab/ | şərab /ʃærɑb/ | şarap /ʃaˈrap/ | şerap /ʃerap/ | şarap /ʃaˈɾap/ | şarap /ʃaˈrap/ |
| أرز | دویو /dyˈjy/ | düyü /dyˈjy/ | — | pirinş /piˈrinʃ/ | tüwi /tyˈwi/ | pirinç /piˈɾintʃ/ | pirinç /piˈrintʃ/ |
| شوكولاتة | شوکولات /ʃokoˈlɑt/ | şokolad /ʃokoˈlad/ | — | şokolad /ʃokoˈlad/ | şokolad /ʃokoˈlad/ | çikolata /tʃikoˈlata/ | — |
| حديد | دمیر /dæmiɾ/ | dəmir /dæmiɾ/ | — | demir /demir/ | demir /demir/ | demir /demiɾ/ | demir /demir/ |
| عجلة | تکر /tækæɾ/ | təkər /tækæɾ/ | — | teker /teˈker/ | tigir /tiɡir/ | tekerlek /tekeɾˈlek/ | tekerlek /tekerlek/ |
| حرير | ایپک /iˈpæk/ | ipək /iˈpæc/ | — | ipek /iˈpek/ | ýüpek /jyˈpek/ | ipek /iˈpec/ | ipek /iˈpek/ |
| كتاب | کیتاب /kiˈtab/ | kitab /kiˈtab/ | — | kitap /kiˈtap/ | kitap /kiˈtap/ | kitap /ciˈtap/ | kiyat /kiˈjat/ |
| أكل | یئمک /jemæk/ | yemək /jemæc/ | yemek /jeˈmæc/ | aşamaq /aʃamaq/ | iýmek /iːjmek/ | yemek /jemek/ | imää /iˈmæː/ |
| شرب | ایچمک /itʃmæk/ | içmək /ɪtʃmæc/ | içmek /itʃˈmæc/ | içmek /itʃmek/ | içmek /itʃmek/ | içmek /itʃmek/ | içmää /itʃˈmæː/ |
| نام | یاتماق /jɑtmɑɡ/ | yatmaq /jatˈmax/ | yatmaq /jatˈmaq/ | yuqlamaq /juqlaˈmaq/ | uklamak /uklaˈmak/ | uyumak /ujuˈmak/ | uyumaa /ujuˈmaː/ |
| واحد | بیر /bir/ | bir /bɪɾ/ | bir /biɾ/ | bir /bir/ | bir /biɾ/ | bir /biɾ/ | bir /bir/ |
| اثنان | ایکی /iˈci/ | iki /iˈci/ | iki /iki/ | eki /eˈci/ | iki /iˈki/ | iki /iˈki/ | iki /iˈki/ |
| ثلاثة | اوچ /ytʃ/ | üç /ytʃ/ | üç /ytʃ/ | üç /ytʃ/ | üç /ytʃ/ | üç /ytʃ/ | üç /ytʃ/ |
| أربعة | دؤرد /døɾd/ | dörd /dœɾd/ | dörd /dørd/ | dört /dørt/ | dört /dørt/ | dört /dœɾt/ | dört /dørt/ |
| خمسة | بئش /beʃ/ | beş /beʃ/ | beş /beʃ/ | beş /beʃ/ | bäş /bæʃ/ | beş /beʃ/ | beş /beʃ/ |
| مئة | یوز /jyz/ | yüz /jyz/ | yüz /jyz/ | yüz /jyz/ | ýüz /jyz/ | yüz /jyz/ | üz /yz/ |
| مرحبا | سلام /sælam/ | salam /sɑlɑm/ | salam /saˈlam/ | selâm /seˈlʲam/ | salam /sɑlɑːm/ | merhaba /meɾhaba/ | selam /seˈlam/ |
| شكرا | ساغ اول /saɣ ol/ | təşəkkür /tæʃecːyɾ/ | sağ olun /sɑːʁ oˈlun/ | sağ ol /saɣ ol/ | sagboluň /sɑɡboluŋ/ | teşekkürler /teʃecːyɾleɾ/ | saa ol /saː ol/ |
| جيد | یاخشی /jaxʃɯ/ | yaxşı /jɑxʃɯ/ | yaxşı /jaxˈʃɯ/ | yahşı /jaχʃɯ/ | gowy /ɡowɯ/ | iyi /iji/ | ii /iː/ |
