ལྷོ་མི་སྐད
Lhomi
Sino-tibétain (tibéto-birman, tibétique, central)
Le lhomi (« habitants du sud ») est une langue tibétique de la haute vallée de l'Arun, à la frontière entre le Népal et le Sikkim. Comme d'autres variétés tibétiques orientales, il a perdu la plupart des attaques en groupes consonantiques mais a développé un contraste tonal à deux niveaux sur les syllabes à initiales historiquement voisées ou non voisées ; ses locuteurs sont des agriculteurs bouddhistes tibétains.
Où elle est parlée
87 mots essentiels en lhomi
Sources
- Vesalainen, Olavi & Marja Vesalainen (1976) Lhomi Phonemic Summary. Tribhuvan University SIL, Kathmandu.
- Vesalainen, Olavi & Marja Vesalainen (1980) Clause Patterns in Lhomi. Pacific Linguistics B-53, Canberra.
- Glottolog: Lhomi
Mots comparés
Comparaison avec les langues de la même famille : Sino-tibétain (tibéto-birman, tibétique, central)
| Sens | Lhomi | Tibétain | Sherpa | Tibétain Khams | Ladakhi | Balti | Tibétain classique liturgique |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | ཆུ་ /tɕʰu˥/ | ཆུ /tɕʰu˥/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu˥˧/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ |
| Feu | མེ་ /me˥/ | མེ /me˩˧/ | མེ /me/ | མེ /ɲe˥˧/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ |
| Soleil | ཉི་མ་ /ɲi˥ma˩/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲi˩˧ma˥˧/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲimə/ |
| Lune | ཟླ་བ་ /dawa˩/ | ཟླ་བ /tawa˩˧/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /da˩˧wa˥˧/ | ཟླ་བ /lzawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /tawa/ |
| Étoile | སྐར་མ /karma˥/ | སྐར་མ /karma˥/ | སྐར་མ /karma/ | སྐར་མ /ka˥˥ma˥˧/ | སྐར་མ /skarma/ | སྐར་མ /skarma/ | སྐར་མ /kaːma/ |
| Nuit | མཚན་མོ /tsʰemːu˥/ | མཚན་མོ /tsʰɛ̃˥mo˥/ | ནུབ /nup/ | མཚན་མོ /tsʰɛ̃˥˧mo/ | མཚན /tsʰen/ | མཚན /tsʰan/ | མཚན་མོ /tsʰɛ̃mo/ |
| Neige | ཁ་བ /kʰawa˥/ | ཁ་བ /kʰawa˥/ | ཁ་བ /kʰawa/ | ཁ་བ /kʰa˥˥wa˥˧/ | ཁ /kʰa/ | ཁ་བ /kʰawa/ | ཁ་བ /kʰawa/ |
| Terre | ས /sa˥/ | ས /sa˥/ | ས /sa/ | ས /sʰa˥˧/ | ས /sa/ | ས /sa/ | ས /sa/ |
| Pierre | རྡོ་ /do˥/ | རྡོ /to˩˧/ | རྡོ /do/ | རྡོ /do˧˩/ | རྡོ /rdo/ | རྡོ /rdo/ | རྡོ /to/ |
| Mère | ཨ་མ་ /ʔama˩/ | ཨ་མ /ama˥/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ʔa˥˧ma˥˧/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མོ /amo/ | ཨ་མ /ama/ |
