白语
Tiếng Bạch trung bộ
Hán-Tạng (tiếng Bạch)
Tiếng Bạch Trung tâm (ISO 639-3: bca), chủ yếu được đại diện bởi tiếng Bạch Kiếm Xuyên, là một ngôn ngữ Hán-Tạng ở tây bắc Vân Nam, Trung Quốc, với khoảng 600.000–700.000 người nói. Đây là một trong những biến thể Bạch chính bên cạnh tiếng Bạch Đại Lý và Bích Giang; nhiều thế kỷ tiếp xúc với tiếng Hán đã tạo nên một lớp từ vay mượn lớn, nhưng vị trí sâu hơn của nó trong ngữ hệ Hán-Tạng vẫn còn gây tranh luận. Tiếng Bạch Kiếm Xuyên có âm tiết mở, các nguyên âm miệng và mũi khu biệt, cùng hệ thống thanh vực trong đó đối lập cao độ tương tác với kiểu phát âm lỏng, hà hơi và co thắt thanh quản. Ngôn ngữ có trật tự cơ bản SVO và được viết bằng một chính tả Latinh chuẩn hóa, trong đó chữ cái cuối từ biểu thị thanh điệu và kiểu phát âm; văn bản Bạch truyền thống cũng từng dùng chữ Hán cải biên.
Nơi được sử dụng
87 từ cốt lõi trong tiếng Bạch trung bộ
Nguồn
- Bryan Allen 2007, Bai Dialect Survey (Jianchuan), via lexibank/allenbai; Sun Hongkai et al. 1991 (Jianchuan Bai) via lexibank/suntb; Wiktionary bca "xuix"
So sánh từ vựng
So sánh trong cùng họ: Hán-Tạng (tiếng Bạch)
| Nghĩa | Tiếng Bạch trung bộ | Tương Hằng Dương | Tiếng Đài Loan | Tiếng Thành Đô | Tiếng Mân Đông | Tiếng Chương Châu | Tiếng Hà Nhì |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | xuix /ɕui˧˧/ | 水 /ɕy˧˧/ | 水 /tsui˥˧/ | 水 /suei˥˧/ | 水 /tsui˧˧/ | 水 /tsui˥˧/ | wulquvq /u˥˥tɕʰu˧˩/ |
| Lửa | xue /xue˧˧/ | 火 /xo˧˧/ | 火 /he˥˧/ | 火 /xo˥˧/ | 火 /hui˧˧/ | 火 /hue˥˧/ | miqzaq /mi˧˩dza˧˩/ |
| Mặt trời | jĩpʰĩ /jĩ˦˦pʰĩ˧˩/ | 日头 /ɕi˩˩˨ təu˩˩˨/ | 日頭 /lit˦ tʰau˨˦/ | 太阳 /tʰai˨˩˧ iaŋ˨˩/ | 日头 /niʔ˥ tʰau˥˧/ | 日头 /dzit̚˩˨˩ tʰau˩˧/ | naolma /nɔ˥˥ma˧˧/ |
| Mặt trăng | mixngvax /mi˥˥w̃a˦˦/ | 月光 /ye˩˩˨ kuan˦˦˥/ | 月娘 /ɡeʔ˦ niũ˨˦/ | 月亮 /ye˨˩ lia̠ŋ˨˩˧/ | 月光 /ŋuoʔ˥ kuoŋ˥˥/ | 月娘 /ɡueʔ˩˨˩ niɔ̃˩˧/ | bala /ba˧˧la˧˧/ |
| Sao | ɕɛ̃kʰo /ɕɛ̃˥˥kʰo˧˧/ | 星子 /ɕin˦˦˥ tsɿ/ | 星 /tsʰĩ˦˦/ | 星星 /ɕin˥˥ ɕin˥˥/ | 星 /siŋ˥˥/ | 星 /tsʰɛ̃˦˦/ | aqgeel /a˧˩ɡɯ˥˥/ |
