Krio
الكريو
كريولية إنجليزية
الكريو (كريو سيراليون) لغة كريولية معجمها إنجليزي، وهي لغة أهل الكريو الأولى (أحفاد العبيد المحرَّرين الذين أُسكنوا فريتاون بين 1787 و1855: فقراء لندن السود، ومستوطنو نوفا سكوشا، والمارونيون، والأفارقة المحرَّرون الذين أُنقذوا من سفن الرقيق)، وهي لغة التخاطب المشتركة لنحو 7.5 ملايين سيراليوني. وتتصل بالباتوا الجامايكية والغولا والساراماكان ضمن شبكة الكريولات الإنجليزية الأطلسية، غير أن لها ركيزة يوروبية وأكانية معتبرة بفضل الأفارقة المحرَّرين. وقد جعلتها مكانتها مؤثرة في غرب أفريقيا كله، فأسهمت في نشأة البيجن الكاميروني والبيجن النيجيري. وقد قنّن رسمَها لورنزو تيرنر (1949) وجونز (1971).
أين تُستخدم؟
87 كلمة أساسية في الكريو
chɔklet
المصادر
- Ethnologue: kri
- Jones (1971) An English-Krio Dictionary
- Hancock (1986) The Domestic Hypothesis on the Origin of Atlantic Creoles
مقارنة الكلمات
بالمقارنة مع لغات ذات صلة: كريولية إنجليزية
| المعنى | الكريو | بيدجن نيجيري | كريولية مضيق توريس | البيسلامية | الباتوا الجامايكية | البيجين | الكريولية البليزية |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ماء | wata /ˈwata/ | wọtá /wɔta/ | woda /woda/ | wota /wota/ | waata /waːta/ | wata /wata/ | waata /waːta/ |
| نار | faya /ˈfaja/ | faya /faja/ | paya /paja/ | faea /faea/ | faiya /faija/ | faea /faja/ | faiya /faija/ |
| شمس | san /san/ | sọn /sɔn/ | san /san/ | san /san/ | son /sɔn/ | san /san/ | son /son/ |
| قمر | mun /mun/ | mun /mun/ | mun /mun/ | mun /mun/ | muun /muːn/ | mun /mun/ | moon /muːn/ |
| نجم | sta /sta/ | star /staː/ | sta /sta/ | sta /sta/ | staar /staː/ | sta /sta/ | staar /staːr/ |
| ليل | nɛt /nɛt/ | nait /nait/ | nait /nait/ | naet /naet/ | nait /nait/ | naet /naet/ | nait /nait/ |
| مطر | ren /rɛn/ | rain /reːn/ | ren /ren/ | ren /rɛn/ | rien /rien/ | ren /ren/ | rayn /reːn/ |
| ثلج | sno /sno/ | snow /sno/ | — | sno /sno/ | sunuo /sunuo/ | snou /snou/ | snoa /snoː/ |
| ريح | briz /briz/ | win /win/ | win /win/ | win /win/ | briiz /briːz/ | win /win/ | breez /briːz/ |
| تراب | gron /ɡrɔn/ | graun /ɡraʊn/ | graun /ɡraun/ | graon /ɡraon/ | grong /ɡrɔŋ/ | graon /ɡraon/ | grong /ɡroŋ/ |
| حجر | ston /stɔn/ | ston /ston/ | ston /ston/ | ston /ston/ | stuon /stuon/ | ston /ston/ | stoan /stoːn/ |
| جبل | mawnten /ˈmawnten/ | mountin /maʊntin/ | maunten /maunten/ | maunten /maunten/ | mountn /mountn/ | maonden /maonden/ | mongtin /moŋtin/ |
| بحر | si /si/ | sea /si/ | solwata /solwata/ | solwora /solwora/ | sii /siː/ | solwata /solwata/ | see /siː/ |
