ཁམས་སྐད
Tiếng Tạng Khams
Hán-Tạng (Tạng-Miến, Bodish)
Tiếng Tạng Khams là một trong ba nhóm phương ngữ Tạng chính (cùng với Tạng Trung/Ü-Tsang bo và Amdo). Được nói rộng khắp đông Tây Tạng (vùng Kham), tây Tứ Xuyên (Garzê và bắc Lương Sơn), tây-bắc Vân Nam (Diqing) và đông-nam Thanh Hải (Yushu) — vùng cao nguyên rộng lớn nơi người Khampa phát triển văn hóa cưỡi ngựa độc đáo và sự tự trị lịch sử. Về âm vị bảo thủ hơn Tạng Trung trong việc giữ lại các tổ phụ âm đầu đã mất ở tiếng Lhasa, nhưng có nhiều đổi mới về thanh điệu. Dùng chung chữ viết Tạng văn học với chuẩn nhưng phát âm khác biệt đáng kể, đòi hỏi phiên dịch giữa các phương ngữ trong giao tiếp khẩu ngữ.
Nơi được sử dụng
87 từ cốt lõi trong tiếng Tạng Khams
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh trong cùng họ: Hán-Tạng (Tạng-Miến, Bodish)
| Nghĩa | Tiếng Tạng Khams | Tiếng Tây Tạng | Tiếng Lhomi | Tiếng Môn Ba Dakpa | Tiếng Tạng cổ điển phụng vụ | Tiếng Sikkim | Tiếng Dzongkha |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | ཆུ /tɕʰu˥˧/ | ཆུ /tɕʰu˥/ | ཆུ་ /tɕʰu˥/ | tshi53 /tsʰi˥˧/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ |
| Lửa | མེ /ɲe˥˧/ | མེ /me˩˧/ | མེ་ /me˥/ | me13 /me˩˧/ | མེ /me/ | མེ /mi/ | མེ /mi/ |
| Mặt trời | ཉི་མ /ɲi˩˧ma˥˧/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ་ /ɲi˥ma˩/ | plᴀŋ53 /plᴀŋ˥˧/ | ཉི་མ /ɲimə/ | ཉིམ /ɲim/ | ཉིམ /ɲim/ |
| Mặt trăng | ཟླ་བ /da˩˧wa˥˧/ | ཟླ་བ /tawa˩˧/ | ཟླ་བ་ /dawa˩/ | lɛː55thøn55 /lɛː˥˥tʰøn˥˥/ | ཟླ་བ /tawa/ | ཟླ་བོ /dau/ | ཟླ་བ /dau/ |
| Sao | སྐར་མ /ka˥˥ma˥˧/ | སྐར་མ /karma˥/ | སྐར་མ /karma˥/ | kᴀr55mᴀ53 /kᴀr˥˥mᴀ˥˧/ | སྐར་མ /kaːma/ | སྐར་མ་ /kaːma/ | སྐརམ /kaːm/ |
| Đêm | མཚན་མོ /tsʰɛ̃˥˧mo/ | མཚན་མོ /tsʰɛ̃˥mo˥/ | མཚན་མོ /tsʰemːu˥/ | ȵen13ne31 /ɲen˩˧ne˧˩/ | མཚན་མོ /tsʰɛ̃mo/ | ཕྱི་རུ /pʰiru/ | ནུབ་མོ /numu/ |
| Mưa | ཆར་པ /tɕʰa˥˧ba˥˧/ | ཆར་པ /tɕʰaː˥pa˥/ | — | nᴀm13 /nᴀm˩˧/ | ཆར་པ /tɕʰaːpa/ | ཆར་པོ /tɕʰaːp/ | ཆརཔ /tɕʰaːp/ |