| Đêm | joxɯ /jo˧˩xɯ˧˩/ | 夜里 /ia˨˩˧ ti˧˧/ | 暗暝 /am˩˩ mĩ˨˦/ | 晚上 /wan˥˧ saŋ/ | 暝 /maŋ˥˧/ | 暗暝 /am˨˩ mɛ̃˩˧/ | aoqqivq /ɔ˧˩tɕi˧˩/ |
| Mưa | vɤ /vɤ˧˧/ | 雨 /y˧˧/ | 雨 /hɔ˧˧/ | 雨 /y˥˧/ | 雨 /huɔ˨˦˨/ | 雨 /hɔ˨˨/ | aoqsseil /ɔ˧˩ze˥˥/ |
| Tuyết | sue /sui˦˦/ | 雪 /ɕye˨˨/ | 雪 /seʔ˧˨/ | 雪 /ɕye˨˩/ | 雪 /suɔʔ˨˦/ | 雪 /seʔ˧˨/ | haqju /xa˧˩dʑu˧˧/ |
| Gió | pisɿ /pi˥˥sɿ˥˥/ | 风 /xəŋ˦˦˥/ | 風 /hɔŋ˦˦/ | 风 /foŋ˥˥/ | 风 /huŋ˥˥/ | 风 /hɔŋ˦˦/ | jaqleil /dʑa˧˩le˥˥/ |
| Đất | tʰusɿ /tʰu˧˧sɿ˧˧/ | 土 /tʰu˧˧/ | 塗 /tʰɔ˨˦/ | 土 /tʰu˥˧/ | 涂 /tʰu˥˧/ | 涂 /tʰɔ˩˧/ | mil caq /mi˥˥tsʰa˧˩/ |
| Đá | tɕokʰue /tɕo˦˨kʰue˥˥/ | 石头 /ɕi˩˩˨ təu˩˩˨/ | 石頭 /tsioʔ˦ tʰau˨˦/ | 石头 /sɿ˨˩ tʰəu/ | 石 /suoʔ˥/ | 石头 /tsioʔ˩˨˩ tʰau˩˧/ | haqluv /xa˧˩lu˧˧/ |
| Núi | sɤ /sɤ˦˨/ | 山 /san˦˦˥/ | 山 /suã˦˦/ | 山 /san˥˥/ | 山 /saŋ˥˥/ | 山 /suã˦˦/ | haolgaoq /xɔ˥˥ɡɔ˧˩/ |
| Mẹ | amo /a˧˩mo˧˧/ | 妈妈 /ma˦˦˥ ma˦˦˥/ | 老母 /lau˧˧ bu˥˧/ | 妈妈 /ma˥˥ ma/ | 依妈 /i˥˥ ma˥˥/ | 老母 /lau˨˨ bu˥˧/ | aqma /a˧˩ma˧˧/ |
| Cha | ati /a˧˩ti˧˧/ | 爸爸 /pa˩˩˨ pa˩˩˨/ | 老爸 /lau˧˧ pe˧˧/ | 爸爸 /pa˨˩˧ pa/ | 依爸 /i˥˥ pa˥˥/ | 老爸 /lau˨˨ pɛ˨˨/ | aqda /a˧˩da˧˧/ |
| Con gái | yvn /jṽ˧/ | 女 /ny˧˧/ | 查某囝 /tsa˦˦ bɔ˥˧ kiã˥˧/ | 女儿 /ny˥˧ ɚ˨˩/ | 诸娘囝 /tsy˥˥ nøyŋ˥˧ kiaŋ˧˧/ | 查某仔 /tsa˦˦ bɔ˥˧ a˥˧/ | ssaqmiq /za˧˩mi˧˩/ |
| Tôi | ngo /ŋo˧/ | 我 /ŋo˧˧/ | 我 /ɡua˥˧/ | 我 /ŋo˥˧/ | 我 /ŋuai˧˧/ | 我 /ɡua˥˧/ | ngal /ŋa˥˥/ |
| Bạn | no /no˧˩/ | 你 /ni˧˧/ | 你 /li˥˧/ | 你 /ni˥˧/ | 汝 /ny˧˧/ | 汝 /li˥˧/ | nol /no˥˥/ |
| Chúng ta | nga /ŋa/ | 我伲 /ŋo˨˩ ȵin˩˩/ | 咱 / 阮 /lan˥˧ / ɡun˥˧/ | 我们 /ŋo˥˧ mən/ | 我各侬 /ŋuai˧˧ kɔʔ˨˦ nøyŋ˥˧/ | 咱 / 阮 /lan˥˧ / ɡuan˥˧/ | ngaldu / ngalya /ŋa˥˥du˧˧ / ŋa˥˥ja˧˧/ |
| Tên | mie /mie˧/ | 名 /mian˩˩˨/ | 名 /miã˨˦/ | 名字 /min˨˩ tsɿ/ | 名 /miaŋ˥˧/ | 名 /miã˩˧/ | milq /mi˥˥/ |
| Người | jĩkɛ̃jĩ /jĩ˨˩kɛ̃˥˥jĩ˨˩/ | 人 /ɕin˩˩˨/ | 人 /laŋ˨˦/ | 人 /zən˨˩/ | 侬 /nøyŋ˥˧/ | 人 /laŋ˩˧/ | col /tsʰo˥˥/ |
| Đầu | tɯpo /tɯ˨˩po˨˩/ | 脑壳 /nau˧˧ kʰo˨˨/ | 頭 /tʰau˨˦/ | 脑壳 /nau˥˧ kʰo˨˩/ | 头 /tʰau˥˧/ | 头 /tʰau˩˧/ | wuqduq /u˧˩du˧˩/ |
| Mắt | wẽ /wẽ˧˧/ | 眼珠 /ŋan˧˧ tɕy˦˦˥/ | 目睭 /bak˦ tsiu˦˦/ | 眼睛 /ŋan˥˧ tɕin˥˥/ | 目 /mɛiʔ˥/ | 目睭 /bak̚˩˨˩ tsiu˦˦/ | miav /mja˧˧/ |
