Shimaore
Tiếng Mahorais
Niger-Congo (Bantu, nhánh Sabaki)
Tiếng Comoros Maore (Shimaore; ISO 639-3: swb) là một ngôn ngữ Bantu Sabaki thuộc nhóm Comoros miền Đông, được khoảng 80.000–152.000 người sử dụng, chủ yếu trên đảo Mayotte trong quần đảo Comoros. Ngôn ngữ này gần nhất với tiếng Shindzwani ở Anjouan và cùng tồn tại tại Mayotte với tiếng Kibushi và tiếng Pháp, ngôn ngữ chính thức duy nhất của lãnh thổ. Tiếng Shimaore có hệ thống lớp danh từ và hòa hợp kiểu Bantu, hình thái động từ phong phú, trật tự cơ bản SVO, hệ năm nguyên âm /i e a o u/, đồng thời đối lập các âm hút vào /ɓ ɗ/ với /b d/ thường. Từ vựng vừa bảo tồn các dạng thừa hưởng từ Sabaki, vừa phản ánh quá trình tiếp xúc lâu dài với tiếng Ả Rập, Malagasy và Pháp. Chính tả cấp tỉnh được thông qua năm 2020 quy định cả chữ Latinh lẫn chữ Ả Rập, và ngôn ngữ ngày càng được dùng nhiều trong giáo dục, truyền thông và xuất bản địa phương.
Nơi được sử dụng
87 từ cốt lõi trong tiếng Mahorais
Nguồn
- Ha`bari Ndjema ya I Maore, Shimaore New Testament (bible.com version 3672); fr.wiktionary shimaoré entries (imported from the ylangue lexicon: maji {{pron|maʒi}}, unwa, ula, ulala, muhono, ndjema, ndzukundru); en.wiktionary Maore Comorian (ORELC); Rombi numerals (Chan, Numeral Systems of the World's Languages)
So sánh từ vựng
So sánh trong cùng họ: Niger-Congo (Bantu, nhánh Sabaki)
| Nghĩa | Tiếng Mahorais | Tiếng Comoros | Tiếng Swahili | Tiếng Asu | Tiếng Nyaturu | Tiếng Shambala | Tiếng Nyamwezi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | maji /maʒi/ | madji /madʒi/ | maji /madʒi/ | mende /mende/ | maji /madʒi/ | mazi /mazi/ | minzi /minzi/ |
| Lửa | moro /moro/ | mro /mro/ | moto /ˈmoto/ | mshika /mʃika/ | moto /moto/ | moto /moto/ | moto /moto/ |
| Mặt trời | jua /dʒua/ | djua /dʒua/ | jua /dʒua/ | idhuva /iðuʋa/ | yura /juɾa/ | zuwa /zuwa/ | lyuba /ljuβa/ |
| Mặt trăng | mwezi /mwezi/ | mwezi /mwezi/ | mwezi /ˈmwezi/ | mwezi /mwezi/ | umweri /umweɾi/ | ṅwezi /ŋwezi/ | ngʼwezi /ŋweːzi/ |
| Sao | nyora /ɲora/ | nyora /ɲora/ | nyota /ˈɲota/ | nyenyeri /ɲeɲeri/ | njota /ndʒota/ | ntondwe /ntondwe/ | nsonda /nsonda/ |
| Đêm | uku /uku/ | masihu /masihu/ | usiku /usiku/ | usiku /usiku/ | utiku /utiku/ | kilo /kilo/ | buziku /buziku/ |
| Mưa | vua /vua/ | nvua /ⁿvua/ | mvua /ˈmvua/ | mvua /mvua/ | mbura /mbura/ | fula /fula/ | mbula /mbula/ |
| Tuyết | uv̄amba /uβamba/ | — | theluji /θeˈludʒi/ | chasheru /tʃaʃeru/ | seluji /seludʒi/ | — | theluji /θeluʒi/ |
