𐓏𐓘𐓻𐓘𐓻𐓟 𐒻𐓟
Tiếng Osage
Sioux (nhóm Dhegiha)
Ngôn ngữ Siouan nhánh Dhegiha có quan hệ gần gũi với tiếng Kansa, Quapaw và Omaha-Ponca. Độc nhất trong số các ngôn ngữ bản địa Bắc Mỹ, tiếng Osage sử dụng bảng chữ cái riêng được thiết kế chuyên biệt (chữ viết Osage, 𐓏𐓘𐓻𐓘𐓻𐓟) do Herman Mongrain Lookout tạo ra vào năm 2006 và được Quốc gia Osage (Osage Nation) chính thức áp dụng vào năm 2014.
Nơi được sử dụng
87 từ cốt lõi trong tiếng Osage
Nguồn
- Quintero, Carolyn (2004) Osage Grammar. University of Nebraska Press.
- Quintero, Carolyn (2009) Osage Dictionary. University of Oklahoma Press.
- LaFlesche, Francis (1932) A Dictionary of the Osage Language. Smithsonian BAE Bulletin 109.
- Glottolog: Osage
So sánh từ vựng
So sánh trong cùng họ: Sioux (nhóm Dhegiha)
| Nghĩa | Tiếng Osage | Tiếng Lakota | Tiếng Dakota | Tiếng Ho-Chunk | Tiếng Crow | Tiếng Nez Perce | Tiếng Arapaho |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | ni /ni/ | mní /mní/ | mní /mní/ | nįį /nĩː/ | bilé /bilé/ | kúus /kúːs/ | nec /netʃ/ |
| Lửa | péje /péʒe/ | pȟéta /pˣéta/ | phéta /pʰéta/ | peec /peːtʃ/ | bilée /biléː/ | ʼáala /ʔáːla/ | hisítee /hisíteː/ |
| Mặt trời | mį́ /mĩ́/ | wí /wí/ | aŋpétuwí /aŋpétuwí/ | wira /ˈwiɾa/ | áxxaashe /áχːaːʃe/ | híisemtuks /híːsemtuks/ | hiisíis /hiːsíis/ |
| Mặt trăng | mį́ hǫ́bre /mĩ́ hṍbɾe/ | haŋhépi wí /haŋhépi wí/ | haŋyétuwí /haŋjétuwí/ | hąąhewira /hãːhewiɾa/ | bilítaache /bilítaːtʃe/ | cikʼetpemeyéeye híisemtuks /tsikʼetpemejéːje híːsemtuks/ | biikóusíis /biːkóusíis/ |
| Sao | mikákʼe /mikákʔe/ | wičháȟpi /witʃʰáχpi/ | wičaȟpi /witʃaχpi/ | wiragošge /wiɾaɡoʃɡe/ | ihké /ihké/ | x̣icíyu /χitsíju/ | hó3oʼ /hóθoʔ/ |
| Đêm | hą́ /hã́/ | haŋhépi /hãhépi/ | haŋyetu /hãjetu/ | hąąhe /hãːhe/ | óotchia /óːttʃia/ | cikʼéetin /tsikʼéːtin/ | téceʼ /tétʃeʔ/ |
| Tuyết | pá /pá/ | wá /wá/ | wá /wá/ | waa /waː/ | bíia /bíːa/ | méeqeʼ /méːqeʔ/ | híií /híːi/ |
| Đất | mąðį́hka /mãðĩ́hka/ | makȟá /maˈkʰa/ | makȟá /makʰá/ | mąą /mãː/ | awé /awé/ | wéetes /wéːtes/ | biitoʼowuʼ /biːtoʔowuʔ/ |
| Mẹ | iną́ /inã́/ | iná /iná/ | iná /iná/ | hiʼųnį́ /hiʔũnĩ/ | isahké /isahké/ | píke /píke/ | néinoo /néinoː/ |
| Cha | indáce /indátse/ | até /até/ | até /até/ | jáji /dʒadʒi/ | iilápxe /iːlápχe/ | píst /píst/ | neisónoo /neisónoː/ |
| Con gái | wižǫ́ke /wiʒṍke/ | čhuŋwíŋtku /tʃʰuŋwíŋtku/ | čuŋkší /tʃũkʃí/ | hinų́k /hinũk/ | dáakbia /dáːkbia/ | páhap /páhap/ | notóóneh /notóːneh/ |
| Tôi | wíe /wíe/ | miyé /mijé/ | miyé /mijé/ | nee /neː/ | bíi /bíː/ | ʼíin /ʔíːn/ | nenééninoo /nenéːninoː/ |
