Шӧльӄумыт әты
Tiếng Selkup
Ural
Tiếng Selkup (tên tự gọi «Шӧльӄумыт әты» Šöl'kumyt ëty, «ngôn ngữ của dân tộc») là ngôn ngữ Ural thuộc nhánh Samoyed phương Nam duy nhất còn sống, bị đe dọa nghiêm trọng với khoảng ~1.000-1.500 người nói rải rác khắp miền bắc/trung Tây Siberia. Người Selkup theo truyền thống là dân bán du mục vùng taiga sống bằng chăn tuần lộc và đánh cá ở các lưu vực sông Taz, Yenisei và Ob. Có hai nhóm phương ngữ chính: Taz (phương Bắc, đã có hệ chữ viết ổn định) và Tym/Ket (Trung/Nam, bị đe dọa hơn). Tiếng Selkup giữ lại hệ thống 12 nguyên âm của nhánh Samoyed với hài hòa nguyên âm và một hệ thống cách phức tạp (~7 cách cùng các hậu tố định vị). Tiếng Selkup phương Bắc có tài liệu dạy đọc viết dựa trên chữ Kirin; các phương ngữ phương Nam chỉ tồn tại ở dạng truyền miệng.
Nơi được sử dụng
87 từ cốt lõi trong tiếng Selkup
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh trong cùng họ: Ural
| Nghĩa | Tiếng Selkup | Tiếng Nganasan | Tiếng Udmurt | Tiếng Nenets | Tiếng Enets Rừng | Tiếng Moksha | Tiếng Mansi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | ӱт /yt/ | быˮ /bɨʔ/ | ву /vu/ | иˮ /iʔ/ | bi /bi/ | ведь /vedʲ/ | вит /wit/ |
| Lửa | тӱ /ty/ | туй /tuj/ | тыл /tɨl/ | ту /tu/ | tu /tu/ | тол /tol/ | на̄й /naːj/ |
| Mặt trời | чэлы /tɕeːlɨ/ | коу /kou/ | шунды /ʃundɨ/ | хаер /xajer/ | kaya /kaja/ | ши /ʃi/ | хотал /χotal/ |
| Mặt trăng | ариаа /ariaː/ | кичез̌әә /kitʃeðəː/ | толэзь /tolezʲ/ | ирий /irij/ | diri /diri/ | ков /kov/ | э̄тпос /eːtpos/ |
| Sao | кыска /ˈkɨska/ | хотəдиə /xotəˈdʲiə/ | кизили /kizʲili/ | нумгы /ˈnumɡɨ/ | pozsey /pɔzsɛj/ | тяште /ˈtʲæʃtʲe/ | сов /sow/ |
| Đêm | пи /pi/ | хии /xiː/ | уй /uj/ | пи /pʲi/ | pi /pi/ | ве /vʲe/ | эт /et/ |
| Mưa | сэрынта /særɨnta/ | соруа /sorʷa/ | зор /zor/ | сарё /sarʲo/ | sari /sari/ | пизема /pizʲemə/ | ракв /rakʷ/ |
| Tuyết | сыры /sɨrɨ/ | сирү /sʲiry/ | лымы /lɨmɨ/ | сыра /sɨra/ | syra /sɨra/ | лов /lov/ | тӯйт /tuːjt/ |
| Gió | меркы /mʲerkɨ/ | биә /bʲiə/ | тӧл /tɘl/ | мерця /mʲertsʲa/ | myasi /mʲasi/ | варма /varma/ | во̄т /woːt/ |
| Đất | — /—/ | моу /mou/ | музъем /muzjem/ | я /ja/ | dya /dʲa/ | мода /moda/ | ма̄ /maː/ |
| Đá | пӱ /py/ | хуалә /xʷalə/ | из /iz/ | пэ /pɛ/ | pu /pu/ | кев /kev/ | ахвтас /aχʷtas/ |
