Будад мез
Budukh
caucasiana nordeste (Lezgic, subgrupo shahdagh)
O budukh (Будад мез / Budad mez) é uma língua caucasiana do nordeste criticamente ameaçada, do subgrupo shahdagh do ramo lézguico, falada por aproximadamente 200 pessoas na única aldeia de Buduq, no distrito de Quba, no nordeste do Azerbaijão. Dentro do lézguico, o budukh forma um pequeno grupo shahdagh juntamente com o seu parente mais próximo, o kryts (kry), ambos descendentes de um ancestral comum proto-shahdagh. Tipologicamente, o budukh apresenta os traços característicos do lézguico — amplo inventário consonantal com fonemas ejetivos e faringalizados, alinhamento ergativo-absolutivo, de três a quatro classes nominais e um complexo sistema de casos espaciais — mas, ao contrário do lézguico ou do tabassarano, não possui ortografia oficial, e a transmissão intergeracional deslocou-se em grande parte para o azerbaijano.
Onde é falada
87 palavras essenciais em budukh
Fontes
- Talibov (2007) Budukhsko-russkij slovar'
- Alekseev (1994) Budukh, in The Indigenous Languages of the Caucasus, vol. 4
- Glottolog: Budukh
- Ethnologue: bdk
Palavras comparadas
Comparação com línguas da mesma classificação: caucasiana nordeste (Lezgic, subgrupo shahdagh)
| Significado | Budukh | Kryz | Rutul | Lezgui | Tabassarão | Agul | Tsakhur |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Água | хьад /xad/ | xəd /xæd/ | хьед /ħed/ | яд /jad/ | шид /ʃid/ | хьед /ħed/ | хьян /xjan/ |
| Fogo | цӏа /tsʼa/ | tsʼə /tsʼæ/ | цӏай /tsʼaj/ | цӏай /tsʼaj/ | цӏа /tsʼa/ | цӏа /tsʼa/ | цӏа /tsʼa/ |
| Sol | вирагъ /viraʁ/ | virağ /viraʁ/ | варагъ /waraʁ/ | рагъ /raʁ/ | ригъ /riʁ/ | рагъ /raʁ/ | верыгъ /werɨʁ/ |
| Lua | вез /vez/ | vəz /væz/ | ваз /waz/ | варз /varz/ | ваз /vaz/ | ваз /vaz/ | ваз /waz/ |
| Estrela | хӏачӏ /ħatʃʼ/ | ħəçʼ /ħætʃʼ/ | хед /χed/ | гъед /ʁed/ | хяд /xæd/ | гӏад /ʕad/ | хаӏне /χaˤne/ |
| Noite | йудженджидж /judʒendʒidʒ/ | yif /jif/ | выш /vɨʃ/ | йиф /jif/ | йишв /jiʃʷ/ | ӏуьш /ʕyʃ/ | хаӏм /χaˤm/ |
| Chuva | маф /maf/ | çʼebic /tʃʼebidʒ/ | гьугъал /huɣal/ | марф /marf/ | мархь /marx/ | угъал /uʁal/ | гʼогъуй /ɡʲoʁuj/ |
| Neve | йиз /jiz/ | yiz /jiz/ | йиз /jiz/ | жив /ʒiv/ | йиф /jif/ | ибхь /ibħ/ | йиз /jiz/ |
| Vento | кулак /kulak/ | kulak /kulak/ | хьыбыл /x̌ɨbɨl/ | гар /ɡar/ | микӏ /mikʼ/ | кулак /kulak/ | мыц /mɨts/ |
| Terra | нокь /noqʼ/ | nöqʼ /nøqʼ/ | накьв /naqʼʷ/ | накьв /naqʷʼ/ | жил /ʒil/ | наькьв /næqʼʷ/ | накьв /naqʼʷ/ |