| أم | mama /ˈmama/ | mama /mama/ | ama /ama/ | mama /mama/ | mada /mada/ | mami /mami/ | mada /mada/ |
| أب | papa /ˈpapa/ | papa /papa/ | papa /papa/ | papa /papa/ | faada /faːda/ | dadi /dadi/ | faada /faːda/ |
| بنت | gyal pikin /ɡjal pikin/ | girl pikin /ɡɛl pikin/ | gel /ɡel/ | gel /ɡel/ | daata /daːta/ | dota /dota/ | daata /daːta/ |
| أنا | mi /mi/ | A /a/ | ai /ai/ | mi /mi/ | mi /mi/ | mi /mi/ | ai /ai/ |
| أنت | yu /ju/ | you /ju/ | yu /ju/ | yu /ju/ | yu /ju/ | iu /iu/ | yu /ju/ |
| نحن | wi /wi/ | wi /wi/ | yumpla / mipla /jumpla / mipla/ | yumi / mifala /jumi / mifala/ | wi /wi/ | iumi / mifala /jumi / mifala/ | wi /wi/ |
| اسم | nem /nɛm/ | nem /nɛm/ | nem /nem/ | nem /nem/ | niem /niem/ | nem /nem/ | naym /neːm/ |
| شخص | pɔsin /pɔsin/ | pesin /pɛsin/ | — | man /man/ | sumadi /sumadi/ | man /man/ | persn /persn̩/ |
| رأس | ed /ed/ | head /hɛd/ | ed /ed/ | hed /hed/ | ed /ɛd/ | hed /hed/ | hed /hed/ |
| عين | ay /aj/ | ai /aɪ/ | ai /aj/ | ae /ae/ | yai /jai/ | ae /ae/ | aiy /aij/ |
| أذن | yes /jes/ | ear /ia/ | talinga /taliŋa/ | ia /ia/ | iez /iez/ | ia /ia/ | ayz /eːz/ |
| أنف | nos /nɔs/ | nose /noːs/ | nus /nus/ | nus /nus/ | nuoz /nuoz/ | nos /nos/ | noaz /noːz/ |
| فم | mɔt /mɔt/ | mout /maʊt/ | maut /maut/ | maot /maot/ | mout /mout/ | maot /maot/ | mowt /mout/ |
| سن | tit /tit/ | tit /tit/ | tit /tit/ | tut /tut/ | tiit /tiːt/ | titi /titi/ | teet /tiːt/ |
| لسان | tɔŋ /tɔŋ/ | tong /tɔŋ/ | tang /taŋ/ | tang /taŋ/ | tong /tɔŋ/ | tang /taŋ/ | tong /toŋ/ |
| يد | an /an/ | hand /hand/ | an /an/ | han /han/ | an /an/ | han /han/ | han /han/ |
| قدم | fut /fut/ | leg /lɛɡ/ | put /put/ | leg /leɡ/ | fut /fʊt/ | leg /leɡ/ | fut /fut/ |
| قلب | at /at/ | hat /hat/ | at /at/ | bel /bel/ | aat /aːt/ | hat /hat/ | haat /haːt/ |
| عظم | bon /bɔn/ | bón /bɔn/ | bon /bon/ | bun /bun/ | buon /buon/ | bon /bon/ | boan /boːn/ |
| دم | blɔd /blɔd/ | blod /blɔd/ | blad /blad/ | blad /blad/ | blod /blɔd/ | blad /blad/ | blod /blod/ |
| كاكا | kaka /kaˈka/ | shit /ʃit/ | kaka /kaka/ | kaka /kaka/ | kaka /kaka/ | kaka /kaka/ | — |
| حب | lɛk /lɛk/ | lọv /lɔv/ | lavem /lavem/ | laekem /laekem/ | lov /lɔv/ | lavem /lavem/ | lov /lov/ |
| شجرة | tik /tik/ | tri /tɾi/ | tri /tri/ | tri /tri/ | chrii /tʃɹiː/ | tri /tri/ | chree /tʃriː/ |
| كلب | dɔg /dɔɡ/ | dọg /dɔɡ/ | dog /doɡ/ | dog /doɡ/ | daag /daːɡ/ | dogi /doɡi/ | daag /daːɡ/ |