| Bạn | ðíe /ðíe/ | niyé /nijé/ | niyé /nijé/ | nee /neː/ | díi /díː/ | ʼíim /ʔíːm/ | nenéénin /nenéːnin/ |
| Chúng ta | ąkóta /ãkóta/ | uŋkíyepi /ũkíjepi/ | uŋkiyepi /ũkijepi/ | nee /neː/ | balee /baleː/ | kíye / núun /kíje / núːn/ | nenéénínoʼ / nenééníniʼ /nenéːnínoʔ / nenéːníniʔ/ |
| Tên | žáže /ʒáʒe/ | čhažé /tʃʰaʒé/ | čažé /tʃaʒé/ | raš /raʃ/ | dáashe /dáːʃe/ | weʼníikt /weʔníːkt/ | -íisiʼ /íːsiʔ/ |
| Mắt | ištá /iʃtá/ | ištá /iʃtá/ | ištá /iʃtá/ | hišjasu /hiʃdʒasu/ | ishté /iʃté/ | sílu /sílu/ | besíiseʼ /besíiseʔ/ |
| Răng | hi /hi/ | hi /hi/ | hi /hi/ | hii /hiː/ | iiá /iːá/ | tít /tít/ | béíci3 /béítʃiθ/ |
| Lưỡi | ðéže /ðéʒe/ | čhejí /tʃʰeʒí/ | čeži /tʃeʒi/ | reezí /reːzi/ | déeshe /déːʃe/ | péews /péːws/ | bei3ón /beiθón/ |
| Tay | nǫbé /nũbé/ | napé /napé/ | napé /naˈpe/ | nąąp /nãːp/ | isché /istʃé/ | ʼípsus /ʔípsus/ | béecét /béetʃét/ |
| Bàn chân | si /si/ | sihá /sihá/ | sihá /sihá/ | sii /siː/ | iché /itʃé/ | ʼéx̣we /ʔéχwe/ | wóʼoo3 /wóʔoːθ/ |
| Tim | náⁿʒe /nã́ʒe/ | čhaŋté /tʃʰaŋté/ | čhaŋté /tʃʰaŋté/ | nąącge /nãːtʃɡe/ | daasé /daːsé/ | timʼíne /timʔíne/ | betéé /betéː/ |
| Xương | wahú /wahú/ | hohú /hohú/ | huhú /huhú/ | huušerek /huːʃerek/ | hulé /hulé/ | píips /píːps/ | hix /hix/ |
| Máu | wapi /wapĩ/ | wé /wé/ | we /we/ | waʼí /waʔi/ | íile /íːle/ | kikéʼt /kikéʔt/ | beʼ /beʔ/ |
| Yêu | ðakʰíðe /ðakʰíðe/ | thečhíȟila /tʰetʃʰíxila/ | thečhíȟida /tʰetʃʰíχida/ | woxéte /woˈxete/ | íchisshe /ítʃiʃːe/ | — /—/ | bixóó3etíit /bixóːθetíːt/ |
| Cây | žą́ /ʒã́/ | čháŋ /tʃʰáŋ/ | čháŋ /tʃʰáŋ/ | nąą /nãː/ | balapáale /balapáːle/ | tewlíikt /tewlíːkt/ | hohóót /hohóːt/ |
| Chó | šǫ́ke /ʃṍke/ | šúŋka /ʃúŋka/ | šúŋka /ʃúŋka/ | šųųk /ʃũːk/ | bishké /biʃké/ | ciqʼáamqal /tsiqʼáːmqal/ | hé3 /héθ/ |
| Mèo | įgðǫíka /ĩɡðũíka/ | igmúŋke /iɡmúŋke/ | igmúŋ /iɡmúŋ/ | wijúk /wiˈdʒuk/ | iishpíiwishke /iːʃpíːwiʃke/ | pícpic /pítspits/ | woʼóoo /woʔóoo/ |
| Cá | ho /ho/ | hogán /hoɣã́/ | hogan /hoɣã/ | hoo /hoː/ | buá /buá/ | cúuyʼem /tsúːjʔem/ | nowoʼ /nowoʔ/ |
| Chim | wažį́ka /waʒĩ́ka/ | ziŋtkála /zĩˈtkala/ | zitkána /zitˈkana/ | wanįk /wanĩk/ | dakáake /dakáːke/ | payóopayo /pajóːpajo/ | niiʼéíhii /niːʔéíhiː/ |
| Trứng | hpáata /hpáːta/ | witká /witˈka/ | witka /witˈka/ | hiicgé /hiːˈtʃɡe/ | — | táamʼam /táːmʔam/ | noon /noːn/ |
| Gấu | wasápe /wasápe/ | matȟó /matʰó/ | mathó /matʰó/ | hų́ųc /hũːtʃ/ | — | yáakaʼ /jáːkaʔ/ | wox /wox/ |
| Ngựa | káwa /káwa/ | šúŋkawakȟáŋ /ʃúŋkawakʰáŋ/ | — | šųųkxéte /ʃũːˈkxete/ | iichíile /iːtʃíːle/ | síkʼem /síkʼem/ | wóxhóox /wóxhóːx/ |
