Noongar wangkiny
Tiếng Noongar
Pama-Nyunga
Noongar (cũng gọi là Nyungar, Whadjuk, Wadjak) là ngôn ngữ của người Noongar, những chủ nhân truyền thống của góc tây nam Tây Úc (từ Geraldton về phía nam đến Esperance và Albany). Dân tộc Noongar gồm 14 nhóm nhỏ (Whadjuk, Yued, Ballardong, Wilman, Kaneang, Wardandi, Nyaki Nyaki, Bibbulmun, Pibelmen, Pinjareb, Wudjari, Mineng, Goreng, Njungar) nói các biến thể Noongar có thể hiểu lẫn nhau. Bị ảnh hưởng nặng nề bởi quá trình thực dân hóa (các cộng đồng Noongar ở Perth đã tiếp xúc với người châu Âu từ năm 1829), ngôn ngữ này gần như tuyệt chủng, nhưng Noongar Boodjar Language Centre và South West Aboriginal Land and Sea Council đã dẫn dắt một công cuộc phục hồi tích cực từ thập niên 1990. Ngày nay có khoảng 370 người nói thành thạo và khoảng 3.000 người học từng phần; Noongar được giảng dạy ở một số trường học tại Perth.
Nơi được sử dụng
87 từ cốt lõi trong tiếng Noongar
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh trong cùng họ: Pama-Nyunga
| Nghĩa | Tiếng Noongar | Tiếng Pintupi-Luritja | Tiếng Martu Wangka | Tiếng Pitjantjatjara | Tiếng Walmajarri | Tiếng Nhanda | Tiếng Lardil |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | kep /kep/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | ngapa /ˈŋapa/ | kapi /kapi/ | nguka /ŋuka/ |
| Lửa | kaarl /kaːɻl/ | waru /waɻu/ | waru /waɻu/ | waru /waɻu/ | warlu /ˈwaɭu/ | warla /waɻla/ | nyuda /ɲuda/ |
| Mặt trời | ngangk /ŋaŋk/ | tjintu /cintu/ | jirntu /ciɳʈu/ | tjintu /cintu/ | purangu /puɻaŋu/ | wurʼa /wuɾʔa/ | warrka /waɾka/ |
| Mặt trăng | miyak /mijak/ | pira /piɻa/ | panyalpa /paɲalpa/ | pira /piɻa/ | yakarn /jakaɳ/ | kanyala /kaɲala/ | kirdikir /kiɖikir/ |
| Sao | djinda /dʒinda/ | kililpi /kiˈlilpi/ | kurtalya /kuʈaʎa/ | kililpil /kiˈlilpil/ | wirl /wiɭ/ | indiya /indija/ | kuwa thungal /kuwa θuŋal/ |
| Đêm | kedalak /kedalak/ | munga /muŋa/ | munga /muŋa/ | munga /muŋa/ | pukanya /pukaɲa/ | maru /maru/ | nata /nata/ |
| Mưa | booron /boːɻon/ | — | — | mina /ˈmina/ | ngapa /ˈŋapa/ | pundu /pundu/ | — |
| Gió | marr /maɾ/ | walpa /walpa/ | walypa /waʎpa/ | walpa /walpa/ | walypa /ˈwaʎpa/ | uudinu /uudinu/ | — |
| Đất | boodja /budʒa/ | manta /manta/ | manta /manta/ | manta /manta/ | nguwa /ˈŋuwa/ | — | — |
| Đá | boya /boja/ | puḻi /puɭi/ | yapu /japu/ | apu /apu/ | pamarr /ˈpamar/ | — | — |
| Núi | kard /kaɖ/ | puḻi katu /puɭi katu/ | — | puḻi /ˈpuɭi/ | — | — | — |
| Biển | wardarn /waɖaɻn/ | yuru /juɻu/ | kujungurru /kucuŋuru/ | uṟu puḻka /uru puɭka/ | jawurlata /ˈɟawuɭata/ | — | — |
| Mẹ | ngangk /ŋaŋk/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | yipi /jipi/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | ngamaji /ŋaˈmaɟi/ | ngamaji /ŋamadʒi/ | ngama /ŋama/ |
| Cha | maam /maːm/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | ngarpu /ŋaɻpu/ | kuthurra /kutʰuɻa/ | kantha /kan̪t̪a/ |
| Con gái | nap /nap/ | yuṉṯalpa /juɳʈalpa/ | yurntalpa /juɳʈalpa/ | uṉṯal /uɳʈal/ | kurntal /ˈkuɳʈal/ | yurdu /juɖu/ | — |
