Proto-Vietic
Tiền Việt ngữ
Ngôn ngữ nguyên thủy (tái dựng) · biến thể lịch sử / ẩn
Tiền Việt ngữ là ngôn ngữ tổ tiên được tái lập của nhánh Vietic thuộc ngữ hệ Nam Á — nhánh gồm tiếng Việt và tiếng Mường, phân bố dọc dãy Trường Sơn Bắc trên biên giới Việt–Lào. Nó vẫn là một ngôn ngữ Môn–Khmer chưa có thanh điệu và cận song tiết; các thanh điệu của tiếng Việt chỉ hình thành về sau, từ các phụ âm cuối đã mất và sự hữu thanh hóa của phụ âm đầu, như Michel Ferlus đã chỉ ra.
Nơi được sử dụng
87 từ cốt lõi trong Tiền Việt ngữ
Nguồn
- Ferlus (2007) Lexique de racines Proto Viet-Muong
- Nguyễn Tài Cẩn (1995) Giáo trình lịch sử ngữ âm tiếng Việt
So sánh từ vựng
So sánh trong cùng họ: Ngôn ngữ nguyên thủy (tái dựng)
| Nghĩa | Tiền Việt ngữ | Tiền Nam Á ngữ | Tiếng Mường | Tiếng Osca | Tiếng Đức Ngang Rumai | Ngôn ngữ Ký hiệu Nicaragua | Tiếng Tartessos |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | *ɗaːk /ɗaːk/ | *ɗaːk /ɗaːk/ | đác /ɗaːk/ | — /—/ | Ɂəm /ʔəm/ | — /—/ | — /—/ |
| Lửa | *-laːs /-laːs/ | *ʔuːs /ʔuːs/ | cúi /kuj/ | — /—/ | ŋaiɁ /ŋaiʔ/ | — /—/ | — /—/ |
| Mặt trời | — /—/ | *tŋiːʔ /tŋiːʔ/ | măt tlời /mat tləːj/ | — /—/ | saŋaj /saŋaj/ | — /—/ | — /—/ |
| Mặt trăng | *b-laŋ /b-laŋ/ | *khe(ː)ʔ /kheːʔ/ | tlăng /tlaŋ/ | — /—/ | pakjəː /pakjəː/ | — /—/ | — /—/ |
| Sao | *k-raːw /k-raːw/ | *smʔaɲ /smʔaɲ/ | khao /kʰaːw/ | — /—/ | laːw /laːw/ | — /—/ | — /—/ |
| Đêm | *teːm /teːm/ | *cəːm /cəːm/ | hôm /hom/ | — /—/ | kasəm /kasəm/ | — /—/ | — /—/ |
| Mưa | *k-maː /k-maː/ | *gmaʔ /ɡmaʔ/ | mưa /mɨə/ | — | klaːj /klaːj/ | — | — |
| Đất | *tət /tət/ | *tiʔ /tiʔ/ | tất /tət/ | teras /teras/ | kataːj /kataːj/ | — | — |
| Mẹ | *meːʔ /meːʔ/ | *maʔ /maʔ/ | mệ /meː/ | maatúf /maːtof/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Cha | *bɔːʔ /bɔːʔ/ | *ɓa(ː)ʔ /ɓaːʔ/ | pổ /po/ | patír /patiːr/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Tôi | *soː /soː/ | *ʔaɲ /ʔaɲ/ | ho /hɔ/ | egom /eɡom/ | Ɂaw /ʔaw/ | — /—/ | — /—/ |
| Bạn | *miː /miː/ | *miːʔ /miːʔ/ | mầy /məj/ | tú /tuː/ | maj /maj/ | — /—/ | — /—/ |
| Chúng ta | — /—/ | *hiːʔ /hiːʔ/ | chúng tôi /cuŋ toj/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Tên | — /—/ | *ɟmuh /ɟmuh/ | tên /ten/ | númen /nuːmen/ | ʨɨː /tɕɨː/ | — /—/ | — /—/ |
| Người | *ŋaːj /ŋaːj/ | *m-raʔ /mraʔ/ | mõl /mɔl/ | — | taɁiː /taʔiː/ | — | — |
| Đầu | *k-loːk /k-loːk/ | *ɓoːkʔ /ɓoːkʔ/ | tlốc /tlok/ | — | kən /kən/ | — | — |
| Mắt | *mat /mat/ | *mat /mat/ | măt /mat/ | — /—/ | ŋaːj /ŋaːj/ | — /—/ | — /—/ |
| Tai | *saːj /saːj/ | *Ctoːr /Ctoːr/ | thai /tʰaːj/ | — | ʨhok /tɕʰok/ | — | — |
| Mũi | *muːs /muːs/ | *muh /muh/ | mũi /muj/ | — | kaduŋmuh /kaduŋmuh/ | — | — |
| Miệng | *mɛːŋʔ /mɛːŋʔ/ | *miəŋʔ /miəŋʔ/ | mồm /mom/ | — | mojɁ /mojʔ/ | — | — |
| Răng | *k-saŋ /k-saŋ/ | *lmVɲ /lməɲ/ | thăng /tʰaŋ/ | — /—/ | xaːŋ /xaːŋ/ | — /—/ | — /—/ |