| Tai | jĩtɯkũã /jĩ˧˧tɯ˨˩kũã˥˥/ | 耳朵 /ə˧˧ to˧˧/ | 耳仔 /hi˧˧ a˥˧/ | 耳朵 /ɚ˥˧ to˥˥/ | 耳 /ŋɛi˨˦˨/ | 耳仔 /hi˨˨ a˥˧/ | naqbol /na˧˩bo˥˥/ |
| Mũi | ɤ̃kʰɤtɯ /ɤ̃˧˩kʰɤ˦˦tɯ˦˨/ | 鼻筒 /pi˩˩˨ təŋ˩˩˨/ | 鼻 /pʰĩ˧˧/ | 鼻子 /pi˨˩ tsɨ/ | 鼻 /pʰɛi˨˩˧/ | 鼻 /pʰĩ˨˨/ | nalmeil /na˥˥me˥˥/ |
| Miệng | tɕykɛ /tɕy˧˧kɛ˥˥/ | 嘴巴子 /tɕy˧˧ pa˦˦˥ tsɿ/ | 喙 /tsʰui˩˩/ | 嘴巴 /tsuei˥˧ pa˥˥/ | 喙 /tsʰui˨˩˧/ | 喙 /tsʰui˨˩/ | meiqbaoq /me˧˩bɔ˧˩/ |
| Răng | zix /tsɿ˧/ | 牙 /ŋa˩˩˨/ | 喙齒 /tsʰui˩˩ kʰi˥˧/ | 牙 /ŋa˨˩/ | 牙 /ŋa˥˧/ | 喙齿 /tsʰui˨˩ kʰi˥˧/ | seq /sɤ˧˩/ |
| Lưỡi | ceit /tse˦˨/ | 舌子 /ɕie˩˩˨ tsɿ/ | 喙舌 /tsʰui˩˩ tsiʔ˦/ | 舌头儿 /se˨˩ tʰəɹ˨˩/ | 喙舌 /tsʰui˨˩˧ sieʔ˥/ | 舌仔 /tsiʔ˩˨˩ a˥˧/ | lalma /la˥˥ma˧˧/ |
| Tay | sɯ /sɯ˧˧/ | 手 /ɕiu˧˧/ | 手 /tsʰiu˥˧/ | 手 /sou˥˧/ | 手 /tsʰieu˧˧/ | 手 /tsʰiu˥˧/ | aqlavq /a˧˩la˧˩/ |
| Bàn chân | kou /kou˦˦/ | 脚 /tɕio˨˨/ | 跤 /kʰa˦˦/ | 脚 /tɕyo˨˩/ | 跤 /kʰa˥˥/ | 跤 /kʰa˦˦/ | aqkeel /a˧˩kʰɯ˥˥/ |
| Tim | ɕĩ /ɕĩ˥˥/ | 心 /ɕin˦˦˥/ | 心 /sim˦˦/ | 心 /ɕin˥˥/ | 心 /siŋ˥˥/ | 心 /sim˦˦/ | neema /nɯ˧˧ma˧˧/ |
| Xương | kuatu /kua˧tu˧/ | 骨头 /ku˨˨ təu˩˩˨/ | 骨頭 /kut˧˨ tʰau˨˦/ | 骨头 /ku˨˩ tʰəu˨˩/ | 骨 /kɑuʔ˨˦/ | 骨头 /kut̚˧˨ tʰau˩˧/ | saqyyuq /sa˧˩jø˧˩/ |
| Máu | sua /sua˧/ | 血 /ɕye˨˨/ | 血 /huiʔ˧˨/ | 血 /ɕye˨˩/ | 血 /haiʔ˨˦/ | 血 /hueʔ˧˨/ | sivq /si˧˩/ |
| Phân | sɿ /sɿ˧˧/ | 屎 /sɿ˧˧/ | 屎 /sai˥˧/ | 屎 /sz̩˥˧/ | 屎 /sai˧˧/ | 屎 /sai˥˧/ | xiq /ɕi˧˩/ |
| Yêu | kou /kou˨˩/ | 爱 /ŋai˧˨˦/ | 愛 /ai˩˩/ | 爱 /ŋai˨˩˧/ | 爱 /ɑi˨˩˧/ | 爱 /ai˨˩/ | gaq /ɡa˧˩/ |
| Cây | tsɯ /tsɯ˧˩/ | 树 /ɕy˨˩˧/ | 樹 /tsʰiu˧˧/ | 树 /su˨˩˧/ | 树 /tsʰiɛu˨˩˧/ | 树 /tsʰiu˨˨/ | albol /a˥˥bo˥˥/ |
| Chó | kʰũã /kʰũã˧˧/ | 狗 /kəu˧˧/ | 狗 /kau˥˧/ | 狗 /kəu˥˧/ | 犬 /kʰɛiŋ˧˧/ | 狗 /kau˥˧/ | aqkeeq /a˧˩kʰɯ˧˩/ |
| Mèo | ani /a˥˥ni˥˥/ | 猫 /mau˦˦˥/ | 貓 /niãu˦˦/ | 猫儿 /məɹ˥˥/ | 猫囝 /mai˥˧ kiaŋ˧˧/ | 猫 /niãu˦˦/ | almil /a˥˥mi˥˥/ |
| Cá | ɤ̃ /ɤ̃˥˥/ | 鱼 /y˩˩˨/ | 魚 /hi˨˦/ | 鱼 /y˨˩/ | 鱼 /ŋy˥˧/ | 鱼 /hi˩˧/ | ngaqdeil /ŋa˧˩de˥˥/ |
| Chim | tsoutsɿ /tsou˦˦tsɿ˧˧/ | 鸟 /tiau˧˧/ | 鳥仔 /tsiau˥˧ a˥˧/ | 鸟 /niau˥˧/ | 鸟 /tsɛu˧˧/ | 鸟 /tsiau˥˧/ | alzil /a˥˥dzi˥˥/ |