| Nhà | cí /tsí/ | thípi /tʰípi/ | thípi /tʰípi/ | cii /tʃiː/ | ashé /aʃé/ | ʼiníit /ʔiníːt/ | hoʼóowuʼ /hoʔóowuʔ/ |
| Sữa | paazénii /paːzéniː/ | asáŋpi /aˈsãpi/ | asáŋpi /asã́pi/ | ceewáznį /tʃeːˈwaznĩ/ | áachiwile /áːtʃiwile/ | qáhas /qáhas/ | be3énec /beθénetʃ/ |
| Muối | niskúðe /niskúðe/ | mniskúya /mniskúja/ | mniskúya /mniskúja/ | nįįsgú /nĩːsˈɡu/ | awaxóose /awaχóːse/ | kéetwenʼes /kéːtwenʔes/ | niicooʼowuʼ /niːtʃoːʔowuʔ/ |
| Ăn | ðatʰé /ðatʰé/ | yúta /júta/ | yúta /júta/ | waruc /waˈɾutʃ/ | duushé /duːʃé/ | hipíse /hipíse/ | bii3íhi /biːθíhi/ |
| Uống | iðátʰǫ /iðátʰũ/ | yatkáŋ /jatkáŋ/ | yatkáŋ /jatkáŋ/ | racgą /ratʃɡã/ | isshíia /iʃːíːa/ | ʼinéekuuse /ʔinéːkuːse/ | bénee /bénéː/ |
| Một | wį́xci /wĩ́xtsi/ | waŋží /waŋʒí/ | waŋžidaŋ /waŋʒidaŋ/ | hižą́kira /hiʒɐ̃ˈkiɾa/ | hawáte /hawáːte/ | náaqc /náːqts/ | ceeséeʼ /tʃeːséːʔ/ |
| Hai | ðóⁿba /ðṍba/ | núŋpa /nṹpa/ | nųpa /nũpa/ | nųųp /nũːp/ | dúupe /dúːpe/ | lepít /lepít/ | niis /niːs/ |
| Ba | ðaabrį /ðaːbrĩ/ | yámni /jámni/ | yamni /jamni/ | taanį́ /taːnĩ/ | dáawiia /dáːwiːa/ | mitáat /mitáːt/ | nééso /néːso/ |
| Bốn | topa /topa/ | tópa /tópa/ | tópa /tópa/ | joop /dʒoːp/ | shoopé /ʃoːpé/ | píilept /píːlept/ | yein /jein/ |
| Năm | sáhta /sáhta/ | záptaŋ /záptã/ | záptaŋ /záptã/ | saacą /saːtʃã/ | chiaxxó /tʃiaχːó/ | páax̣at /páːχat/ | yoo3on /joːθon/ |
| Xin chào | Háwe /háwe/ | háu /háu/ | háu /háu/ | haho /haho/ | kahée /kahéː/ | ʼehé /ʔehé/ | héébe /héːbe/ |
| Cảm ơn | Wíbthaxube /wíbðaxube/ | philámayaye /pʰilámajaje/ | pidámayaye /pidámajaje/ | pįnagigi /pĩnaɡiɡi/ | ahóoh /ahóːh/ | qeʼciyéwʼyewʼ /qeʔtsijéwʔjewʔ/ | hohóu /hohóu/ |
| Tốt | ðą́ /ðã́/ | wašté /waʃté/ | wašté /waʃté/ | pįį /pĩː/ | ítche /íttʃe/ | táʼc /táʔts/ | hi3éíhi /hiθéíhi/ |
| Đỏ | žúce /ʒútse/ | šá /ʃa/ | šá /ʃa/ | šuuc /ʃuːtʃ/ | hísshe /híʃːe/ | ʼilpʼílp /ʔilpʼílp/ | beeʼee /beːʔeː/ |
| Trắng | ska /ska/ | ská /ská/ | ska /ska/ | ska /ska/ | chía /tʃía/ | x̣ayx̣áyx̣ /χajχájχ/ | noocóó /noːtʃóː/ |
| Xanh lá | mąhį́ htóho /mãhĩ́ htóho/ | tȟózi /ˈtxozi/ | tȟó /txó/ | coo /tʃoː/ | shúa /ʃúa/ | palóot /palóːt/ | cenéeteeyóó /tʃenéːteːjóː/ |
| Xanh lam | htóho /htóho/ | tȟó /txó/ | tȟó /txó/ | coo /tʃoː/ | shúa /ʃúa/ | yoosyóos /joːsjóːs/ | cenéeteeyóó /tʃenéːteːjóː/ |
| Cà phê | mąhkása /mãhkása/ | wakȟályapi /wakˣáljapi/ | pežuta sapa /peʒuta sapa/ | taaxú /taːˈxu/ | — | lálx /lálx/ | wooʼteenoowuʼ /woːʔteːnoːwuʔ/ |
Trang 1/7
Mở bản đồ tương tác: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.
Thực hiện bởi Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Trang chủ LangMap