| Lưỡi | *laːs /laːs/ | *lntaːk /lntaːk/ | lãi /laːj/ | fangva /faŋɡwa/ | sataɁ /sataʔ/ | — /—/ | — /—/ |
| Tay | *siː /siː/ | *tiːʔ /tiːʔ/ | thay /tʰaːi/ | manim /manim/ | taiɁ /taiʔ/ | — /—/ | — /—/ |
| Bàn chân | *ciɲ /ciɲ/ | *ɟəːŋ /ɟəːŋ/ | chân /cən/ | — | ʥɔːn /dʑɔːn/ | — | — |
| Tim | — /—/ | *nuːɕ /nuːɕ/ | nỏ /nɔ/ | — /—/ | poŋkanɔh /poŋkanɔh/ | — /—/ | — /—/ |
| Xương | *ɟaːŋ /ɟaːŋ/ | *cʔaːŋ /cʔaːŋ/ | xiêng /siəŋ/ | — /—/ | kaɁaːŋ /kaʔaːŋ/ | — /—/ | — /—/ |
| Máu | *t-muːʔ /t-muːʔ/ | *mham /mham/ | mảu /maw/ | — /—/ | n̥aːm /n̥aːm/ | — /—/ | — /—/ |
| Yêu | — /—/ | — /—/ | thương /tʰɨəŋ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Cây | *gəl /gəl/ | *ɟɕɨːʔ /ɟɕɨːʔ/ | câl /kəl/ | — /—/ | taŋhɔj /taŋhɔj/ | — /—/ | — /—/ |
| Chó | *ʔa-cɔːʔ /ʔa-cɔːʔ/ | *cɔː /cɔː/ | chỏ /cɔ/ | — /—/ | sow /sow/ | — /—/ | — /—/ |
| Mèo | — /—/ | — /—/ | mèo /mɛw/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Cá | *ʔa-kaːʔ /ʔa-kaːʔ/ | *kaʔ /kaʔ/ | cả /kaː/ | — /—/ | kaː /kaː/ | — /—/ | — /—/ |
| Chim | *ciːm /ciːm/ | *ciːm /ciːm/ | chim /cim/ | — | siːm /siːm/ | — | — |
| Trứng | *k-ləːŋʔ /k-ləːŋʔ/ | *ktam /ktam/ | tlởng /tləːŋ/ | — | bəːn /bəːn/ | — | — |
| Gấu | *c-guːʔ /c-guːʔ/ | — | củ /kuː/ | — | — | — | — |
| Ngựa | *m-ŋəːʔ /m-ŋəːʔ/ | — | ngữa /ŋɨə/ | — | — | — | — |
| Nhà | *ɲaː /ɲaː/ | *ɲaːʔ /ɲaːʔ/ | nhà /ɲaː/ | trííbúm /triːbom/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Sữa | *p-rah /p-rah/ | — | khã /kʰaː/ | — | — | — | — |
| Muối | *ɓɔːjʔ /ɓɔːjʔ/ | *ɓɔːh /ɓɔːh/ | bỏi /ɓɔːj/ | — | — | — | — |
| Ăn | *ʔan /ʔan/ | *ɟaː /ɟaː/ | ăn /an/ | edum /edum/ | hoːm /hoːm/ | — /—/ | — /—/ |
| Uống | *ʔɔːŋʔ /ʔɔːŋʔ/ | *ɲuʔ /ɲuʔ/ | ỏng /ɔŋ/ | — /—/ | ʨoŋ /tɕoŋ/ | — /—/ | — /—/ |
| Một | *moːc /moːc/ | *muːj /muːj/ | mộch /moːtʃ/ | — /—/ | Ɂuː /ʔuː/ | — /—/ | — /—/ |
| Hai | *haːr /haːr/ | *ɓaːr /ɓaːr/ | hal /haːl/ | dús /duːs/ | Ɂaː /ʔaː/ | — /—/ | — /—/ |
| Ba | *paː /paː/ | *peʔ /peʔ/ | pa /paː/ | trís /triːs/ | Ɂoj /ʔoj/ | — /—/ | — /—/ |
| Bốn | *poːnʔ /poːnʔ/ | *punʔ /punʔ/ | pổn /pon/ | pettiur /pettiur/ | phon /pʰon/ | — | — |
| Năm | *ɗam /ɗam/ | *pɗam /pɗam/ | đăm /ɗam/ | — | — | — | — |
| Xin chào | — /—/ | — /—/ | đám rộ /ɗaːm roː/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Cảm ơn | — /—/ | — /—/ | cám ơn /kaːm ɤn/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Tốt | — /—/ | — /—/ | thốch /tʰoc/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Mới | *ɓəːjʔ /ɓəːjʔ/ | *tmeːʔ /tmeːʔ/ | mởi /məːj/ | — | tamaːj /tamaːj/ | — | — |
| Đỏ | *tɔh /tɔh/ | *roːŋ /roːŋ/ | tó /tɔ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Trắng | *k-laŋʔ /k-laŋʔ/ | *ɓɔːk /ɓɔːk/ | tlẳng /tlaŋ/ | — | Ɂiluj /ʔiluj/ | — | — |
Mở bản đồ tương tác: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.
Thực hiện bởi Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Trang chủ LangMap