| Gió | pev̄o /peβo/ | upepo /uˈpepo/ | upepo /uˈpepo/ | mpeho /mpeho/ | mpefo /mpefo/ | mpeho /mpeho/ | myaga /mjaɡa/ |
| Đất | trotro /tɾotɾo/ | — | udongo /uˈdoŋɡo/ | isanga /isaŋɡa/ | irongo /iɾoŋɡo/ | shanga /ʃaŋɡa/ | bulongo /buloŋɡo/ |
| Đá | ɓwe /ɓwe/ | — | jiwe /ˈdʒiwe/ | ibwe /ibwe/ | igwe /iɡwe/ | iwe /iwe/ | iwe /iwe/ |
| Núi | mulima /mulima/ | mlima /mlima/ | mlima /ˈmlima/ | ntuvi /ntuvi/ | gitanto /ɡitanto/ | muima /muima/ | lugulu /luɡulu/ |
| Biển | ɓahari /ɓahari/ | bahari /bahari/ | bahari /baˈhari/ | bahari /bahari/ | irambo /iɾambo/ | bahali /bahali/ | nyanza /ɲanza/ |
| Mẹ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /ˈmama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mayu /maju/ |
| Cha | ɓaɓa /ɓaɓa/ | baba /ɓaba/ | baba /ˈbaba/ | baba /baba/ | tata /tata/ | tate /tate/ | baba /baba/ |
| Con gái | mwana mutrumushe /mwana mutrumuʃe/ | mwana-mshe /mwana mʃe/ | binti /binti/ | mwana wa kibora /mwana wa kibora/ | muncha /muntʃa/ | ṅwana ywa kindele /ŋwana jwa kindele/ | mwana mukima /mwana mukima/ |
| Tôi | wami /wami/ | wami /wami/ | mimi /ˈmimi/ | mine /mine/ | une /une/ | imi /imi/ | nene /ˈnene/ |
| Bạn | wawe /wawe/ | wawe /wawe/ | wewe /ˈwewe/ | uwe /uwe/ | uwe /uwe/ | iwe /iwe/ | gwegwe /ˈɡweɡwe/ |
| Chúng ta | wasi /wasi/ | wasi /wasi/ | sisi /ˈsisi/ | uswi /uswi/ | sese /sese/ | ishwi /iʃwi/ | iswe /iswe/ |
| Tên | dzina /dzina/ | dzina /dzina/ | jina /ˈdʒina/ | izina /izina/ | rina /ɾina/ | zina /zina/ | lina /ˈlina/ |
| Người | mutru /mutɾu/ | mndru /mndʳu/ | mtu /ˈmtu/ | mntu /mntu/ | muntu /muntu/ | mntu /mntu/ | munhu /munhu/ |
| Đầu | shitswa /ʃitswa/ | hitswa /hitswa/ | kichwa /ˈkitʃwa/ | mtwi /mtwi/ | itwe /itwe/ | mtwi /mtwi/ | mutwe /mutwe/ |
| Mắt | dzitso /dzitso/ | dzitso /dzitso/ | jicho /dʒitʃo/ | iiso /iːso/ | riho /riho/ | zisho /ziʃo/ | liso /liso/ |
| Tai | kio /kio/ | shishio /ʃiʃio/ | sikio /sikio/ | isikio /isikio/ | ikutwi /ikutwi/ | shikio /ʃikio/ | itwi /itwi/ |
| Mũi | pua /pua/ | — | pua /ˈpua/ | fua /fua/ | mpura /mpuɾa/ | mpua /mpua/ | nindo /nindo/ |
| Miệng | hanyo /haɲo/ | hanywa /haɲwa/ | mdomo /mˈɗomo/ | momo /momo/ | momo /momo/ | kanwa /kanwa/ | mulomo /mulomo/ |
| Răng | dzino /dzino/ | dzinyo /dziɲo/ | jino /dʒino/ | jino /dʒino/ | ino /ino/ | zino /zino/ | lino /lino/ |
| Lưỡi | ulimi /ulimi/ | ulime /ulime/ | ulimi /ulimi/ | ulimi /ulimi/ | urimi /urimi/ | ulimi /ulimi/ | lulimi /lulimi/ |