| Bướm | koulɛtsɿ /kou˥˥lɛ˦˦tsɿ˧˧/ | 哈老婆婆 /xa˧˧ lau˧˧ po˩˩˨ po˩˩˨/ | 蝶仔 /iaʔ˦ a˥˧/ | 蝴蝶 /fu˨˩ tie˨˩/ | 蝴蝶 /hu˥˧ tieʔ˥/ | 蝴蝶 /ɔ˩˧ tiap̚˩˨˩/ | allu /a˥˥lu˧˧/ |
| Trứng | se /se˦˨/ | 鸡蛋 /tɕi˦˦˥ tan˨˩˧/ | 卵 /nŋ̍˧˧/ | 鸡蛋 /tɕi˥˥ tan˨˩˧/ | 卵 /lɑuŋ˨˦˨/ | 卵 /nũi˨˨/ | alwuv /a˥˥u˧˧/ |
| Ngựa | mɛ /mɛ˧˧/ | 马 /ma˧˧/ | 馬 /be˥˧/ | 马 /ma˥˧/ | 马 /ma˧˧/ | 马 /bɛ˥˧/ | moq /mo˧˩/ |
| Nhà | xou /xou˨˩/ | 屋里 /u˨˨ ti˧˧/ | 厝 /tsʰu˩˩/ | 屋头 /u˨˩ tʰəu˨˩/ | 厝 /tsʰuɔ˨˩˧/ | 厝 /tsʰu˨˩/ | laqhyul /la˧˩xø˥˥/ |
| Sữa | pɑtsɛ /pɑ˦˨tsɛ˦˦/ | 牛奶 /niu˩˩˨ nai˦˦˥/ | 牛奶 /ɡu˨˦ nĩ˦˦/ | 牛奶 /ȵiəu˨˩ nai˥˧/ | 牛奶 /ŋu˥˧ nɛiŋ˥˧/ | 牛奶 /ɡu˩˧ liɪŋ˦˦/ | aqqul /a˧˩tɕʰu˥˥/ |
| Muối | pĩ /pĩ˥˥/ | 盐 /ien˩˩˨/ | 鹽 /iam˨˦/ | 盐 /jɛn˨˩/ | 盐 /sieŋ˥˧/ | 盐 /iam˩˧/ | caqdevq /tsʰa˧˩dɤ˧˩/ |
| Gạo | me /me˧˧/ | 米 /mi˧˧/ | 米 /bi˥˧/ | 米 /mi˥˧/ | 米 /mi˧˧/ | 米 /bi˥˧/ | ceil /tsʰe˥˥/ |
| Sắt | tʰe /tʰe˦˦/ | 铁 /tʰie˨˨/ | 鐵 /tʰiʔ˧˨/ | 铁 /tʰie˨˩/ | 铁 /tʰiɛʔ˨˦/ | 铁 /tʰiʔ˧˨/ | saol /sɔ˥˥/ |
| Lụa | tsʰotsi /tsʰo˥˥tsi˧˩/ | 丝 /sɿ˦˦˥/ | 絲 /si˦˦/ | 丝 /sz̩˥˥/ | 丝 /si˥˥/ | 丝 /si˦˦/ | — |
| Sách | sɤtsʰuɛ /sɤ˥˥tsʰuɛ˦˦/ | 书 /ɕy˦˦˥/ | 冊 /tsʰeʔ˧˨/ | 书 /su˥˥/ | 书 /tsy˥˥/ | 册 /tsʰɛʔ˧˨/ | soqhhaq /so˧˩ɣa˧˩/ |
| Ăn | jɯ /jɯ˦˦/ | 吃 /tɕʰia˨˨/ | 食 /tsiaʔ˦/ | 吃 /tsʰɿ˨˩/ | 食 /sieʔ˥/ | 食 /tsiaʔ˩˨˩/ | zaq /dza˧˩/ |
| Uống | ɯ̃ /ɯ̃˧˧/ | 喝 /xo˨˨/ | 啉 /lim˦˦/ | 喝 /xo˨˩/ | 啜 /tsʰuɔʔ˨˦/ | 啉 /lim˦˦/ | dol /do˥˥/ |
| Ngủ | tsʰɛ̃ /tsʰɛ̃˧˧/ | 睏 /kʰuən˧˨˦/ | 睏 /kʰun˩˩/ | 睡觉 /swei˨˩˧ tɕjau˨˩˧/ | 睏 /kʰɑuŋ˨˩˧/ | 困 /kʰun˨˩/ | yiuvq /ju˧˩/ |
| Một | yi /i˧/ | 一 /i˨˨/ | 一 /it˧˨/ | 一 /i˨˩/ | 蜀 /suoʔ˥/ | 一 /tsit̚˩˨˩/ | qiq /tɕʰi˧˩/ |
| Hai | ko /ko˧/ | 二 /ə˨˩˧/ | 二 /dʑi˧˧/ | 二 /ɚ˨˩˧/ | 二 /nɛi˨˦˨/ | 二 /dzi˨˨/ | niq /ȵi˧˩/ |
| Ba | sanx /sɑ̃˧/ | 三 /san˦˦˥/ | 三 /sã˦˦/ | 三 /san˥˥/ | 三 /saŋ˥˥/ | 三 /sã˦˦/ | saol /sɔ˥˥/ |
| Bốn | ɕi /ɕi˦˦/ | 四 /sɿ˧˨˦/ | 四 /si˩˩/ | 四 /sɿ˨˩˧/ | 四 /sɛi˨˩˧/ | 四 /si˨˩/ | yuvq /ø˧˩/ |
| Năm | ɤ̃ /ɤ̃˧˧/ | 五 /u˧˧/ | 五 /ɡɔ˧˧/ | 五 /u˥˧/ | 五 /ŋou˨˦˨/ | 五 /ɡɔ˨˨/ | ngavq /ŋa˧˩/ |
| Trăm | apɛ /a˧˩pɛ˦˦/ | 百 /pe˨˨/ | 百 /paʔ˧˨/ | 百 /pai˨˩/ | 百 /pɑʔ˨˦/ | 百 /pɛʔ˧˨/ | yal /ja˥˥/ |