| Tuyết | ཁ་བ /kʰa˥˥wa˥˧/ | ཁ་བ /kʰawa˥/ | ཁ་བ /kʰawa˥/ | khᴀ55ru53 /kʰᴀ˥˥ru˥˧/ | ཁ་བ /kʰawa/ | ཁ་བོ /kʰau/ | ཁཝ /kʰau/ |
| Gió | རླུང /luŋ˥˥/ | རླུང /luŋ˥/ | — | røn13 /røn˩˧/ | རླུང /luŋ/ | རླུང /luŋ/ | རླུང /luŋ/ |
| Đất | ས /sʰa˥˧/ | ས /sa˥/ | ས /sa˥/ | sᴀ53 /sᴀ˥˧/ | ས /sa/ | ས /sa/ | ས /sa/ |
| Đá | རྡོ /do˧˩/ | རྡོ /to˩˧/ | རྡོ་ /do˥/ | kɔr13 /kɔr˩˧/ | རྡོ /to/ | རྡོ /do/ | རྡོ /do/ |
| Núi | རི /ri˧˩/ | རི /ri˩˧/ | — | ri13 /ri˩˧/ | རི /ʐi/ | — | རི /ri/ |
| Biển | རྒྱ་མཚོ /dʑa˩˧tsʰo˥˧/ | རྒྱ་མཚོ /tʃatsʰo˩˧/ | — | cᴀ13tsho53 /cᴀ˩˧tsʰo˥˧/ | རྒྱ་མཚོ /ɟa tsʰo/ | རྒྱ་མཚོ /ɡʲamtsʰo/ | རྒྱ་མཚོ /dʑamtsʰo/ |
| Mẹ | ཨ་མ /ʔa˥˧ma˥˧/ | ཨ་མ /ama˥/ | ཨ་མ་ /ʔama˩/ | ʔᴀ55mᴀ53 /ʔᴀ˥˥mᴀ˥˧/ | ཨ་མ /ama/ | ཨམ /am/ | ཨ་མ /ama/ |
| Cha | ཨ་ཕ /ʔa˥˧pʰa˥˧/ | ཨ་ཕ /apʰa˥/ | ཨ་པ་ /ʔapa˩/ | ʔaᴀ55pᴀ53 /ʔaᴀ˥˥pᴀ˥˧/ | ཡབ /jap/ | ཨ་པོ /apo/ | ཨ་པ /apa/ |
| Con gái | བུ་མོ /po˩˧mo˥˧/ | བུ་མོ /pʰumo˥/ | — | po13mo53 /po˩˧mo˥˧/ | བུ་མོ /pʰumo/ | བུམ /bum/ | བུམོ /bum/ |
| Tôi | ང /ŋa˩˧/ | ང /ŋa˩˨/ | ང /ŋa˩/ | ŋe13 /ŋe˩˧/ | ང /ŋa/ | ང་ /ŋa/ | ང /ŋa/ |
| Bạn | ཁྱོད /tɕʰø˥˧/ | ཁྱོད /cʰøː˥/ | ཁྱོད /kʰjø˥/ | ʔi53 /ʔi˥˧/ | ཁྱོད /tɕʰø/ | ཆོད /tɕʰøʔ/ | ཁྱོད /tɕʰø/ |
| Chúng ta | ང་ཚོ /ŋatsʰo/ | ང་ཚོ /ŋa˩˧tsʰo˥/ | — /—/ | ŋᴀ13tᴀŋ53 / ŋᴀ13rᴀʔ53 /ŋᴀ˩˧tᴀŋ˥˧ / ŋᴀ˩˧rᴀʔ˥˧/ | ངེད /ŋed/ | ང་ཅག་ /ŋatɕaʔ/ | ང་བཅས /ŋatɕe/ |
| Tên | མིང /ɲin˥˥/ | མིང /miŋ˥/ | མིང /miŋ˩/ | meŋ13 /meŋ˩˧/ | མིང /miŋ/ | མིང་ /miŋ/ | མིང /meŋ/ |
| Người | མི /ɲi˥˧/ | མི /mi/ | — | mi13 /mi˩˧/ | མི /mi/ | མི /mi/ | མི /mi/ |
| Đầu | མགོ /ŋɡo˧˩/ | མགོ /ko˩˧/ | — | kɔk13theʔ53 /kɔk˩˧tʰeʔ˥˧/ | མགོ /ko/ | མགོ /ɡo/ | མགུ་ཏོ /ɡuto/ |
| Mắt | མིག /ɲiʔ˥˧/ | མིག /mik˩˧/ | མིག་ /mik˥/ | meʔ53 /meʔ˥˧/ | མིག /mi/ | མིག /mik/ | མིག་ཏོ /mito/ |
| Tai | རྣ་བ /na wa/ | རྣ་བ /naba˥/ | — | nem13nɛʔ53 /nem˩˧nɛʔ˥˧/ | རྣ་བ /nawa/ | — | རྣམ་ཅོག /namtɕo/ |
| Mũi | སྣ /n̥a˥˧/ | སྣ /na˥/ | — | nᴀ53 /nᴀ˥˧/ | སྣ /na/ | སྣ /n̥a/ | ལྷ་པ /ɬapa/ |