| قطة | pus /pus/ | pus /pus/ | pusiket /pusiket/ | pusi /pusi/ | puss /pʊs/ | puskat /puskat/ | kyat /kjat/ |
| سمكة | fis /fis/ | fish /fiʃ/ | pis /pis/ | fis /fis/ | fish /fɪʃ/ | fis /fis/ | fish /fiʃ/ |
| طائر | bɔd /bɔd/ | bird /bɛd/ | pizin /pizin/ | pijin /pidʒin/ | bod /bɔd/ | bed /bed/ | berd /berd/ |
| فراشة | bɔtaflay /bɔtaflaj/ | — | bataplai /bataplai/ | bataflae /bataflae/ | botaflai /bɔtaflai/ | bataflae /bataflae/ | botaflai /botaflai/ |
| بيضة | eg /ɛɡ/ | egg /ɛɡ/ | eg /eɡ/ | eg /ɛɡ/ | eg /ɛɡ/ | eg /eɡ/ | eg /eɡ/ |
| دب | bia /ˈbia/ | bear /bɛ/ | bea /bea/ | bea /bea/ | bier /bier/ | bea /bea/ | byaa /bjaː/ |
| حصان | ɔs /ɔs/ | horse /hɔs/ | os /os/ | hos /hos/ | aas /aːs/ | hos /hos/ | haas /haːs/ |
| بيت | os /os/ | haus /haʊs/ | haus /haus/ | haos /haos/ | ous /ous/ | haos /haos/ | hows /hous/ |
| حليب | milk /milk/ | milk /milk/ | susu /susu/ | melek /melek/ | milk /mɪlk/ | susu /susu/ | milk /milk/ |
| عسل | ɔni /ˈɔni/ | honey /hɔni/ | ani /ani/ | hani /hani/ | oni /ɔni/ | hani /hani/ | honi /honi/ |
| ملح | sɔl /sɔl/ | salt /sɔlt/ | solt /solt/ | sol /sol/ | saalt /saːlt/ | sol /sol/ | saalt /saːlt/ |
| نبيذ | wayn /wain/ | wine /waɪn/ | wain /wain/ | waen /waen/ | wain /wain/ | waen /waen/ | wain /wain/ |
| أرز | rɛs /rɛs/ | rais /rais/ | rais /rais/ | raes /raes/ | rais /rais/ | raes /raes/ | rais /rais/ |
| شوكولاتة | chɔklet | chocolate | — | joklet /dʒoklet/ | chaklit /tʃaklɪt/ | chocolate | chaaklit /tʃaːklit/ |
| حديد | ayɛn /ˈajɛn/ | iron /aiɔn/ | aian /aian/ | aean /aean/ | aiyan /aijan/ | aean /aean/ | aiyan /aijan/ |
| عجلة | wil /wil/ | wil /wil/ | wil /wil/ | wil /wil/ | wiil /wiːl/ | wil /wil/ | weel /wiːl/ |
| حرير | silk /silk/ | silk /silk/ | silk /silk/ | silik /silik/ | silk /sɪlk/ | silk /silk/ | silk /silk/ |
| كتاب | buk /buk/ | buk /buk/ | buk /buk/ | buk /buk/ | buk /bʊk/ | buk /buk/ | buk /buk/ |
| أكل | it /it/ | chọp /tʃɔp/ | kaikai /kajkaj/ | kakae /kakae/ | nyam /ɲam/ | kaikai /kajkaj/ | eet /iːt/ |
| شرب | drink /driŋk/ | drink /dɾiŋk/ | dringk /driŋk/ | dring /driŋ/ | jringk /dʒrɪŋk/ | drinkim /driŋkim/ | jrink /dʒriŋk/ |
| نام | slip /slip/ | slip /slip/ | slip /slip/ | slip /slip/ | sliip /sliːp/ | slip /slip/ | sleep /sliːp/ |
| واحد | wan /wan/ | wan /wan/ | wan /wan/ | wan /wan/ | wan /wan/ | wanfala /wanfala/ | wan /wan/ |
| اثنان | tu /tu/ | tu /tu/ | tu /tu/ | tu /tu/ | tuu /tuː/ | tufala /tufala/ | too /tuː/ |