| Xin chào | he /he/ | 你好 /ni˧˧ xau˧˧/ | 你好 /li˥˧ ho˥˧/ | 你好 /ni˥˧ xau˥˧/ | 汝好 /ny˧˧ ho˧˧/ | 汝好 /li˥˧ ho˥˧/ | niahuq mahuq /nia˧˧xu˧˩ ma˧˧xu˧˩/ |
| Cảm ơn | mje-kje /mje kje/ | 谢谢 /tɕie˨˩˧ tɕie˨˩˧/ | 多謝 /to˦˦ sia˧˧/ | 谢谢 /ɕie˨˩˧ ɕie/ | 谢谢 /siɑ˨˦˨ siɑ˨˦˨/ | 多谢 /to˦˦ sia˨˨/ | gaq sai /ɡa˧˩ sai/ |
| Tốt | tɕʰõ /tɕʰõ˥˥/ | 好 /xau˧˧/ | 好 /ho˥˧/ | 好 /xau˥˧/ | 好 /ho˧˧/ | 好 /ho˥˧/ | xa /xa˧˧/ |
| Mới | ɕĩ /ɕĩ˥˥/ | 新 /ɕin˦˦˥/ | 新 /sin˦˦/ | 新 /ɕin˥˥/ | 新 /siŋ˥˥/ | 新 /sin˦˦/ | siivq /sɿ˧˩/ |
| Đỏ | cai /tsʰɛ˦˦/ | 红 /xəŋ˩˩˨/ | 紅 /aŋ˨˦/ | 红 /xoŋ˨˩/ | 红 /øyŋ˥˧/ | 红 /aŋ˩˧/ | nil /ȵi˥˥/ |
| Trắng | baip /pɛ˦˨/ | 白 /pe˩˩˨/ | 白 /peʔ˦/ | 白 /pai˨˩/ | 白 /paʔ˥/ | 白 /pɛʔ˩˨˩/ | piul /pʰju˥˥/ |
| Đen | xɯ /xɯ˦˦/ | 黑 /xe˨˨/ | 烏 /ɔ˦˦/ | 黑 /xe˨˩/ | 乌 /u˥˥/ | 乌 /ɔ˦˦/ | nav /na˧˧/ |
| Xanh lá | lu /lu˦˦/ | 绿 /lu˩˩˨/ | 綠 /liɪk˦/ | 绿 /nu˨˩/ | 绿 /luoʔ˥/ | 绿 /liɪk̚˩˨˩/ | niul /ɲu˥˥/ |
| Xanh lam | tɕʰɛ̃ /tɕʰɛ̃˥˥/ | 蓝 /lan˩˩˨/ | 藍 /nã˨˦/ | 蓝 /nan˨˩/ | 蓝 /laŋ˥˧/ | 蓝 /lam˩˧/ | peel /pʰɯ˥˥/ |
| Đường | soto /so˥˥to˧˩/ | — | 糖 /tʰŋ̍˨˦/ | 糖 /tʰaŋ˨˩/ | 糖 /tʰouŋ˥˧/ | 糖 /tʰŋ̍˩˧/ | — |
So sánh âm Hán tự
So sánh trong cùng họ: Sino-Tibetan > Bai
| Chữ Hán | Tiếng Bạch trung bộ | Tiếng Thành Đô | Quan thoại Tứ Xuyên | Tiếng Mân Lôi Châu | Tiếng Ngô Thượng Hải | Tiếng Khai Phong | Tiếng Bình thoại |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 一 | ji7 /ji˦/ | yi²¹ /i˨˩/ | yi²¹ /i˨˩/ | 訓讀(蜀)yiag8 /ziak̚˨/文讀ieg4 /iek̚˥/ | iq7 /ɪʔ˥˥/ | yi²⁴ /i˨˦/ | ɐt³ /ɐt̚˧/ |
| 二 | ne7 /ne˦/ | er²¹³ /ɚ˨˩˧/ | er²¹³ /ɚ˨˩˧/ | lu7 /lu˥˥/ | gni6 /ɲi˨˧/ | er³¹² /ɚ˧˩˨/ | ȵi²² /ȵi˨˨/ |
| 三 | sa1 /sa˥/ | san⁵⁵ /san˥˥/ | san⁵⁵ /san˥˥/ | 白讀sa1 /sa˧˥/文讀sam1 /sam˧˥/ | se1 /sɛ˥˧/ | san²⁴ /san˨˦/ | ɬam⁵³ /ɬam˥˧/ |
| 四 | ɕi7 /ɕi˦/ | si²¹³ /sɿ˨˩˧/ | si²¹³ /sɿ˨˩˧/ | 白讀xi3 /si˨˩/文讀su3 /su˨˩/ | sy5 /sɿ˧˥/ | si³¹² /sɿ˧˩˨/ | ɬi⁵⁵ /ɬi˥˥/ |
| 五 | mu4 /mu˧/ | wu⁵³ /u˥˧/ | wu⁵³ /u˥˧/ | ngeu6 /ŋɛu˧˧/ | ng6 /ŋ̍˨˧/ | wu⁵³ /u˥˧/ | ŋ̍²⁴ /ŋ̍˨˦/ |
| 六 | fv̩7 /fv̩˦/ | nu²¹ /nu˨˩/ | neu²¹ /nəu˨˩/ | 白讀lag8 /lak̚˨/文讀log4 /lɔk̚˥/ | loq8 /loʔ˩˨/ | liu²⁴ /liəu˨˦/ | lœk²⁴ /lœk̚˨˦/ |