| Pedra | къайе /qaje/ | xud /xud/ | духул /duχul/ | къван /qːwan/ | гъван /ʁʷan/ | гъван /ʁʷan/ | къае /ɢaje/ |
| Montanha | дагъ /daʁ/ | bel /bel/ | бан /ban/ | дагъ /daʁ/ | дагъ /daʁ/ | сув /suw/ | сува /suwa/ |
| Mar | кӏуф /kʼuf/ | — | дайрагь /dajrah/ | гьуьл /hyl/ | гьюл /hyl/ | хӏуьл /ħyl/ | дерйагь /derjah/ |
| Mãe | диде /dide/ | dəy /dæj/ | нин /nin/ | диде /dide/ | дада /dada/ | баб /bab/ | едʼ /jedʲ/ |
| Pai | ада /ada/ | bəy /bæj/ | дид /did/ | буба /buba/ | адаш /adaʃ/ | дад /dad/ | дек /dek/ |
| Filha | риж /riʒ/ | riş /riʃ/ | рыш /rɨʃ/ | руш /ruʃ/ | риш /riʃ/ | руш /ruʃ/ | йиш /jiʃ/ |
| Eu | зы /zɨ/ | zın /zɨn/ | зы /zɨ/ | зун /zun/ | узу /uzu/ | зун /zun/ | зы /zɨ/ |
| Tu | вы /wɨ/ | vun /vun/ | вы /wɨ/ | вун /wun/ | уву /uvu/ | вун /wun/ | гъу /ʁu/ |
| Nós | йин /jin/ | jin / žin /jin / ʒin/ | йе /je/ | чун /tʃun/ | ухьу / учу /uxu / utʃu/ | хьин / чин /xin / tʃin/ | ши /ʃi/ |
| Nome | тур /tur/ | tʼır /tʼɨr/ | дур /dur/ | тӏвар /tʼʷar/ | ччвур /tʃːʷur/ | ттур /tːur/ | до /do/ |
| Pessoa | идми /idmi/ | admi /admi/ | эдеми /edemi/ | инсан /insan/ | инсан /insan/ | инсан /insan/ | инсан /insan/ |
| Cabeça | кьыл /qʼɨl/ | qʼıl /qʼɨl/ | кьул /qʼul/ | кьил /qʼil/ | кӏул /kʼul/ | кӏил /kʼil/ | калле /kalːe/ |
| Olho | гӏуьл /ʕyl/ | ʕül /ʕyl/ | ул /ul/ | вил /vil/ | ул /ul/ | ул /ul/ | улʼ /ulʲ/ |
| Orelha | ибир /ibir/ | ibır /ibɨr/ | убур /ubur/ | йаб /jab/ | иб /ib/ | ибур /ibur/ | кӏыры /kʼɨrɨ/ |
| Nariz | меъел /meʔel/ | miʔel /miʔel/ | хьехь /xex/ | нер /ner/ | хъюхъ /qyq/ | хъехъв /qeqʷ/ | хъов /qow/ |
| Boca | сив /siv/ | siv /siv/ | гъал /ʁal/ | сив /siw/ | ушв /uʃʷ/ | сив /siw/ | гӏалʼ /ʕalʲ/ |
| Dente | сил /sil/ | sil /sil/ | сылаб /sɨlab/ | сас /sas/ | силиб /silib/ | силеб /sileb/ | сили /sili/ |
| Língua | мез /mez/ | mez /mez/ | миз /miz/ | мез /mez/ | мелз /melz/ | мез /mez/ | миз /miz/ |
| Mão | хаб /χab/ | xəb /xæb/ | хыл /χɨl/ | гъил /ʁil/ | хил /xil/ | гъил /ʁil/ | хыл /χɨl/ |
| Pé | къил /qil/ | qil /qil/ | гъил /ʁil/ | кӏвач /kʼa̹tʃ/ | лик /lik/ | лек /lek/ | мыкӏли /mɨkʼli/ |
| Coração | йыкӏ /jɨkʼ/ | yikʼ /jikʼ/ | юкӏ /jukʼ/ | рикӏ /rikʼ/ | юкӏв /jukʼʷ/ | юркӏв /jurkʼʷ/ | йикӏ /jikʼ/ |
| Osso | кӏерепӏ /kʼerepʼ/ | kʼərəpʼ /kʼæræpʼ/ | кьырыб /qʼɨrɨb/ | кӏараб /kʼarab/ | кӏараб /kʼarab/ | иркк /irkː/ | баркӏ /barkʼ/ |
| Sangue | ирд /ird/ | irəc /irædʒ/ | эбир /ebir/ | иви /iwi/ | ифи /ifi/ | иъ /iʔ/ | эб /eb/ |
| Amor | — /—/ | ikəcu /ikædʒu/ | — /—/ | кӏан хьун /kʼan xun/ | ккунивал /kːunival/ | кӏанди /kʼandi/ | ыкийканас /ɨkijkanas/ |