| ثلاثة | tri /tri/ | tri /tri/ | tri /tri/ | tri /tri/ | chrii /tʃɹiː/ | trifala /trifala/ | chree /tʃriː/ |
| أربعة | fo /fo/ | fo /fɔ/ | fo /fo/ | fo /fo/ | fuo /fuo/ | fofala /fofala/ | foa /foː/ |
| خمسة | fayv /faiv/ | faiv /faiv/ | faiv /faiv/ | faev /faev/ | faiv /faiv/ | faefala /faefala/ | faiv /faiv/ |
| مئة | ɔndrɛd /ˈɔndrɛd/ | hundred /hɔndrɛd/ | andred /andred/ | handred /handred/ | onjrid /ɔndʒrɪd/ | handred /handred/ | honjrid /hondʒrid/ |
| مرحبا | kushɛ /kuˈʃɛ/ | how far /haʊ faː/ | wis wei /wis wej/ | halo /halo/ | wah gwaan /wa ɡwaːn/ | halo /halo/ | heloa /heloː/ |
| شكرا | tɛnki /ˈtɛŋki/ | tenki /tɛnki/ | eso /eso/ | tangkyu /taŋkju/ | tanks /taŋks/ | tagio /taɡio/ | tanks /taŋks/ |
| جيد | gud /ɡud/ | fain /faɪn/ | gud /ɡud/ | gud /ɡud/ | gud /ɡʊd/ | gud /ɡud/ | gud /ɡud/ |
| جديد | nyu /nju/ | new /nju/ | niu /niu/ | niufala /niufala/ | nyuu /ɲuː/ | niu /niu/ | nyoo /njuː/ |
| أحمر | rɛd /rɛd/ | red /rɛd/ | red /red/ | red /red/ | red /ɹɛd/ | red /red/ | red /red/ |
| أبيض | wayt /wajt/ | white /waɪt/ | wait /wait/ | waet /waet/ | wait /wait/ | waet /waet/ | wait /wait/ |
| أسود | blak /blak/ | black /blak/ | blak /blak/ | blak /blak/ | blak /blak/ | blak /blak/ | blak /blak/ |
| أخضر | grin /ɡrin/ | green /ɡrin/ | grin /ɡrin/ | grin /ɡrin/ | griin /ɡɹiːn/ | grin /ɡrin/ | green /ɡriːn/ |
| أزرق | blu /blu/ | blue /blu/ | blu /blu/ | blu /blu/ | blu /blu/ | blu /blu/ | bloo /bluː/ |
| حاسوب | kɔmpyuta /kɔmpjuta/ | kọmputa /kɔmpútà/ | — | kompiuta /kompiuta/ | kompyuuta /kɔmpjuːta/ | kompiuta /kompiuta/ | kompyoota /kompjuːta/ |
| شاي | ti /ti/ | tea /ti/ | — | ti /ti/ | tii /tiː/ | ti /ti/ | tee /tiː/ |
| قهوة | kɔfi /ˈkɔfi/ | coffee /kɔfi/ | — | kofi /kofi/ | kaafi /kaːfi/ | kofi /kofi/ | kaafi /kaːfi/ |
| سكر | shuga /ˈʃuɡa/ | — | — | suga /suɡa/ | shuga /ʃuɡa/ | suga /suɡa/ | shuga /ʃuɡa/ |
| برتقال | oranj /ɔˈrandʒ/ | orenj /ɔˈrɛndʒ/ | — | orenj /orendʒ/ | arinj /arɪndʒ/ | orens /orens/ | — |
| 99 | naynti-nayn /nainti nain/ | ninty-nine /nainti nain/ | nainti nain /nainti nain/ | naenti naen /naenti naen/ | nainti-nain /nainti nain/ | naenti-naen /naenti naen/ | nainti-nain /nainti nain/ |
افتح الخريطة التفاعلية: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
جزء من LangMap — مشروع لتصور اللغات. هذا ملخص ثابت قابل للفهرسة؛ توفر الخرائط التفاعلية صوت النطق والمرشحات وعرض الكرة الأرضية.
من إعداد Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · الصفحة الرئيسية LangMap