| 七 | tɕʰi7 /tɕʰi˦/ | qi²¹ /tɕʰi˨˩/ | qi²¹ /tɕʰi˨˩/ | qieg4 /tsʰiek̚˥/ | chiq7 /tɕʰɪʔ˥˥/ | qi²⁴ /tɕʰi˨˦/ | tʃʰɐt³ /tʃʰɐt̚˧/ |
| 八 | pia7 /pia˦/ | ba²¹ /pa˨˩/ | ba²¹ /pa˨˩/ | boi7 /pɔi˥˥/ | paq7 /pɐʔ˥˥/ | ba²⁴ /pa˨˦/ | pat³ /pat̚˧/ |
| 九 | tɕɯ3 /tɕɯ˧/ | jiu⁵³ /tɕiəu˥˧/ | jiu⁵³ /tɕiəu˥˧/ | gao2 /kau˧˩/ | cieu5 /tɕiɤɯ˧˥/ | jiu⁵³ /tɕiəu˥˧/ | kɐu³³ /kɐu˧˧/ |
| 十 | tsi8 /tsi˦˨/ | si²¹ /sɿ˨˩/ | si²¹ /sɿ˨˩/ | 白讀zab8 /tsap̚˨/文讀xib4 /sip̚˥/ | zeq8 /zəʔ˩˨/ | shi⁴² /ʂʐ̩˦˨/ | ʃɐp² /ʃɐp̚˨/ |
| 天 | xe1 /xe˥/ | tian⁵⁵ /tʰiɛn˥˥/ | tian⁵⁵ /tʰiɛn˥˥/ | ti1 /tʰi˧˥/ | thi1 /tʰi˥˧/ | tian²⁴ /tʰiɛn˨˦/ | tʰin⁵³ /tʰin˥˧/ |
| 地 | tɕi6 /tɕi˧˩/ | di²¹³ /ti˨˩˧/ | di²¹³ /ti˨˩˧/ | di6 /ti˧˧/ | di6 /di˨˧/ | di³¹² /ti˧˩˨/ | ti²² /ti˨˨/ |
| 日 | ȵe7 /ȵe˦/ | zi²¹ /zɿ˨˩/ | zi²¹ /zɿ˨˩/ | yieg8 /ziek̚˨/ | 白讀 (sun/day)gniq8 /ȵiɪʔ˩˨/文讀zeq8 /zəʔ˩˨/ | ri²⁴ /ʐɿ˨˦/ | ȵɐt²⁴ /ȵɐt̚˨˦/ |
| 月 | ua7 /ua˦/ | yue²¹ /ye˨˩/ | yue²¹ /ye˨˩/ | bhue6 /buɛ˧˧/ | 白讀 (moon/month)yuoq8 /ɦyɪʔ˩˨/文讀yeq8 /ɦiɪʔ˩˨/ | yue²⁴ /yɛ˨˦/ | ȵyt²⁴ /ȵyt̚˨˦/ |
| 水 | ɕui3 /ɕui˧/ | sui⁵³ /suei˥˧/ | sui⁵³ /suei˥˧/ | zui2 /tsui˧˩/ | sy5 /sz̩˧˥/ | shui⁵³ /ʂuei˥˧/ | ʃui³³ /ʃui˧˧/ |
| 火 | xui3 /xui˧/ | huo⁵³ /xo˥˧/ | huo⁵³ /xo˥˧/ | hue2 /huɛ˧˩/ | hu5 /hu˧˥/ | huo⁵³ /xuo˥˧/ | hu³³ /hu˧˧/ |
| 石 | tso8 /tso˦˨/ | si²¹ /sɿ˨˩/ | si²¹ /sɿ˨˩/ | 白讀jio6 /tsiɔ˧˧/文讀xig4 /sik̚˥/ | zaq8 /zaʔ˩˨/ | shi⁴² /ʂʐ̩˦˨/ | ʃek² /ʃek̚˨/ |
| 雨 | vu4 /vu˧/ | yu⁵³ /y˥˧/ | yu⁵³ /y˥˧/ | heu6 /hɛu˧˧/ | yu6 /ɦy˨˧/ | yu⁵³ /y˥˧/ | jy²⁴ /jy˨˦/ |
| 雪 | sui7 /sui˦/ | xue²¹ /ɕye˨˩/ | xue²¹ /ɕye˨˩/ | 白讀soi7 /sɔi˥˥/文讀seg4 /sek̚˥/ | shiq7 /ɕiɪʔ˥˥/ | xue²⁴ /ɕyɛ˨˦/ | ɬyt³ /ɬyt̚˧/ |
| 牛 | ŋɯ2 /ŋɯ˨˩/ | niu²¹ /niəu˨˩/ | niu²¹ /niəu˨˩/ | bhu5 /bu˨˨/ | gnieu6 /ɲiɤ˨˧/ | niu⁴² /niou˦˨/ | ȵɐu²¹ /ȵɐu˨˩/ |
| 龍 | nv̩2 /nv̩˨˩/ | nong²¹ /noŋ˨˩/ | nong²¹ /noŋ˨˩/ | liang5 /liaŋ˨˨/ | lon6 /loŋ˨˧/ | long⁴² /luŋ˦˨/ | lœŋ²¹ /lœŋ˨˩/ |
| 馬 | mɛ4 /mɛ˧/ | ma⁵³ /ma˥˧/ | ma⁵³ /ma˥˧/ | bhe2 /bɛ˧˩/ | mo6 /mo˨˧/ | ma⁵³ /ma˥˧/ | ma²⁴ /ma˨˦/ |
| 羊 | jou2 /jou˨˩/ | yang²¹ /iaŋ˨˩/ | yang²¹ /iaŋ˨˩/ | io5 /iɔ˨˨/ | yan6 /ɦiã˨˧/ | yang⁴² /iaŋ˦˨/ | jiɐŋ²¹ /jiɐŋ˨˩/ |