| Miệng | ཁ /kʰa˥˧/ | ཁ /kʰa˥/ | — | khᴀ53 /kʰᴀ˥˧/ | ཁ /kʰa/ | ཁ /kʰa/ | ཁ /kʰa/ |
| Răng | སོ /sʰo˥˧/ | སོ /so˥/ | སོ /so˥/ | wᴀ53 /wᴀ˥˧/ | སོ /so/ | སོ /so/ | སོ /so/ |
| Lưỡi | ལྕེ /tɕe˥˧/ | ལྕེ /tɕe˥/ | ལྕེ /tɕila˥/ | le53 /le˥˧/ | ལྕེ /tɕe/ | ལྕེ /tɕe/ | ལྕེ /tɕe/ |
| Tay | ལག་པ /la˩˧pa˥˧/ | ལག་པ /lakpa˩˧/ | ལག་པ་ /lakpa˩/ | lᴀʔ53 /lᴀʔ˥˧/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་ཀོ /lako/ | ལགཔ /lap/ |
| Bàn chân | རྐང་པ /kuŋ˥˥ba˥˧/ | རྐང་པ /kaŋ˥pa˥/ | རྐང་པ /kaŋpa˥/ | le13mɛʔ53 /le˩˧mɛʔ˥˧/ | རྐང་པ /kaŋpa/ | རྐངམ /kaːm/ | རྐངམ /káːm/ |
| Tim | སྙིང་ /ɲin˥˥/ | སྙིང་ /ɲiŋ˥/ | སྙིང་ /ɲiŋ˥/ | niŋ53 /niŋ˥˧/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | ཧིང /hiŋ/ |
| Xương | རུས་པ /rəpa/ | རུས་པ /rypa˩˧/ | རུས་པ /ryːpa˥/ | — /—/ | རུས་པ /ruspa/ | རུས་པ /rupa/ | རུ་ཏོག /ruːto/ |
| Máu | ཁྲག /tʂʰaʔ˥˧/ | ཁྲག /ʈʂʰaʔ˥˧/ | ཁྲག /tʰak˥/ | ceʔ53 /ceʔ˥˧/ | ཁྲག /ʈʂʰa/ | ཁྱག /kʰjaʔ/ | ཁྲག /ʈʰaː/ |
| Yêu | དགའ་པོ /ɡapo/ | དགའ་པོ /kapo˩˧/ | — /—/ | ce55po53 /ce˥˥po˥˧/ | བྱམས་པ /tɕʰampa/ | དགའ /ɡa/ | དགའ་བ /ɡawa/ |
| Cây | ཤིང་ /ɕiŋ/ | ཤིང་སྡོང་ /ɕiŋ˥toŋ˥/ | ཤིང་ /ɕiŋ˥/ | ɕeŋ55mᴀ53 /ɕeŋ˥˥mᴀ˥˧/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ |
| Chó | ཁྱི /tɕʰi˥˧/ | ཁྱི /cʰi˥/ | ཁྱི་ /kʰi˥/ | chi53 /cʰi˥˧/ | ཁྱི /cʰi/ | ཁྱི /kʰi/ | རོ་ཁྱི /rotɕʰi/ |
| Mèo | ཞི་མི /ʑimi/ | ཞི་མི /ɕimi˩˧/ | — /—/ | ʑin13po53 /ʑin˩˧po˥˧/ | ཞི་མི /ʑimi/ | ཞི་མི /ʑimi/ | བྱི་ལི /ptɕili/ |
| Cá | ཉ /ɲa˩˧/ | ཉ /ɲa˥/ | ན /na˥/ | ȵᴀ13 /ɲᴀ˩˧/ | ཉ /ɲa/ | ཉ /ɲa/ | ཉ /ɲa/ |
| Chim | བྱ /tɕa/ | བྱ /tʃʰa˩˧/ | — | tɕᴀ13 /tɕᴀ˩˧/ | བྱ /tɕʰa/ | བྱ /bja/ | བྱ /ptɕa/ |
| Bướm | ཕྱེ་མ་ལེབ /tɕʰemalep/ | ཕྱེ་མ་ལེབ་ /tɕʰemalep˥/ | — | tɕhᴀ55tɕhᴀ55me31loŋ̩55 /tɕʰᴀ˥˥tɕʰᴀ˥˥me˧˩loŋ̩˥˥/ | ཕྱེ་མ་ལེབ /tɕʰe ma lep/ | — | ཕྱེམ་ལ /tɕʰemla/ |
| Trứng | སྒོ་ང /ɡo˩˧ŋa˥˧/ | སྒོ་ང /koŋa˩˧/ | — | khᴀʔ53lum53 /kʰᴀʔ˥˧lum˥˧/ | སྒོ་ང /ɡoŋa/ | — | སྒོང་རྡོག /ɡoŋdo/ |
| Gấu | དོམ /toŋ˩˧/ | དོམ /tom˩˧/ | དོམ /dom˩/ | — | དོམ /tʰom/ | — | དོམ /doːm/ |