| Núi | маӄӄа /maqːa/ | дикә /dʲikə/ | гурезь /ɡurezʲ/ | хой /xoj/ | — | панда /panda/ | нё̄р /ɲoːr/ |
| Biển | море /morʲe/ | дям /dʲɐm/ | зарезь /zarezʲ/ | ямʼ /jamʔ/ | more /mɔrʲɛ/ | моря /ˈmorʲa/ | ся̄рысь /sʲaːrɪsʲ/ |
| Mẹ | эма /ema/ | ниӈӈы /niŋːɨ/ | мумы /mumɨ/ | небя /nebja/ | e /ɛ/ | тядя /tʲadʲa/ | ся̄нь /sʲaːnʲ/ |
| Cha | ача /atʃa/ | десы /desɨ/ | атай /ataj/ | нися /nʲisʲa/ | esi /ɛsi/ | аля /alʲa/ | а̄сь /aːsʲ/ |
| Con gái | нея /ɲeja/ | ны нюо /nɨ ɲuo/ | ныл /nɨl/ | не ню /nʲe nʲu/ | nɛ nyɛ /nɛ ɲɛ/ | стирь /stʲirʲ/ | а̄ги /aːɣi/ |
| Tôi | ман /man/ | мəнə /məˈnə/ | мон /mon/ | мань /manʲ/ | mody /modʲ/ | мон /mon/ | ам /am/ |
| Bạn | тан /tan/ | тəнə /təˈnə/ | тон /ton/ | пыдар /ˈpɨdar/ | u /u/ | тон /ton/ | наӈ /naŋ/ |
| Chúng ta | ме /me/ | мəӈ /məŋ/ | асьмеос / ми /asʲmeos / mi/ | маняˮ /manʲaʔ/ | modinaʔ /modinaʔ/ | минь /minʲ/ | ма̄н /maːn/ |
| Tên | ним /nim/ | ним /ɲim/ | ним /nim/ | нюм /nʲum/ | nim /nim/ | лем /lʲem/ | нам /nam/ |
| Người | ӄум /qum/ | ӈанаˮса /ŋɐnɐʔsɐ/ | адями /adʲami/ | ненэцьʼ /nʲenetsʲʔ/ | enchi /ɛntʃi/ | ломань /lomanʲ/ | элмхолас /elmχolas/ |
| Đầu | олы /olɨ/ | ӈойбуо /ŋojbʷo/ | йыр /jɨr/ | ӈэва /ŋewa/ | eba /ɛba/ | пря /prʲa/ | пуӈк /puŋk/ |
| Mắt | сай /saj/ | сейми /sejmi/ | син /sin/ | сэв /sew/ | sey /sɛj/ | сельме /sʲelʲmʲe/ | сам /sam/ |
| Tai | ӄо /qo/ | коу /kou̯/ | пель /pelʲ/ | ха /xa/ | koo /kɔː/ | пиле /pile/ | паль /palʲ/ |
| Mũi | инчай /jintɕaj/ | ӈүнкә /ŋynkə/ | ныр /nɨr/ | пыя /pɨja/ | puja /puja/ | шалхка /ˈʃalxka/ | нёл /ɲol/ |
| Miệng | өӈ /øŋ/ | ӈаӈ /ŋɐŋ/ | ым /ɨm/ | няʼ /nʲaʔ/ | — | курга /kurɡa/ | сӯп /suːp/ |
| Răng | тимы /timɨ/ | чими /tʃimi/ | пинь /pinʲ/ | тибя /tʲibʲa/ | chi /tʃi/ | пей /pej/ | пуӈк /puŋk/ |
| Lưỡi | ще /ɕe/ | сиәде /sʲiədʲe/ | кыл /kɨl/ | нямю /nʲamʲu/ | nyami /ɲami/ | кяль /kʲalʲ/ | нелм /ɲelm/ |
| Tay | уты /utɨ/ | дютү /dʲyty/ | ки /ki/ | ӈуда /ŋuda/ | uza kora /uza kɔra/ | кядь /kʲadʲ/ | кат /kat/ |
| Bàn chân | топы /topɨ/ | ӈой /ŋoj/ | пыд /pɨd/ | ӈэ /ŋɛ/ | ŋo /ŋɔ/ | пильге /pilʲɡe/ | ла̄гыл /laːɣɪl/ |
| Tim | сидя /sidʲa/ | сәә /səə/ | сюлэм /sʲulem/ | сей /sej/ | sey /sæj/ | седи /sedʲi/ | сым /sɪm/ |
| Xương | лэ /læ/ | латәә /latəː/ | лы /lɨ/ | лы /lɨ/ | lyzi /ɫɨzi/ | пакарь /pakarʲ/ | лув /luw/ |