| Árvore | дар /dar/ | dar /dar/ | хук /χuk/ | тар /tar/ | гьар /har/ | кӏур /kʼur/ | йив /jiw/ |
| Cão | хор /χor/ | xʷar /xʷar/ | хыних /χɨniχ/ | кицӏ /kitsʼ/ | ху /xu/ | гъуй /ʁuj/ | хва /χʷa/ |
| Gato | кач /katʃ/ | — /—/ | гету /ɡetu/ | кац /kats/ | гату /ɡatu/ | къурмев /qurmew/ | аӏбын /aˤbɨn/ |
| Peixe | балугъ /baluʁ/ | balığ /balɨʁ/ | балугъ /baluʁ/ | гъед /ʁed/ | балугъ /baluʁ/ | чӏекӏ /tʃʼekʼ/ | балугъ /baluʁ/ |
| Pássaro | къуш /quʃ/ | quş /quʃ/ | шурук /ʃuruk/ | къуш /quʃ/ | жакьв /ʒaqʼʷ/ | къуш /quʃ/ | шитӏ /ʃitʼ/ |
| Borboleta | чуьнглеле /tʃynɡlele/ | kübelek /kybelek/ | дебдебил /debdebil/ | чепелукь /tʃepeluqʼ/ | ппазипенди /pːazipendi/ | цӏабрахъил /tsʼabraqʰil/ | кабай /kabaj/ |
| Ovo | къусхуд /qusxud/ | kusuntʼ /kusuntʼ/ | гъылыгъ /ʁɨlɨʁ/ | кака /kaka/ | мурта /murta/ | гъурагъал /ʁuraʁal/ | кьукь /qʼuqʼ/ |
| Urso | сор /sor/ | sar /sar/ | си /si/ | сев /sev/ | швеъ /ʃʷeʔ/ | багниш /baɡniʃ/ | сʼо /sʲo/ |
| Cavalo | хилаь /xilæ/ | bəlkən /bælkæn/ | йиван /jiwan/ | шив /ʃiw/ | гьяйван /hæjvan/ | хӏайван /ħajwan/ | балкан /balkan/ |
| Casa | кӏул /kʼul/ | kʼul /kʼul/ | хал /χal/ | кӏвал /kʼval/ | хал /xal/ | хал /xal/ | хав /χaw/ |
| Leite | йух /jux/ | yux /jux/ | наӏк /naʕk/ | нек /nek/ | никк /nikː/ | некк /nekː/ | няк /nʲak/ |
| Mel | йит /jit/ | yit /jit/ | ит /it/ | вирт /virt/ | йиччв /jitʃːʷ/ | уьтт /ytː/ | итв /itʷ/ |
| Sal | кьел /qʼel/ | qʼel /qʼel/ | кьел /qʼel/ | кьел /qʼel/ | кьил /qʼil/ | кьаьл /qʼæl/ | кьев /qʼew/ |
| Vinho | чахыр /tʃaxɨr/ | çaxır /tʃaxɨr/ | чахыр /tʃaxɨr/ | чехир /tʃexir/ | чяхир /tʃæxir/ | чахир /tʃaxir/ | чахыр /tʃaχɨr/ |
| Ferro | йилег /jileɡ/ | dəmır /dæmɨr/ | йилаг /jilaɡ/ | ракь /raqʼ/ | рукь /ruqʼ/ | рукь /ruqʼ/ | йива /jiwa/ |
| Roda | чарх /tʃarx/ | çerx /tʃerx/ | чарх /tʃarx/ | чарх /tʃarx/ | чарх /tʃarx/ | фур /fur/ | текар /tekar/ |
| Seda | барама /barama/ | ipeg /ipeɡ/ | йипак /jipak/ | пек /pek/ | кӏаз /kʼaz/ | ипак /ipak/ | ипак /ipak/ |
| Livro | дафтар /daftar/ | kitab /kitab/ | китаб /kitab/ | улуб /ulub/ | китаб /kitab/ | китаб /kitab/ | китаб /kitab/ |
| Comer | соъул- /soʡul/ | ʕulcu /ʕuldʒu/ | ухьун /uħun/ | тӏуьн /tʼyn/ | ипӏуб /ipʼub/ | ӏуьтӏанас /ʕytʼanas/ | охьанас /oxanas/ |
| Beber | согъуру /soʁuru/ | qırcu /qɨrdʒu/ | эджин /edʒin/ | хъун /qun/ | убхъуб /ubqub/ | ухас /uxas/ | илʼогъас /ilʲoʁas/ |
| Dormir | архар /arxar/ | — | сахын /saxɨn/ | ксун /ksun/ | ахуб /axub/ | гъархьас /ʁarħas/ | къапихьас /ɢapixas/ |