| Père | ཨ་པ་ /ʔapa˩/ | ཨ་ཕ /apʰa˥/ | ཨ་པ /apa/ | ཨ་ཕ /ʔa˥˧pʰa˥˧/ | ཨ་བ /aba/ | ཨ་ཏ /ata/ | ཡབ /jap/ |
| Je | ང /ŋa˩/ | ང /ŋa˩˨/ | ང /ŋa/ | ང /ŋa˩˧/ | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ |
| Tu | ཁྱོད /kʰjø˥/ | ཁྱོད /cʰøː˥/ | ཁྱེད་རང /kʰeraŋ/ | ཁྱོད /tɕʰø˥˧/ | ཁྱེད་རང /kʰeːraŋ/ | ཁྱང /kʰjaŋ/ | ཁྱོད /tɕʰø/ |
| Nous | — /—/ | ང་ཚོ /ŋa˩˧tsʰo˥/ | བདག་པུ / ངིད་རང /dakpu / ɲiraŋ/ | ང་ཚོ /ŋatsʰo/ | ང་ཞ /ŋaʒa/ | ང་ཏང /ŋataŋ/ | ངེད /ŋed/ |
| Nom | མིང /miŋ˩/ | མིང /miŋ˥/ | མིང /miŋ/ | མིང /ɲin˥˥/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ |
| Œil | མིག་ /mik˥/ | མིག /mik˩˧/ | མིག /mik/ | མིག /ɲiʔ˥˧/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mi/ |
| Dent | སོ /so˥/ | སོ /so˥/ | ས /sa/ | སོ /sʰo˥˧/ | སོ /so/ | སོ /so/ | སོ /so/ |
| Langue | ལྕེ /tɕila˥/ | ལྕེ /tɕe˥/ | ལྕེ་ལ /tɕelak/ | ལྕེ /tɕe˥˧/ | ལྕེ /ltʃe/ | ལྕེ /ltʃe/ | ལྕེ /tɕe/ |
| Main | ལག་པ་ /lakpa˩/ | ལག་པ /lakpa˩˧/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /la˩˧pa˥˧/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ |
| Pied | རྐང་པ /kaŋpa˥/ | རྐང་པ /kaŋ˥pa˥/ | རྐང་པ /kaŋba/ | རྐང་པ /kuŋ˥˥ba˥˧/ | རྐང་པ /skaŋpa/ | རྐང་མ /kaŋma/ | རྐང་པ /kaŋpa/ |
| Cœur | སྙིང་ /ɲiŋ˥/ | སྙིང་ /ɲiŋ˥/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང་ /ɲin˥˥/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /sniŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ |
| Os | རུས་པ /ryːpa˥/ | རུས་པ /rypa˩˧/ | རུས་པ /rupa/ | རུས་པ /rəpa/ | རུས་པ /ruspa/ | རུས་པ /ruspa/ | རུས་པ /ruspa/ |
| Sang | ཁྲག /tʰak˥/ | ཁྲག /ʈʂʰaʔ˥˧/ | ཁྲག /ʈʂʰaʔ/ | ཁྲག /tʂʰaʔ˥˧/ | ཁྲག /kʰraq/ | ཁྲག /kʰraq/ | ཁྲག /ʈʂʰa/ |
| Amour | — /—/ | དགའ་པོ /kapo˩˧/ | བློ་ཆོ /lotɕʰo/ | དགའ་པོ /ɡapo/ | དགའ /ɡa/ | དགའ་བ /ɡaba/ | བྱམས་པ /tɕʰampa/ |
| Arbre | ཤིང་ /ɕiŋ˥/ | ཤིང་སྡོང་ /ɕiŋ˥toŋ˥/ | སྡོང་པོ /dompo/ | ཤིང་ /ɕiŋ/ | ཤིང /ʃiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ |
| Chien | ཁྱི་ /kʰi˥/ | ཁྱི /cʰi˥/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /tɕʰi˥˧/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /cʰi/ |
| Chat | — /—/ | ཞི་མི /ɕimi˩˧/ | བྱི་ལ /bila/ | ཞི་མི /ʑimi/ | བྱི་ལ /pila/ | བྱི་ལ /bjila/ | ཞི་མི /ʑimi/ |
| Poisson | ན /na˥/ | ཉ /ɲa˥/ | ཉ /ɲa/ | ཉ /ɲa˩˧/ | ཉ /ɲa/ | ཉ /ɲo/ | ཉ /ɲa/ |