| 雞 | ke1 /ke˥/ | ji⁵⁵ /tɕi˥˥/ | ji⁵⁵ /tɕi˥˥/ | 白讀goi1 /kɔi˧˥/文讀gi1 /ki˧˥/ | ci1 /tɕi˥˧/ | ji²⁴ /tɕi˨˦/ | kɐi⁵³ /kɐi˥˧/ |
| 犬 | kʰua3 /kʰua˧/ | quan⁵³ /tɕʰyɛn˥˧/ | quan⁵³ /tɕʰyɛn˥˧/ | — | chioe5 /tɕʰyø˧˥/ | quan⁵³ /tɕʰyɛn˥˧/ | hyn³³ /hyn˧˧/ |
| 貓 | mɯ2 /mɯ˨˩/ | mao⁵⁵ /mau˥˥/ | mao⁵⁵ /mau˥˥/ | bha5 /ba˨˨/ | mau1 /mɔ˥˧/ | mao²⁴ /mau˨˦/ | 白讀mɛu⁵⁵ /mɛu˥˥/文讀mau⁵⁵ /mau˥˥/ |
| 魚 | ŋv̩1 /ŋv̩˥/ | yu²¹ /y˨˩/ | yu²¹ /y˨˩/ | hu5 /hu˨˨/ | ng6 /ŋ̍˨˧/ | yu⁴² /y˦˨/ | ȵy²¹ /ȵy˨˩/ |
| 頭 | tɯ2 /tɯ˨˩/ | tou²¹ /tʰəu˨˩/ | tou²¹ /tʰəu˨˩/ | tao5 /tʰau˨˨/ | deu6 /dɤ˨˧/ | tou⁴² /tʰəu˦˨/ | tɐu²¹ /tɐu˨˩/ |
| 耳 | ȵv̩4 /ȵv̩˧/ | er⁵³ /ɚ˥˧/ | er⁵³ /ɚ˥˧/ | hi6 /hi˧˧/ | er6 /ɦɚ˨˧/ | er⁵³ /ɚ˥˧/ | ȵi²⁴ /ȵi˨˦/ |
| 心 | ɕi1 /ɕi˥/ | xin⁵⁵ /ɕin˥˥/ | xin⁵⁵ /ɕin˥˥/ | xim1 /sim˧˥/ | shin1 /ɕin˥˧/ | xin²⁴ /ɕin˨˦/ | ɬɐm⁵³ /ɬɐm˥˧/ |
| 手 | sɯ3 /sɯ˧/ | sou⁵³ /səu˥˧/ | sou⁵³ /sou˥˧/ | qiu2 /tsʰiu˧˩/ | seu5 /sɤ˧˥/ | shou⁵³ /ʂou˥˧/ | ʃɐu³³ /ʃɐu˧˧/ |
| 血 | sua7 /sua˦/ | xue²¹ /ɕye˨˩/ | xue²¹ /ɕye˨˩/ | hue7 /huɛ˥˥/ | 白讀shioq7 /ɕioʔ˥˥/文讀shiuq7 /ɕyəʔ˥˥/ | xue²⁴ /ɕyɛ˨˦/ | hyt³ /hyt̚˧/ |
| 人 | ȵi2 /ȵi˨˩/ | zen²¹ /zən˨˩/ | zen²¹ /zən˨˩/ | 訓讀(儂)nang5 /naŋ˨˨/文讀yieng5 /zieŋ˨˨/ | 白讀gnin6 /ɲin˨˧/文讀zen6 /zən˨˧/ | ren⁴² /ʐən˦˨/ | ȵɐn²¹ /ȵɐn˨˩/ |
| 女 | ȵṽ4 /ȵṽ˧/ | nü⁵³ /ȵy˥˧/ | nü⁵³ /ȵy˥˧/ | ni2 /ni˧˩/ | gniu6 /ȵy˨˧/ | nü⁵³ /ȵy˥˧/ | ny²⁴ /ny˨˦/ |
| 飯 | pe4 /pe˧/ | fan²¹³ /fan˨˩˧/ | fan²¹³ /fan˨˩˧/ | 白讀bui1 /pui˧˥/文讀bhang6 /baŋ˧˧/ | ve6 /vɛ˨˧/ | fan³¹² /fan˧˩˨/ | fan²² /fan˨˨/ |
| 茶 | tso2 /tso˨˩/ | ca²¹ /tsʰa˨˩/ | ca²¹ /tsʰa˨˩/ | de5 /tɛ˨˨/ | zo6 /zo˨˧/ | cha⁴² /tʂʰa˦˨/ | tʃa²¹ /tʃa˨˩/ |
| 生 | xɛ1 /xɛ˥/ | sen⁵⁵ /sən˥˥/ | sen⁵⁵ /sən˥˥/ | 白讀se1 /sɛ˧˥/文讀seng1 /seŋ˧˥/ | 白讀san1 /sã˥˧/文讀sen1 /sən˥˧/ | sheng²⁴ /ʂəŋ˨˦/ | ʃiɐŋ⁵³ /ʃiɐŋ˥˧/ |
| 死 | ɕi3 /ɕi˧/ | si⁵³ /sɿ˥˧/ | si⁵³ /sɿ˥˧/ | xi2 /si˧˩/ | 白讀shi5 /ɕi˧˥/文讀sy5 /sɿ˧˥/ | si⁵³ /sɿ˥˧/ | ɬi³³ /ɬi˧˧/ |
| 飛 | fv̩1 /fv̩˥/ | fei⁵⁵ /fei˥˥/ | fei⁵⁵ /fei˥˥/ | 白讀bue1 /puɛ˧˥/文讀bhi1 /bi˧˥/ | fi1 /fi˥˧/ | fei²⁴ /fei˨˦/ | fi⁵³ /fi˥˧/ |