| Ngựa | རྟ /ta˥˧/ | རྟ /ta˥/ | — | te53 /te˥˧/ | རྟ /ta/ | རྟ /ta/ | རྟ /ta/ |
| Nhà | ཁང་པ /kʰuŋ˥˥ba˥˧/ | ཁང་པ /kʰaŋpa˥/ | ཁྱིམ་ /kʰim˥/ | chem53 /cʰem˥˧/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁྱིམ /kʰim/ | ཁྱིམ /tɕʰim/ |
| Sữa | འོ་མ /o˩˧ma˥˧/ | འོ་མ /oma˥/ | — | jo13 /jo˩˧/ | འོ་མ /oma/ | ཨོམ /om/ | ཨོམ /ʔoːm/ |
| Mật ong | སྦྲང་རྩི /dʐaŋtsi/ | སྦྲང་རྩི /ʈʂaŋ˩˧ tsi˥/ | — | — | སྦྲང་རྩི /ʈʂəŋ tsi/ | — | སྦྱང /bdʑaŋ/ |
| Muối | ཚྭ /tsʰa˥˧/ | ཚྭ /tsʰa˥/ | ཚྭ་ /tsʰa˥/ | tshᴀ53 /tsʰᴀ˥˧/ | ཚྭ /tsʰa/ | ཚྭ /tsʰa/ | ཚྭ /tsʰa/ |
| Gạo | འབྲས /ndʐe˩˧/ | འབྲས /ʈʂɛː˩˧/ | — | dem13 /dem˩˧/ | འབྲས /ʈʂɛː/ | — | ཆུམ /tɕʰum/ |
| Sắt | ལྕགས /tɕaʔ˥˧/ | ལྕགས /tɕaʔ˥˧/ | — | lek53 /lek˥˧/ | ལྕགས /tɕa/ | ལྕགས /tɕaʔ/ | ལྕགས /tɕaːk/ |
| Bánh xe | འཁོར་ལོ /kʰorlo/ | འཁོར་ལོ /kʰorlo˥/ | — | — | འཁོར་ལོ /kʰo lo/ | འཁོར་ལོ /kʰorlo/ | འཁོར་ལོ /kʰoːlo/ |
| Lụa | དར /tar/ | དར /tʰaː˩˧/ | — | tʂuk13tsi53 /tʂuk˩˧tsi˥˧/ | དར /tʰaː/ | — | འབུ་རས /burɛː/ |
| Sách | དེབ /tep/ | དེབ /tʰep˩˧/ | — | ji13ci53 /ji˩˧ci˥˧/ | དཔེ་ཆ /pe tɕʰa/ | དེབ /dep/ | ཀི་ལྟབ /kitap/ |
| Ăn | ཟ /sa˩˧/ | ཟ /sa˩˧/ | ཟ་ /sa˩/ | zᴀ13 /zᴀ˩˧/ | བཟའ /sa/ | ཟ /sa/ | ཟ /za/ |
| Uống | འཐུང་ /tʰuŋ˥˧/ | འཐུང་ /tʰuŋ˥/ | འཐུང་ /tʰuŋ˩/ | toŋ55 /toŋ˥˥/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ |
| Ngủ | ཉལ /ɲe˩˧/ | ཉལ /ɲäː/ | ཉལ་ /ɲal˩/ | ȵɛː13 /ɲɛː˩˧/ | ཉལ /ɲɛː/ | ཉལ /ɲɛː/ | ཉལ /ɲɛː/ |
| Một | གཅིག /tɕi˥˧/ | གཅིག /tɕik˥/ | གཅིག་ /tɕik˥/ | theʔ53 /tʰeʔ˥˧/ | གཅིག /tɕi/ | གཅིག /tɕiʔ/ | གཅིག /tɕi/ |
| Hai | གཉིས /ɲi˥˥/ | གཉིས /ɲiː˩˧/ | གཉིས /ɲi˩/ | nᴀi13 /nᴀi˩˧/ | གཉིས /ɲiː/ | གཉིས་ /ɲiː/ | གཉིས /ɲiː/ |
| Ba | གསུམ /suŋ˥˥/ | གསུམ /sum˥/ | གསུམ /ʰsum˥/ | sum53 /sum˥˧/ | གསུམ /sum/ | གསུམ /sum/ | གསུམ /súm/ |
| Bốn | བཞི /ʑe/ | བཞི /ʑi˩˧/ | བཞི /ʃi˩/ | pli53 /pli˥˧/ | བཞི /ɕi/ | བཞི /ʑi/ | བཞི /ʑi/ |
| Năm | ལྔ /ŋa˥˧/ | ལྔ /ŋa˥/ | ལྔ /ʰŋa˥/ | le31ŋe53 /le˧˩ŋe˥˧/ | ལྔ /ŋa/ | ལྔ /ŋa/ | ལྔ /ŋa/ |