| Tôi | ngany /ŋaɲ/ | ngayulu /ŋajulu/ | ngayu /ŋaju/ | ngayulu /ŋajulu/ | ngaju /ŋaɟu/ | ngayi /ŋaji/ | ngada /ŋada/ |
| Bạn | noonook /nunuk/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyini /ɲini/ | nyingki /ɲiŋki/ |
| Chúng ta | ngalak /ŋalak/ | nganana /ŋanaɳa/ | — /—/ | nganana /ŋanaɳa/ | ngalimpa / nganimpa /ŋalimpa / ŋanimpa/ | ngayinu /ŋajinu/ | ngakuli / nyali /ŋakuli / ɲali/ |
| Tên | kwerl /kweɻl/ | yini /jini/ | yini /jini/ | ini /ini/ | yini /jini/ | yini /jini/ | nyunda /ɲunda/ |
| Đầu | kaat /kaːt/ | kata /kata/ | kata /kata/ | kata /kata/ | jurlu /ˈɟuɭu/ | — | — |
| Mắt | mel /mel/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | mil /mil/ | kuru /kuɻu/ | kuwa /kuwa/ |
| Tai | dwonga /dwoŋa/ | pina /pina/ | pina /pina/ | pina /pɪnɐ/ | pina /ˈpina/ | wurtka /wuʈka/ | — |
| Mũi | moolya /muːʎa/ | mulya /muʎa/ | mulya /muʎa/ | mulya /ˈmulja/ | punul /ˈpunul/ | muttha /mut̪a/ | — |
| Miệng | daa /daː/ | tjaa /caː/ | jaa /caː/ | tjaa /caː/ | — | ngarnmanu /ŋaɳmanu/ | — |
| Răng | ngorlak /ŋoɻlak/ | katiti /katiti/ | yirra /jira/ | katiti /katiti/ | lirra /lira/ | idaji /idadʒi/ | kadma leman /kadma leman/ |
| Lưỡi | djaaliny /dʒaːliɲ/ | tjalinypa /caliɲpa/ | jarlinypa /caɭiɲpa/ | tjalinypa /caliɲpa/ | jalany /ɟalaɲ/ | thalanyu /t̪alaɲu/ | jalda leman /dʒalda leman/ |
| Tay | mar /maɻ/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | kurrapa /kurapa/ | mara /maɻa/ | marlda /maɭda/ |
| Bàn chân | djen /dʒen/ | tjina /cina/ | jina /cina/ | tjina /cɪnɐ/ | jina /ˈɟina/ | yina /jina/ | jaa /dʒaː/ |
| Tim | koort /koːʈ/ | kututu /kututu/ | kurturtu /kuʈuʈu/ | kurunpa /kuɻunpa/ | turlpu /ˈtuɭpu/ | pulpara /pulpaɻa/ | bulja /buldʒa/ |
| Xương | kwetj /kʷec/ | tarrka /taɾka/ | tarrka /tarka/ | tarka /taɻka/ | kiji /kiɟi/ | mambu /mambu/ | kadma /kadma/ |
| Máu | ngoop /ŋup/ | milkali /milkali/ | miji /miɟi/ | milkali /milkali/ | nungu /nuŋu/ | nguba /ŋuba/ | kanda /kanda/ |
| Yêu | djaadjam /dʒaːdʒam/ | mukulya /mukuʎa/ | mukulyu /mukuʎu/ | mukulya /mukuʎa/ | — /—/ | kanyji /kaɲdʒi/ | — /—/ |
| Cây | boorn /boːɻn/ | punu /punu/ | warta /waʈa/ | punu /punu/ | mana /mana/ | parntany /paɳʈaɲ/ | thungal /θuŋal/ |
| Chó | dwert /dweɻt/ | papa /papa/ | papa /papa/ | papa /papa/ | kunyarr /kuˈɲar/ | kuwiyarl /kuwijaɻl/ | ngawa /ŋawa/ |
| Mèo | — /—/ | pusi /pusi/ | — /—/ | pusi /pusi/ | miyawu /mijawu/ | paka /paka/ | — /—/ |
| Cá | djildjit /dʒilcit/ | piitji /piːʈi/ | yurta /juʈa/ | antipina /antipina/ | kapi /kapi/ | wiitya /wiːca/ | yaka /jaka/ |
| Chim | djert /dʒeɻt/ | tjuḻpu /cuɭpu/ | pilurnpa /piluɳpa/ | tjulpu /ˈcuɭpu/ | jiriki /ˈɟiɻiki/ | — | — |
| Bướm | bindibindi /bindibindi/ | pintapinta /pintapinta/ | — | pinta-pinta /pintapinta/ | pirrpirntipirnti /pirpiɳʈipiɳʈi/ | ngaabeera /ŋaːbeːra/ | — |
| Trứng | noorook /nuɻuk/ | ngampu /ŋampu/ | ngampu /ŋampu/ | ngampu /ŋampu/ | kampiny /kampiɲ/ | — | — |