| جديد | یئنی /jeˈni/ | yeni /jeˈni/ | — | yañı /jaˈŋɯ/ | täze /tæze/ | yeni /jeˈni/ | eni /eˈni/ |
| أحمر | قیرمیزی /ɡɯɾmɯˈzɯ/ | qırmızı /ɡɯɾmɯˈzɯ/ | qırmızı /ɡɯɾmɯˈzɯ/ | qırmızı /qɯrmɯˈzɯ/ | gyzyl /ɡɯˈzɯl/ | kırmızı /kɯɾmɯˈzɯ/ | kırmızı /kɯrmɯˈzɯ/ |
| أبيض | آغ /ɑɣ/ | ağ /ɑɣ/ | ağ /ɑʁ/ | aq /ɑq/ | ak /ɑk/ | beyaz /beˈjaz/ | ak /ak/ |
| أسود | قارا /ɡɑˈɾɑ/ | qara /ɡɑˈɾɑ/ | qara /ɡɑˈɾɑ/ | qara /qɑˈrɑ/ | gara /ɡɑˈrɑ/ | siyah /siˈjah/ | kara /kaˈra/ |
| أخضر | یاشیل /jaˈʃɯl/ | yaşıl /jaˈʃɯl/ | — | yeşil /jeˈʃil/ | ýaşyl /jɑːˈʃɯl/ | yeşil /jeˈʃil/ | eşil /eˈʃil/ |
| أزرق | گؤی /dʒœj/ | göy /ɟœj/ | — | mavı /mɑˈvɯ/ | gök /ɡøk/ | mavi /maːˈvi/ | maavi /maːˈvi/ |
| وقواق | گوگوک /ɡuˈɡuk/ | ququ /ɡuˈɡu/ | — | kukuquş /kukuˈquʃ/ | ikatäk /ikɑˈtæk/ | guguk /ɡuˈɡuk/ | — |
| حاسوب | کامپیوتر /kɑmpjuˈter/ | kompüter /kɑmˈpyteɾ/ | — | kompyuter /kompjuˈter/ | kompýuter /kompjuˈter/ | bilgisayar /bilɟisaˈjaɾ/ | kompyuter /kompjuˈter/ |
| سوشي | سوشی /suˈʃi/ | suşi /suˈʃi/ | — | suşi /suˈʃi/ | suşi /suˈʃi/ | suşi /ˈsuʃi/ | suşi /suˈʃi/ |
| شاي | چای /tʃɑj/ | çay /tʃɑj/ | — | çay /tʃaj/ | çaý /tʃaːj/ | çay /tʃaj/ | çay /tʃaj/ |
| قهوة | قهوه /ɡæhˈvæ/ | qəhvə /ɡæhˈvæ/ | — | qave /qaˈve/ | kofe /ˈkofe/ | kahve /kahˈve/ | kafe /kaˈfe/ |
| سكر | شکر /ʃæˈkæɾ/ | şəkər /ʃæˈkæɾ/ | — | şeker /ʃeˈker/ | şeker /ʃeˈker/ | şeker /ʃeˈceɾ/ | şeker /ʃeˈker/ |
| برتقال | پرتقال /poɾtaˈɣal/ | portağal /poɾtaˈɣal/ | portağal /poɾtaˈɣal/ | portaqal /poɾtaˈqal/ | pyrtykal /pɯrtɯˈkal/ | portakal /poɾtaˈkaɫ/ | portokal /portoˈkal/ |
| 99 | دوخسان دوققوز /doxˈsɑn doɡˈɡuz/ | doxsan doqquz /doxˈsɑn doɡˈɡuz/ | — | — | togsan dokuz /toʁˈsɑn doˈkuz/ | doksan dokuz /dokˈsan doˈkuz/ | doksan dokuz /doksan dokuz/ |
| دوبامين | دوپامین /dopɑˈmin/ | dopamin /dopaˈmin/ | — | — | — | dopamin /dopaˈmin/ | — |
افتح الخريطة التفاعلية: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
جزء من LangMap — مشروع لتصور اللغات. هذا ملخص ثابت قابل للفهرسة؛ توفر الخرائط التفاعلية صوت النطق والمرشحات وعرض الكرة الأرضية.
من إعداد Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · الصفحة الرئيسية LangMap