| Tay | muhono /muhono/ | mhono /mhono/ | mkono /mˈkono/ | mkono /mkono/ | ukuboko /ukuboko/ | mkono /mkono/ | kukono /kukono/ |
| Bàn chân | mundru /mundɾu/ | mndu /mndu/ | mguu /m̩ˈɠuː/ | ivunda /ivunda/ | mughuu /muɣuː/ | mulundi /mulundi/ | kugulu /kuɡulu/ |
| Tim | umo /umo/ | muo /muo/ | moyo /mojo/ | ngiti /ŋɡiti/ | umutima /umutima/ | moyo /mojo/ | moyo /mojo/ |
| Xương | shiɓa /ʃiɓa/ | shiɓa /ʃiɓa/ | mfupa /mfupa/ | ivindi /ivindi/ | ikufa /ikufa/ | vuha /vuha/ | iguha /iɡuha/ |
| Máu | damu /damu/ | damu /damu/ | damu /damu/ | sakame /sakame/ | sakami /sakami/ | mpome /mpome/ | magazi /maɡazi/ |
| Yêu | mahaba /mahaba/ | mahaba /mahaba/ | upendo /uˈpendo/ | lumba /lumba/ | butogwa /butoɡwa/ | kukunda /kukunda/ | butogwa /butoɡwa/ |
| Cây | muri /muri/ | mri /mri/ | mti /ˈmti/ | mti /mti/ | umuti /umuti/ | mti /mti/ | muti /muti/ |
| Chó | mbwa /ᵐbwa/ | mɓwa /mɓwa/ | mbwa /ᵐbwa/ | mbwa /mbwa/ | imbwa /imbwa/ | kuli /kuli/ | mbwa /mbwa/ |
| Mèo | paka /paka/ | paha /paha/ | paka /ˈpaka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | nyau /ɲau/ | paka /paka/ |
| Cá | fi /fi/ | nfi /ⁿfi/ | samaki /samaki/ | samaki /samaki/ | somba /somba/ | samaki /samaki/ | somba /soːmba/ |
| Chim | nyunyi /ɲuɲi/ | nuni /nuni/ | ndege /ndeɡe/ | ideghe /ideɣe/ | nyonyi /ɲoɲi/ | deghe /deɣe/ | noni /noni/ |
| Trứng | jwai /dʒwai/ | djwai /dʒwai/ | yai /ˈjai/ | igi /iɡi/ | ighe /iɣe/ | tagi /taɡi/ | igi /iɡi/ |
| Ngựa | farasi /farasi/ | farasi /farasi/ | farasi /faˈrasi/ | farasi /farasi/ | nyumbu /ɲumbu/ | faashi /faːʃi/ | falasi /falasi/ |
| Nhà | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲũba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | numba /numba/ |
| Sữa | dziya /dzija/ | dziwa /dziwa/ | maziwa /maˈziwa/ | mavee /maveː/ | maya /maja/ | mele /mele/ | mabeele /maβeːle/ |
| Mật ong | ngizi /ŋizi/ | ndizi ya nyoshi /ⁿdizi ja ɲoʃi/ | asali /aˈsali/ | nzoke /nzoke/ | ruke /ruke/ | woki /woki/ | buuki /buːki/ |
| Muối | shingo /ʃiŋɡo/ | shingo /ʃiŋɡo/ | chumvi /tʃumvi/ | munyu /muɲu/ | munyu /muɲu/ | munyu /muɲu/ | munu /munu/ |
| Rượu vang | maji ya zaɓiɓu /maʒi ja zaɓiɓu/ | — | mvinyo /mˈviɲo/ | mvinyo /mviɲo/ | divai /divai/ | mvinyo /mviɲo/ | mvinyo /mviɲo/ |
| Sắt | shuma /ʃuma/ | shuma /ʃuma/ | chuma /tʃuma/ | kighera /kiɣera/ | ichuma /itʃuma/ | kiama /kiama/ | kisinza /kisinza/ |