| Nhà | miya /mija/ | ngurra /ŋuɾa/ | ngurra /ŋura/ | ngura /ŋuɻa/ | mayaru /majaɻu/ | nhurra /ɳuɻa/ | ngambirr /ŋambir/ |
| Mật ong | ngook /ŋuk/ | ngalypuru /ŋaʎpuɻu/ | karluwari /kaɭuwaɻi/ | tjuratja /ˈcuɾaca/ | karlaka /ˈkaɭaka/ | — | — |
| Muối | djallam /dʒalam/ | paṉṯu /paɳʈu/ | juulu /cuːlu/ | tjaltu /caltu/ | — | — | — |
| Rượu vang | kawoon /kawun/ | wayina /wajina/ | wama /wama/ | waina /waina/ | wayin /ˈwajin/ | — | — |
| Sách | mili-mili /milimili/ | piipa /piːpa/ | mirlimirli /miɭimiɭi/ | nyiri /ɲiɻi/ | — | — | — |
| Ăn | ngarn /ŋaɻn/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngalku- /ŋalku/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngarnu /ŋaɳu/ | ngarna /ŋaɻna/ | jitha /dʒiθa/ |
| Uống | ngarn /ŋaɻn/ | tjikini /cikini/ | jikirnu /cikiɳu/ | tjikini /cikini/ | ngarnu /ŋaɳu/ | nyuna /ɲuna/ | kurdama /kuɖama/ |
| Ngủ | bidjar /bidʒaɻ/ | kunkunpa /kunkunpa/ | kunyalarri- /kuɲalari/ | kunkunarinyi /kuŋkunaɻiɲi/ | manyan /ˈmaɲan/ | wuupata /wuːpata/ | — |
| Một | keny /keɲ/ | kutju /kucu/ | kuju /kucu/ | kutju /kucu/ | layi /laji/ | kuyu /kuju/ | warnge /waɾŋe/ |
| Hai | koodjal /kudʒal/ | kutjarra /kucaɾa/ | kujarra /kucara/ | kutjara /kucaɻa/ | kurriny /kuriɲ/ | wuthada /wut̪ada/ | kiyarrng /kijaɾŋ/ |
| Ba | dambart /dambaʈ/ | tjirripala /ciripala/ | yurri /juri/ | maṉkurpa /maɳkuɻpa/ | mungkartu /muŋkaʈu/ | marnngurdu /maɳŋuɖu/ | mungkalan /muŋkalan/ |
| Bốn | koodjal koodjal /kudʒal kudʒal/ | puupala /puːpala/ | puu /puː/ | kutjara kutjara /kucaɻa kucaɻa/ | — | — | — |
| Năm | maar /maːɻ/ | payipala /pajipala/ | payip /pajip/ | kutjara maṉkurpa /kucaɻa maɳkuɻpa/ | — | — | — |
| Xin chào | kaya /kaja/ | palya /paʎa/ | — /—/ | palya /paʎa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Cảm ơn | yaangka /jaːŋka/ | palya /paʎa/ | — /—/ | palya /paʎa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Tốt | kwobidak /kwobidak/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | wulyu /wuʎu/ | walykumarra /waʎkumaɻa/ | kuba /kuba/ |
| Mới | yinyang /jiɲaŋ/ | kuwarritja /kuwaɾica/ | jalykarra /caʎkara/ | nyuwana /ɲuwana/ | jalangjalang /ˈɟalaŋɟalaŋ/ | — | — |
| Đỏ | mirda /miɖa/ | yulpa /julpa/ | miji-miji /miɟimiɟi/ | tjitintjitinpa /tʃitintʃitinpa/ | ngirljarti /ŋiɭɟaʈi/ | marniwidi /maɳiwidi/ | kandukan /kandukan/ |
| Trắng | djardak /dʒaɖak/ | piranpa /piɾanpa/ | ngintarlpa /ŋintaɭpa/ | piranpa /piɾanpa/ | parpjarti /ˈpaɻpɟaɻti/ | wilidi /wilidi/ | — |
| Đen | moorn /moːɻn/ | maru /maɻu/ | — | maṟu /maɻu/ | kurnkurn /kuɳkuɳ/ | — | — |
| Xanh lá | nodjam dordong /nodʒam doɖoŋ/ | kuriinwana /kuɻiːnwana/ | yukuri-yukuri /jukuɻijukuɻi/ | ukiṟi-ukiṟi /ukiɻiukiɻi/ | — | — | — |
| Xanh lam | wooyan /wujan/ | puluuwana /puluːwana/ | maru-maru /maɻumaɻu/ | puluwana /puluwana/ | — | — | — |
Trang 1/8
Mở bản đồ tương tác: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.
Thực hiện bởi Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Trang chủ LangMap