| Um | са /sa/ | səd /sæd/ | са /sa/ | сад /sad/ | саб /sab/ | сад /sad/ | са /sa/ |
| Dois | кьад /qʼad/ | qʼʷad /qʼʷad/ | кьуьд /qʼyd/ | кьвед /qʷʼed/ | кьюб /qʼyb/ | ӏуд /ʕud/ | кьоӏд /qʼoˤd/ |
| Três | шубуд /ʃubud/ | şibır /ʃibɨr/ | хьибыд /ʜibɨd/ | пуд /pud/ | шубуб /ʃubub/ | хьибуд /ʜibud/ | хьебыд /xebɨd/ |
| Quatro | юкьуд /juqʼud/ | yuqʼud /juqʼud/ | юкьуд /juqʼud/ | кьуд /qʼud/ | юкьуб /juqʼub/ | йакьуд /jaqʼud/ | йокьуд /joqʼud/ |
| Cinco | фуд /fud/ | fır /fɨr/ | хьуд /ʜud/ | вад /wad/ | хьуб /xub/ | гӏифуд /ʕifud/ | хьод /xod/ |
| Cem | фухъад /fuqad/ | fuqʼar /fuqʼar/ | веш /weʃ/ | виш /wiʃ/ | варж /varʒ/ | верш /werʃ/ | ваӏш /waˤʃ/ |
| Olá | салам /salam/ | — /—/ | салам /salam/ | салам /salam/ | салам /salam/ | салам /salam/ | салам /salam/ |
| Obrigado | — /—/ | — /—/ | — /—/ | чухсагъул /tʃuxsaʁul/ | чухсагъул /tʃuxsaʁul/ | баркалла /barkalːa/ | бахытыд /baχɨtɨd/ |
| Bom | гӏари /ʕari/ | ğaləd /ʁalæd/ | йишды /jiʃdɨ/ | хъсан /qsan/ | ужур /uʒur/ | иджеф /idʒef/ | югна /juɡna/ |
| Novo | таза /taza/ | tsʼiyə /tsʼijæ/ | цӏинды /tsʼindɨ/ | цӏийи /tsʼiji/ | цӏийиб /tsʼijib/ | цӏайеф /tsʼajef/ | цӏедын /tsʼedɨn/ |
| Vermelho | ал /al/ | qırmızı /qɨrmɨzɨ/ | ирды /irdɨ/ | яру /jaru/ | уьруб /yrub/ | иреф /iref/ | чӏаӏран /tʃʼaˤran/ |
| Branco | лузу /luzu/ | ləzı /læzɨ/ | джагварды /dʒaɡʷardɨ/ | лацу /latsu/ | лизуб /lizub/ | джагварф /dʒaɡvarf/ | джагваран /dʒaɡʷaran/ |
| Preto | лагӏа /laʕa/ | ləħə /læħæ/ | лыӏхды /lɨˤxdɨ/ | чӏулав /tʃʼulav/ | кӏаруб /kʼarub/ | кӏареф /kʼaref/ | кӏаарна /kʼaːrna/ |
| Verde | йашил /jaʃil/ | çʼukʼni /tʃʼukʼni/ | шилды /ʃildɨ/ | къацу /qatsu/ | чруб /tʃrub/ | гъазеф /ʁazef/ | чыван /tʃɨwan/ |
| Azul | цӏору /tsʼoˈru/ | yeksərğur /jeksærʁur/ | хьылынды /ħɨlɨnˈdɨ/ | вили /ˈʋili/ | укӏуб /ukʼub/ | куюлед /kujuˈled/ | лезан /leˈzan/ |
| Cuco | гугутӏ /ɡuɡutʼ/ | — /—/ | гиггу /ɡiɡːu/ | кукупӏ /kːukːupʼ/ | кукум /kukum/ | кекку /kekːu/ | гукки /ɡukːi/ |
| Açúcar | къанд /qand/ | şəkər /ʃækær/ | шагар /ʃaɡar/ | шекер /ʃeker/ | шекер /ʃeker/ | шаккар /ʃakːar/ | шакар /ʃakar/ |
Página 1/9
Abrir o mapa interativo: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Parte do LangMap — um projeto de visualização linguística. Este é um resumo estático e rastreável; os mapas interativos oferecem áudio de pronúncia, filtros e uma vista de globo.
Criado por Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Início do LangMap