| Lụa | hariri /hariri/ | — | hariri /haˈriri/ | hariri /hariri/ | hariri /haɾiɾi/ | halili /halili/ | — |
| Sách | shio /ʃio/ | shio /ʃio/ | kitabu /kiˈtabu/ | kitabu /kitabu/ | gitabu /ɡitabu/ | kitabu /kitabu/ | kitabu /kitabu/ |
| Ăn | ula /ula/ | hula /hula/ | kula /ˈkula/ | kurya /kurja/ | kuria /kuɾia/ | kuja /kuɟa/ | kulya /kuʎa/ |
| Uống | unwa /unwa/ | hunwa /hunwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kunwa /kunwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kunwa /kunwa/ |
| Ngủ | ulala /ulala/ | ulala /ulala/ | kulala /kulala/ | kushinjia /kuʃindʒia/ | kurara /kuɾaɾa/ | kugosha /kuɡoʃa/ | kulala /kulala/ |
| Một | moja /moʒa/ | montsi /montsi/ | moja /modʒa/ | imwe /imwe/ | umwe /umwe/ | ṅwenga /ŋwenɡa/ | imo /imo/ |
| Hai | mbili /ᵐbili/ | mbili /ᵐbili/ | mbili /mˈbili/ | avili /aβili/ | aviri /aβiri/ | mbili /mbili/ | ibili /iβili/ |
| Ba | traru /tɾaɾu/ | ndraru /ⁿdʳaru/ | tatu /tatu/ | adatu /adatu/ | itatu /itatu/ | katatu /katatu/ | idatu /idatu/ |
| Bốn | nne /nːe/ | nne /nːe/ | nne /nːe/ | — | inne /inːe/ | kane /kaːne/ | inne /inːe/ |
| Năm | tsano /tsano/ | ntsanu /ⁿtsanu/ | tano /ˈtano/ | — | itano /itano/ | kashano /kaʃano/ | itaano /itaːno/ |
| Trăm | mia /mia/ | djana /dʒana/ | mia /ˈmia/ | ighana /iɣana/ | ighana /iɣana/ | gana /ɡana/ | igana /iɡana/ |
| Xin chào | Jeje /dʒedʒe/ | eyavo /ejavo/ | habari /haˈbari/ | shiloi /ʃiloi/ | mbukire /mbukiɾe/ | — /—/ | mwadita /mwadita/ |
| Cảm ơn | marahaba /marahaːba/ | marahaba /marahaba/ | asante /aˈsante/ | mwasanga /mwasaŋɡa/ | asante /aˈsante/ | asante /asante/ | twabakaba /twaβakaβa/ |
| Tốt | ndjema /ndʒema/ | ndjema /ⁿdʒema/ | nzuri /ˈnzuri/ | mwamba /mwamba/ | kihi /kihi/ | mtana /mtana/ | soga /soɡa/ |
| Mới | pia /pia/ | — | mpya /ˈmpja/ | shaa /ʃaː/ | mpya /mpja/ | mpya /mpja/ | pya /pja/ |
| Đỏ | ndzukundru /ndzukundɾu/ | nyekundu /ɲekundu/ | nyekundu /ɲekundu/ | nkundu /nkundu/ | ntune /ntune/ | nkundu /nkundu/ | laluku /laluku/ |
| Trắng | ndjeu /ndʒeu/ | — | nyeupe /ɲeupe/ | jewa /dʒewa/ | njeru /ndʒeru/ | yengʼaa /jeŋaː/ | pe /pe/ |
| Đen | ndziɗu /ndziɗu/ | — | nyeusi /ɲeusi/ | jiru /dʒiru/ | njiutiki /ndʒiutiki/ | size /size/ | pi /pi/ |
| Cam | trundra /tɾundɾa/ | — | chungwa /tʃuŋɡwa/ | — | — | — | — |
Trang 1/9
Mở bản đồ tương tác: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.
Thực hiện bởi Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Trang chủ LangMap