| Máu | кэм /kæm/ | кам /kam/ | вир /vir/ | хэмˮ /xemʔ/ | buya /buja/ | вер /vʲer/ | ке̄луп /keːlup/ |
| Yêu | нанымба /nanɨmba/ | тонды /tondɨ/ | яратон /jaraton/ | садось /sadosʲ/ | komitaɕ /kɔmitaɕʲ/ | кельгома /kelʲɡoma/ | э̄рупса /eːrupsa/ |
| Cây | по /po/ | та /ta/ | писпу /pispu/ | пя /pja/ | pya /pʲa/ | шуфта /ʃufta/ | йив /jiw/ |
| Chó | канак /kanak/ | баӈка /baŋka/ | пуны /punɨ/ | вэнеко /wenʲeko/ | bunki /bunki/ | пине /pinʲe/ | амп /amp/ |
| Mèo | кетча /ketʃa/ | кокса /koksa/ | коӵыш /kotʃɨʃ/ | хоска /xoska/ | katuʔ /katuʔ/ | катка /katka/ | кати /kati/ |
| Cá | ӄэлы /qælɨ/ | колы /kolɨ/ | чорыг /tɕorɨɡ/ | халя /xalʲa/ | kari /kari/ | кал /kal/ | хӯл /χuːl/ |
| Chim | суры /surɨ/ | тәибәә /təibəː/ | тылобурдо /tɨloburdo/ | тиртя сармик /tʲirtʲa sarmʲik/ | chida sama /tʃida sama/ | нармонь /narmonʲ/ | товлыӈ ӯй /towlɪŋ uːj/ |
| Bướm | лөнтыра /løntɨra/ | кәуз̌иай /kəuðʲiɐj/ | бубыли /bubɨlʲi/ | ламбӑрё /lambərʲo/ | leblyuku /ʎɛbʎuku/ | мелав /mʲelav/ | ла̄панты /laːpantɪ/ |
| Trứng | эӈ /æŋ/ | мәну /mənu/ | пуз /puz/ | сарˮню /sarʔnʲu/ | mona /mɔna/ | ал /al/ | мӯӈи /muːŋi/ |
| Gấu | ӄорӄы /qorqɨ/ | ӈарка /ŋarka/ | гондыр /ɡondɨr/ | варк /wark/ | boglya /bɔɡʎa/ | офта /ofta/ | во̄рто̄лнут /woːrtoːlnut/ |
| Ngựa | чунты /tɕuntɨ/ | дюндүа /dʲundyɐ/ | вал /val/ | юно /junoː/ | dyuda /dʲuda/ | лишме /ˈlʲiʃme/ | лӯв /luːw/ |
| Nhà | мат /mat/ | маˮ /maːʔ/ | корка /korka/ | харӑд /xarəd/ | kamoz /kamɔz/ | куд /kud/ | кол /kol/ |
| Sữa | нима /nima/ | ними /nimi/ | йӧл /jɘl/ | молока /molaka/ | molka /molka/ | лофца /ˈloftsa/ | сяквит /sʲakwit/ |
| Muối | щяӈ /ɕæŋ/ | — | сылал /sɨlal/ | сэрˮ /serʔ/ | syr /sɨr/ | сал /sal/ | солвал /solwal/ |
| Sắt | кэсы /kæsɨ/ | баса /basa/ | корт /kort/ | еся /jesʲa/ | byasi /bʲasi/ | кшни /kʃnʲi/ | ке̄р /keːr/ |
| Sách | книга /kɲiɡa/ | книга /kɲiɡa/ | книга /kɲiɡa/ | падарˮ /padarʔ/ | kniga /kniɡa/ | книга /kɲiɡa/ | кнӣга /kniːɣa/ |
| Ăn | амгу /amɡu/ | нягү /ɲaɡu/ | сиыны /siɨnɨ/ | ӈӑмзь /ŋəmzʲ/ | ooch /ɔːtʃʲ/ | ярхцамс /jarxtsams/ | тэ̄ӈкве /teːŋkwe/ |
| Uống | ӱдыргу /ydɨrɡu/ | быр /bɨr/ | юыны /juɨnɨ/ | ӈэрпӑсь /ŋerpəsʲ/ | ihruguɕ /ihruɡuɕʲ/ | симомс /simoms/ | аюӈкве /ajuŋkwe/ |
| Ngủ | ӄонтыӄа /qontɨqa/ | кундуаса /kunduasa/ | изьыны /izʲɨnɨ/ | хонась /xonasʲ/ | — | удомс /udəms/ | хуюӈкве /χujuŋkwe/ |