| Trăm | བརྒྱ /dʑa˥˧/ | བརྒྱ /ca˩˧/ | — | chɛʔ53le31ŋe53 /cʰɛʔ˥˧le˧˩ŋe˥˧/ | བརྒྱ /ca/ | བརྒྱ /ɡʲɛ/ | བརྒྱ /dʑa/ |
| Xin chào | ཨ་རོ /aro/ | བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས /taɕi˥ telek˩˧/ | བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས /taɕi˥ tele˩/ | — /—/ | བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས /ʈʂəɕi tele/ | ཁམས་བཟང /kʰamsaŋ/ | སྐུ་གཟུགས་བཟང་པོ་ལ /kuzu zaŋpo la/ |
| Cảm ơn | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰukdʑe tɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕe˥ tɕʰe˥/ | — /—/ | — /—/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕe tɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕe/ | བཀའ་དྲིན་ཆེ /kaʈʰitɕʰe/ |
| Tốt | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo˩˧/ | ཡག་པོ་ /jakpo˩/ | li13khu31 /li˩˧kʰu˧˩/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ལེགམ /lɛm/ | ལེགས་ཤོམ /lekɕom/ |
| Mới | གསར་པ /sa˥˥ba˥˧/ | གསར་པ /saː˥pa˥/ | — | se55ro53 /se˥˥ro˥˧/ | གསར་པ /saːpa/ | — | གསརཔ /saːp/ |
| Đỏ | དམར་པོ /ma˥˥bo˥˧/ | དམར་པོ /mar˥po˥/ | དམར་པོ /mar˥pu˩/ | leu55 /leu˥˥/ | དམར་པོ /maː po/ | དམར་པོ /maːpu/ | དམརཔོ /maːp/ |
| Trắng | དཀར་པོ /kar po/ | དཀར་པོ /kar˥ po˥/ | དཀར་པོ /kar˥pu˩/ | cher55po53 /cʰer˥˥po˥˧/ | དཀར་པོ /kaː po/ | དཀར་པོ /kaːpu/ | དཀརཔོ /kaːp/ |
| Đen | ནག་པོ /nakpo/ | ནག་པོ /naʔpo˩˧/ | — | plɛː13kᴀn55 /plɛː˩˧kᴀn˥˥/ | ནག་པོ /nako/ | — | གནགཔོ /nap/ |
| Xanh lá | ལྗང་ཁུ /ndʑuŋ˩˧kʰu˥˧/ | ལྗང་ཁུ /tɕəŋ˩˧ku˥/ | — | dʑᴀŋ13ku53 /dʑᴀŋ˩˧ku˥˧/ | ལྗང་ཁུ /tɕəŋku/ | ལྗང་ཀུ /dʑaŋku/ | ཧོནམ /høm/ |
| Xanh lam | སྔོན་པོ /ŋ̊enbo/ | སྔོན་པོ /ŋom˥po˥/ | — | — | སྔོན་པོ /ŋø̃po/ | — | — |
| Trà | ཇ /tɕa/ | ཇ /tɕʰa˩˧/ | — | tɕa35 /tɕa˧˥/ | ཇ /tɕʰa/ | ཇ /dʑa/ | ཇ /tɕa/ |
Trang 1/9
Mở bản đồ tương tác: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.
Thực hiện bởi Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Trang chủ LangMap