| 見 | ke5 /ke˦˨/ | jian²¹³ /tɕiɛn˨˩˧/ | jian²¹³ /tɕiɛn˨˩˧/ | 白讀gi3 /ki˨˩/文讀gieng3 /kieŋ˨˩/ | ci5 /tɕi˧˥/ | jian³¹² /tɕiɛn˧˩˨/ | kin⁵⁵ /kin˥˥/ |
| 食 | jɯ7 /jɯ˦/ | si²¹ /sɿ˨˩/ | si²¹ /sɿ˨˩/ | 訓讀(本字未詳)jia6 /tsia˧˧/文讀xieg8 /siek̚˨/ | zeq8 /zəʔ˩˨/ | shi⁴² /ʂʐ̩˦˨/ | ʃek² /ʃek̚˨/ |
| 飲 | ɣɯ3 /ɣɯ˧/ | yin⁵³ /in˥˧/ | yin⁵³ /in˥˧/ | — | in5 /ʔin˧˥/ | yin⁵³ /in˥˧/ | ȵɐm³³ /ȵɐm˧˧/ |
| 白 | pɛ8 /pɛ˦˨/ | be²¹ /pe˨˩/ | be²¹ /pe˨˩/ | be6 /pɛ˧˧/ | baq8 /baʔ˩˨/ | bai⁴² /pɛ˦˨/ | piɐk² /piɐk̚˨/ |
| 黑 | xɯ7 /xɯ˦/ | he²¹ /xe˨˩/ | he²¹ /xe˨˩/ | heg4 /hek̚˥/ | heq7 /həʔ˥˥/ | hei²⁴ /xei˨˦/ | hɐk³ /hɐk̚˧/ |
| 黃 | ŋv̩2 /ŋv̩˨˩/ | huang²¹ /xuaŋ˨˩/ | huang²¹ /xuaŋ˨˩/ | 白讀ui5 /ui˨˨/文讀huang5 /huaŋ˨˨/ | waon6 /ɦuɑ̃˨˧/ | huang⁴² /xuaŋ˦˨/ | hoŋ²¹ /hoŋ˨˩/ |
| 青 | tɕʰɛ1 /tɕʰɛ˥/ | qin⁵⁵ /tɕʰin˥˥/ | qin⁵⁵ /tɕʰin˥˥/ | 白讀ce1 /tsʰɛ˧˥/文讀qing1 /tsʰiŋ˧˥/ | chin1 /tɕʰin˥˧/ | qing²⁴ /tɕʰiəŋ˨˦/ | tʃʰeŋ⁵³ /tʃʰeŋ˥˧/ |
| 大 | to6 /to˧˩/ | 白讀tai⁵³ /tʰai˥˧/文讀da²¹³ /ta˨˩˧/ | 白讀tai⁵³ /tʰai˥˧/文讀da²¹³ /ta˨˩˧/ | 白讀dua1 /tua˧˥/文讀dai7 /tai˥˥/ | 白讀du6 /du˨˧/文讀da6 /da˨˧/ | da³¹² /ta˧˩˨/ | tai²² /tai˨˨/ |
| 長 | tsou2 /tsou˨˩/ | cang²¹ /tsʰaŋ˨˩/ | cang²¹ /tsʰaŋ˨˩/ | 白讀do5 /tɔ˨˨/文讀qiang5 /tsʰiaŋ˨˨/ | zan6 /zã˨˧/ | chang⁴² /tʂʰaŋ˦˨/ | tʃiɐŋ²¹ /tʃiɐŋ˨˩/ |
| 老 | ku3 /ku˧/ | nao⁵³ /nau˥˧/ | nao⁵³ /nau˥˧/ | 白讀lao6 /lau˧˧/文讀lao2 /lau˧˩/ | lau6 /lɔ˨˧/ | lao⁵³ /laɔ˥˧/ | lau²⁴ /lau˨˦/ |
| 熱 | ȵi7 /ȵi˦/ | ze²¹ /ze˨˩/ | ze²¹ /ze˨˩/ | 白讀yua6 /zua˧˧/文讀yieg8 /ziek̚˨/ | gniq8 /ȵiɪʔ˩˨/ | re²⁴ /ʐɛ˨˦/ | ȵit²⁴ /ȵit̚˨˦/ |
| 香 | ɕou1 /ɕou˥/ | xiang⁵⁵ /ɕiaŋ˥˥/ | xiang⁵⁵ /ɕiaŋ˥˥/ | 白讀hio1 /hiɔ˧˥/文讀hiang1 /hiaŋ˧˥/ | shian1 /ɕiã˥˧/ | xiang²⁴ /ɕiaŋ˨˦/ | hiɐŋ⁵³ /hiɐŋ˥˧/ |
| 上 | to4 /to˧/ | sang²¹³ /saŋ˨˩˧/ | sang²¹³ /saŋ˨˩˧/ | — | zaon6 /zɑŋ˨˧/ | shang³¹² /ʂaŋ˧˩˨/ | ʃɐŋ²² /ʃɐŋ˨˨/ |
| 我 | ŋo6 /ŋo˧˩/ | ngo⁵³ /ŋo˥˧/ | ngo⁵³ /ŋo˥˧/ | 白讀bha2 /ba˧˩/文讀ngo2 /ŋɔ˧˩/ | 白讀ngu6 /ŋu˨˧/文讀ngu1 /ŋu˥˧/ | wo⁵³ /uo˥˧/ | ŋo²⁴ /ŋo˨˦/ |
Mở bản đồ tương tác: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.
Thực hiện bởi Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Trang chủ LangMap