| Một | уккур /ukːur/ | ӈуо /ŋuo/ | одӥг /odiɡ/ | ӈобˮ /ŋobʔ/ | ŋoʔ /ŋoʔ/ | фкя /fkʲa/ | акв /akw/ |
| Hai | шиты /ˈʃitɨ/ | сити /sʲiˈti/ | кык /kɨk/ | сидя /ˈsʲidʲa/ | sizi /sʲizi/ | кафта /ˈkafta/ | китыг /kitɪɣ/ |
| Ba | нөкыр /nøkɨr/ | нагүр /naɡyr/ | куинь /kuiɲ/ | няхарˮ /nʲaxarʔ/ | nexu /nɛxu/ | колма /ˈkolma/ | хӯрум /χuːrum/ |
| Bốn | тэтты /ˈtætːɨ/ | четэ /tʃetə/ | ньыль /ɲɨlʲ/ | тет /tʲet/ | tɛt /tɛt/ | ниле /ˈnʲilʲe/ | нӣла /niːla/ |
| Năm | сомпыла /sompɨla/ | сәӈхәляӈкә /səŋxəʎaŋkə/ | вить /vitʲ/ | самляӈг /samlʲaŋɡ/ | sobrig /sɔbriɡ/ | вете /vʲetʲe/ | ат /at/ |
| Trăm | тоон /toːn/ | дир /dʲir/ | сю /sʲu/ | юрˮ /jurʔ/ | dyur /dʲur/ | сяда /ˈsʲada/ | са̄т /saːt/ |
| Xin chào | тӱла /tyla/ | нерум /nerum/ | ӟечбур /dʑetɕˈbur/ | ань торова /anʔ torova/ | anyo /aɲo/ | шумбрат /ʃumbrat/ | пася /pasʲa/ |
| Cảm ơn | пасьпе /paɕpe/ | нюәдыра /ɲuədɨra/ | тау /tau/ | спасибо /spasibo/ | spasibo /spasibo/ | сюкпря /sʲukprʲa/ | пӯмасипа /puːmasipa/ |
| Tốt | нот /not/ | ӈуойнюй /ŋuojɲuj/ | умой /umoj/ | сава /sawa/ | soyza /sɔjza/ | цебярь /tsʲebʲarʲ/ | ёмас /jomas/ |
| Mới | щенты /ɕentɨ/ | меньдяде /mʲeɲdʲɐdʲe/ | выль /vɨlʲ/ | едэй /jedej/ | meyu /mʲɛju/ | од /od/ | йильпи /jilʲpi/ |
| Đỏ | нярӄый /ɲarqɨj/ | дябакуо /dʲɐbɐkʷo/ | горд /ɡord/ | няръяна /nʲarjana/ | nalzeda /naɫzʲɛda/ | якстерь /ˈjakstʲerʲ/ | вы̄гыр /wɪːɣɪr/ |
| Trắng | сэры /særɨ/ | сыр /sɨr/ | тӧдьы /tɘdʲɨ/ | сэр /ser/ | syleygu /sɨʎɛjɡu/ | акша /akʃa/ | войкан /wojkan/ |
| Đen | сяӄый /sʲaqɨj/ | куларәку /kulɐrəku/ | сьӧд /sʲɘd/ | париденя /parʲidʲenʲa/ | polzeda /pɔɫzʲɛda/ | равжа /ˈravʒa/ | сэ̄мыл /seːmɪl/ |
| Xanh lá | патый /patɨj/ | нөтәрәку /nʷatərəku/ | вож /voʒ/ | илебей /ilʲebʲej/ | pozeraha /pɔzʲɛraha/ | пиже /ˈpiʒe/ | няртпумоспа /ɲartpumospa/ |
| Xanh lam | норяй /ˈnorʲaj/ | ӈиндіаˮсыә /ŋindiɐʔˈsɨə/ | лыз /lɨz/ | тӑнзинена /tənzʲiˈnʲeːna/ | ɕudraha /ɕudraha/ | сенем /ˈsʲeɲem/ | атырхари /ˈatɪrχari/ |
| Trà | чой /tɕoj/ | чаи /tʃɐi/ | чай /tɕaj/ | сяй /sʲaj/ | tʃaj /tʃaj/ | чай /tʃaj/ | ся̄й /sʲaːj/ |
Trang 1/9
Mở bản đồ tương tác: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.
Thực hiện bởi Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Trang chủ LangMap