| Ours | དོམ /dom˩/ | དོམ /tom˩˧/ | དོམ /tʰom/ | དོམ /toŋ˩˧/ | དྲེན་མོ /drenmo/ | — | དོམ /tʰom/ |
| Maison | ཁྱིམ་ /kʰim˥/ | ཁང་པ /kʰaŋpa˥/ | ནང /naŋ/ | ཁང་པ /kʰuŋ˥˥ba˥˧/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ |
| Sel | ཚྭ་ /tsʰa˥/ | ཚྭ /tsʰa˥/ | ཚྭ /tsʰa/ | ཚྭ /tsʰa˥˧/ | ཚྭ /tsʰa/ | ཚྭ /tsʰa/ | ཚྭ /tsʰa/ |
| Manger | ཟ་ /sa˩/ | ཟ /sa˩˧/ | ཟ /za/ | ཟ /sa˩˧/ | ཟ /za/ | ཟ /za/ | བཟའ /sa/ |
| Boire | འཐུང་ /tʰuŋ˩/ | འཐུང་ /tʰuŋ˥/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང་ /tʰuŋ˥˧/ | འཐུང /tʰuŋ/ | ཐུང་ /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ |
| Dormir | ཉལ་ /ɲal˩/ | ཉལ /ɲäː/ | ཉལ /ɲal/ | ཉལ /ɲe˩˧/ | ཉལ /ɲal/ | ཉལ /ɲal/ | ཉལ /ɲɛː/ |
| Un | གཅིག་ /tɕik˥/ | གཅིག /tɕik˥/ | ཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕi˥˧/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕi/ |
| Deux | གཉིས /ɲi˩/ | གཉིས /ɲiː˩˧/ | གཉིས /ɲi/ | གཉིས /ɲi˥˥/ | གཉིས /ɲis/ | ངིས /ŋis/ | གཉིས /ɲiː/ |
| Trois | གསུམ /ʰsum˥/ | གསུམ /sum˥/ | གསུམ /sum/ | གསུམ /suŋ˥˥/ | གསུམ /sum/ | གསུམ /xsum/ | གསུམ /sum/ |
| Quatre | བཞི /ʃi˩/ | བཞི /ʑi˩˧/ | བཞི /ʑi/ | བཞི /ʑe/ | བཞི /ʒi/ | བཞི /bʒi/ | བཞི /ɕi/ |
| Cinq | ལྔ /ʰŋa˥/ | ལྔ /ŋa˥/ | ལྔ /ŋa/ | ལྔ /ŋa˥˧/ | ལྔ /ŋa/ | ལྔ /ɣa/ | ལྔ /ŋa/ |
| Bonjour | བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས /taɕi˥ tele˩/ | བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས /taɕi˥ telek˩˧/ | ཏ་ཤེས་ཏེ་ལེ /ʈʰaɕi tɕʰele/ | ཨ་རོ /aro/ | ཇུ་ལེ /dʑule/ | ཨ་སི་ལམ /asilam/ | བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས /ʈʂəɕi tele/ |
| Merci | — /—/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕe˥ tɕʰe˥/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰukdʑe tɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕʰe/ | བཀའ་དྲིན་ཆེ /kadrintɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕe tɕʰe/ |
| Bon | ཡག་པོ་ /jakpo˩/ | ཡག་པོ /jakpo˩˧/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ |
| Rouge | དམར་པོ /mar˥pu˩/ | དམར་པོ /mar˥po˥/ | མར་རུ /maru/ | དམར་པོ /ma˥˥bo˥˧/ | དམར་པོ /marpo/ | དམར་པོ /marpo/ | དམར་པོ /maː po/ |
| Blanc | དཀར་པོ /kar˥pu˩/ | དཀར་པོ /kar˥ po˥/ | དཀར་རུ /karu/ | དཀར་པོ /kar po/ | དཀར་པོ /kar po/ | དཀར་པོ /kar po/ | དཀར་པོ /kaː po/ |
Ouvrir la carte interactive: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.
Réalisé par Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Accueil LangMap